TC chuan b vieng tham

Cong Hoa Kazakhstan vao thang 9/2001

 

Prepared for internet by Msgr. Peter Nguyen Van Tai
Radio Veritas Asia, Philippines

 

Ban ve chuyen vieng tham sap ti cua TC tai Cong hoa Kazakhstan, vao thang 9/2001 ti ay.

Chuyen vieng tham muc vu bon ngay tai Ukraine va ket thuc cach ay hn mot tuan, bao ch lai loan tin ve mot chuyen vieng tham khac: TC se len ng vieng tham Cong Hoa Kazakhstan, mien  Trung  A vao thang 9/2001 ti ay.

Cong hoa Kazakhstan la quoc gia co mot dien tch menh mong: rong 2 trieu 800 ngan cay so vuong (rong hn Viet  nam chn lan), nhng dan c tha tht: ch co 15 trieu ma thoi. Kazakhstan la mot cong hoa rong hn ca, trong so 5 cong hoa thuoc cu Lien xo, nam tai mien Trung A, giap gii vi hai quoc gia khong lo Trung quoc va Nga. Kazakhstan c oc lap nam 1991, sau khi che o cong san Lien xo sup o. T o, ong Nursultan Nazarbaev len lam Tong thong, vi quyen hanh rat rong rai, rat t b kiem soat ve pha Quoc hoi. Tai lanh ao va cong nghiep cua Tong thong tai cho nay la biet bao am cuoc chung song hoa bnh gia 102 quoc tch khac nhau trong nc. Ngi dan toc Kazakhi chiem khoang 40%; dan Nga khoang 30%, troi vt hn cac nhom thieu so khac. Trong hai the ky cuoi cung Kazakhstan di quyen o ho cua Nga Hoang (Zar) va sau o di quyen thong tr cua  nha oc tai cong san Stalin. Trong thi ky cong san, Kazakhstan c dung nh ni lu ay cua nhng ngi chong che o cong san Lien Xo. Ngay nay tren lanh tho Kazakhstan co nhieu nhom chung toc khac nhau: c mien Volga, Ukraine, Ba lan, Lituani, Ceceni, va trong nhng nam va qua ngi di c en t Tho nh ky va ai Han.

Ve lanh vc kinh te,  Kazakhstan ang thu hut nhieu vu au t ngoai quoc, e khai thac cac tai nguyen rat phong phu, cach rieng  ve khoang san va au hoa. Nhng, v song di che o cong san trong nhieu nam, tuy oc lap, Kazakhstan van con la mot quoc gia cham tien, va phan ln dan c van phai song trong canh ngheo kho. Li tc hang nam theo au ngi khong qua mot ngan My kim.

Chuyen vieng tham muc vu cua TC tai Kazakhstan cha c chnh thc loan bao, nhng a c noi en t lau, ngha la t ngay sau chuyen vieng tham cua TC tai An o, vao thang 11 nam 1999. Nhng v trong thang nay, tri tai Kazakhstan a qua lanh: t 20 en 30 di khong o, nen phai nh lai cho ti luc thuan tien hn.  Va mi ay, ngay sau chuyen vieng tham cua TC tai Ukraine, bao ch lai nhac en chuyen vieng tham nay. Va tin loan i nay c coi nh  chac chan va se c cong bo chnh thc trong thi gian  gan ay.

Trong cuoc hop bao ket thuc chuyen vieng tham cua TC tai Ukraine, HY Lubomyr Husar, TGM giao phan Lviv, chu chan cua cac tn hu thuoc le nghi Bizantin, a xac nhan tin ve chuyen vieng tham cua TC tai Kazakhstan. Va chng trnh chi tiet xem ra a hoan tat. Trong nhng ngay nay, c Ong Renato Boccardo, ngi c ch nh to chc cac chuyen vieng tham quoc te cua TC, thay Cha Roberto Tucci, c thang Hong Y cuoi thang 2/2001 va qua,  ang co mat tai Kazakhstan e kiem iem lai cong viec chuan b a khi s t lau. Tai Astana, thu o mi cua Cong hoa Kazakhstan, cong viec chuan b c coi nh trong giai oan cuoi cung.

Sau Kazakhstan, TC se vieng tham Cong hoa Armenie, mot quoc gia nho be, trc ay cung thuoc Lien xo, nhan dp mng ky niem  1,700 nam lanh nhan Tin Mng. ang le, theo chng trnh trc, TC a vieng tham Armenie, tiep lien theo sau chuyen vieng tham An o va cong hoa Georgia, vao thang 11 nam 1999, nhng luc o c Giao chu Armenie lam benh nang va qua i, nen chuyen vieng tham phai nh lai.

So ngi cong giao tai Kazakhstan ch co khoang 300 ngan, ngha la 2% dan so toan quoc (15 trieu). Nam 1998, trong chuyen vieng tham Vatican, Toa Thanh va Tong thong Nazarbaev a ky mot thoa c cong nhan tnh cach phap ly cua Giao hoi cong giao tren lanh tho Kazakhstan, va trong dp nay, Tong thong a chnh thc mi TC vieng tham.

Sau t thang, Toa Thanh to chc lai Giao hoi tai Kazakhstan. Cho ti ngay ky thoa  c, tai Kazakhstan ch co mot giao hat do mot v Giam quan Tong Toa trach nhiem. Ngay nay tai Kazakhstan co 5 giao phan va bon giam muc.

Kazakhstan c rao giang Tin Mng t the ky 13 do cac Cha Dong Phanxico. Kazakhstan c coi la gng mau cua cuoc chung song hoa bnh gia Kito giao va Hoi giao. Trong qua kh Kazakhstan la ni lu ay cua tng trieu ngi b chuyen en ay va b bo ri trong cac khu rng ram. Nhieu ngi b chet v gia lanh, v oi kho, benh tat  va nhng ai song sot phai lam viec trong cac hp tac xa nong nghiep vi dan chung a phng. Ngi dan a phng b cng ep bo truyen thong du muc va lam viec trong cac vung kinh te mi, hoac b giam trong cac trai tap trung, neu to ra mot dau g hay mot c ch nao chong oi, phan loan.  Kazakhstan  phai chu nhng hau qua  cua  mot  kinh nghiem song au thng  cua biet bao tang lp xa hoi, cua nhng the he bao ong  gay nen bi che o cong san Lien Xo, e lai nh mot cho trong tinh than nay can lap i, trong nhng lanh tho menh mong va heo lanh cua mien Trung  A.

Trong nhng cuoc lu ay bi tham nay, c tin Kito e lai mot dau vet sau xa. Nh o, trong 10 nam qua, Giao hoi cong giao c tai sinh, nhng khac han vi tnh hnh tai Nga. Tai ay khong co va cham nao vi the  gii chnh thong. Gia ngi cong giao thuoc Giao hoi Roma va cac tn hu cua Toa Giao chu Moscowa, moi quan he rat tot ep. Co tinh than oi thoai va khong  bao gi xay ra nhng to cao ve chieu mo. TGM giao phan chnh thong Alma Aty (thu o cu cua Kazakhstan), c Alexis, cung ten vi c Giao chu Moscowa, nhng theo mot ng hng khac, thng tiep xuc vi cac linh muc cong giao,  anh gia cao cong viec cua cac ngai va ung ho s cong tac  gia cac tn hu Kito trong dan than bac ai. Ly do rat de hieu: trong mot quoc gia a so theo Hoi giao va ang i tm can cc Kazakha cua mnh,  viec tranh gianh quyen co mot lanh tho danh rieng cho chnh thong, nh tai Nga hien nay, that la ieu phi ly. c tin cong giao ang tr nen chng ta i song, khong phai la mot nhan hieu phap ly hay quoc gia.

Khong phai mot viec tnh c, khi  trong cuoc tham do dan y mi ay tai Kazakhstan, nhan vat c dan chung tai ay  ton trong hn ca  la c Gioan Phaolo II. Tai ay ngi dan ang ch i ngai vieng tham, ke ca cac ngi Hoi giao, khong b luong gio qua khch t nhng cong hoa A chau,  nhat la t Afghanistan  thoi en. oi  vi Tong Thong Nazarbaev, va la ngi cha, va la chu cua nen oc lap Kazakhstan, tuy phai gi moi quan he tot vi Moscowa, nhng ong thi muon ci m vi The gii Tay phng, chuyen vieng tham cua c Gioan Phaolo II  tai Astana (thu o mi) la c hoi rat tot e gia tang uy tn cua ong tren trng quoc te.

oi vi c Gioan Phaolo II, v cao nien va yeu t, nhng ay sang suot va y ch, ay la mot chang i vong chung quanh, neu khong phai i thang e xch lai gan vi Giao Hoi Chnh Thong  Nga. Sau chuyen vieng tham Hy lap va chuyen vieng tham va cham dt tai Ukraine, c Gioan Phaolo II chuan b i en nhng ni, tuy con trung thanh vi Toa Giao chu Moscowa, van ci m oi thoai vi Giao hoi cong giao. Moscowa hien nay ong kn ca. Va chuyen vieng tham Bac Kinh nh con nam trong giac m. Du sao, c Gioan Phaolo II khong that vong; Ngai san sang len ng i en mien rng nui xa xoi, nam gia Nga va Trung quoc. Trong khi o, Cong hoa Bielorussia, mot trong cac quoc gia trc ay thuoc Lien xo, ke ben Ukraine, cung ang ch i c on tiep TC. HY Swiatek, Giao chu Giao hoi cong giao tai Bielorussia, sau chuyen vieng tham cua TC tai Ukraine, a tuyen bo nh sau: Khong the loai tr viec c  Giao chu Alexis e nh t bo lap trng cua mnh, mac du cho ti luc nay van co chap, trc mot nguy c b co lap. Toi cho rang viec phu quyet cua c Giao chu Mascowa, chong lai chuyen vieng tham cua TC,  sm muon roi cung se phai xoa bo.


Back to Radio Veritas Asia Home Page