Phan ng cua

cac v lanh ao ton giao

trc s that bai cua Hoi Ngh

the gii chong ky th chung toc

 

Prepared for internet by Msgr. Peter Nguyen Van Tai
Radio Veritas Asia, Philippines

 

Phan ng cua cac v lanh ao ton giao trc s that bai cua Hoi ngh the gii chong ky th chung toc, tai Durban.

Cuoc gap g cua cac V lanh ao ton giao trong nhng ngay va qua, do Cong ong Thanh Egidio to chc tai Barcelona (Tay ban nha) a dien ra trong bau kh than mat, huynh e va em lai nhng thanh cong rat khch le. Trong luc o Hoi ngh the gii chong ky th chung toc, do Lien hiep quoc to chc tai Thanh pho Durban, ben Cong hoa Nam phi,  tr thanh dien an cua tranh chap chnh tr, ang i en cho that bai. Hai phai oan Hoa ky va Do thai, tham d vi cap bac thap,  bo Hoi ngh ra ve, e phan oi. Phai oan Canada cung theo gng. Cac phai oan cua cac nc thuoc Lien hiep Chau Au cung e doa bo ra i, neu khong t bo viec at chu ngha Sion (chu ngha lap quoc do thai) ngang hang vi chu ngha chung toc trong van kien chung ket. Ve van e boi thng cac thiet hai do che o thuoc a va no le gay ra, cac nc Chau phi khong nhng bc va nhan manh en viec xoa bo cac mon n ngoai quoc, roi yeu cau vien tr e phat trien. Chu tch Fidel Castro cua Cuba a nh dien an Durban, ma  a kch Hoa ky ve lenh cam van. Hoi ngh dien ra trong bau kh cang thang ngay t ngay khai mac 31 thang 8/2001 va qua, cang ngay cang tr nen cang thang hn trong nhng ngay sau. ng trc nhng chia re va that bai nay, Chnh phu Na uy phai mot uy vien chnh tr en Durban lam trung gian,  e cu van Hoi ngh Durban trong gi phut cuoi cung.

Tieng vang ve nhng chia re va that bai cua Hoi ngh Durban chong chu ngha chung toc, a gay nen nhieu lo ngai ni cac v lanh ao ton giao, tham d cuoc gap g quoc te tai Barcelona. Cac v ong thanh len tieng keu goi cac nha chnh tr (-- gom co  30 v quoc trng va thu tng, vi 130 phai oan cac nc do Bo trng ngoai giao hng dan ) - nh sau: Xin cac ngai ng dng len nhng bc tng mi chia re cac dan toc. Bc tng mi nay hien ang c dng len tai Durban.

Trc nguy hiem nay, cac v tham d cuoc gap g Barcelona, ngh g, noi g? Giao s Andrea Riccardi, sang lap cong ong Sant' Egidio, ngi to chc cuoc gap g quoc te, t 15 nam nay, sau cuoc gap g lch s tai Asssisi vao cuoi thang 10 nam 1986, do sang kien cua c Gioan Phaolo II,  a tuyen bo nh sau: La mot s gia, toi biet ro tnh cach phc tap cua chu ngha Sion (nham co vo viec tai lap nc Do thai) va toi tin chac rang: chu ngha nay khong the gii han vao che o chung toc c. Chu ngha Sion thuoc gia nh cua chu ngha quoc gia Chau Au. Giao s noi them: D nhien moi chu ngha quoc gia co the lieu i en che o oc quyen loai tr ke khac (Exclusivisme) va i en  ca che o chung toc na. Nhng toi ngh: nhng li tuyen bo  tai Durban trong nhng ngay nay, thc ra khong giup ch g cho ngi dan Palestine va van e phc tap tai Trung ong hien nay.

Trong luc cac nha chnh tr tai Durban khong thoa thuan ve mot van kien chung ket, th tai Barcelona cac v lanh ao ton giao a soan thao van kien chung va cung nhau ky ket trc mat dan chung tham d. Le nghi ky ket c ai truyen hnh quoc gia Tay ban nha loan i khap the gii. Trong van kien chung ket cac v lanh ao ton giao keu goi tien en ai ket. e at ti muc tieu nay, viec oi thoai c e cao vi xac tn rang: oi thoai la nh con ng e vt qua nhng nghi k va tranh chap, bi v viec oi thoai khong lam giam bt i can cc rieng cua bat c ai, trai lai giup cho viec tai kham pha nhieu hn chnh mnh va ngi khac. ung nh vay, khong co g b mat mat bi viec oi thoai.

Cu Tong thong Indonesia, ong Abdurraham Wahid, v lanh ao to chc Hoi giao ln nhat trong nc,  tuyen bo: Vt qua c che o chung toc la mot van e rat kho khan. V the, e vt qua,   Hoi ngh Durban a c to chc. Nhng lap trng cua cac phe phai qua thien ve nhng yeu to chnh tr, trong khi ma viec giai quyet phai c tm thay ni khac. Trong luc nay ay moi mot ngi phai a ra nhng sang kien ve hoa bnh, bang nhng cuoc am thoai co tnh cach than trong, khong phai bang nhng tuyen bo rum beng, cong khai. Ch sau khi a at ti mot thoa thuan roi, luc o se soan thao ban tuyen ngon chung. e thanh cong, cac chnh phu phai trao pho cong viec nay cho nhng to chc phi chnh phu (NGO), th du nh Cong ong  Sant' Egidio.

Li nhan nh tren cua cu Tong Thong Wahid hoan toan phu hp vi bau kh cua nhng ngay nay tai Barcelona. T nhng cuoc gap g than mat va huynh e, nhieu nha chnh tr va ai dien gii van hoa va nhng ngi thien ch, trong nhng c hoi khac nhau, a  keu goi cac v lanh ao ton giao  giup , e tm giai quyet nhng van e gay go. Ngi ta con nh rang: trc ay,chnh nh trung gian cua Cong ong Sant' Egidio, ma cuoc noi chien tai Mozambic a c gian xep on thoa.

Ong Jean Daniel, giam oc bao Ngi quan sat mi (Nouvel Observateur), cung co mat tai Barcelona. Trc s that bai cua Hoi ngh Durban, ong tuyen bo nh sau: Lai mot lan na ngi ta khong tm ra con ng e i en mot s quan bnh gia s hiep nhat nhan loai va tinh cach a hnh thc cua cac nen van hoa. Tong thong Cong hoa Cote d' Ivoire, ong Laurent Gbaglo, v  tham d cuoc gap g Barcelona,  a len tieng ch trch nang li cac Hoi ngh quoc te hnh thc, vi nhng li nh sau: Biet bao lan cac Hoi ngh nay giong nhng trng ua, ni ay moi ngi tm cach thang ngi khac, khong bao gi biet oi thoai va lang nghe nhau. Trong khi o,trai lai,  tai  Barcelona, chung ta a thanh cong trong viec at biet bao ngi thien ch --- co niem tin ton giao cung nh khong co niem tin ton giao --- chung quanh mot ban tron. ng trc nhng vet thng ln cua the gii, con ngi can phai xay dng mot cuoc oi thoai thanh thc.

Trong so cac vet thng nay, ong David Rosen, Giao trng Do thai   Gierusalem, a nhac en vet thng cua Thanh a. V giao trng bnh luan nh sau ve Hoi Ngh Durban: ay la mot bi kch cua cuoc chien au chong che o chung toc, nhan danh Palestine va nhan danh Lien hiep quoc. Ngi ta tm cach can tr nhng van e thc s phai c giai quyet mot cach hu hieu. Hang ong nh vay, ngi ta cho thay ro rang nhat la tnh cach vo hieu cua LHQ. Cac nguyen tac cao thng cua To chc Lien Hiep Quooc,  de co the b khai thac bi nhng li ch chnh tr phe phai.

T the gii Tin Lanh, Muc s Konrad Kaiser, Tong th ky Hoi ong ai ket  cac Giao hoi, co  tru s tai Geneve, Thuy s,  a bnh luan cach the gia nh sau ve Hoi ngh Durban: Tai Dien an cua cac To chc khong chnh phu  (NGO),  Hoi ong chung toi nhan manh en viec t choi at chu ngha Sion ngang hang vi che o chung toc. Nhng ng trc s viec Hoa Ky va Do Thai ri bo Hoi ngh,chung toi ch co the lap lai ieu Chnh phu Nam phi va V trach nhiem ve Nhan quyen cua LHQ, ba Mary Robinson, a noi len. Viec rut lui cua cac phai oan nay khong lam giam bt gia tr cua Hoi gh Durban.

o la hai bau kh khac nhau cua hai cuoc gap g quoc te, hau nh cung mot luc, tuy Hoi ngh Durban keo dai hn. Tai Durban, tng lai xem ra toi tam. Trong luc o tai Barcelona, lai co chieu doi niem hy vong. Lac quan khong phai la mot viec de dang;  cong viec xay dng luon luon la vat va; viec xay dng cuoc chung song hoa bnh, van co the thc hien c;  viec xay dng nen hoa bnh tren the gii luon luon can thiet va khan cap. Viec xay dng hoa bnh nay, trc het phai khi s t moi mot tam hon con ngi, bang viec tr ve vi Thien Chua. Loai bo Thien Chua ra ngoai xa hoi, con ngi se khong bao gi biet yeu thng nhau, se khong bao gi co hoa bnh. Trai lai ch co thu ghet va tranh chap. V the, cuoc gap g quoc te gia cac v lanh ao ton giao luon luon dien ra trong cau nguyen, suy t va oi thoai thanh thc. Khong cau nguyen,  khong suy t, khong oi thoai, con ngi khong the nhan biet mnh va nhan biet ngi khac la anh ch em cua mnh trong mot gia nh nhan loai va con cai mot Cha chung tren tri.


Back to Radio Veritas Asia Home Page