Mô Öôùc
(Nhöõng Chia Seû Muïc Vuï vaø Nhöõng Caâu Chuyeän Gôïi YÙ
Suy Tö Vaø Caàu Nguyeän haèng ngaøy)
Prepared for Internet by Vietnamese Missionaries in Asia
- 157 -
AÙnh saùng chöõa laønh moâi tröôøng
AÙnh saùng chöõa laønh moâi tröôøng.
Bích Lieãu
(RVA News 05-02-2026) - OÂ nhieãm do raùc thaûi nhöïa hay coøn goïi laø "oâ nhieãm traéng" ñang laø moät trong nhöõng vaán ñeà moâi tröôøng toaøn caàu. Löôïng raùc thaûi nhöïa ñang ngaøy caøng gia taêng neáu chuùng ta khoâng coù caùc giaûi phaùp höõu hieäu, kòp thôøi thì nhöõng taùc ñoäng tieâu cöïc töø raùc thaûi nhöïa seõ trôû neân raát nghieâm troïng.
Theo baùo caùo naêm 2018 cuûa Chöông trình Moâi tröôøng Lieân hôïp quoác (UNEP), moãi naêm theá giôùi saûn xuaát 400 trieäu taán nhöïa. Öôùc tính vôùi möùc tieâu thuï nhöïa nhö hieän nay vaø hieän traïng quaûn lyù raùc thaûi nhöïa khoâng ñöôïc caûi thieän, thì ñeán naêm 2050 treân theá giôùi seõ coù khoaûng 12 tyû taán raùc thaûi nhöïa bò thaûi ra moâi tröôøng, gaây ra "oâ nhieãm traéng". Theo caùc chuyeân gia nhaän ñònh, "Raùc thaûi nhöïa chæ phaân huûy ñöôïc trong ñieàu kieän raát ñaëc bieät, ñieàu kieän bình thöôøng khoâng phaân huûy ñöôïc, toàn taïi maõi, gaây heä luïy raát lôùn, aûnh höôûng xaáu tôùi moâi tröôøng vaø söùc khoûe con ngöôøi".
Vaøo ñaàu thaùng tö naêm 2019, ngöôøi ta tìm thaáy xaùc moät con caù nhaø taùng mang thai daït vaøo bôø bieån Sardinia, Italy, chöùa 22 kg raùc thaûi nhöïa trong buïng vaø phoâi thai ñaõ cheát. Caù nhaø taùng laø loaøi caù voi coù raêng lôùn nhaát coøn soáng treân theá giôùi. Vaø ñaây ñaõ laø chuù caù voi thöù 2 ñöôïc tìm thaáy ñaõ cheát do raùc thaûi nilon trong naêm 2019. Caùch ñaây 1 thaùng, xaùc moät chuù caù voi cuõng ñöôïc tìm thaáy taïi bôø bieån Philippines vôùi 40 kg raùc thaûi nilon beân trong buïng. Khoâng chæ rieâng caù voi maø coøn raát nhieàu loaøi sinh vaät bieån khaùc bò gieát haïi bôûi raùc thaûi nilon. Trong ñoù khoâng ít loaøi ñang ñöùng beân bôø vöïc tuyeät chuûng. Caûnh töôïng naøy seõ coøn tieáp dieãn neáu nhö loaøi ngöôøi chuùng ta vaãn tieáp tuïc laïm duïng vieäc söû duïng tuùi nilon vaø ñoà nhöïa tieän lôïi. Vaø chính con ngöôøi seõ sôùm trôû thaønh naïn nhaân tieáp theo cuûa raùc thaûi nilon.
Theo caùc chuyeân gia moâi tröôøng, ñeå giaûi quyeát tình traïng oâ nhieãm nhöïa, ñieàu quan troïng laø moïi ngöôøi caàn phaûi nhaän thöùc ñaày ñuû veà nhöõng taùc haïi cuûa nhöïa ñoái vôùi moâi tröôøng. Moãi caù nhaân caàn töï yù thöùc traùch nhieäm cuûa mình trong vieäc giaûm thieåu raùc thaûi nhöïa, lan toûa yù thöùc ñeán ngöôøi thaân vaø moïi ngöôøi xung quanh.
Kính thöa quyù vò vaø caùc baïn thaân meán,
Cuøng vôùi nhöõng veát thöông taâm lyù, xaõ hoäi cuûa con ngöôøi trong thôøi ñaïi kyõ thuaät soá, chuùng ta coøn phaûi löu taâm ñeán moät veát thöông khaùc, saâu saéc vaø lan roäng hôn: Söï toån thöông moâi tröôøng, nhö Ñöùc Thaùnh Cha Phanxicoâ ñaõ ñeà caäp trong toâng huaán "Laudato Si". Töïa ñeà laáy caûm höùng töø lôøi caàu cuûa thaùnh Phanxicoâ: 'Laudato sí, mí Signore" (Laïy Chuùa cuûa con, chuùc tuïng Chuùa). Trong baøi ca cuûa caùc thuï taïo coù nhaéc nhôù raèng traùi ñaát laø caên nhaø chung cuûa chuùng ta, "cuõng nhö ngöôøi chò chuùng ta, chuùng ta chia seû cuoäc soáng vôùi chò aáy, vaø nhö ngöôøi meï töôi ñeïp ñoùn nhaän chuùng ta trong voøng tay cuûa meï".
Theá nhöng, moái daây lieân keát giöõa chuùng ta vôùi moïi sinh vaät ñöôïc Thieân Chuùa thieát laäp ngay töø luùc khôûi ñaàu ñang bò ñe doïa vì söï laïm duïng, khai thaùc baïo löïc duy lôïi nhuaän, ích kyû cuûa con ngöôøi. Ngaøi ñaõ nhaän ñònh "khi con ngöôøi khoâng coøn nhìn nhaän vò theá ñuùng ñaén cuûa mình so vôùi theá giôùi vaø töï tham chieáu, chæ quy höôùng moïi söï veà mình vaø quyeàn löïc cuûa mình. Töø ñoù naûy sinh chuû tröông "söû duïng roài vöùt boû" bieän minh cho moïi thöù gaït boû, duø laø moâi tröôøng hay con ngöôøi, ñoái xöû vôùi tha nhaân vaø thieân nhieân nhö nhöõng ñoà vaät vaø daãn tôùi voâ soá nhöõng hình thöùc thoáng trò."
Thaät vaäy, xaõ hoäi hieän ñaïi ñang thònh haønh xu höôùng: Chuoäng söï tieän lôïi, nhanh choùng vaø hieäu quaû, nhaèm ñoái phoù vôùi nhòp soáng taát baät vaø aùp löïc ñoâ thò. Söï tieän lôïi ñöôïc theå hieän qua vieäc söû duïng tö duy thöïc duïng, öu tieân caùc giaûi phaùp toái öu hoùa thôøi gian vaø coâng söùc daãn ñeán thoùi quen tieâu duøng thieáu traùch nhieäm vôùi moâi tröôøng. Töø taâm lyù thích söï tieän lôïi vaø thieáu yù thöùc cuûa moät soá ngöôøi ñaõ, ñang gaây ra haäu quaû nghieâm troïng cho moâi tröôøng soáng vaø aûnh höôûng tröïc tieáp ñeán söùc khoûe con ngöôøi cuõng nhö caùc loaøi sinh vaät khaùc.
Laø ngöôøi moân ñeä thöøa sai, moãi ngöôøi Kitoâ chuùng ta ñöôïc môøi goïi haõy laø aùnh saùng chöõa laønh veát thöông trong coâng trình saùng taïo cuûa Thieân Chuùa, baèng ñôøi soáng chöùng taù vaø nhöõng haønh ñoäng thieát thöïc nhö: Hoïc hoûi Lôøi Chuùa, caùc toâng huaán cuûa Giaùo Hoäi. Ñaëc bieät laø toâng huaán "Laudato si" cuûa Ñöùc Giaùo hoaøng Phanxico ñeå thaép leân nôi chuùng ta yù thöùc môùi veà giaù trò thieâng lieâng cuûa moâi tröôøng, trong vieäc haïn cheá vaø tieán tôùi loaïi boû tuùi ni loâng trong sinh hoaït haèng ngaøy, choïn löïa saûn phaåm taùi söû duïng, giaûm laõng phí vaø soáng tieát kieäm hôn - ñeå truyeàn laïi cho con chaùu moät moâi tröôøng laønh maïnh, trong saïch. Ñöùc Thaùnh Cha môøi goïi tha thieát moãi ngöôøi - caù nhaân, gia ñình, taäp theå ñòa phöông, quoác gia vaø coäng ñoàng quoác teá, haõy "hoaùn caûi veà moâi sinh". Theo kieåu noùi cuûa Thaùnh Giaùo hoaøng Gioan Phaoloâ II, nghóa laø "ñoåi höôùng", ñoùn nhaän veû ñeïp vaø traùch nhieäm daán thaân ñeå "saên soùc caên nhaø chung". Daãu coøn nhieàu thaùch ñoá tröôùc maét, nhöng nhöõng haønh ñoäng töôûng chöøng ñôn giaûn naøy mang söùc maïnh bieán ñoåi lôùn lao khi ñöôïc thöïc hieän vôùi yù thöùc vaø tình yeâu. Xin cho Lôøi Chuùa ñaùnh ñoäng loøng chuùng ta, ñeå vöôït qua ích kyû vaø thoùi löôøi bieáng, cuøng toûa saùng tình yeâu cöùu chöõa cuûa Thieân Chuùa cho nhöõng veát thöông cuûa theá giôùi hoâm nay.
Laïy Chuùa toaøn naêng, Ñaáng döïng neân trôøi ñaát vaø muoân loaøi, chuùng con xin chuùc tuïng Chuùa. Xin thaép leân trong loøng chuùng con tình yeâu saâu saéc ñoái vôùi coâng trình saùng taïo cuûa Ngaøi. Xin môû maét vaø bieán ñoåi löông taâm chuùng con, ñeå chuùng con nhaän ra traùch nhieäm chaêm soùc ngoâi nhaø chung, nhö moùn quaø quyù giaù maø Ngaøi trao phoù cho chuùng con. Xin cho chuùng con bieát can ñaûm trôû thaønh aùnh saùng chöõa laønh nhöõng veát thöông cuûa thieân nhieân hoâm nay. Chuùng con xin ngôïi khen Chuùa vaø chuùc tuïng Chuùa ñeán muoân ñôøi. Amen.
Bích Lieãu