Mô Öôùc
(Nhöõng Chia Seû Muïc Vuï vaø Nhöõng Caâu Chuyeän Gôïi YÙ
Suy Tö Vaø Caàu Nguyeän haèng ngaøy)
Prepared for Internet by Vietnamese Missionaries in Asia
- 153 -
Haõy ñeå cho Ñöùc Khoân Ngoan höôùng daãn
Haõy ñeå cho Ñöùc Khoân Ngoan höôùng daãn.
Minh Thanh
(RVA News 31-01-2026) - Trong kho taøng vaên chöông nhaân loaïi, coù nhöõng lôøi daïy vöôït qua ranh giôùi cuûa thôøi gian ñeå trôû thaønh kim chæ nam cho moïi theá heä. Ñoaïn trích töø Saùch Chaâm ngoân 4,1-9 chính laø moät trong nhöõng vieân ngoïc quyù giaù ñoù. Vôùi aâm höôûng cuûa moät ngöôøi cha taâm huyeát ñang truyeàn laïi gia baûo cho con caùi, ñoaïn kinh vaên naøy giuùp chuùng ta suy nieäm saâu xa veà thaùi ñoä ñoùn nhaän nhöõng lôøi daïy khoân ngoan, nhö ñieàu kieän thieát yeáu ñeå ñöôïc soáng, ñöôïc baûo veä vaø ñöôïc vinh döï tröôùc maët Thieân Chuùa vaø con ngöôøi. Chuùng ta cuøng hieäp daâng taâm tình caàu nguyeän.
Hôõi caùc con,
haõy laéng nghe lôøi nghieâm huaán cuûa baäc cha anh,
vaø chuù yù ñeå hieåu cho töôøng.
Thaät vaäy, thaày ban cho caùc con lôøi khuyeân quyù baùu;
ñöøng sao nhaõng giaùo huaán cuûa thaày.
Thuôû xöa, khi thaày coøn nhoû daïi tröôùc maët phuï thaân
vaø ñöôïc maãu thaân yeâu daáu nhö con moät,
phuï thaân vaãn thöôøng daïy thaày raèng:
"Haõy ñeå taâm naém chaéc lôøi cha,
tuaân giöõ leänh cha truyeàn, vaø con seõ ñöôïc soáng.
Hieåu bieát vaø khoân ngoan, con haõy mua haõy saém.
Ñöøng bao giôø queân laõng
vaø cuõng chôù lìa xa
lôøi mieäng cha daïy doã.
Con chôù bao giôø lìa boû khoân ngoan,
thì khoân ngoan seõ giöõ gìn con maõi.
Haõy yeâu meán khoân ngoan,
khoân ngoan seõ chôû che baûo veä..."
Môû ñaàu baøi huaán duï, taùc giaû thaùnh ñaõ duøng nhöõng danh töø ñaày tình thaân: Hôõi caùc con, baäc cha anh, phuï thaân, maãu thaân# ñeå cho thaáy söï khoân ngoan laø moät thöïc taïi soáng ñoäng ñöôïc ñuùc keát qua bao thaêng traàm cuûa caùc theá heä ñi tröôùc. Vieäc ñoùn nhaän lôøi daïy khoân ngoan, tröôùc heát, laø moät haønh ñoäng cuûa loøng hieáu thaûo vaø söï khieâm nhöôøng.
Quaû vaäy, taùc giaû saùch Chaâm ngoân khoâng noùi baèng lyù thuyeát suoâng, nhöng baèng chöùng töø cuûa chính mình:
Thuôû xöa, khi thaày coøn nhoû daïi...
phuï thaân vaãn thöôøng daïy thaày...
Khoân ngoan ñöôïc truyeàn ñaït qua kinh nghieäm soáng, qua moái töông quan gia ñình, qua tình yeâu cuûa cha meï daønh cho con caùi. Ñoùn nhaän nhöõng lôøi daïy khoân ngoan cuõng laø bieát traân troïng gia ñình nhö chieác noâi ñaàu tieân cuûa giaùo duïc nhaân baûn vaø ñöùc tin.
Haõy ñeå taâm naém chaéc lôøi cha,
tuaân giöõ leänh cha truyeàn, vaø con seõ ñöôïc soáng.
ÔÛ ñaây, khoân ngoan gaén lieàn vôùi söï soáng. Tuaân giöõ lôøi daïy khoâng laøm ta maát töï do, nhöng giuùp ta traùnh nhöõng ngoõ cuït daãn ñeán ñoå vôõ. Ngöôøi ñoùn nhaän khoân ngoan laø ngöôøi bieát raèng khoâng phaûi moïi ñieàu mình muoán ñeàu toát cho mình, vaø khoâng phaûi moïi giôùi haïn ñeàu laø aùp böùc.
Hieåu bieát vaø khoân ngoan, con haõy mua haõy saém.
Ñöøng bao giôø queân laõng vaø cuõng chôù lìa xa
lôøi mieäng cha daïy doã.
Khoân ngoan ñöôïc ví nhö moùn haøng quyù giaù, caàn ñöôïc ñaàu tö, ñaùnh ñoåi vaø öu tieân. Khoâng ai coù ñöôïc khoân ngoan maø khoâng phaûi traû giaù: giaù cuûa thôøi gian hoïc hoûi, cuûa vieäc söûa mình, cuûa nhöõng laàn chaáp nhaän boû yù rieâng ñeå theo ñieàu ñuùng. Ñoùn nhaän khoân ngoan khoâng phaûi laø chuyeän ngaãu nhieân, nhöng laø moät choïn löïa coù yù thöùc, laëp ñi laëp laïi moãi ngaøy.
Con chôù bao giôø lìa boû khoân ngoan,
thì khoân ngoan seõ giöõ gìn con maõi.
Khi chuùng ta yeâu meán söï khoân ngoan, chuùng ta seõ khoâng caûm thaáy vieäc tuaân giöõ caùc nguyeân taéc ñaïo ñöùc laø gaùnh naëng. Thay vaøo ñoù, söï gaén boù naøy taïo ra moät voøng töông taùc kyø dieäu: Chuùng ta gìn giöõ khoân ngoan, vaø ngöôïc laïi, khoân ngoan seõ giöõ gìn chuùng ta.
Haõy yeâu meán khoân ngoan,
khoân ngoan seõ chôû che baûo veä.
Yeâu meán laø möùc ñoä saâu nhaát cuûa söï ñoùn nhaän. Ngöôøi chæ nghe lôøi khoân ngoan vì sôï haäu quaû thì chöa thöïc söï khoân ngoan; ngöôøi yeâu meán khoân ngoan laø ngöôøi tìm thaáy nieàm vui trong vieäc soáng theo ñieàu ñuùng. Khi khoân ngoan trôû thaønh ñoái töôïng cuûa tình yeâu, noù khoâng coøn laø gaùnh naëng, nhöng laø nieàm vui, laø söï töï do noäi taâm.
Khoân ngoan coøn laø böôùc ñaàu, laø neàn taûng cho caùc nhaân ñöùc khaùc. Khoâng coù khoân ngoan, con ngöôøi deã laïc loái ngay caû khi coù thieän chí. Vaø roài, khoân ngoan môû ra moät con ñöôøng ñaày hy voïng: ñem laïi vinh döï, voøng hoa loäng laãy, ngoïc mieän huy hoaøng. Ñaây khoâng phaûi laø söï toân vinh phuø phieám, nhöng laø vinh döï cuûa moät ñôøi soáng chính tröïc. Ngöôøi ñoùn nhaän vaø soáng theo lôøi daïy khoân ngoan seõ ñöôïc toân troïng, vaø trôû thaønh ñieåm töïa cho ngöôøi khaùc.
Ñoái vôùi ngöôøi tín höõu hoâm nay, ñoaïn Chaâm ngoân naøy laø lôøi môøi goïi tha thieát: haõy khieâm toán ñoùn nhaän nhöõng lôøi daïy khoân ngoan töø Lôøi Chuùa, töø Hoäi thaùnh, töø gia ñình vaø töø nhöõng ngöôøi ñi tröôùc.
Laïy Chuùa, con taï ôn Chuùa vì Chuùa ñaõ daïy doã con qua Lôøi Chuùa, qua gia ñình vaø nhöõng ngöôøi Chuùa ñaët treân ñöôøng ñôøi. Xin cho con moät traùi tim khieâm toán vaø bieát laéng nghe, ñeå con khoâng kheùp kín tröôùc nhöõng lôøi chæ giaùo chaân thaønh. Xin cho con bieát yeâu meán khoân ngoan hôn moïi söï khaùc, daùm ñaùnh ñoåi nhöõng ñieàu choùng qua ñeå choïn ñieàu daãn ñeán söï soáng, bình an vaø chaân thaät theo thaùnh yù Chuùa. Laïy Chuùa, con taï ôn Chuùa ñaõ gôûi cho con lôøi giaùo huaán trong saùch Chaâm ngoân naøy. Amen.
Minh Thanh