Phong van

 HY Joseph Tomko

Prepared for internet by Msgr. Peter Nguyen Van Tai
Radio Veritas Asia, Philippines

 

Phong Van HY Josef TOMKO, cu tong trng bo Truyen Giao.

Vi viec TC Gioan Phaolo II bo nhiem c Tan Hong Y Crescenzio SEPE, ngi Y, lam tan Tong Trng Bo Truyen Giao, hom th hai 9/4/2001, c HY Joseph TOMKO ket thuc 16 nam hng dan Bo Truyen Giao, trong thi iem quan trong cuoi ngan nam th hai, bc vao ngan nam th ba. Trong mot bai phong van danh cho hang thong tan Fides cua Bo Truyen Giao, HY Tomko a tam s vi Linh Muc Giam oc Bernardo Cervellera,  ve nhng cam tng cua mnh nh sau:

Sau 16 nam phuc vu tai Bo Truyen Giao, toi ra i nhng van con mang s mang Truyen Giao trong tam hon mnh. Trong 16 nam phuc vu tai Bo Truyen Giao, toi a hoc c mot ieu cao ca sau ay: Bo Truyen Giao la nh mot ai Thien Van quan sat sinh hoat truyen giao cua Giao Hoi gia cac dan toc tren the gii. Bo  quan tam en cac dan toc  tai A Chau, Phi Chau, Chau ai Dng, cung nh nhng anh ch em con can c rao giang Phuc Am tai vung rng sau cua Chau My Latinh, tai nhng vung at cc lanh cua mien  Cc Bac My Chau va tai mien nui vung Balkan cua Au Chau nay. V yeu thng, Thien Chua Cha a sai Con Mot Mnh  en vi nhng dan toc khac nhau, vi nhng nen van hoa, ngon ng, ton giao khac nhau;  bien co huyen nhiem va lch s cua Mau Nhiem Nhap The,  a c ky niem trong Nam ai Toan Xa. Tron ca nhng nam thang cua i toi  c lien ket vi bien co Nhap The nay, mot mon qua cao ca t Thien Chua. Toi a lanh nhan nhieu hn la nhng g toi co the cho i. Toi a chia se cuoc thng kho cua s  mang truyen giao, cung  vi nhng niem vui va nhng kho au.

o la nhan nh tong quat cua HY Tomko, ve thi gian 16 nam phuc vu tai Bo Truyen Giao. Tiep sau HY chia se them ve nhng dau hieu co the bien minh cho nhng nhan nh tren cua Ngai. HY noi nh sau:

Toi a song cuoc phieu lu cua Chua Thanh Than, ang ang hoat ong gia cac dan toc. Toi a nhn thay Giao Hoi an re sau va phat trien , gia s bach hai va an ap; toi a nhn thay  long can am anh hung cua nhng nha truyen giao va nhng ngi kito mi, gia nhng s yeu uoi cua con ngi va s m ca t t cua nhng nen van hoa truyen thong lau i. Toi a thc hien hn 50 chuyen i tham cac dan toc tai Phi Chau va nhng ni khac! T nhng dan toc nay, toi hoc c cach c hanh Phung Vu ton vinh Thien Chua trong tinh than va trong nhng ieu  mua. Toi a ch than giup vao viec vun trong va lam cho ln len nhieu cong oan mi; Chua Kito huyen  nhiem c sinh ra gia cac dan nc; Than The Chua c a vao trong nhng cong oan mi va nhng giao phan, giong nh niem vui a c Thanh Phaolo  nhac en trong nhng  bc th. Hau nh moi lan, toi  i gap c Giao Hoang, toi mang en mot li yeu cau hay nhn nhan mot giao phan mi, hoac phu doan tong toa, va cam thay mnh nh mot  ngi au cho mot tre mi sinh ra trong giao hoi. Con so cac giao hoi a phng nay a c gia tang: t con so 877 vao nam 1985, tang len en 1,059 vao nam 2001. 37% Giao Hoi cong giao a c tang gan gap oi trong nhng nam gan ay, o la cha ke s gia tang n goi na. Tat mot li, Chua a hoan thanh  cong viec cua Ngai qua chng trnh hanh ong cua toi,  ngo hau Giao Hoi c xay dng (Ut Ecclesia aedificetur).

Trong nhng nam lam Tong trng, Toi a luon co gang thang tien pham chat cua viec huan luyen moi cap bc: nhng  lp huan luyen ac biet cho cac giam muc, khoa huan luyen cho ban giang huan trong chung vien, nhng chuyen i tham muc vu va tong o ay o, nhng ai hoi truyen giao, nhng chuan b bo nhiem cac tan giam muc (a so t  nhan s  tai a phng), viec linh hoat truyen giao moi cap bc trong giao hoi. S gia tang nhng n goi oi hoi s gia tang nhng phng tien tai chanh e xay them nhng chung vien mi can cho viec huan luyen  nhng v lanh ao tng lai cho cac Giao Hoi tre, e xay nhng nha th mi ( 467 nha th trong mot nam!); ay la nhng ni va la nhng phng tien e rao giang Phuc Am va nhng sinh hoat khac na, muc vu, xa hoi, giao duc, nhan ao. Hien tai, chung toi ang  tr giup cho 29,000 ai chung sinh va 52,000 tieu chung sinh. Tat mot li, ay la mot trach vu hap dan, moi ngay moi  mi.

Khi toi en phuc vu tai Bo Truyen Giao, vao khoang thap nien 80 (1985), nen than hoc giai phong nang anh hng marxt ang thnh hanh va b cam do  muon gii han s iep kito vao viec dan than xa hoi. ng trc nguy c bien s mang cua Giao Hoi thanh s dan than xa hoi theo khunh hng Marxt, hoac thanh s oi thoai xa hoi trong o con ngi Chua Giesu Kito hoan toan b bien mat ( trng hp  nhng nha truyen giao khong co Chua Kito), chung toi a co gang lam sao e at viec rao giang Chua Kito vao cho trung tam; bi cai chet va s song lai, Chua a cu roi chung ta khoi moi s no le va la cau tra li  cho tat ca nhng khao khat ton giao ch that   ang tm ve Mot Thien Chua duy nhat chan that. ay la mot trong nhng thach thc  c c Gioan Phaolo II e ra cho ngan nam th ba: o la  kham pha lai Chua Giesu  Kito va hng viec oi thoai thanh viec oi thoai cua n cu roi. Hien nay cong viec nay van tiep tuc...

Tra li cho cau hoi phai oi dien nh the nao oi vi hien tng toan cau hoa va hien tng thong tin nhanh chong gia cac ai luc,  HY Joseph Tomko a cho biet nh sau:

Co s kien the gii ang tr thanh nho hn; va chung toi ap lai viec toan cau hoa kinh te, bang viec toan cau hoa hoat ong truyen giao. Toi a co gang bang moi cach e khuyen khch cac giao hoi tre hay ong gop nhan s va phng tien,  cho s mang pho quat cua Giao Hoi. Cong viec truyen giao khong con la cong viec cua Giao Hoi cong giao t  ben Tay phng  truyen sang cho cac quoc gia khac; cong viec truyen giao ngay nay la cong viec en t  moi chieu hng! Phi Chau cung a bat au sai i nhng  nha truyen giao en cac quoc gia khac tai Phi Chau va  ngoai Phi Chau na. Mot trong nhng e ngh co y ngha nhat,  la ai Hoi Truyen Giao Chau My LaTinh vao nam 1999, co bao gom ca Bac My na, va tr thanh ai Hoi Truyen Giao My Chau (CAM). Bang cach nay,chung toi ung ho viec sai cac nha truyen giao en Phi Chau, A Chau va ai Dong Chau, t nhng quoc gia nh Peru, Colombia, Mehico: nhng quoc gia ngheo va phai oi dien vi nhng  van e ac thu rieng cua mnh, nhng lai co kha nang cho i t s ngheo cung cua mnh, va nh vay  cho ta thay mot  tinh than truyen giao  trng thanh. Giao Hoi tai My Chau c mi goi ong gop ve  nhan s cung nh tai chanh cho cong viec truyen giao trong tng lai. Mot trong nhng hoa trai cua toan cau hoa thong tin la Internet (Mang li Toan Cau hay Mang Li Thong tin ien toan);  phng tien nay c  x dung ngay  bi hang tin Fides,  mot hang tin quoc te tuy thuoc vao nhng Hoi Giao Hoang Truyen Giao. Hang tin Fides la c quan au tien trong so nhng c quan cua Toa Thanh Vatican s dung trang WEB e  noi lien Roma vi the gii. Ngay nay trang WEB cua Fides c hn 100,000 ngi vao oc, ke ca nhng ngi t Viet Nam va Trung Quoc.

Nhn ve Giao Hoi tai A Chau, HY Tomko co nhng nhan nh nh sau:

Trong thap nien 90, nhng quoc gia c goi la Manh Ho A Chau  xuat hien va co anh hng tren nen kinh te va chnh tr cua The Gii. Moi ngi nhn A Chau nh la  th trng hap dan  nhat the gii;  oi vi chung ta, A Chau la ai luc can en cong cuoc truyen giao nhieu nhat, ni ma Giao Hoi ch la mot thieu so. Trong thong iep S Mang cua ang Cu Chuoc, c GP II noi rang Cong cuoc Truyen Giao van con trong giai oan khi au, va A Chau la mot thach thc cho cong cuoc Rao Giang Phuc Am trong Ngan nam th ba. TC cung noi nh vay tai Manila vao nam 1995 va Ngai a lap lai ieu nay tai New Delhi nam 1999.

Mot cach ac biet, HY Tomko nhac en Trung Quoc, ni Giao Hoi cong giao b kiem soat chat che. HY nhan nh nh sau:

oi vi Trung Quoc, mot manh ho cua A Chau, chung toi luon luon yeu cau cho co t do ton giao ay u va ton trong e cho Giao Hoi cong giao c t do bo nhiem giam muc; chung toi luon yeu cau ton trong oi vi  can cc  va s hiep nhat cua Giao Hoi. Chung toi cau xin s tr giup cua cac Thanh T ao Trung Quoc,  nhng v thanh c  tat ca moi ngi cong giao, khong phan biet thuoc Giao Hoi tham lang hay ai quoc, eu co long  sung mo sau xa.

Nhn ve Phi Chau, HY Tomko co nhng nhan nh nh sau:

Phi Chau trc ay a b lang quen trong s ngheo cung kinh te, vi nhng cuoc chien gia cac chung toc. Tren bnh dien giao hoi cong giao, chung toi ong hanh vi hang giao pham ang tr thanh phi chau hoan toan. Chnh toi a co dp phong chc giam muc cho hai v trong so nhng v giam muc noi tieng cua ai luc nay. V th nhat la c TGM t ao cua BUKAVU  (trc  ay la Zaire), c Cha Christophe Munzihirwa, b giet chet vao nam 1996; v th hai la c Cha Augustin Misago,b a ra toa xet x v b cao la co dnh  lu trong cuoc diet chung, nhng a c trang an, hoan toan vo toi. Phi chau ang i tm mot con ng co the bao am pham gia bang nhau gia cac dan toc, va van duy tr ieu tot ep nhat trong nhng nen Van Hoa cua mnh (nh gia tr gia nh, tam tnh ton giao, van van..). Nhng v giam muc nay la nhng nha lanh ao cua dan chung Phi Chau, vi kha nang oi thoai vi the gii,  va van duy tr c pham gia cua nen van hoa phi chau. Vi nam Toan Xa va qua, hang giao pham Phi Chau tr nen tieng  noi co  uy tn nhat va ro rang nhat, e rao giang Chua Kito va phi bay nhng vi pham nhan quyen. Hien co mot s hiep thong sau xa gia cac Giao Hoi tai Phi Chau, nh mot ai gia nh cua Thien Chua.

HY co mot nhan nh ac biet ve nhng xung ot va ve hien tng Hoi giao hoa Phi Chau, nh sau:

T nhieu the ky, tai nhieu quoc gia Phi Chau, a co mot Hoi giao khoan dung, va ieu nay co vo cho s chung song hoa bnh. Chu trng qua khch ch la mot phan nho cua ton giao va thng b nhng muc tieu chnh tr xach ong giat giay. Tren bnh dien the gii, can phai hanh ong nhieu e benh vc nhng quyen li cua ngi kito, cung nh benh vc s t do ton giao cho tat ca moi tn o cac ton giao, va keu goi cac tn o cac ton giao hay oi x vi nhau trong tinh than ton trong lan nhau. Chung toi a benh vc nhng ngui kito tai ong Timor; chung toi hoat ong e mang lai Hoa Bnh tai Indonesia gia nhng ngui kito va tn  o Hoi  giao, hoa bnh gia ngi Madurese va nhng ngui Dayak; Chung toi a hoat ong cho hoa bnh va hoa giai tai cac quoc gia quanh vung Ho Ln cua Phi Chau.

Cuoi cung, tra li cho cau hoi:  HY nhn nh the nao ve tng lai va  co nhng d kien nh the nao cho ngan nam th ba,  HY  Tomko noi nh sau:

Toi co cai nhn het sc tch cc. Co mot s mo men sot sang mi danh cho Chua Giesu Kito, khong phai nh mot v anh hung cua qua kh, nhng nh la mot con ngi song ong. Toi khong the nao quen c cuoc quy tu  anh ong cua 2 trieu ban tre tai Roma, trong Ngay Toan  Xa  cua gii  tre; va nhieu ngi tre trong so nay, en t cac giao hoi tre trung. TC a hoi cac ban tre nay: Chung con en ay e lam g? Chung con ang tm ai?. Roma va  cong cuoc Truyen giao khap ni tren the gii  can kham pha lai con ngi song ong Chua Giesu Kito va mot  can cc kito ro rang. Trong tong th Khi au ngan nam mi, TC GP II a nhan manh rang ngan nam th ba se c ghi dau bi tinh than oi thoai va s rao giang Phuc Am: viec oi thoai lien ton  khong the thay the cho viec  rao giang tin mng; viec oi thoai phai c hng en viec cong bo ( NNth ba, so 56). Viec Truyen Giao ngay hom nay tr nen tre trung hn bao gi het. Tin Mng khong bao gi dan en  cuoc trranh chap ton giao, ngc lai Tin Mng em cac ton giao lai gan nhau, e chong lai tat ca nhng g ang am mu chong lai pham gia  tuyet oi cua  s song con ngi va s t do ton giao. Trong thong iep S mang cua ang cu chuoc, TC qua quyet rang: Cong Viec Truyen Giao canh tan Giao Hoi, lam tre trung c tin va can cc kito,  cung  ng s hang say mi va sc thoi thc mi. (TD SMDCC, so 2). Truyen Giao la phng thuoc cha benh cho Tay Phng, ang mat dan phan tinh than va co qua nhieu ieu vat chat d tha.


Back to Radio Veritas Asia Home Page