Ñöùc cha Shomali nhaän ñònh:
vieäc môû cöûa trôû laïi tröôøng hoïc ôû Gaza
laø lôøi nhaéc nhôù "hy voïng maïnh hôn noãi sôï"
Ñöùc cha Shomali nhaän ñònh: vieäc môû cöûa trôû laïi tröôøng hoïc ôû Gaza laø lôøi nhaéc nhôù "hy voïng maïnh hôn noãi sôï".
Phuùc Nhaïc
Gaza (RVA News 08-09-2026) - Giöõa luùc caùc treû em taïi nhieàu nôi treân theá giôùi trôû laïi lôùp hoïc vaøo muøa thu naøy, caùc hoïc sinh ôû Gaza ñang trôû laïi vôùi moät thöïc teá hoaøn toaøn khaùc, khi tröôøng hoïc taïi Giaùo xöù Thaùnh Gia môû cöûa trôû laïi laàn ñaàu tieân keå töø khi chieán dòch quaân söï cuûa Israel baét ñaàu hoài thaùng Möôøi naêm 2023.
Ñoái vôùi Ñöùc giaùm muïc Phuï taù William Shomali, Toång ñaïi dieän cuûa Ñöùc Hoàng y Thöôïng phuï taïi Jerusalem vaø Palestine, vieäc caùc lôùp hoïc ñöôïc noái laïi taïi khuoân vieân giaùo xöù laø moät böôùc ñi tuy nhoû nhöng coù yù nghóa quan troïng höôùng tôùi söï bình thöôøng hoùa cuoäc soáng cho haøng chuïc treû em ñang soáng giöõa cuoäc xung ñoät vaø söï taøn phaù vaãn tieáp dieãn.
Trong cuoäc phoûng vaán môùi ñaây daønh cho trang maïng OSV News ôû Myõ, Ñöùc cha Shomali noùi: "Nguyeân vieäc môû cöûa trôû laïi tröôøng hoïc ñaõ laø moät hình thöùc chaêm soùc... Tình hình ôû Gaza vaãn coøn raát xa môùi coù theå goïi laø bình thöôøng - cuoäc xung ñoät vaãn ñang tieáp dieãn, vaø chuùng toâi khoâng muoán noùi khaùc ñi. Nhöng chính trong thöïc teá ñoù, vieäc mang ñeán cho treû em moät nôi an toaøn, vôùi nhöõng neáp sinh hoaït quen thuoäc vaø nhöõng giaùo vieân maø caùc em tin töôûng, seõ cho caùc em moät ñieàu ñaùng tin caäy ñeå baùm víu trong vaøi giôø moãi ngaøy."
Ñöùc cha Shomali cho bieát, vaøo thaùng Chín naøy, tröôøng hoïc thuoäc giaùo xöù Coâng giaùo duy nhaát ôû Gaza ñoùn khoaûng 1,000 hoïc sinh vaøo ñaàu naêm hoïc môùi; trong ñoù 180 em theo hoïc taïi tröôøng maãu giaùo cuûa Toøa Thöôïng phuï, coøn 820 em coøn laïi hoïc taïi tröôøng tieåu hoïc.
Thö muïc vuï ñaùnh daáu thôøi ñieåm baét ñaàu naêm hoïc
Moái quan taâm cuûa Ñöùc cha Shomali veà taàm quan troïng cuûa vieäc môû cöûa trôû laïi tröôøng hoïc cuõng töông ñoàng vôùi moät laù thö muïc vuï ñöôïc Ñöùc Hoàng y Pierbattista Pizzaballa, Thöôïng phuï Latinh Jerusalem, coâng boá ngaøy 26 thaùng Taùm naêm 2026, nhaân dòp baét ñaàu naêm hoïc môùi.
Trong thö, Ñöùc Hoàng y Pizzaballa löu yù raèng "taïi moät soá nôi ôû Ñaát Thaùnh, vieäc trôû laïi tröôøng hoïc khoâng coøn laø ñieàu coù theå maëc nhieân ñöôïc xem laø chaéc chaén".
Moät giaùo vieân taïi tröôøng cuûa Giaùo xöù Thaùnh Gia ôû Thaønh phoá Gaza ñöôïc nhìn thaáy ngaøy 22 thaùng 7 naêm 2024 trong moät lôùp hoïc cuøng caùc treû em, trong khuoân khoå döï aùn giaùo duïc Thaùnh Giuse daønh cho 150 thanh thieáu nieân Kitoâ giaùo ñang truù aån taïi khuoân vieân giaùo xöù vaø khuoân vieân nhaø thôø Chính thoáng giaùo Hy Laïp gaàn ñoù.
Ñöùc Hoàng y vieát: "Coù nhöõng treû em maø lôùp hoïc cuûa caùc em khoâng coøn toàn taïi, vaø coù nhöõng coäng ñoàng maø nieàm vui cuûa moät naêm hoïc môùi bò phuû boùng bôûi caùi cheát, caûnh phaûi di dôøi vaø söï taøn phaù... Caùc tröôøng hoïc Kitoâ giaùo cuûa chuùng ta khoâng chæ ñôn thuaàn laø nhöõng cô sôû giaùo duïc. Chuùng laø moät neàn taûng quan troïng cuûa söï hieän dieän Kitoâ giaùo taïi Ñaát Thaùnh. Caùc tröôøng cuõng ñoùn nhaän nhieàu hoïc sinh vaø gia ñình thuoäc nhöõng truyeàn thoáng toân giaùo khaùc nhau, ñoàng thôøi giaùo duïc caùc theá heä veà söï chung soáng, toân troïng laãn nhau vaø chaáp nhaän ngöôøi khaùc."
Theo moät baùo caùo ngaøy 24 thaùng Taùm naêm 2026 cuûa Vaên phoøng Ñieàu phoái caùc Vaán ñeà Nhaân ñaïo cuûa Lieân Hôïp Quoác, hôn 73,000 ngöôøi, trong ñoù coù 21,283 treû em, ñaõ thieät maïng taïi Gaza. Baùo caùo cho bieát theâm khoaûng 1,98 trieäu ngöôøi - töông ñöông khoaûng 94% daân soá - ñaõ phaûi di dôøi, trong khi öôùc tính 637,475 treû em trong ñoä tuoåi ñi hoïc khoâng ñöôïc tieáp caän lieân tuïc vôùi neàn giaùo duïc chính quy.
Khuoân vieân giaùo xöù laø nôi truù aån thieát yeáu cho caùc gia ñình phaûi di dôøi
Keå töø khi chieán tranh baét ñaàu vaøo thaùng Möôøi naêm 2023, khuoân vieân nhaø thôø Thaùnh Gia ñaõ ñoùng vai troø laø nôi truù aån thieát yeáu cho caùc gia ñình phaûi di dôøi. Naêm 2025, khuoân vieân nhaø thôø ñaõ bò hoûa löïc xe taêng Israel taán coâng, khieán ba ngöôøi thieät maïng vaø chín ngöôøi bò thöông, trong ñoù coù cha sôû cuûa giaùo xöù, linh muïc Gabriel Romanelli.
Ñöùc cha Shomali cho bieát, maëc duø giaùo xöù vaãn tieáp tuïc che chôû cho nhöõng thöôøng daân phaûi di dôøi, moät soá gia ñình "ñaõ coù theå trôû veà nhaø, maëc duø nhieàu caên nhaø trong soá ñoù vaãn bò hö haïi vaø ôû trong tình traïng toài teä". Baát chaáp nhöõng thaùch thöùc nghieâm troïng, cha Romanelli vaø caùc nhaân vieân giaùo xöù ñaõ töøng böôùc söûa chöõa caùc toøa nhaø cuûa tröôøng hoïc.
Ngöôøi Palestine kieåm tra Tröôøng Thaùnh Gia taïi Thaønh phoá Gaza, Daûi Gaza, ngaøy 07 thaùng Baûy naêm 2024, sau khi tröôøng bò truùng moät cuoäc khoâng kích cuûa Israel trong boái caûnh xung ñoät Israel-Hamas. Ngoâi tröôøng töøng laø nôi truù aån cho nhöõng ngöôøi phaûi di dôøi naøy seõ môû cöûa trôû laïi vaøo muøa thu naêm 2026, laàn ñaàu tieân keå töø khi chieán dòch quaân söï cuûa Israel baét ñaàu.
Ñöùc cha Shomali noùi: "Quaù trình naøy ñaõ ñöôïc toå chöùc moät caùch caån thaän nhaèm baûo ñaûm ñaùp öùng nhu caàu cuûa caû hoïc sinh laãn caùc gia ñình phaûi di dôøi. Nhöõng khoâng gian caàn thieát cho vieäc giaûng daïy ñaõ ñöôïc daønh ra, ñoàng thôøi vaãn tieáp tuïc boá trí choã ôû cho nhöõng gia ñình chöa coù nôi naøo an toaøn ñeå trôû veà."
Ngaøi noùi theâm raèng vieäc cung caáp giaùo duïc vaø vieäc che chôû caùc gia ñình deã bò toån thöông laø hai traùch nhieäm maø Thöôïng phuï Latinh xem laø "khoâng theå taùch rôøi".
An ninh vaãn laø moái quan taâm haøng ñaàu
Ngoaøi ra, an ninh vaãn laø moät moái quan taâm haøng ñaàu. Khi ñöôïc hoûi veà caùc quy trình an toaøn, Ñöùc cha Shomali cho bieát caùc bieän phaùp phoøng ngöøa bao goàm vieäc ñöa ñoùn hoïc sinh khi coù theå vaø caùc quy trình öùng phoù khaån caáp roõ raøng, ñoàng thôøi thöøa nhaän thöïc teá khaéc nghieät treân thöïc ñòa.
Ñöùc cha noùi: "Trong hoaøn caûnh hieän nay, khoâng moät cô sôû naøo ôû Gaza coù theå ñöa ra nhöõng baûo ñaûm tuyeät ñoái veà an toaøn. Gioáng nhö taát caû ngöôøi Palestine, chuùng toâi tieáp tuïc ñaët nieàm tin vaøo söï quan phoøng cuûa Thieân Chuùa, ñoàng thôøi laøm moïi ñieàu coù theå baèng khaû naêng cuûa con ngöôøi ñeå baûo veä nhöõng ngöôøi ñöôïc trao phoù cho söï chaêm soùc cuûa chuùng toâi."
Ñöùc cha Shomali noùi theâm raèng vieäc ôû nhaø cuõng tieàm aån ruûi ro, bôûi "nhieàu khu daân cö ñaõ bò aûnh höôûng bôûi cuoäc xung ñoät, vaø nhöõng ruûi ro khoâng chæ giôùi haïn ôû tröôøng hoïc".
Beân caïnh vieäc giaûng daïy, Toøa Thöôïng phuï coøn cung caáp hoã trôï taâm lyù cho hoïc sinh vaø giaùo vieân ñang phaûi ñoái dieän vôùi nhöõng sang chaán nghieâm troïng, cuõng nhö hoã trôï vaät chaát vaø tinh thaàn cho caùc nhaø giaùo duïc.
"Moät chöùng töø maïnh meõ cho taàm quan troïng cuûa giaùo duïc"
Ñöùc cha Shomali noùi: "Chuùng toâi heát söùc traân troïng söï taän taâm cuûa hoï ñoái vôùi hoïc sinh vaø söï saün loøng tieáp tuïc phuïc vuï baát chaáp nhöõng khoù khaên maø chính hoï ñang phaûi ñoái maët, söï kieân trì cuûa hoï laø moät chöùng töø maïnh meõ cho taàm quan troïng cuûa giaùo duïc."
Ñöùc cha cuõng thöøa nhaän raèng nhöõng khoù khaên ñang lan roäng khaép khu vöïc, löu yù raèng caùc gia ñình Kitoâ giaùo taïi Bôø Taây phaûi ñoái maët vôùi caùc cuoäc taán coâng cuûa nhöõng ngöôøi ñònh cö Israel, nhöõng cuoäc ñoät nhaäp quaân söï ban ñeâm vaø caùc traïm kieåm soaùt vieäc ñi laïi laøm giaùn ñoaïn ñôøi soáng thöôøng nhaät. Nhöõng cuoäc taán coâng ñoù ñaõ daãn ñeán lôøi keâu goïi cuûa Ñöùc Giaùo hoaøng Leâoâ XIV, vaøo ngaøy 16 thaùng Taùm, yeâu caàu chaám döùt "nhöõng haønh vi baïo löïc laëp ñi laëp laïi ñoái vôùi ngöôøi daân Palestine taïi mieàn Bôø Taây".
Baát chaáp nhöõng khoù khaên vaø thaùch thöùc, ñoái vôùi Ñöùc cha Shomali, vieäc tröôøng hoïc ôû Gaza môû cöûa trôû laïi laø moät "thoâng ñieäp maïnh meõ veà hy voïng, söùc beàn bæ vaø tình lieân ñôùi. Thoâng qua ngoâi tröôøng naøy, Giaùo hoäi ñang noùi vôùi caùc gia ñình Kitoâ giaùo ñòa phöông raèng hoï khoâng bò laõng queân vaø seõ khoâng bò boû rôi trong moät trong nhöõng giai ñoaïn coù theå noùi laø khoù khaên nhaát trong lòch söû gaàn ñaây cuûa hoï. Giaùo duïc khoâng chæ ñôn thuaàn laø moät dòch vuï xaõ hoäi; ñoù laø moät haønh vi cuûa nieàm tin vaøo töông lai vaø laø moät cam keát cuï theå nhaèm cuûng coá söï hieän dieän Kitoâ giaùo taïi vuøng ñaát nôi Kitoâ giaùo ñöôïc khai sinh. Moãi ñöùa treû böôùc vaøo ngoâi tröôøng naøy laø moät lôøi nhaéc nhôû raèng hy voïng maïnh hôn noãi sôï vaø Giaùo hoäi vaãn taän taâm xaây döïng moät töông lai cuûa phaåm giaù, cô hoäi vaø hoøa bình."
(OSV News 1/9/2026)