HGM Ba Lan kiem iem

tnh hnh xa hoi hien nay

sau khi che o cong san sup o

Prepared for internet by Msgr. Peter Nguyen Van Tai
Radio Veritas Asia, Philippines

 

Hoi ong  Giam Muc Ba lan kiem iem tnh hnh xa hoi hien nay, sau khi che o cong san sup o.

Trong Hoi ngh khoang ai cua HGM Ba lan keo dai 8 ngay va ket thuc, cac v chu chan trong nc a duyet lai tnh hnh xa hoi sau khi che o cong san sup o vao cuoi nam 1989. Sau ay la nhng nhan xet cua cac ngai ve tnh hnh  hoi Ba lan hien nay, mot tnh hnh gay nen nhieu lo lang khong nhng cho Giao hoi, nhng con cho tng lai  at nc na.

Trc het, cac Giam muc nhan xet : cac truyen thong cong giao a an re sau va manh me trong dan chung  t hn mot ngan nam nay, ngha la t luc Ba lan lanh nhan Tin Mng va c tin Kito. Nhng t 2 nam qua,  ngha la t luc che o cong san sup o vao cuoi nam 1989 en nay, Giao hoi lo lang nhieu ve tnh hnh xa hoi-van hoa trong nc. S lo lang nay a c cac Giam muc thao luan nhieu trong Hoi ngh khoang ai va ket thuc sau 8 ngay cung lam viec.

Ve gia nh - Giao hoi lo lang v con so li d va va nhng vu chung song bat hp phap  gia tang; lo lang ve nhng thai o song phan gia nh do cac phng tien truyen thong xa hoi pho bien va do cac quang cao.

Ve nhng quan he xa hoi va kinh te, cac Giam muc trc tiep len tieng vi Nha Cam quyen , e yeu cau co bien phap chong nan that nghiep va ong thi c mong mot s cai cach ve thue ma, nang cac gia  nh, cach rieng cac gia nh tung thieu, ong con.

Ve chnh cach T ban mu quang, khong luat le nao ca  tai Ba lan cung nh tai cac quoc gia Trung-ong Au, va thoat che o cong san, cac Giam muc nhan manh en ho sau moi ngay moi them, gia thieu so ngi giau  va ai a so ngi ngheo. Cac ngai nhac lai rang : Giao hoi khong can thiep trc tiep vao i song chnh tr va kinh te, v khong thuoc pham vi va s trng cua mnh; nhng ong thi Giao hoi bieu lo s lo lang ve cong ch.  Cac V chu chan nhac lai cho cac tn hu cong giao rang : Giao hoi khong lien ket vi bat c ang phai chnh tr nao va cung khong tm a ra mot con ng th ba gia Che o T Ban va Cong san.

Ve diem nay, Van kien cua Hoi ngh khoang ai cung nhac lai ro rang rang : Cac giao x khong c tr thanh mot ni e tranh luan chnh tr. Cac linh muc phai chu toan bon phan cua mnh la nhng ngi benh vc cong ch va s that.

Ve nhng dau hieu tieu cc c ghi nhan trong thi ky thay oi t che o cong san sang che o dan chu, ngha la t nam 1989 en nay, cac Giam muc BaLan nhan manh en s trng thanh qua cham  ve tinh than cong dan,  lam cho cuoc chung song tr nen kho khan trong mot xa hoi a hnh thc, lam cho hnh anh lch s va van hoa quoc gia b lu m dan dan, lam cho cach c x  cua nhieu ngi tr nen ch ky, en o  co thai o lanh am oi vi cac gia tr van c moi ngi ton trong.

Cho du theo chnh sach ci m vi nhng thach o cua khoa hoc va i song mi hien nay, Hoi ngh khoang ai len tieng chong  lai Thuyet Hau-tan thi  v thuyet nay dan a en Thuyet H vo;   Hoi ngh Cac Giam Muc BaLan chong lai nen van hoa s chet   ungho pha thai va viec lam cho chet em du. Nen van hoa s chet nay la thanh qua cua chu ngha T do ve kinh te,  va cua s lac hng  oi vi nhng ly tng cao qu cua s song con ngi.

c Cha Tadeuz Pieronek , Tong th ky  Hoi ngh khoang ai cua cac Giam muc , mot nha than hoc va mot nha van noi tieng tai Ba lan, a goi cong viec lam cua Hoi ngh khoang ai la mot ban ke khai cac van e a c Giao hoi Ba lan neu len, e lam nh cuon thu ban cho cac tn hu Kito. Trong mot cuoc phong van, c Giam muc a khuyen cac tn hu ng sa chc cam do  ham quyen  cai tr; ay la mot hien tng c pho bien nhieu trong nhom oi lap che o cong san trc ay, la Cong oan Lien i ; hien nay Cong oan nay tham gia lap chnh phu vi phe Trung-hu. Thc ra Cong oan Lien i ngay nay khong con la Cong oan Lien i cua nam 1980 va vao thi Tong thong Lech Walesa na; Cac v lanh ao chia re va cai co nhau, va t c chuan b e co the len nam chnh quyen.

Nh a nhan manh tren ay: Giao hoi khong can thiep vao lanh vc chnh tr va kinh te , nhng  v cong ch cong ong quoc gia, va da theo giao ly xa hoi, Giao Hoi van co quyen len tieng ve nhng sai lam cua cac nha chnh tr, nhat la nhng ngi t xng mnh la phat ngon vien cua ao cong giao. Giao hoi len tieng , khong phai e ch trch hay a pha, nhng e sa sai va e xay dng mot xa hoi, mot quoc gia tot ep, cong bnh va tien bo trong hoa hp , trong tnh lien i huynh e.

Ve nhng  nha chnh tr t xng mnh la phat ngon vien cua ao cong giao hay co chu trng thc hien giao ly xa hoi cua Hoi Thanh , c Giam muc Pieronek noi ro rang nh sau : Ho thng nai en giao huan xa hoi cua Hoi Thanh, nhng moi ngi eu co the biet ho muon noi  ve cai g roi?  Nhieu luc ho tr nen Giao Hoang hn  chnh c Giao Hoang .

Noi tom lai, theo v giao s uy tn nay cua HGM Ba lan, th trong i song chnh tr, co nhng dau hieu cho thay rang : can co kha nang chuyen mon va nhat la can song liem khiet hn; can hanh ong cu the hn la nhng ha hen suong ...


Back to Radio Veritas Asia Home Page