Hoi ngh the gii

ve che o chung toc

se i en thanh qua cu the nao

 

Prepared for internet by Msgr. Peter Nguyen Van Tai
Radio Veritas Asia, Philippines

 

Hoi ngh the gii tai Durban ve che o chung toc se i en thanh qua cu the nao ?

T 31 thang 8/2001 en  mung 7 thang 9/2001, tng ngan ai dien thuoc cac phai oan cua hn 160 quoc gia tham d Hoi ngh the gii ve che o chung toc, do Lien hiep quoc to chc tai thanh pho Durban cua Cong hoa Nam phi. Viec la chon Cong hoa Nam phi lam tru s cua Hoi ngh mang y ngha sau xa. Cach ay 7 nam, che o ky th chung toc Apartheid, phan chia gia ngi da trang va da en van con c ghi trong luat cua Nha nc. Cuoc tranh au chong che o ky th chung toc tai Nam phi keo dai trong hn 30 nam, gay nen biet bao nan nhan. Hien nay tai Nam phi, cuoc chung song hoa bnh gia ngi da trang va da en c coi la yen on, khac han tai Zimbawe, ni ay Tong thong thi hanh chnh sach bai tr ngi a trang (trc ay thuoc gii thong tr) va tch thu dan dan cac tai san cua ho.

Nhieu ngi at cau hoi: Hoi ngh Durban se i en thanh qua cu the nao?  Kinh nghiem cho hay: LHQ a to chc biet bao Hoi ngh the gii ve nhieu e tai, nhng the gii van khong tot ep hn. Sau cac cuoc gap g quoc te nay,  nhieu quoc gia khong thay oi lap trng, khong thi hanh nhng ieu a cam ket, van hanh ong theo ng loi rieng cua mnh.  Ban tuyen ngon nhan quyen cua LHQ, trong o nhieu quoc gia, du a ky ket cam oan tuan gi, van tiep tuc b vi pham. Nhng v pham nay khong bao gi b trng phat.

Tai Hoi ngh Durban, t ngay khai mac (31.8.2001), cac v tham d noi  nhieu en viec boi thng t pha cac nc Tay phng cho Chau phi, v a bat coc khoang t 1,450 en 1,850 trieu ngi da en em sang Chau My lam no le. ay la mot s kien lch s khong ai phu nhan. Nhn vao thc tai, ngay nay khong phai ch ngi da trang vi pham nhan quyen va pham gia ngi da en, da vang, da o, nhng chnh ngi da en, da vang, da o cung ang pham toi nay trong nc, trong bo lac cua mnh. Chnh sach no le va che o chung toc khong phai ch tai viec cng ep  ngi khac song di quyen thong tr cua mnh, nhng con tai viec t coi mnh la be tren ngi khac.  Che o ky th nap an di nhieu hnh thc khac nhau. Chung ta nen nh lai li TC Gioan Phaolo II noi trong gi oc kinh Truyen Tin, trc ngay khai mac  Hoi ngh Durban rang: Che o chung toc la mot toi trong, v pham en pham gia con ngi, c tao dng giong hnh anh Thien Chua.

Tai Chau phi ngay nay khong thieu nhng trng hp ky th chung toc, khong phai gia ngi trang vi ngi en, nhng gia ngi en vi ngi en. Nhng vu diet chung tai Burundi, Rwanda xay ra gia hai chung toc Tutsi va Hutu t nam 1994, nay cha hoan toan cham dt. Tai Sudan, van con che o mua ban ngi lam no le. Tai nhieu nc giau thnh van minh Au My, che o chung toc van con, khong phai do mau da, chung toc, nhng do s khac biet ton giao, van hoa, chnh tr, kinh te ...  Australia a nhieu lan b cac to chc phi chnh phu to cao, v c x tan bao oi vi ngi dan tho c. Tai An o, hien nay con khoang 250 trieu (trong so mot t dan c toan quoc)  b loai ngoai le xa hoi, b coi la thuoc giai cap cung inh hen ha. Hang ngi nay, theo truyen thong, phai phuc vu giai cap tren,  song rieng biet va lam nhng cong viec hen ha. Cung v ly do muon bao ton che o giai cap nay, tai Hoi ngh Durban, An o khong muon b ghi vao so cac quoc gia ky th chung toc. Phai oan An phan oi: Hoi ngh Durban khong co quyen xen lan vao noi bo. Neu moi quoc gia a ra luan ieu: ay la viec noi bo,  khong ai c can thiep, th cac Hoi ngh quoc te do LHQ trieu tap se khong co y ngha g ca. Ngi dan khong tra thue e cac v ai dien cua mnh song xa hoa tai cac khach san bon nam sao, nhng e cac v benh vc quyen li cua mnh.

Con nhieu hnh thc ky th chung toc khac va khap ni. Ky th gia phai nam va phai n. Ky th gia ngi  giau va ngi  ngheo. Ky th gia cap cao, an tren ngoi troc, va cap ban kho nong, chan lam tay bun. Ky th gia ngi thanh th va thon que. Ky th gia cac che o chnh tr. Ky th gia cac ton giao: nhng vu Hoi giao bach hai  Kito giao hien nay tai Indonesia. Tin lanh bach hai cong giao tai Ai nh lan. Trong nhng ngay nay, nhng vu nem a at bom e doa cac tre em cong giao en trng hoc Holy Cross trong mot khu pho cua Belfast c bao ch,  ai phat thanh va truyen hnh loan i khap ni.

Trong luc tai Durban, cac phai oan tham d ai hoi ban thao, cai co nhau, tm cach loai tr che o ky th chung toc khoi xa hoi, khoi the gii,  th che o nay c song, van ln manh va lan tran khap ni, ngay trong chnh ban than cua moi mot con ngui, nhng vo tnh hay hu y khong muon biet en. Moi lan chung ta t coi mnh la be tren,  tai gioi, duyen dang, ang ton trong hn ngi khac, tc la chung ta mac chng benh ky th. Chung ta khong phai en Durban e tranh au chong che o chung toc. Moi ngi hay t kiem thao va chong che o nay ni chnh ban than, ng ch i nhng van kien, nhng tuyen ngon, nhng thanh qua v ai cua Hoi ngh Durban. Trong luc chung toi viet bai nay, cac phai oan cha i en cho thoa thuan ve mot ban tuyen ngon chung. Thanh qua cu the cua Hoi ngh ni moi ngi trong chung ta, ni cac v cam quyen quoc gia cam oan thi hanh cac quyet ngh cua Hoi ngh. Nh vay, che o ky th chung toc se bien dan va the gii se song trong bnh ang, t do, huynh e va lien i hn.


Back to Radio Veritas Asia Home Page