Ñöùc Hoàng y Muller:
Moät Kitoâ giaùo yeáu nhöôïc seõ khoâng theå
choáng laïi söï baønh tröôùng cuûa Hoài giaùo
Ñöùc Hoàng y Muller: Moät Kitoâ giaùo yeáu nhöôïc seõ khoâng theå choáng laïi söï baønh tröôùng cuûa Hoài giaùo.
Phuùc Nhaïc
Assisi (RVA News 17-09-2026) - Phöông Taây ñang traûi qua moät cuoäc khuûng hoaûng caên tính saâu saéc khi ngaøy caøng xa rôøi nhöõng coäi nguoàn Kitoâ giaùo cuûa mình, Ñöùc Hoàng y Gerhard Ludwig Muller nhaän ñònh. Vò nguyeân Toång tröôûng Boä Giaùo lyù Ñöùc tin caûnh baùo raèng "söï boäi giaùo töø beân trong" cuûa phöông Taây ñang dieãn ra ñoàng thôøi vôùi "söï baønh tröôùng maïnh meõ cuûa Hoài giaùo". Theo ngaøi, caâu traû lôøi cho tieán trình naøy khoâng theå laø chuû nghóa töông ñoái cuõng khoâng phaûi chuû nghóa cöïc ñoan, maø laø trôû veà vôùi Ñöùc Kitoâ vaø taùi khaùm phaù tính chaát truyeàn giaùo cuûa Kitoâ giaùo.
Ñöùc Hoàng y Muller trình baøy nhöõng luaän ñieåm cuûa mình trong moät baøi phaùt bieåu ñöôïc chuaån bò cho hoäi nghò Tavole di Assisi 2026, dieãn ra taïi Assisi vaøo ngaøy 05 vaø 06 thaùng Chín naêm 2026. Noäi dung baøi phaùt bieåu, do The Catholic Herald coù ñöôïc, ñeà caäp ñeán nhieàu chuû ñeà, trong ñoù coù söï theá tuïc hoùa cuûa phöông Taây, töông quan Kitoâ giaùo - Hoài giaùo vaø taàm quan troïng cuûa söù maïng truyeàn giaùo cuûa Giaùo hoäi.
"Söï boäi giaùo töø beân trong" cuûa phöông Taây
Theo vò Hoàng y ngöôøi Ñöùc töøng phuïc vuï taïi Giaùo trieàu Roâma, phöông Taây ñang phaûi ñoái maët vôùi moät "cuoäc khuûng hoaûng caên tính chöa töøng coù". Ngaøi nhaán maïnh raèng ñieàu naøy khoâng chæ laø keát quaû cuûa nhöõng moái ñe doïa töø beân ngoaøi. Ngaøi tuyeân boá: "Phöông Taây Kitoâ giaùo khoâng coøn ñôn thuaàn bò ñe doïa bôûi nhöõng theá löïc beân ngoaøi, maø ñang bò baøo moøn bôûi söï boäi giaùo töø beân trong."
Ñöùc Hoàng y Muller neâu roõ söï troãi daäy cuûa chuû nghóa haäu nhaân loaïi, maø ngaøi moâ taû laø moät "yù thöùc heä hö voâ". Theo ngaøi, noã löïc giaûi phoùng con ngöôøi khoûi Thieân Chuùa cuoái cuøng daãn ñeán vieäc phaù hoaïi chính baûn tính con ngöôøi. Con ngöôøi bò haï xuoáng thaønh "vaät chaát coù theå thao tuùng" vaø "moät thuaät toaùn giöõa caùc thuaät toaùn", thay vì ñöôïc nhìn nhaän laø thuï taïo ñöôïc döïng neân theo hình aûnh vaø gioáng Thieân Chuùa.
Quaù trình naøy dieãn ra ñoàng thôøi vôùi "söï baønh tröôùng maïnh meõ cuûa Hoài giaùo", vaøo thôøi ñieåm caùc xaõ hoäi phöông Taây ñang töø boû nhöõng nieàm tin toân giaùo ñaõ ñònh hình neàn vaên hoùa chaâu AÂu trong nhieàu theá kyû.
"Ngöôøi Hoài giaùo khoâng toân troïng moät Kitoâ giaùo yeáu nhöôïc"
Ñöùc Hoàng y Muller nhaán maïnh raèng Hoài giaùo - khoâng gioáng nhö phöông Taây ñaõ bò theá tuïc hoùa - "khoâng hoå theïn veà Thieân Chuùa" cuõng nhö veà thöïc taïi sieâu vieät. Ñoàng thôøi, ngaøi löu yù raèng Kitoâ giaùo vaø Hoài giaùo ñöa ra nhöõng caùch hieåu hoaøn toaøn khaùc nhau veà maëc khaûi vaø con ngöôøi. Ngaøi noùi: "Ngöôøi Hoài giaùo khoâng toân troïng moät Kitoâ giaùo yeáu nhöôïc, moät Kitoâ giaùo hoå theïn veà Thaäp giaù vaø töï thu mình laïi thaønh moät toå chöùc baùc aùi hoaëc moät löïc löôïng chæ chuyeân giaùm saùt vaán ñeà moâi tröôøng. Hoï toân troïng nhöõng ngöôøi coù nieàm tin."
Theo Ñöùc Hoàng y, söï troáng roãng tinh thaàn cuûa phöông Taây coù theå khieán Hoài giaùo döôøng nhö laø moät "taûng ñaù vöõng chaéc" ñoái vôùi moät soá ngöôøi, ñaëc bieät trong boái caûnh coù nhöõng noã löïc nhaèm ñònh nghóa laïi baûn tính con ngöôøi, hoân nhaân, söï soáng vaø caùi cheát. Tuy nhieân, Ñöùc Hoàng y Muller baùc boû quan nieäm cho raèng Hoài giaùo coù theå laø caâu traû lôøi cho cuoäc khuûng hoaûng taïi phöông Taây. Ngaøi nhaán maïnh: "Caâu traû lôøi cho chuû nghóa hö voâ khoâng phaûi laø chuû nghóa cöïc ñoan, maø laø Ñöùc Kitoâ, Ngoâi Lôøi nhaäp theå."
Thaùnh Phanxicoâ vaø vò Vua Hoài giaùo Sultan: Khoâng chæ ñôn thuaàn laø moät cuoäc ñoái thoaïi
Trong hoäi nghò, cuoäc gaëp gôõ giöõa Thaùnh Phanxicoâ thaønh Assisi vaø Sultan al-Malik al-Kamil trong thôøi kyø Thaäp töï chinh thöù Naêm ñöôïc ñaëc bieät chuù yù. Vò nguyeân Toång tröôûng Boä Giaùo lyù Ñöùc tin pheâ phaùn nhöõng caùch dieãn giaûi trình baøy söï kieän naøy chuû yeáu nhö moät tieàn thaân cuûa cuoäc ñoái thoaïi lieân toân vaø chuû nghóa hoøa bình ñöông ñaïi. Ngaøi cho raèng caùch tieáp caän nhö vaäy ñaõ boû qua moät chieàu kích caên baûn trong söù maïng cuûa vò thaùnh.
Ñöùc Hoàng y tuyeân boá: "Moät khuynh höôùng caûm tính vaø töông ñoái ñaõ trình baøy Thaùnh Phanxicoâ nhö ngöôøi ñi tröôùc chuû nghóa hoãn dung toân giaùo hieän ñaïi, nhö moät nhaø tieân tri cuûa cuoäc ñoái thoaïi hoøa bình ñöôïc xem nhö muïc ñích töï thaân, trong ñoù moïi toân giaùo ñeàu töông ñöông vaø khoâng toân giaùo naøo sôû höõu chaân lyù."
Ngaøi goïi caùch dieãn giaûi naøy laø "moät söï xuyeân taïc veà lòch söû vaø thaàn hoïc". Ñöùc Hoàng y nhaán maïnh raèng Thaùnh Phanxicoâ ñeán gaëp vò Sultan khoâng ñôn thuaàn ñeå tieán haønh caùc cuoäc thöông löôïng ngoaïi giao, maø vì "loøng yeâu meán caùc linh hoàn" vaø vì xaùc tín vaøo söù maïng cöùu ñoä cuûa Ñöùc Gieâsu Kitoâ.
Ñoái thoaïi maø khoâng che giaáu ñöùc tin cuûa mình
Ñöùc Hoàng y Muller nhaán maïnh raèng ñoái thoaïi lieân toân ñích thöïc khoâng coù nghóa laø töø boû caên tính cuûa chính mình. Ngaøi noùi: "Ñoái thoaïi lieân toân, neáu muoán trôû neân ñích thöïc vaø toân troïng phaåm giaù con ngöôøi, khoâng theå döïa treân vieäc che giaáu caên tính cuûa chính mình." Theo ngaøi, thaùi ñoä cuûa Thaùnh Phanxicoâ cho thaáy söï toân troïng ñoái vôùi nhöõng ngöôøi theo caùc toân giaùo khaùc coù theå song haønh vôùi vieäc laøm chöùng roõ raøng cho ñöùc tin cuûa mình.
Vì theá, Ñöùc Hoàng y keâu goïi taùi khaùm phaù chieàu kích truyeàn giaùo cuûa Kitoâ giaùo. Ngaøi tin raèng ñieàu naøy "khoâng chæ ñuùng ñaén, maø ngaøy nay coøn caáp thieát vaø caàn thieát".
"Phöông Taây ñaõ ñaùnh maát ñöùc tin vì ñaõ ñaùnh maát lyù trí"
Vò nguyeân Toång tröôûng Boä Giaùo lyù Ñöùc tin lieân keát söï theá tuïc hoùa vôùi cuoäc khuûng hoaûng trong quan nieäm cuûa phöông Taây veà con ngöôøi. Ngaøi noùi: "Phöông Taây ñaõ ñaùnh maát ñöùc tin vì ñaõ ñaùnh maát lyù trí." Theo ngaøi, vieäc rôøi xa Kitoâ giaùo ñi keøm vôùi söï hoaøi nghi veà nhöõng chaân lyù neàn taûng lieân quan ñeán baûn tính con ngöôøi. Trong moät hoaøn caûnh troáng roãng veà tinh thaàn, nhöõng toân giaùo ñöa ra caùc caâu traû lôøi döùt khoaùt vaø nhöõng xaùc tín maïnh meõ coù theå trôû neân haáp daãn.
Tuy nhieân, vò Hoàng y ngöôøi Ñöùc thuoäc Giaùo trieàu Roâma caûnh baùo khoâng neân tìm kieám giaûi phaùp nôi chuû nghóa cöïc ñoan. Ngaøi nhaán maïnh raèng giaûi phaùp thay theá cho chuû nghóa hö voâ phaûi laø moät ñöùc tin beùn reã nôi Ñöùc Kitoâ vaø phuø hôïp vôùi lyù trí. Ngaøi noùi: "Phöông Taây seõ töï cöùu mình khoûi chuû nghóa haäu nhaân loaïi vaø seõ khoâng bò caùc toân giaùo khaùc haáp thuï neáu tìm laïi ñöôïc giaù trò cuûa söù maïng truyeàn giaùo."
"Ngoaøi Ñöùc Gieâsu Kitoâ, khoâng coù ôn cöùu ñoä"
Trong phaàn cuoái cuûa baøi phaùt bieåu, Ñöùc Hoàng y Muller keâu goïi caùc Kitoâ höõu coâng khai tuyeân xöng Ñöùc Kitoâ vaø tính duy nhaát cuûa ôn cöùu ñoä Kitoâ giaùo. Theo ngaøi, caâu traû lôøi tröôùc caû chuû nghóa hö voâ ñang lan roäng taïi phöông Taây laãn söï troãi daäy cuûa caùc toân giaùo khaùc khoâng theå laø laøm giaûm nheï nhöõng ñoøi hoûi cuûa ñöùc tin. Giaùo hoäi phaûi laáy laïi yù thöùc veà söù maïng cuûa mình vaø moät laàn nöõa ñaët Ñöùc Kitoâ vaøo trung taâm söù ñieäp cuûa mình. Trong boái caûnh ñoù, Ñöùc Hoàng y taùi khaúng ñònh nguyeân taéc raèng "ngoaøi Ñöùc Gieâsu Kitoâ, khoâng coù ôn cöùu ñoä". Lôøi keâu goïi cuûa ngaøi tröôùc heát höôùng ñeán chính caùc Kitoâ höõu vaø chaâu AÂu, nôi maø theo nhaän ñònh cuûa ngaøi, ñang ngaøy caøng xa rôøi nhöõng coäi nguoàn Kitoâ giaùo cuûa mình. Ñöùc Hoàng y keát luaän: "Chæ khi phöông Taây ñaët Thieân Chuùa trôû laïi ôû vò trí trung taâm, con ngöôøi môùi thöïc söï trôû laïi laø con ngöôøi".
(Ekai.pl 11-9-2026, kath.net 11-9-2026)