Mot vai nhan nh ve Trung Quoc

sau khi Bac Kinh c ch nh

to chc The Van Hoi nam 2008

 

Prepared for internet by Msgr. Peter Nguyen Van Tai
Radio Veritas Asia, Philippines

 

Mot vai nhan nh ve Trung Quoc sau khi  Bac kinh c ch nh to chc The van Hoi nam 2008.

Uy ban quoc te the van Hoi a bo phieu ch nh Bac Kinh to chc The van Hoi nam 2008. Trc ay, a ra ng c hai lan, Bac Kinh khong c chap nhan to chc The van Hoi nam 2000 va nam 2004. Nam 2000, Sydney va nam 2004, Athenes a thang phieu. Trong cuoc bo phieu th sau, ngay  13.7. (2001) e chon ni to chc The van hoi Nam 2008, Bac Kinh a c 56 phieu, Toronto 22 , Paris 18 va Istanbul 9 phieu. Dan chung Trung quoc nhay mng, lien hoan suot em, tai quang trng menh mong Thien An Mon, ni ma vao nam 1989, Chnh phu Bac Kinh a an ap cac sinh vien bieu tnh oi t do. Chu tch Nha Nc, ong Jiang a len tieng cam n the gii ve an hue nay va hien ngang tuyen bo rang: Trung quoc la sieu cng th hai tren the gii (sau Hoa ky). ay la c hoi, e Trung quoc lam cho the gii hieu mnh hn; nhng ay cung la mot nguon li kinh te ln lao, ma Trung quoc ang can en.

Viec ch nh Bac Kinh to chc The van hoi nam 2008 gay nhieu phan ng khac nhau: tieu cc va tch cc. Ca hai phe eu co ly le cua mnh.

Phe ung ho th chu trng rang: ay la c hoi e Trung quoc ci m vi the gii ben ngoai. Biet au, vi nhng tiep xuc vi the gii, Trung quoc se thay oi ng loi chnh tr nh Lien xo nam 1989. ay con la c hoi thuan tien e gii bao ch Tay phng co dp phanh phui nhng g ma t trc ti gi che o oc tai van bng bt. Ai cung thay rang: cac che o oc tai bat c en hay o, eu lo s  cac Phng Tien Truyen Thong Xa Hoi (Mass-media) va tm moi cach e an ap t do ngon luan. Trong thi gian 7 nam chuan b va nhat la trong mot thang The van hoi, Bac Kinh khong the khong cho phep gii bao ch, ai phat thanh va truyen hnh hoat ong tren lanh tho cua mnh va cung khong the kiem duyet quyen t do ngon luan cua gii bao ch Tay phng.

Sau cuoc bo phieu, To chc an xa quoc te lap tc oi nha cam quyen Bac Kinh phai bao am cac quyen con ngi. The gii co c hoi thuan tien e kiem soat xem viec chuan b on tiep cac phai oan tham d The van hoi se nh the nao?  Xem Trung quoc con nuoi tham vong chiem ai Loan bang vu lc na hay khong? Trong nhng trng hp nhng ieu va noi tren se xay ra, th The gii co the tay chay Bac kinh, nh a tay chay The van hoi nam 1980 tai Moscowa, luc Lien xo xam chiem Afghanistan.

Phe co phan ng tieu cc - th  a ra rat nhieu trng hp ve vi pham nhan quyen cua Nha cam quyen Bac kinh.

1 ) Vu an ap Thien An Mon nam 1989. Vu an ap am mau nay a gay chan ong Trung quoc va ca the gii. Cac sinh vien xuong ng tu hop tai Quang trng Thien An Mon yeu cau thc hien nhng cai cach dan chu. e on tiep Chu tch Nha nc Lien xo,  ong Mikhail Gorbaciov, vieng tham, Chnh phu Bac kinh ra lenh giai tan cac sinh vien bieu tnh. T choi tuan lenh, Chnh phu thiet quan luat bang viec phai quan oi bao vay Quang trng menh mong cua Thanh pho Bac Kinh. Ngay 3 thang 6 nam 1989, quan oi nha nc xa sung vao cac sinh vien bieu tnh, sat hai tng tram ngi. Mot so b bat giam va mot so khac mat tch.

Vu an ap nay van con la mot gng mu ln lao va thnh thoang bao ch quoc te con  nhac lai. Trung quoc kho xoa bo c vu an ap a man nay trc d luan the gii.

2 - Giao hoi cong giao b cng ep song trong tnh trang ham tru.

Giao hoi cong giao tai Trung quoc t nhieu nam b cng ep song trong bong toi, v nhng vu an ap cua Nha Cam quyen cong san. Nhieu giam muc, linh muc, tu s nam n va giao dan b tu trong nhieu nam. Nhieu v b chet trong cac nha giam hoac tai cac trai  tap trung.

Ch co Giao hoi quoc doanh, nh cong cu cua Nha nc, c phep hoat ong va c hng t do hn. Nhieu giam muc thuoc Giao hoi quoc doanh  nay do nha cam quyen Bac Kinh bo nhiem.

Chien dch chong Giao hoi song len lut, trung thanh vi Roma, c tung ra nam 1995. Sau vu Phong Hien thanh cho 120 Chan phc t ao Trung quoc ngay 01 thang 10 nam Thanh 2000, chien dch nay c ay manh hn na trong toan quoc, v Trung quoc coi viec  Phong thanh  la mot hanh ong khieu khch.

3 Viec Xam chiem va an ap Tibet (Tay Tang).

Sau mot nam tuyen bo thanh lap Cong hoa nhan dan Trung quoc vao nam 1949, Nha cam quyen Bac kinh phai quan oi xam chiem Tibet (Tay Tang). Chnh phu a phng bat buoc phai au hang va chap nhan viec sap nhap vao lanh tho Trung quoc. Nam 1959, Hong quan sat hai 87 ngan dan Tibet. Hien nay co khoang 120 ngan dan Tibet song lu vong, di s lanh ao cua c Dalai Lama.

Du Lien hiep quoc can thiep ba lan (1959, 1961, 1965) va bieu lo s lo lang ve nhng vi pham nhan quyen va quyen t quyet cua dan toc Tibet, Bac Kinh van tiep tuc ng loi chnh tr an ap cua mnh. Trong nhng ngay va qua, co hai ngi a chet trong trai tap trung Mianyang.

Trung quoc la mot trong 5 quoc gia co quyen phu quyet (veto) tai Hoi ong Bao an LHQ. Neu mot trong 5 Hoi vien bo phieu phu quyet, cac Hoi vien khac khong the lam g hn.

4 - Chien dch chong  nhom  Phap Luan Cong.

Nhom nay la mot cai gai oi vi che o. Nha cam quyen Bac kinh to cao Falun-Gong to chc viec phung t d oan, cho ti luc nay gay nen 1,500 nan nhan.

Thc s nhom  Falun-Gong chu trng mot i song khong bao ong theo cac nguyen tac cua Lao t va Phat giao va c nhieu ngi dan theo. Nha nc gan ghep nhom ngi mi nay ve toi e doa an ninh quoc gia. Nhng noi lo lang chnh cua nha nc la con so ong ngi theo va thnh thoang lai tu hop tai Thien An Mon e cau nguyen, suy t trong yen lang.

Vu an ap giao phai Falun Gong khi s nam 1999, luc b at ngoai vong phap luat. Thang sau nam 2001, co 14 phu n b chet v nhng vu au to tai cac trai tap trung. Trai lai Bac kinh qua quyet: ay la mot vu t sat tap the.

5 - An t hnh va viec buon ban c quan.

To chc an xa quoc, trong ban bao cao mi ay, neu len con so kinh khung ve an t hnh tai Trung quoc. Chnh phu Bac kinh ay manh ng loi chnh tr  cng ran oi vi cac toi ac. Chien dch chong toi ac c khi s nam 1983. Trong ba thang va qua (cua nam 2001) Bac kinh a s t 1,791 ngi. Nhng toi b an t hnh la nhng toi sau ay: Nan tham nhung, bien thu cong qu, xuat ngoai len lut.

To chc an xa quoc te to cao nhng vu x khong ung luat phap, ngha la khong bao am quyen benh vc ngi b to cao va nhng vu x chp nhoang, thieu xet x nghiem chnh.

Giao s Harry Wu, nhan vat chong oi che o, song lu vong tai Hoa ky, nhan dp Bac kinh c ch nh to chc The van hoi nam 2008,  a tuyen bo ve nhng vi pham nhan quyen tai Trung quoc, nh sau: Da tren kinh nghiem ban than toi la mot tu nhan chnh tr va can c vao nhng nghien cu, th Trung quoc la X s duy nhat tren the gii, theo luat phap, cho phep lay cac c quan cua ngi b x t, e nuoi dng viec buon ban c quan ghep cho cac benh nhan. Giao s noi tiep: Trong nhng thang va qua co khoang 2,000 vu x t nhng ngi thc s khong pham nhng toi ac ang b an t hnh. ay la mot che o cua s kinh khung va cua truc li do buon ban va viec ghep bo phan.


Back to Radio Veritas Asia Home Page