Chuyen tham Ukraine cua TC

sau nhng nam dai lch s

Prepared for internet by Msgr. Peter Nguyen Van Tai
Radio Veritas Asia, Philippines

 

Chuyen vieng tham ay cua c Gioan Phaolo II tai Ukraine, sau nhng nam dai cua lch s en toi Quoc gia va Giao hoi cong giao tai ay.

Chuyen vieng tham muc vu cua c Gioan Phaolo II tai Ukraine c an nh vao nhng ngay t 23 en 27 thang 6/2001, la mot trong cac chuyen tham kho khan hn ca, bi v Giao hoi chnh thong Nga tm moi cach e ngan can bien co lch s nay. Tai sao nh vay? Can tr lai lch s cua Ukraine trong thi gian lau dai song di che o Cong san Lien xo, e co the hieu phan nao nhng ly do cua nhng chong oi chuyen vieng tham, ve pha Giao hoi chnh thong Nga.

 

V c bo nhiem lanh ao Toa Giao chu chnh thong Moscowa, vao thi cong san Lien xo, la c Alexis (e nhat). V nay nam gi vai tro quyet nh trong viec giai tan Giao hoi cong giao theo le nghi Bizantin tai Ukraine.

Mua Xuan nam 1945, e nh the chien cham dt. X Galizia, nay la Ukraine mien Tay, luc o di quyen thong tr ngoai quoc. Trc het, do ngi Nga thong tr va vao au the chien, roi do c Quoc xa, va cuoi cung  tr lai di quyen thong tr cua Hong quan Lien Xo.

Cung trong thi ky nay, c TGM Josif Slipyj c bo nhiem lanh ao Giao hoi cong giao thuoc le nghi Bizantin. Lap tc ngai b cac ngi chnh thong tan cong d doi. Ngi th nhat trong so nay la chnh c Alexis (e nhat), va c chon lam v lanh ao Toa Giao  Moscowa. Trc khi c bo nhiem, c Alexis  lo viec giup   ngi dan oi kho tai Lenigrad, trong luc thanh pho nay b bao vay, nhng c Alexis  c noi tieng nhat la v luon luon theo ng loi cua ien Cam Linh.

Khi c chon len lanh ao Giao Hoi Chnh Thong Nga, lap tc c Alexis viet mot th luan lu cho cac linh muc va tn hu cong giao thuoc le nghi Bizantin vi li le nh sau: Anh ch em hay hiep nhat vi chung toi, hay oan tuyet  moi moi lien ket vi Vatican, bi v vi nhng sai lam ton giao cua mnh, Vatican ang a anh ch em en cho huy hoai.

Li mi goi khong the tng tng nh vay, c i kem chnh thc vi nhng to cao hang giao s cong giao ong loa vi che o c quoc;  nhng xem ra co nhng ly do  lch s sau xa t nhieu the ky.

Ly do sau xa la Chnh thong Nga thc s khong bao gi co the chap nhan thoa c Brest nam 1596, khi, di nhng ap lc chnh tr cua Ba lan, cac ngi cong giao thuoc le nghi Bizantin quyet  nh  hiep nhat vi Roma. T o ngi ta goi la Giao hoi cua nhng ngi hiep nhat, ten goi nay c dung tai tat ca mien ong Au, trong mot y ngha khinh b, e ch Giao Hoi ong Phng hiep nhat vi Roma, dng nh the noi: Giao hoi phan boi.

Rat co the nhng phan no t thi o van con e nang cho ti  ngay nay.

Nhng chung ta cung rat de hieu la ly do thc cua viec can thiep  cua c Alexis la mot ly do khac na: D nhien e benh vc nhng quyen li rieng cua mnh, Toa Giao chu Moscowa a hoan toan chap nhan va ung ho ng loi chnh tr ton giao cua che o cong san So viet, mot che o khong the chap nhan mot quyen bnh ngoai quoc nao tren lanh tho cua mnh, nhat la quyen bnh nay lien ket vi  Toa Thanh Vatican.

Sau vu can thiep nay, ngay 12 thang 4 nam 1945, c Josif Slipyj  b bat giam cung vi bon giam muc cong giao khac. Li to cao cac v nay ch c cong bo sau mot nam, to cao ve toi ong loa vi che o c Quoc xa trong nhng nam chien tranh. Nhng trong thc te, ay la mot vu bao thu cua Nha Cam quyen So viet, sau khi c Slipyj t choi khong chap nhan viec sap nhap vi chnh thong hay t ra thanh lap mot Giao hoi t tr khoi Roma, e chnh phu cong san Lien Xo de kiem soat va leo lai theo y muon cua mnh. Cuoc bach hai rat d doi chong lai cac cong ong cong giao tai Lien xo khi s t ay.

Tai Ukraine, c Slipyj va cac giam muc khac b x va len an nhieu nam  kho sai. Trong luc o Giao hoi cong giao thuoc le nghi Bizantin, hiep nhat vi Roma, hoan toan b xoa bo tren toan lanh tho.

T mong 8 en 10 thang 3 nam 1946, tai Leopoli (Liviv) mot Hoi ngh gia tao, gom cac linh muc va giao dan thien Nga, ky sac lenh thong nhat Giao hoi cong giao thuoc le nghi Bizatnin vi chnh thong Nga. D nhien, ng ang sau Hoi ngh gia tao nay, co s leo lai kheo leo cua cac v lanh ao che o cong san, tham ch, ngi ta noi, cua chnh lanh tu Stalin.

Khong con nha th, v hau het b trao cho chnh thong, khong co linh muc, bi v nhieu v b ay i mien bang tuyet Siberia, ngi cong giao thuoc le nghi Bizantin van trung thanh vi Roma va vi V Ke nghiep Phero. c tra t do, nhng vi ieu kien lu ay ra nc ngoai, c Slipyj trc khi ra khoi nc, tai chnh Moscowa, a kp phong chc giam muc cho mot v va v nay tiep sau o a len lut phong chc c mot so giam muc khac na. Nh vay, trong bong toi va ca trong cuoc t ao, Giao hoi cong giao a co the song con cho en luc che o cong san sup o vao cuoi nam 1989 va au nam 1990.

Nam thang qua i, Bc Tng Berlin b pha huy, che o Mac xt tan lui, e quoc Lien xo v ai  tan ra, va Ukraine c t do va oc lap t 10 nam nay. Va cac ngi cong giao thuoc le nghi Bizantin  c cong khai tuyen xng c tin va Giao hoi cong giao tren con ng phuc hng.

c t do, cac ngi cong giao oi chnh thong tra lai cac c s  phung t - Viec oi lai chnh ang nay nhieu luc gay nen nhng  vu xo sat gia ngi cong giao va chnh thong trong nhng nam va qua. Hien nay co the noi la lang du, nhng van e cha c hoan toan giai quyet.

ng trc nhng bien co lch s tren ay, TC Gioan Phaolo II en vieng tham Ukraine vao cuoi thang sau 2001 nay. Mot chuyen vieng tham, sau nhng chuyen vieng tham tai Rumani, Georgia va nhat la chuyen vieng tham mi ay tai Hy lap, se co the co nhng anh hng rat tch cc tren phng dien ai ket,  va nhat la tren moi quan he gia Toa Thanh va Chnh thong, t lau b coi nh b gia lanh.

Nhng cung co the chuyen ra i nay se khong thanh cong, hay t  khong thu lm c nhng thanh qua mong muon - d nhien tai loi cua mot v Giao chu chnh thong Nga khac, cung ten goi  Alexis, la c  Alexis e nh, hien nay ang cai quan Giao hoi chnh thong Nga. Noi ung ra, c Alexis e nh khong phai la con ngi  qua oi  hoi, nh  v tien nhiem cua ngai (c Alexis e nhat); trai lai ngai thanh thc tin vao viec hiep nhat cac tn hu Kito. Nhng thc s ngai nh mot tu nhan cua nhng phan t cng ran hn, luon luon chong cac ngi cong giao, trong Hoi Ngh chnh thong (c quan nam gi quyen bnh cua Toa Giao chu Moscowa).

Cung v ly do nay, nhieu lan, qua trung gian V  TGM giao phan chnh thong Kiev,  van le thuoc Toa Giao chu Moscowa, c Alexis e nh a lam het sc e ngan can chuyen vieng tham cua c Gioan Phaolo II tai Ukraine. Trc het, c Giao chu lap lai nhng to cao van thng dung, nh che o hiep nhat  (do thoa uc Brest, nh chung toi nhac tren ay) va chnh sach chieu mo hien nay cua cac nha truyen giao cong giao tai Nga. V lanh ao Giao hoi chnh thong con chu trng: c Gioan Phaolo II phai xin phep, e c en trong lanh tho cua chnh thong. Sau cung yeu cau c Gioan Phaolo II ng gap  v Giao chu Kiev, c Filaret, li khai khoi Toa Giao chu Moscowa, v V nay b coi la ngi phan boi, khong phai la v lanh ao chnh thc cua Giao hoi chnh thong.

Nhng co le ly do sau xa hn ca ve nhng lo s cua c Alexis  e nh la chuyen vieng tham cua c Gioan Phaolo II tai Ukraine, sau nay se a en viec lai gan Nga, lai gan Moscowa. Sau nhieu lan t choi va xoa bo li mi cua cac v Tong thong Gorbaciov, Tong Thong Eltsin va Tong thong Putin, ngi ta at cau hoi: Vay trong luc nay c Alexis e nh co the lam g oi vi chuyen vieng tham cua c Gioan Phaolo II,  thng  luon thanh cong moi ni, bi v dan chung tuon ra cac nga ng on tiep hoan ho ngai, ke ca cac ngi ngoai cong giao?


Back to Radio Veritas Asia Home Page