Löôïc Söû
Giaùo Phaän Myõ Tho
Prepared for Internet by Vietnamese Missionaries in Asia
A. Löôïc Söû Giaùo Phaän Caàn Thô
Giaùo phaän Myõ Tho ñöôïc thaønh laäp naêm 1960, nhöng coù quaù trình hình thaønh vaø phaùt trieån töø 200 naêm tröôùc, vì Myõ Tho naèm treân vuøng truyeàn giaùo thuoäc Luïc Tænh Nam Kyø, phaàn ñaát do caùc cha doøng Phanxicoâ, roài Hoäi Thöøa Sai Paris vaø Thaùnh Boä cuøng vôùi linh muïc, tu só vaø giaùo daân Myõ Tho cuøng nhau chung loøng goùp söùc xaây döïng giaùo phaän.
Vuøng ñaát taïi giaùo phaän Myõ Tho ñöôïc caùc thöøa sai doøng Teân, Hoäi Thöøa Sai Paris ñeán taän nôi rao giaûng Lôøi Chuùa, hay ngöôøi coâng giaùo töø mieàn Trung vaøo ñaây sinh soáng? Caâu traû lôøi coøn ôû phía tröôùc. Chæ bieát chaéc, töø khi cha F. Joseù Garcia (doøng Phanxicoâ) coi soùc vuøng Chôï Quaùn naêm 1723, ngaøi môû roäng vuøng truyeàn giaùo xuoáng caùc tænh mieàn Taây nhö: Caùi Môn, Caùi Nhum, Caø Hom (Thuû Ngöõ), Mi-tho (Myõ Tho), La-nung, Lan-loc, Ke-be (Caùi Beø), Ruot-ngua (Ruaát Ngöïa), Rac-la (Raïch Laù), Rach-mieu (Raïch Mieáu); vuøng naøy coù 3 cha coi soùc.
Naêm 1730-1749, cha Francisco de la Concepcioùn vaø cha Manueùl de Vallermo hoaït ñoäng ôû vuøng cöûa soâng Cöûu Long, coi caùc hoï ñaïo Caø Hon (Thuû Ngöõ), töø truï sôû chính, caùc ngaøi môû roäng vuøng truyeàn giaùo laäp nhieàu hoï leû. Theo cha A. Launay: naêm 1747, töø Thuû Ñöùc tôùi Haø Tieân caùc cha doøng Phanxicoâ coi soùc 5,500 giaùo daân, treân toång soá 9,000 giaùo daân do caùc cha Phanxicoâ coi soùc treân toaøn giaùo phaän Ñaøng Trong. Naêm 1790-1800, coøn 3 cha doøng Phanxicoâ: Francisco de Paulo, Juan Colat vaø Juan Mottaner coi soùc caùc hoï: Chôï Quaùn, Cao Mieân, haït Tam Laùch (Myõ Tho, 8,500 giaùo daân). Ñeán naêm 1813, caùc cha Phanxicoâ khoâng coøn hoaït ñoäng ôû vuøng naøy nöõa.
Naêm 1822, vuøng Myõ Tho theâm moät soá cha doøng Phanxicoâ ngaønh Capuxinoâ, phaàn lôùn laø ngöôøi YÙ, caùc thöøa sai cuûa Thaùnh Boä hoaït ñoäng töø thôøi Ñöùc cha Pigneau de Beùhaine (Baù Ña Loäc). Thôøi vua Minh Maïng, Thieäu Trò, Töï Ñöùc vaø Vaên Thaân baùch haïi, ngoaøi vuï taøn saùt nhieàu giaùo daân taïi Ñònh Töôøng, Ba Gioàng (Taân Hieäp), Höõu Ñaïo (Cai Laäy), Thuû Ngöõ, vaøo naêm 1861-1862, giaùo daân vuøng Myõ Tho bôùt thieät haïi hôn so vôùi caùc giaùo phaän trong vuøng. Taïi ñaát Myõ Tho ñaõ thaám maùu nhieàu vò anh huøng, ñaëc bieät Thaùnh Pheâroâ Nguyeãn Vaên Löïu (linh muïc) vaø Thaùnh Anreâ Nguyeãn Kim Thoâng (giaùo daân).
Naêm 1938, phaàn ñaát thuoäc giaùo phaän Myõ Tho ngaøy nay coù 18 giaùo xöù, 61 giaùo hoï, 20 linh muïc Vieät, 2 linh muïc Phaùp vaø 16,702 giaùo daân.
Ngaøy 27-11-1960, Toøa Thaùnh ban Saéc chæ Quod Venerabilis Fratres thaønh laäp giaùo phaän Myõ Tho goàm 5 tænh: Ñònh Töôøng, Long An, Haäu Nghóa, Goø Coâng, Kieán Töôøng (Moäc Hoùa) vaø 2/3 tænh Kieán Phong (Cao Laõnh). Ñöùc cha Giuse Traàn Vaên Thieän laøm giaùm muïc tieân khôûi. Khi thaønh laäp, giaùo phaän Myõ Tho coù 39 giaùo xöù, 32 nhaø thôø, 54 nhaø nguyeän; 50,249 giaùo daân, 43 linh muïc, 28 ñaïi chuûng sinh hoïc taïi Giaùo hoaøng Hoïc vieän Pioâ X Ñaø laït vaø Ñaïi chuûng vieän Saigoøn, 77 tieåu chuûng sinh hoïc ôû Caàn Thô vaø Saigoøn. Khoaûng 153 tu só thuoäc caùc doøng: Sö huynh La San, Meán Thaùnh Giaù Caùi Nhum. Ñeán naêm 1974, giaùo phaän Myõ Tho coù 186 giaùo xöù vaø hoï ñaïo, 71 linh muïc, 78 ñaïi chuûng sinh vaø 63,158 giaùo daân.
Sau ngaøy ñaát nöôùc Vieät Nam thoáng nhaát (30-4-1975), caùc tænh ñöôïc phaân boå laïi, giaùo phaän Myõ Tho hieän nay goàm caùc tænh: Tieàn Giang, Long An vaø 2/3 tænh Ñoàng Thaùp (goàm thò xaõ Cao Laõnh, caùc huyeän Cao Laõnh, Thanh Bình, Taân Hoàng, Hoàng Ngöï, Tam Noâng vaø Thaùp Möôøi).
Ngoaøi vieäc xaây döïng nhöõng cô sôû vaät chaát nhö toøa giaùm muïc, Tieåu chuûng vieän Gioan XXIII vaø moät soá tröôøng trung tieåu hoïc nhö: Thaùnh Giuse, Raïng Ñoâng, Thaùnh Gioanna, Ñöùc cha Giuse Traàn Vaên Thieän raát quan taâm ñeán vieäc ñaøo taïo con ngöôøi qua caùc hoaït ñoäng Coâng giaùo Tieán haønh, baùc aùi. Ngaøi cuõng cho phaùt haønh tôø nguyeät san Ñoàng Thaùp trong toaøn giaùo phaän. Vaøo naêm 1974, giaùo phaän Myõ Tho coù 63,158 giaùo daân (chieám 3,8% daân soá), 41 giaùo xöù, 71 linh muïc, 186 nöõ tu, 88 tröôøng trung tieåu hoïc vaø 4 cô sôû töø thieän xaõ hoäi.
Ñeå chuaån bò cho ngöôøi keá nhieäm, Ñöùc cha Giuse ñaõ taán phong linh muïc Anreâ Nguyeãn Vaên Nam laøm giaùm muïc phoù ngaøy 10-6-1975.
Töø naêm 1975 cho ñeán khi qua ñôøi (24-2-1989), Ñöùc cha chæ taäp trung cho vieäc giaûng daïy giaùo lyù vaø giaùo duïc coäng ñoàng daân Chuùa.
Ngaøy 24-2-1989, Ñöùc cha Anreâ Nguyeãn Vaên Nam chính thöùc nhaän chöùc giaùm muïc chính toøa Myõ Tho vaø cai quaûn giaùo phaän cho ñeán khi nghæ höu vaøo naêm 1999. Ngaøy 23-3-1993, cha Gioan Baotixita Phaïm Minh Maãn, giaùm ñoác Ñaïi chuûng vieän Thaùnh Quyù (Caàn Thô), ñöôïc Toøa Thaùnh boå nhieäm laøm giaùm muïc phoù giaùo phaän Myõ Tho cho ñeán naêm 1998 vaø sau ñoù ñöôïc thuyeân chuyeån veà Saigoøn laøm Toång giaùm muïc Saigoøn (1-3-1998).
Ngaøy 26-3-1999, cha Phaoloâ Buøi Vaên Ñoïc, toång ñaïi dieän giaùo phaän Ñaø Laït, ñöôïc Toøa Thaùnh boå nhieäm laøm giaùm muïc chính toøa giaùo phaän Myõ Tho vaø ngaøi veà nhaän giaùo phaän ngaøy 27-5-1999.
B. Söùc Soáng Tieàm Taøng Nôi Giaùo Phaän Myõ Tho (trích baøi vieát cuûa Hoaøng Anh)
Töø Saigon xuoâi veà mieàn Taây theo ñöôøng soâng hoaëc ñöôøng boä, moïi ngöôøi seõ laàn löôït ñi qua nhieàu ñòa danh tieáp giaùp vôùi thaønh phoá thuoäc giaùo phaän Myõ Tho nhö Beán Löùc, Goø Coâng, Ñöùc Hoøa- Ñöùc Hueä... Vaø tröôùc khi vöôït qua caây caàu Myõ Thuaän noåi tieáng, hoaëc töø moät höôùng khaùc qua phaø Raïch Mieãu, qua vuøng Ñoàng Thaùp Möôøi... ñeå sang giaùo phaän Vónh Long, moïi ngöôøi coøn coù theå tieáp caän vôùi nhieàu ñòa danh noåi tieáng khaùc nhö thò xaõ Taân An vôùi ngoâi nhaø thôø kieåu daùng AÙ Ñoâng naèm ven ñöôøng quoác loä, Doøng Meán Thaùnh Giaù Taân An, hoï ñaïo Ba Gioàng coå xöa, thaønh phoá Myõ Tho vôùi toøa giaùm muïc vaø doøng Thaùnh Phaoloâ, hoï ñaïo Kinh Cuøng trong vuøng nöôùc noåi...
Ven ñöôøng hoaëc trong thoân vöôøn, Myõ Tho cuõng coù nhieàu thay ñoåi nôi daùng veû vôùi caùc ngoâi nhaø cao taàng, caùc bieät thöï môùi xaây döïng, caùc nhaø maùy hieän ñaïi... Cuõng khoâng khoù ñeå tìm gaëp nhöõng hình aûnh nhö theá trong toân giaùo. Beân caïnh nhieàu ngoâi chuøa môùi, caùc thaùnh thaát to ñeïp laø nhöõng thaùnh ñöôøng môùi toân taïo, truøng tu. Trong boái caûnh cuûa ngaøy hoâm nay, giaùo phaän Myõ Tho cuõng ñang môû cöûa vaø nhòp böôùc chung cuøng vôùi xaõ hoäi.
Ñaõ 4 naêm troâi qua keå töø ngaøy 27-5-1999, Ñöùc Giaùm Muïc Buøi Vaên Ñoïc nhaän nhieäm sôû thay ngöôøi tieàn nhieäm, Ñöùc Cha Anreâ Nguyeãn Vaên Nam, nghæ höu do tuoåi cao söùc yeáu. Boán naêm laø moät chaëng haønh trình ngaén nhöng cuõng ñaõ coù khoâng ít nhöõng daáu aán cuûa vò giaùm muïc ñöông nhieäm.
Nôi vuøng saâu vuøng xa, ôû noâng thoân, nhieàu ngöôøi deã daøng nhôù ñeán nhöõng coâng trình coù söï tieáp tay cuûa Toøa giaùm muïc Myõ Tho trong vaøi naêm gaàn ñaây treân ñòa baøn tænh Tieàn Giang nhö caùc gieáng nöôùc taàng saâu, traïm y teá, tröôøng hoïc taïi huyeän ngheøo Taân Phöôùc môùi ñöôïc thaønh laäp; ñieåm öôm caây gioáng taïi giaùo xöù Nguõ Hieäp, cung caáp caây gioáng vôùi giaù hoã trôï cho nhaø vöôøn vaø ngöôøi noâng daân... Song song vôùi nhieàu coâng vieäc ngoaøi xaõ hoäi, Toøa giaùm muïc cuõng ñaõ khôûi ñoäng nhieàu coâng vieäc seõ coù taàm aûnh höôûng veà laâu daøi trong ñôøi soáng toân giaùo cuûa coäng ñoaøn giaùo höõu ñòa phöông. Ñöùc Giaùm Muïc Buøi vaên Ñoïc cho bieát: “Nhieäm vuï chính yeáu cuûa moät giaùm muïc vaãn laø vieäc chaêm lo ñôøi soáng tinh thaàn cho ñaøn chieân cuûa mình cuøng vôùi caùc coäng söï laø linh muïc tu só, caùc ñoaøn theå giaùo daân. Vaø ñeå nhöõng coâng vieäc naøy ñöôïc vaän haønh, khoâng theå khoâng nghó ñeán vieäc ñaøo taïo nhaân söï”.
Noùi ñeán nhaân söï, khoâng theå khoâng nhaéc ñeán nhöõng chöùc vieäc nôi mieät vöôøn.
Trong nhöõng ngaøy ngöôïc xuoâi veà giaùo phaän Myõ Tho, toâi ñaõ tìm ñeán Chôï Böng. Giaùo xöù Chôï Böng naèm trong moät vuøng queâ eâm aû, caùch ngaõ ba Trung Löông hôn chuïc caây soá. Tham döï thaùnh leã taïi ñaây vaøo moät buoåi chieàu thöù Baûy, toâi ngaïc nhieân veà söùc soáng cuûa moät coäng ñoaøn nhoû beù. Ngoâi nhaø thôø coù taàm voùc chæ baèng moät nhaø nguyeän vôùi söùc chöùa khoaûng 300 ngöôøi ñaõ ñoùn tieáp hôn traêm giaùo höõu cuûa mình. Tröôùc luùc thaùnh leã khôûi ñaàu, coäng ñoaøn ñaõ daønh ra ít phuùt hoïc giaùo lyù theo caùch hoûi ñaùp cuûa saùch giaùo lyù Taân Ñònh baûn môùi. Thaùnh leã ñöôïc cöû haønh moät caùch trang nghieâm, khoâng bò naùo ñoäng bôûi nhieàu hình aûnh thöôøng gaëp nôi thaønh phoá, ôû beân trong cuõng nhö beân ngoaøi nhaø thôø. Trong thaùnh leã, ca ñoaøn chæ voûn veïn möôi ngöôøi haùt cuøng vôùi coäng ñoaøn, caû phaàn ñaùp ca thöôøng ngaøy. Quûa laø daày coâng phu. Khi toâi noùi leân caûm nghó cuûa mình veà thaùnh leã, linh muïc Haø Vaên Quaän, cha sôû hoï ñaïo cho bieát: “Ca ñoaøn töï maày moø taäp haùt cho nhau. Nhieàu coâng vieäc khaùc trong hoï ñaïo cuõng theá, ngöôøi giaùo daân chung tay goùp phaàn vôùi moät cung caùch giaûn dò, khoâng heà ñoûm ñaùng”.
Söï chung tay goùp phaàn cuûa ngöôøi giaùo daân, nhaát laø taïi caùc hoï ñaïo vuøng thoân queâ, vuøng saâu vuøng xa nhieàu khi chæ laø nhöõng coâng vieäc giaûn dò, nhoû beù nhöng raát thieát thöïc. Coù theå deã daøng tìm kieám ñaây ñoù nhöõng hình aûnh sinh ñoäng cuûa ñöôøng höôùng toâng ñoà giaùo daân trong Giaùo hoäi, hoaëc söùc soáng tieàm taøng nôi nhöõng ngöôøi tín höõu keå caû khi vaéng baët chuû chaên... nôi bieát bao hoï ñaïo heûo laùnh nhö theá.
Trong haøng nguõ giaùo daân cuûa caùc hoï ñaïo Nam boä ngaøy tröôùc, moïi ngöôøi haún ñaõ quen tai vôùi nhöõng chöùc vieäc nhö oâng caâu, oâng bieän. Ngaøy nay, nhöõng teân goïi naøy ñaõ ñöôïc thay theá baèng nhöõng teân khaùc theo cô caáu cuûa moät giaùo xöù ñöôïc quy ñònh trong Giaùo luaät, trong Quy cheá Hoäi Ñoàng Muïc VuïcGiaùo Xöù cuûa caùc giaùo phaän. Lieân quan ñeán vai troø cuûa giaùo daân, giaùo phaän Myõ Tho cuõng ñaõ tieán haønh soaïn thaûo baûn Quy cheá Hoäi Ñoàng Muïc Vuï Giaùo Xöù seõ ñöôïc aùp duïng trong thôøi gian tröôùc maét nôi giaùo phaän mình. Ñieàu naøy cuõng cho thaáy phaàn naøo söï quan taâm cuûa ñöùc taân giaùm muïc ñoái vôùi giaùo daân trong nhöõng naêm thaùng khôûi ñaàu coâng vieäc cuûa moät chuû chaên.
Quy cheá Hoäi Ñoàng Muïc Vuï Giaùo Xöù cuûa giaùo phaän Myõ Tho ñaõ ñöôïc Hoäi ñoàng Linh muïc cuûa giaùo phaän, ñöùng ñaàu laø linh muïc Traàn Phöôùc Cöông, chaùnh sôû Löông Hoøa Haï, soaïn thaûo xong vaøo giöõa naêm 2003. Baûn Quy cheá goàm 4 chöông 21 ñieàu quy ñònh cuï theå nhöõng coâng vieäc muïc vuï giaùo xöù; vai troø, thaønh phaàn, nhieäm kyø vaø vieäc tuyeån choïn vaøo Hoäi Ñoàng Muïc Vuï Giaùo Xöù ñöôïc xem nhö moät böôùc ñi caàn thieát giuùp ngöôøi giaùo daân phaùt huy ñuùng möùc vai troø cuûa mình trong ñôøi soáng coäng ñoaøn.
Söï quan taâm naøy khoâng chæ döøng laïi vôùi baûn Quy cheá maø coøn ñöôïc theå hieän trong vieäc huaán luyeän ñoäi nguõ chöùc vieäc cuûa caùc hoï ñaïo. OÂng Nguyeãn Vaên Gia, Chuû tòch Hoäi Ñoàng Muïc Vuï Giaùo Xöù Chôï Böng cho bieát: “Toâi tham döï ñeàu ñaëên caùc khoùa huaán luyeän Hoäi Ñoàng Muïc Vuï Giaùo Xöù haøng naêm, töø naêm 2000, vaøsau ba naêm lieân tieáp môùi ñöôïc Toaø Giaùm Muïc caáp giaáy chöùng nhaän. Nhöõng khoùa naøy giuùp ngöôøi giaùo daân yù thöùc hôn veà vai troø vaø nhieäm vuï cuûa nhöõng chöùc vieäc trong hoï ñaïo ñoàng thôøi cuõng ñöôïc boài döôõng theâm veà giaùo lyù, veà ñôøi soáng ñaïo”.
Lieân quan ñeán ngöôøi giaùo daân coøn coù nhöõng khoùa boài döôõng daønh cho giaùo lyù vieân, ca tröôûng cuûa caùc ca ñoaøn..
Linh muïc Giacoâbeâ Haø Vaên Xung, thö kyù Toøa Giaùm Muïc Myõ Tho cho bieát: “Nhöõng naêm gaàn ñaây, caùc khoùa huaán luyeän, caùc lôùp boài döôõng dieãn ra ñeàu ñaën haøng naêm, moãi khoùa keùo daøi 5 ngaøy, vôùi soá löôïng ngöôøi tham döï khoaûng 200. Moãi giaùo xöù gôûi 2 hoïc vieân cho moãi khoaù. Trong naêm 2003, khoùa daønh cho Hoäi Ñoàng Muïc Vuï Giaùo Xöù ñaõ dieãn ra vaøo thaùng 5 vaø khoùa daønh cho giaùo lyù vieân dieãn ra vaøo trung tuaàn thaùng 7 naêm 2003. Keá tieáp seõ laø lôùp boài döôõng veà thaùnh nhaïc. Ngaøy nay caùc sinh hoaït nhö theá ñaõ dieãn ra moät caùch thuaän lôïi vaø chæ toå chöùc moät laàn cho taát caû caùc hoï ñaïo thuoäc ñòa baøn ba tænh. Ngaân saùch cuûa giaùo phaän daønh cho nhöõng coâng vieäc naøy cuõng khoâng phaûi laø nhoû vaø chính ñieàu naøy cuõng cho thaáy taàm quan troïng cuûa vieäc ñaøo taïo ngöôøi giaùo daân trong boái caûnh hieän nay”.
ÔÛ vaøo moät cöông vò khaùc nhöng linh muïc ñoaøn cuûa giaùo phaän cuõng coù nhieàu dòp boài boå tinh thaàn trong moät naêm. Ñaây hieån nhieân laø moái quan taâm haøng ñaàu cuûa giaùo phaän vì caùc linh muïc laø nhöõng coäng söï vieân gaàn guõi nhaát vôùi vò chuû chaên cuûa mình vaø ñöôïc giao phoù nhöõng troïng traùch nôi caùc coäng ñoaøn.
Ngaøy nay, nhieàu giaùo phaän ñaõ toå chöùc caùc khoùa thöôøng huaán haøng naêm. Giaùo phaän Myõ Tho nhieàu naêm gaàn ñaây cuõng vaäy. Linh muïc Giuse Nguyeãn Tuaán Haûi, moät trong nhöõng linh muïc treû nhaát cuûa giaùo phaän hieän laø phoù thö kyù Toøa Giaùm Muïc cho bieát: “Toâi thuï phong linh muïc naêm 2002 vaø naêm nay môùi 29 tuoåi. Tuy môùi xa maùi tröôøng chuûng vieän, xa nhöõng naêm thaùng daøi mieät maøi hoïc taäp, nhöng toâi nghó caùc khoùa thöôøng huaán daønh cho caùc linh muïc, duø chæ keùo daøi moät tuaàn leã nhöng ñem laïi raát nhieàu lôïi ích, nhaát laø nôi lôùp ngöôøi treû nhö chuùng toâi. ÔÛ ñaây moïi ngöôøi coù theå tieáp thu nhieàu ñeà taøi chuyeân ñeà xuùc tích, nhieàu kinh nghieäm vaø kieán thöùc cuûa caùc nhaø chuyeân moân... Cuï theå taïi khoùa thöôøng huaán naêm roài, giaùo phaän ñaõ môøi nöõ tu Traàn Thò Gioàng, doøng Ñöùc Baø ñeán trao ñoåi caùc vaán ñeà chuyeân moân veà taâm lyù muïc vuï”.
Ngoaøi caùc khoùa thöôøng huaán, caùc linh muïc coøn coù dòp gaëp gôõ, trao ñoåi kinh nghieäm qua caùc ñôït tónh taâm thöôøng nieân cuûa giaùo phaän, caùc buoåi tónh taâm haøng thaùng cuûa caùc giaùo haït.
Vieäc ñaøo taïo nhaân söï cuûa giaùo phaän Myõ Tho coøn ñöôïc chaêm chuùt baèng caùch göûi caùc linh muïc treû ñi du hoïc taïi nöôùc ngoaøi trong nhieàu ngaønh ñaøo taïo. Caùc linh muïc Phaïm Ñaêng Thieän, Leâ Taán Baûo ñang theo hoïc taïi Roma; Nguyeãn Thaønh Sang, Traàn Quoác Höng taïi Phaùp; Leâ Minh Caûnh taïi UÙc; Phaïm Baù Ñöông taïi Bæ; Buøi Vaên Hoaøn taïi Philippines....
Veà nhaân söï, moät khía caïnh quan troïng khaùc laø ôn goïi. Chia seû moái öu tö veà vaán ñeà naøy, linh muïc Nguyeãn Vaên Saùng, cha sôû hoï ñaïo An Toân haït Myõ Tho noùi raèng: “Hieän nay, moät trong nhöõng ñieàu kieän tuyeån sinh vaøo chuûng vieän toái thieåu laø phaûi coù baèng tuù taøi. Nôi caùc hoï ñaïo vuøng saâu vuøng xa, ñieàu naøy khoâng phaûi laø deã daøng nhaát laø khi phaûi coäng theâm nhieàu yeáu toá khaùc lieân quan ñeán ôn goïi”. Duø vaäy, tình hình ôn goïi taïi giaùo phaän Myõ Tho hieän ñöôïc xem laø khaû quan vôùi soá löôïng 32 ñaïi chuûng sinh ñaõ ñöôïc tuyeån choïn vaø 47 chuûng sinh döï bò. Con ñöôøng ñeán vôùi ôn goïi cuûa nhieàu thanh thieáu nieân coâng giaùo ñaõ dieãn ra muoân maàu muoân veû nhöng khoâng keùm phaàn sinh ñoäng.
Mai Vaên Thöôïng, moät chuûng sinh döï bò môùi ngoaøi tuoåi hai möôi ñang ôû taïi Toøa Giaùm Muïc cho bieát: “Gia ñình toâi ôû Nguõ Hieäp, moät hoï ñaïo thoân queâ mieät Cai Laäy. Duø hoaøn caûnh gia ñình chaät vaät nhöng ñeå theo ñuoåi con ñöôøng tu trì, toâi ñaõ coá gaéng hoïc xong heä trung hoïc chuyeân nghieäp, vaø rieâng toâi coù nhieàu may maén ñöôïc phuïc vuï ôû Toøa Giaùm Muïc vôùi nhöõng coâng vieäc thöôøng, ngaøy, ñöôïc Ñöùc Cha vaø quyù cha toøa giaùm muïc quan taâm naâng ñôõ ôn goïi cuûa toâi. Ñeå coù theå ñöôïc tuyeån choïn, caùc öùng sinh phaûi traûi qua caùc cuoäc saùt haïch cuûa giaùo phaän vaø sau cuøng laø thuû tuïc haønh chaùnh ngoaøi xaõ hoäi. Hieän toâi ñang tieán haønh thuû tuïc haønh chaùnh naøy”.
Nhöõng phaùc hoïa trong vieäc huaán luyeän giaùo daân, ñaøo taïo haøng giaùo só cuûa giaùo phaän Myõ Tho, gaén vôùi moät chaëng ñöôøng môùi cuûa vò giaùm muïc ñöông nhieäm, ñaõ phaàn naøo giuùp moïi ngöôøi möôøng töôïng veà söùc soáng tieàm taøng cuûa moät giaùo phaän nôi cöûa ngoõ mieàn Taây. Nhìn roäng hôn ngoaøi xaõ hoäi, giaùo phaän Myõ Tho cuõng ñaõ coù nhieàu böôùc ñi hoøa nhòp vôùi caùc vuøng noâng thoân ñang treân ñöôøng phaùt trieån...
Treân chaëng ñöôøng veà, toâi laïi theâm moät laàn xuùc caûm tröôùc coâng trình caàu Beán Löùc ñang trong giai ñoaïn hoaøn thaønh, veà ngoâi nhaø thôø Taân An loäng laãy, vaø trong taàm nhìn bao quaùt laø nhöõng vuøng queâ hieàn hoøa eâm aû... Veà giaùo phaän Myõ Tho, chuùng toâi chæ môùi ñeà caäp ñöôïc phaàn naøo söï phong phuù nôi vuøng ñaát naøy vaø thaàm mong ngaøy gaëp laïi.
C. Ñòa Lyù vaø Daân Soá
Ranh giôùi: Giaùo phaän Myõ Tho hieän nay naèm trong 3 tænh: Tieàn Giang, Long An vaø 2/3 tænh Ñoàng Thaùp. Treân ñòa baøn Myõ Tho coù nhaùnh soâng Tieàn chaûy daøi treân Bieån Hoà xuyeân qua tænh Ñoàng Thaùp, Tieàn Giang vaø ñoå ra vuøng bieån Goø Coâng. Treân ñòa baøn tænh Long An coù hai soâng lôùn laø Vaøm Coû Ñoâng vaø Vaøm Coû Taây.
Dieän tích chung: 9,262 km2 vôùi soá daân 4,278,000 ngöôøi.
Ña soá daân sinh soáng baèng noâng nghieäp.
Saéc toäc: Phaàn lôùn laø ngöôøi Kinh, coù moät soá ít ngöôøi Hoa, Khô Me...
D. Moät soá ñieåm ñaëc saéc cuûa giaùo phaän
1. Nhaø thôø Chính Toøa:
Nhaø thôø Chính Toøa vôùi thaùnh hieäu Ñöùc Meï Hoàn Xaùc Leân Trôøi ñöôïc khôûi coâng xaây döïng ngaøy 11-8-1906 vaø hoaøn thaønh naêm 1907.
2. Hoï ñaïo Ba Gioàng:
Hoï ñaïo Ba Gioàng thuoäc laøng Taân Lyù Ñoâng, gaàn chôï Cuû Chi, naèm veà maïn Ñoâng Baéc Saigoøn, trogn tænh Myõ Tho. Hieän nay taïi ñaát thaùnh hoï ñaïo coøn coù nhöõng ngoâi moä coå (1664) choân caát toå phuï caùc giaùo höõu.
3. Danh lam thaéng caûnh:
Giaùo phaän Myõ Tho coù moät soá di tích thuoäc neàn vaên hoùa OÙc Eo (theá kyû I) nhö: Bình Taû ôû huyeän Ñöùc Hoøa - Long An, Goø Thaùp (Taân Kieàu - Thaùp Möôøi), Goø Thaønh (Taân Thuaän - Chôï Gaïo).
Moät soá chuøa Phaät giaùo noåi tieáng nhö: Toân Thaïnh, Linh Sôn (coøn goïi laø Chuøa Nuùi), Kim Cang (Long An), Kieán An Cung. ÔÛ Tieàn Giang coù chuøa Vónh Traøng, Hoäi Thoï, Thanh Tröôùc, Linh Thöûu.
Ngoaøi ra coøn coù nhöõng danh lam thaéng caûnh khaùc nhö: Traøm Chim, Tam Noâng, Vöôøn coø Thaùp Möôøi, Chôï chieáu Ñònh Yeân...
(döïa theo Nieâm Giaùm 2005 cuûa Giaùo Hoäi Coâng Giaùo Vieät Nam
vaø baøi vieát veà Giaùo Phaän Myõ Tho cuûa Hoaøng Anh)