Khoùa hoïp caùc Chuû tòch
Hoäi ñoàng Giaùm muïc theá giôùi
veà Toâng huaán Amoris laetitia
Khoùa hoïp caùc Chuû tòch Hoäi ñoàng Giaùm muïc theá giôùi veà Toâng huaán Amoris laetitia.
G. Traàn Ñöùc Anh, O.P.
Roma (RVA News 12-09-2026) - Chæ coøn gaàn moät thaùng nöõa laø ñeán khoùa hoïp taïi Vatican cuûa caùc vò Chuû tòch caùc Hoäi ñoàng Giaùm muïc theá giôùi veà Toâng huaán Amoris laetitia, döï kieán töø ngaøy 07 ñeán ngaøy 10 thaùng Möôøi naêm 2026, nhöng moät soá vò laõnh ñaïo caùc Hoäi ñoàng Giaùm muïc noùi vôùi trang maïng "The Pillar" ôû Myõ raèng hoï vaãn chöa nhaän ñöôïc thoâng tin veà nhöõng gì seõ ñöôïc mong ñôïi hoaëc phaûi chuaån bò nhö theá naøo, vaø ñang mong muoán bieát roõ keá hoaïch cuûa Ñöùc Giaùo hoaøng veà phaïm vi cuõng nhö phöông thöùc tieán haønh cuoäc thaûo luaän.
Toâng huaán Amoris laetitia, Nieàm vui yeâu thöông, do Ñöùc Coá Giaùo hoaøng Phanxicoâ ban haønh, ñuùc keát hai Khoùa hoïp cuûa Thöôïng Hoäi ñoàng Giaùm muïc theá giôùi naêm 2014 vaø 2015 voán gaây tranh luaän raát nhieàu trong Giaùo hoäi, veà vieäc cho nhöõng ngöôøi ly dò taùi hoân vaø nhöõng ngöôøi ôû trong tröôøng hôïp hoân phoái baát hôïp leä ñöôïc laõnh nhaän caùc bí tích.
Thaùng Baûy naêm 2026, Boä Giaùo daân, Gia ñình vaø Söï soáng ñaõ coâng boá khung chuû ñeà cho cuoäc hoïp veà Amoris laetitia vaøo thaùng Möôøi, vôùi söï tham döï cuûa laõnh ñaïo caùc Chuû tòch Hoäi ñoàng Giaùm muïc treân toaøn theá giôùi. Tuy nhieân, baùo The Pillar ñaõ trao ñoåi vôùi laõnh ñaïo cuûa moät soá Hoäi ñoàng Giaùm muïc vaø ñöôïc bieát raèng hoï chöa nhaän ñöôïc theâm thoâng tin naøo veà cuoäc hoïp ngoaøi nhöõng gì ñaõ ñöôïc coâng khai hoài thaùng Baûy.
Cuoäc hoïp ñöôïc Ñöùc Giaùo hoaøng Leâoâ XIV coâng boá trong thö môøi hoài thaùng Ba naêm 2026 göûi caùc Chuû tòch Hoäi ñoàng Giaùm muïc treân theá giôùi, môøi caùc vò ñeán Roâma "ñeå cuøng nhau laéng nghe vaø tieán haønh moät cuoäc phaân ñònh theo tinh thaàn hieäp haønh veà nhöõng böôùc caàn thöïc hieän nhaèm loan baùo Tin möøng cho caùc gia ñình ngaøy nay." Ñöùc Giaùo hoaøng noùi raèng cuoäc hoïp caàn ñöôïc tieán haønh "döôùi aùnh saùng cuûa Amoris laetitia vaø coù tính ñeán nhöõng gì hieän ñang ñöôïc thöïc hieän taïi caùc Giaùo hoäi ñòa phöông."
Cuoái thaùng Saùu naêm 2026, trong cuoäc hoïp baát thöôøng cuûa Hoàng y ñoaøn, Ñöùc Giaùo hoaøng Leâoâ XIV cho bieát caùc gia ñình cuõng seõ ñöôïc môøi tham gia cuoäc hoïp vaø chia seû nhöõng kinh nghieäm cuûa hoï, ñoàng thôøi nhaán maïnh raèng "söï hieän dieän cuûa hoï laø thieát yeáu."
Ñöùc Giaùo hoaøng khuyeán khích caùc giaùm muïc tham döï "chuaån bò baèng caùch chaêm chuù laéng nghe vaø mang theo nhöõng kinh nghieäm cuûa caùc gia ñình trong chính Giaùo hoäi cuûa mình."
Tuy nhieân, hieän vaãn chöa roõ nhöõng gia ñình naøo seõ ñöôïc môøi, hoï seõ ñöôïc löïa choïn nhö theá naøo, vaø lieäu hoï seõ tham gia vôùi tö caùch thaønh vieân ñaày ñuû, dieãn giaû hay quan saùt vieân taïi cuoäc hoïp.
Hôn nöõa, caùc quan chöùc Giaùo trieàu noùi vôùi The Pillar raèng vaãn chöa roõ ai laø ñôn vò toå chöùc cuoäc hoïp.
Maëc duø Boä Giaùo daân, Gia ñình vaø Söï soáng ñaõ coâng boá caùc chuû ñeà cuûa cuoäc hoïp töø thaùng Baûy, nhöõng nguoàn tin thaân caän vôùi Boä noùi vôùi The Pillar raèng phaàn lôùn coâng vieäc toå chöùc cuoäc hoïp ñang do Vaên phoøng Toång Thö kyù Thöôïng Hoäi ñoàng Giaùm muïc ñaûm traùch, cô quan chòu traùch nhieäm veà coâng taùc haäu caàn cuûa cuoäc thaûo luaän.
Cuoäc hoïp seõ söû duïng phöông phaùp laøm vieäc theo caùc nhoùm nhoû, voán ñaõ ñöôïc söû duïng trong Thöôïng Hoäi ñoàng veà hieäp haønh vaø trong caû hai cuoäc hoïp baát thöôøng cuûa Hoàng y ñoaøn döôùi trieàu Ñöùc Giaùo hoaøng Leâoâ cho ñeán nay. Tuy nhieân, lòch trình cuï theå vaãn chöa ñöôïc coâng boá, cuõng nhö chöa coù thoâng tin veà thôøi löôïng ñöôïc daønh cho töøng chuû ñeà. Cuõng chöa bieát cuoäc hoïp coù caùc dieãn giaû phaùt bieåu tröôùc toaøn theå hay khoâng, hoaëc tröôùc moãi phieân hoïp coù nhöõng baøi suy nieäm höôùng daãn hay khoâng.
Caùc quan chöùc taïi moät soá Hoäi ñoàng Giaùm muïc noùi vôùi The Pillar raèng hoï chöa nhaän ñöôïc theâm baát kyø chæ daãn hay thoâng tin naøo lieân quan ñeán cuoäc hoïp; moät soá ngöôøi cho bieát hoï döï kieán seõ nhaän ñöôïc thoâng tin vaøo ñaàu thaùng naøy.
Moät soá quan chöùc baøy toû lo ngaïi raèng cuoäc hoïp chæ coøn moät thaùng nöõa seõ dieãn ra nhöng hoï vaãn chöa bieát ñaày ñuû mình ñöôïc yeâu caàu thöïc hieän nhöõng gì. Chaúng haïn, vaãn chöa roõ lieäu hoï coù phaûi soaïn thaûo moät vaên kieän trong cuoäc hoïp hay chæ ñôn thuaàn trao ñoåi quan ñieåm.
Toøa Thaùnh ñaõ coâng boá vaøo thaùng Baûy naêm 2026 caùc chuû ñeà vaø moät soá taøi lieäu chuaån bò cho cuoäc hoïp.
Töø ngaøy 07 ñeán ngaøy 14 thaùng Möôøi naêm 2026, caùc tham döï vieân seõ thaûo luaän veà naêm lónh vöïc chuû ñeà, goàm: söï daán thaân muïc vuï cuûa Giaùo hoäi ñoái vôùi caùc gia ñình; hoân nhaân vaø ngöôøi treû; nhöõng naêm ñaàu cuûa ñôøi soáng hoân nhaân; hoân nhaân nhö moät söù maïng; vaø ñoàng haønh vôùi caùc gia ñình trong nhöõng hoaøn caûnh phöùc taïp.
Trong tuyeân boá coâng boá caùc chuû ñeà hoài thaùng Baûy vöøa qua, Boä Giaùo daân, Gia ñình vaø Söï soáng cho bieát cuoäc hoïp nhaèm "taïo ra moät khoâng gian ñích thöïc cho vieäc gaëp gôõ, laéng nghe vaø phaân ñònh: ñoùn nhaän kinh nghieäm soáng cuûa caùc gia ñình, chia seû nhöõng caâu chuyeän cuï theå cuûa cuoäc soáng, suy tö veà nhöõng saùng kieán muïc vuï qua ñoù coäng ñoaøn Giaùo hoäi ñoàng haønh vôùi caùc gia ñình, vaø ñoái thoaïi vôùi caùc chuyeân gia."
Boä cuõng ñeà nghò caùc Hoäi ñoàng Giaùm muïc vaø caùc Giaùo hoäi Coâng giaùo Ñoâng phöông baét ñaàu suy tö veà nhöõng chuû ñeà naøy, "ñaëc bieät nhaán maïnh ñeán vieäc laéng nghe caùc gia ñình cuûa caùc Giaùo hoäi ñòa phöông." Tuyeân boá noùi theâm: "Vì theá, ñaây laø moät haønh trình mang tính muïc vuï noåi baät, ñaët caùc gia ñình vaøo trung taâm, khoâng chæ nhö nhöõng ngöôøi thuï höôûng söï chaêm soùc muïc vuï cuûa Giaùo hoäi, maø coøn nhö nhöõng chuû theå tích cöïc trong söù maïng cuûa Giaùo hoäi, qua ñoù Tin möøng trôû thaønh hieän thöïc trong nhöõng töông quan, löïa choïn, khoù khaên vaø nieàm hy voïng thöôøng ngaøy."
Boä cuõng coâng boá moät khung chuû ñeà vôùi nhöõng vaán ñeà seõ ñöôïc thaûo luaän trong cuoäc hoïp, ñoàng thôøi keâu goïi caùc giaùm muïc laéng nghe kinh nghieäm cuûa chính caùc gia ñình tröôùc cuoäc hoïp, "cuøng nhau nhaän ra veû ñeïp cuûa tình yeâu ñöôïc hình thaønh trong ñôøi soáng haèng ngaøy cuõng nhö nhöõng mong manh thöôøng taùc ñoäng ñeán tình yeâu aáy", bao goàm vieäc laøm vaø nhaø ôû baáp beânh, beänh taät, nhöõng thaùch ñoá trong vieäc nuoâi daïy con caùi, söï coâ ñôn veà tình caûm, vaø vieäc chaêm soùc nhöõng thaønh vieân khuyeát taät, ngöôøi cao tuoåi hoaëc nhöõng ngöôøi khoâng theå töï chaêm soùc baûn thaân.
Caùc chuû ñeà thaûo luaän cuõng seõ bao goàm vieäc chaêm soùc muïc vuï cho nhöõng ngöôøi Coâng giaùo ñaõ ly hoân - nhöõng ngöôøi, theo thoáng keâ, coù khaû naêng ngöøng thöïc haønh ñôøi soáng toân giaùo cao hôn - moät vaán ñeà töøng gaây nhieàu tranh luaän lieân quan ñeán vieäc cöû haønh vaø laõnh nhaän caùc bí tích. Vaøo thaùng 10, cuoäc thaûo luaän seõ tieáp caän vaán ñeà naøy theo moät höôùng khaùc, vôùi caâu hoûi:
"Laøm theá naøo coù theå xaây döïng nhöõng coäng ñoaøn Kitoâ giaùo, trong ñoù nhöõng ngöôøi töøng traûi qua ñau khoå, bò boû rôi, ly thaân vaø ly hoân coù theå thöïc söï caûm thaáy mình ñöôïc laéng nghe, ñöôïc tham gia vaø cuøng chòu traùch nhieäm?"
Ngoaøi ra, cuoäc thaûo luaän seõ ñeà caäp ñeán caùch hieåu vaø sai ñi caùc gia ñình nhö nhöõng nhaø truyeàn giaùo, döïa treân kinh nghieäm hoïc hoûi "nhöõng ngoân ngöõ cuûa tình yeâu, ngaøy qua ngaøy" trong ñôøi soáng gia ñình.
Amoris laetitia laø keát quaû cuûa Thöôïng Hoäi ñoàng veà Gia ñình keùo daøi hai naêm, ñöôïc toå chöùc trong caùc naêm 2014 vaø 2015. Maëc duø vaên kieän ñeà caäp ñeán nhieàu vaán ñeà lieân quan ñeán vieäc ñoàng haønh thieâng lieâng vaø loan baùo Tin möøng cho caùc gia ñình, vaên kieän ñaõ gaây ra nhöõng tranh luaän ñaùng keå khi baøn veà khaû naêng nhöõng ngöôøi Coâng giaùo ñaõ ly hoân vaø taùi hoân daân söï trong nhöõng hoaøn caûnh baát hôïp leä coù theå ñöôïc röôùc leã hay khoâng. Toâng huaán noùi taïi soá 305 raèng "moät muïc töû khoâng theå caûm thaáy raèng chæ caàn aùp duïng caùc luaät luaân lyù cho nhöõng ngöôøi ñang soáng trong caùc hoaøn caûnh "baát hôïp leä", nhö theå hoï laø nhöõng hoøn ñaù ñeå neùm vaøo cuoäc ñôøi cuûa ngöôøi khaùc, laø ñuû."
Ñoaïn vaên naøy noùi theâm raèng, "do nhöõng hình thöùc ñieàu kieän hoùa vaø nhöõng yeáu toá giaûm nheï, coù theå xaûy ra tröôøng hôïp trong moät hoaøn caûnh khaùch quan cuûa toäi loãi - moät hoaøn caûnh coù theå khoâng mang tính traùch nhieäm chuû quan, hoaëc khoâng hoaøn toaøn nhö vaäy - moät ngöôøi coù theå soáng trong aân suûng cuûa Thieân Chuùa, coù theå yeâu thöông vaø cuõng coù theå lôùn leân trong ñôøi soáng aân suûng vaø ñöùc aùi, ñoàng thôøi nhaän ñöôïc söï trôï giuùp cuûa Giaùo hoäi cho muïc ñích naøy."
Moät chuù thích cuûa ñoaïn vaên noùi raèng söï trôï giuùp aáy "coù theå bao goàm söï trôï giuùp cuûa caùc bí tích", ñoàng thôøi noùi theâm raèng Thaùnh Theå "khoâng phaûi laø phaàn thöôûng daønh cho ngöôøi hoaøn haûo, nhöng laø phöông thuoác maïnh meõ vaø löông thöïc cho nhöõng ngöôøi yeáu ñuoái."
Sau ñoù, caùc giaùm muïc vuøng Buenos Aires taïi Argentina ñaõ coâng boá moät höôùng daãn daønh cho caùc linh muïc, trong ñoù keâu goïi tieán haønh moät cuoäc phaân ñònh chung vôùi moät caëp ñoâi ñang soáng trong moät keát hôïp baát hôïp leä, ñeå xem hoï coù theå ñöôïc röôùc leã vaø xöng toäi hay khoâng, neáu "trong moät tröôøng hôïp cuï theå, thöøa nhaän raèng coù nhöõng giôùi haïn laøm giaûm traùch nhieäm vaø möùc ñoä quy loãi."
Caùc giaùm muïc Buenos Aires tuyeân boá: "Amoris laetitia môû ra caùnh cöûa cho vieäc tieáp caän caùc bí tích Hoøa giaûi vaø Thaùnh Theå."
Sau ñoù, Ñöùc Giaùo hoaøng Phanxicoâ noùi raèng khoâng coù caùch giaûi thích naøo khaùc ñoái vôùi vaên kieän naøy. Naêm 2023, Boä Giaùo lyù Ñöùc tin cho bieát Ñöùc Giaùo hoaøng ñaõ ñöa höôùng daãn cuûa caùc giaùm muïc Buenos Aires vaøo Coâng baùo cuûa Toøa Thaùnh (Acta Apostolicae Sedis) vaø vì theá, vaên kieän naøy ñöôïc xem laø "huaán quyeàn ñích thöïc" (authentic magisterium).
Tuy nhieân, trong khi phaàn lôùn caùc cuoäc thaûo luaän xoay quanh Amoris laetitia taäp trung vaøo vieäc nhöõng ngöôøi ñang soáng trong caùc keát hôïp baát hôïp leä coù ñöôïc röôùc leã hay khoâng, thö cuûa Ñöùc Giaùo hoaøng Leâoâ hoaøn toaøn khoâng ñeà caäp ñeán vaán ñeà naøy. Hôn nöõa, khung chuû ñeà chæ ñeà caäp ngaén goïn ñeán vaán ñeà ly hoân vaø hoaøn toaøn khoâng noùi ñeán caùc bí tích. Trong thö, Ñöùc Giaùo hoaøng nhaéc ñeán moät soá "giaùo huaán quyù giaù maø chuùng ta phaûi tieáp tuïc ñaøo saâu ngaøy nay" trong Amoris laetitia: "Nieàm hy voïng Kinh Thaùnh veà söï hieän dieän yeâu thöông vaø thöông xoùt cuûa Thieân Chuùa, cho pheùp chuùng ta soáng nhöõng "caâu chuyeän tình yeâu" ngay caû khi ñang phaûi ñoái dieän vôùi "nhöõng khuûng hoaûng gia ñình" (AL 8); lôøi môøi goïi ñoùn nhaän "caùi nhìn cuûa Chuùa Gieâsu" (AL 60) vaø khoâng ngöøng khích leä "söï taêng tröôûng, cuûng coá vaø ñaøo saâu tình yeâu vôï choàng vaø gia ñình" (AL 89); lôøi môøi goïi nhaän ra raèng tình yeâu trong hoân nhaân "luoân trao ban söï soáng" (AL 165)."
Thö vieát theâm: "Ñöùc Giaùo hoaøng Phanxicoâ khaúng ñònh söï caàn thieát "cuûa nhöõng phöông phaùp muïc vuï môùi" (AL 199) vaø moät neàn giaùo duïc toát hôn cho con caùi (x. AL chöông VII), ñoàng thôøi môøi goïi Giaùo hoäi ñoàng haønh, phaân ñònh vaø hoäi nhaäp söï mong manh (x. AL chöông VIII), vöôït qua moät quan nieäm giaûn löôïc veà luaät leä, vaø coå voõ "linh ñaïo ñöôïc trieån nôû trong ñôøi soáng gia ñình" (AL 313)."
Ñöùc Giaùo hoaøng cho raèng vieäc quan taâm muïc vuï ñeán caùc gia ñình ngaøy nay thaäm chí coøn quan troïng hôn so vôùi thôøi ñieåm Amoris laetitia ñöôïc vieát, bôûi vì thôøi ñaïi hieän nay "ñöôïc ñaùnh daáu bôûi nhöõng thay ñoåi nhanh choùng."
Thö keát luaän: "Thöïc vaäy, coù nhöõng nôi choán vaø hoaøn caûnh trong ñoù Giaùo hoäi chæ coù theå "trôû neân muoái ñaát" thoâng qua caùc tín höõu giaùo daân vaø, caùch rieâng, thoâng qua caùc gia ñình. Vì lyù do naøy, söï daán thaân cuûa Giaùo hoäi trong laõnh vöïc naøy phaûi ñöôïc ñoåi môùi vaø ñaøo saâu, ñeå nhöõng ngöôøi ñöôïc Chuùa goïi vaøo ñôøi soáng hoân nhaân vaø gia ñình coù theå, trong Ñöùc Kitoâ, soáng troïn veïn tình yeâu vôï choàng cuûa mình, vaø ñeå nhöõng ngöôøi treû coù theå caûm thaáy ñöôïc thu huùt, trong Giaùo hoäi, bôûi veû ñeïp cuûa ôn goïi hoân nhaân."
(The Pillar 4-9-2026)