Chieác Laù Vaøng
(Nhöõng Chia Seû Muïc Vuï vaø Nhöõng Caâu Chuyeän Gôïi YÙ
Suy Tö Vaø Caàu Nguyeän haèng ngaøy)
Prepared for Internet by Vietnamese Missionaries in Asia
- 003 -
Ñôøi Ngöôøi - Chieác Laù
Ñôøi Ngöôøi - Chieác Laù.
LM Giuse Nguyeãn Höõu An
Nhöõng ngaøy cuoái thaùng 10, Ñaát Thaùnh caùc Giaùo xöù ñoâng ngöôøi ñi taûo moä. Beân ngöôøi thaân yeâu ñang an nghæ, con chaùu, thaân nhaân thaønh kính ñoát neán thaép nhang, hieäp thoâng caàu nguyeän.
Moãi chieàu, toâi ra Ñaát Thaùnh cuûa Giaùo xöù cuøng moïi ngöôøi doïn deïp coû raùc, phaùt quang buïi raäm, söõa sang leã ñaøi, chuaån bò cho ngaøy leã caùc ñaúng linh hoàn.
Nhìn nhöõng chieác laù vaøng rôi ruïng khaép Nghóa Trang, toâi nghó veà muøa thu, nghó veà ñôøi ngöôøi vaø chieác laù.
Nhôù baøi thô cuûa thi só Löu Troïng Lö:
Em nghe khoâng muøa thu.
Laù thu rôi xaøo xaïc.
Con nai vaøng ngô ngaùc.
Ñaïp treân laù vaøng khoâ.
(Tieáng thu)
Maøu vaøng cuûa laù, maøu uùa cuûa coû, naéng nhaït gioù chieàu laø hình aûnh ñaëc tröng cuûa muøa thu. Muøa "chòu tang" cuûa nhöõng chieác laù vaøng. Ngoài nhìn laù rôi, moãi chieác laù choïn cho mình moät caùch "chia tay." Coù nhöõng chieác laù ra ñi trong söï quaèn quaïi khoå ñau, duøng daèng bòn ròn nhö theå khoâng muoán lìa caønh; coù nhöõng chieác laù "haáp hoái" loaïng choaïng buoâng mình caùch naëng neà nghieâng ngaû treân maët ñaát. Laïi coù nhöõng chieác laù ra ñi caùch nheï nhaøng trong daùng ñieäu thöôùt tha buoâng mình theo gioù. Nhöõng chieác laù khaùc khoâng baøng hoaøng hoái haû maø chaäm raõi, thanh thaûn, an nhieân rôi mình treân thaûm coû xanh nhö theå moät boâng hoa say trong giaác nguû yeân laønh. Moät ñôøi laù mong manh, choùng taøn phai ruïng xuoáng. Môùi ñoù, laù coøn xanh töôi, maø nay ñaõ uùa vaøng lìa caønh.
Ñôøi ngöôøi coù khaùc chi moät chieác laù cuoái thu. Coù nhöõng ngöôøi ra ñi trong baán loaïn, hoái tieác, khoå ñau, naëng nhoïc. Laïi coù ngöôøi ra ñi veà vôùi coäi nguoàn moät caùch thanh thaûn nheï nhaøng thanh thaûn. "Laù ruïng veà coäi." Laù rôi beân goác caây. Laù chôø ñôïi moät quaù trình sinh hoïc ñeå trôû thaønh dinh döôõng nuoâi caây. Laù goùp thaân xaùc taøn uùa ñeå traû ôn cho caây. Ñôøi laù ngaén nguûi maø ñaày yù nghóa nhaân sinh.
Nhìn laù vaøng rôi, ta nhôù lôøi Thaùnh Kinh: "Coù thôøi sinh ra, coù thôøi cheát ñi" (Gv 3,2). Moãi loaøi thuï taïo ñeàu coù thôøi haïn cuûa noù. Ñôøi ngöôøi nhö chieác laù moûng manh, ngaén nguûi. Choã döïa traàn gian chaúng an toaøn vöõng chaéc. Tieàn baïc vaät chaát, baèng caáp, kieán thöùc, chöùc quyeàn ñeàu choùng taøn phai. Söùc khoeû, saéc ñeïp hao moøn roài reäu raõ theo tuoåi ñôøi naêm thaùng.
Nhìn laù vaøng rôi, ta nhaän ra söï thaät cay ñaéng nhaát cuûa ñôøi ngöôøi laø söï cheát. Noù chaúng töø ai, chaúng thöông tieác ai. Noù ñeán baát ngôø laøm ta bang hoaøng. Phaûi boû laïi taát caû moïi thöù ta gaén boù vaø gom goùp suoát ñôøi ñeå ra ñi vôùi hai baøn tay traéng. Caùi cheát cuûa moãi ngöôøi laø moät chuyeán ñi cuoái cuøng. Moät chuyeán ñi quyeát ñònh vaø quan troïng. Moät chuyeán ñi vónh vieãn khoâng bao giôø trôû laïi. Moät chuyeán ñi moät vaøi tuaàn veà thaêm queâ nhaø, moät chuyeán ñi nghæ heø ñoâi ba ngaøy... toâi ñaõ phaûi saép xeáp chuaån bò nhieàu ngaøy, coù khi nhieàu tuaàn .... Nhöng toâi ñaõ chuaån bò ñöôïc nhöõng gì cho chuyeán ñi cuoái cuøng vaø thaät quan troïng cuûa cuoäc ñôøi toâi? Toâi coù noã löïc ñeå xaép xeáp chuaån bò cho chuyeán ñi vónh vieãn vaø khoâng bao giôø trôû laïi naøy khoâng?
Nhìn laù vaøng rôi, ta nhôù lôøi Thaùnh Vònh: "Ñôøi soáng con ngöôøi gioáng nhö caây coû, nhö boâng hoa nôû treân caùnh ñoàng, moät côn gioù thoaûng ñuû laøm noù bieán ñi, nôi noù moïc khoâng coøn mang veát tích" (Tv 102,15-16). Duø vaên minh ñeán daâu, con ngöôøi vaãn khoâng thaéng noåi caùi cheát baèng söùc maïnh cuûa khoa hoïc kyõ thuaät. Giaøu ngheøo sang heøn, trí thöùc hay bình daân, vaên minh hay laïc haäu... ai ai roài cuõng phaûi cheát. Ñöùng tröôùc caùi cheát, moïi ngöôøi ñeàu bình ñaúng. Soáng laø chuaån bò cho con ngöôøi ñi veà vôùi caùi cheát. Suy tö veà caùi cheát laø suy tö veà söï soáng. Cheát laø moät phaàn cuûa söï soáng bôûi leõ trong söï soáng ñaõ coù söï cheát. Noù laø caùnh cöûa noái lieàn hai theá giôùi nhö cöûa soâng ñöa gioøng nöôùc vaøo nguoàn bieån roäng. Cöù theo ñònh luaät töï nhieân, con ngöôøi ñöôïc sinh ra, lôùn leân, giaø ñi vaø cheát. Ñoù laø ñònh luaät chung cuûa con ngöôøi. Khoâng ai coù theå soáng maõi maø khoâng cheát. Caùc vua chuùa ngaøy xöa ñaõ coá coâng ñi tìm thuoác tröôøng sinh baát töû nhöng hoï cuõng cheát. Ñeå soáng caùch troïn veïn, phaûi can ñaûm chaáp nhaän söï soáng laãn söï cheát. Ñôøi ngöôøi ngaén nguûi nhö chieác laù nhö lôøi Thaùnh Vònh:
Ñôøi con laø moät kieáp phuø du,
Loaøi ngöôøi Chuùa döïng neân thaät moûng manh quaù ñoãi.
Soáng laøm ngöôøi ai khoâng phaûi cheát,
Ai cöùu noåi mình thoaùt quyeàn löïc aâm ty?
(Tv 88,48-49)
Con ngöôøi khoâng coù quyeàn gì treân söï cheát vaø söï soáng. Soáng vaø cheát laø kyø coâng vaø ñeàu bôûi Thieân Chuùa. Söï soáng laø mong manh, theá maø Thieân Chuùa laïi phaûi ñaùnh ñoåi baèng maùu cuûa caùc tieân tri, baèng maïng soáng cuûa Con yeâu daáu laø Chuùa Gieâsu.
Nhìn laù vaøng rôi ta nghó veà cuoäc ñôøi löõ thöù. Xin ñöøng möu moâ tính toaùn maø laøm gì. Xin ñöøng chia reõ vaø thuø gheùt laøm chi. Cuoäc ñôøi naøy thaät ngaén, tieàn baïc treân theá gian naøy nhieàu laém, baøn tay ta coù tham maáy cuõng chaúng vô veùt heát ñöôïc. Roài ñeán luùc baøn tay xuoâi xuoáng, laïnh coùng, coâ ñôn, chaúng naém giöõ ñöôïc gì.
Ñeå coù ñöôïc söï ra ñi trong thaûnh thôi nheï nhaøng vaø ñong ñaày nieàm tin hy voïng ngaøy mai töôi saùng, ta haõy ñònh nghóa cuoäc ñôøi mình baèng söï "hieän höõu", ñöøng bao giôø laø söï "sôû höõu". Ta haõy choïn phöông chaâm "soáng vôùi" chöù ñöøng "soáng vì". Thaáu caûm ñöôïc yù nghóa veà cuoäc ñôøi thì ta môùi nheï nhaøng, thanh thaûn ra ñi maø khoâng vöôùng baän, khoâng öu phieàn. Nhö ai ñoù ñaõ töøng noùi: "Ngaøy ta sinh ra ñôøi, moïi ngöôøi cöôøi ta khoùc. Haõy soáng nhö theá naøo ñeå khi ra ñi moïi ngöôøi khoùc ta cöôøi".
LM Giuse Nguyeãn Höõu An