Hôn 3,000 Kitoâ höõu bò saùt haïi
trong taùm thaùng qua taïi Nigeria
Hôn 3,000 Kitoâ höõu bò saùt haïi trong taùm thaùng qua taïi Nigeria.
Phuùc Nhaïc
Makurdi (RVA News 17-09-2026) - Hôn 3 ngaøn Kitoâ höõu ñaõ bò saùt haïi trong taùm thaùng. Theo Ñöùc cha Wilfred Chikpa Anagbe, Giaùm muïc Giaùo phaän Makurdi cho raèng ñaây laø moät cuoäc dieät chuûng vaø noùi ñeán moät "chieán löôïc Hoài giaùo hoùa coù keá hoaïch".
Theo baùo caùo môùi nhaát cuûa toå chöùc International Society for Civil Liberties and the Rule of Law (Intersociety), ñöôïc coâng boá vaøo ñaàu thaùng Chín naøy, trong khoaûng thôøi gian töø thaùng Gieâng ñeán thaùng Taùm naêm 2026, 3,083 Kitoâ höõu ñaõ bò saùt haïi vaø 3.193 ngöôøi bò baét coùc taïi Nigeria, trong caùc vuï baïo löïc ñöôïc cho laø chuû yeáu do nhöõng nhoùm thaùnh chieán gaây ra. Ngoaøi ra, trong taùm thaùng ñaàu naêm nay, 400 nhaø thôø bò taán coâng, vaø 25 linh muïc hoaëc muïc sö bò saùt haïi hoaëc baét coùc. Thaùng Baûy vaø thaùng Taùm naêm 2026 ñaëc bieät ñaãm maùu, vôùi 437 Kitoâ höõu bò saùt haïi vaø 393 ngöôøi bò baét coùc.
Tình hình ñaëc bieät nghieâm troïng taïi Vaønh ñai Trung taâm (Middle Belt), vuøng roäng lôùn ôû trung taâm Nigeria, nôi mieàn Baéc chuû yeáu theo Hoài giaùo tieáp giaùp vôùi mieàn Nam Nigeria phaàn lôùn theo Kitoâ giaùo. Taïi moät soá bang trong khu vöïc naøy, caùc cuoäc taán coâng khoâng coøn chæ giôùi haïn ôû vieäc saùt haïi ngöôøi: laøng maïc bò ñoát phaù, ñaát ñai bò boû hoang, ngöôøi daân phaûi di dôøi, nhaø thôø bò phaù huûy vaø caùc linh muïc buoäc phaûi rôøi boû giaùo xöù ñaõ taïo neân moät boái caûnh ñaøn aùp keùo daøi.
Giaùo phaän Wukari, thuoäc bang Taraba, laø moät ví duï ñaùng chuù yù. Töø thaùng Chín naêm 2025 ñeán thaùng Taùm naêm 2026, 239 cô sôû toân giaùo ñaõ bò taán coâng hoaëc phaù huûy, vaø gaàn 100,000 tín höõu bò buoäc phaûi rôøi boû coäng ñoàng cuûa mình. Hôn 200 coäng ñoàng Kitoâ giaùo bò phaân taùn. 16 linh muïc Coâng giaùo buoäc phaûi chaïy troán, vaø 8 nhaø xöù bò phaù huûy.
Ñoái dieän vôùi thöïc teá naøy, Ñöùc cha Wilfred Chikpa Anagbe khoâng ngaàn ngaïi söû duïng thuaät ngöõ "dieät chuûng". Ngaøi tuyeân boá: "Vieäc loaïi boû hoaøn toaøn daân soá Kitoâ giaùo ñang dieãn ra. Ñaây laø cuoäc dieät chuûng do nhöõng ngöôøi thaùnh chieán thöïc hieän." Tuy nhieân, Ñöùc giaùm muïc khoâng chæ döïa vaøo soá löôïng naïn nhaân ñeå ñöa ra caùo buoäc. Döïa treân tình hình taïi Giaùo phaän Makurdi, ngaøi moâ taû moät moâ thöùc bao goàm caùc vuï thaûm saùt daân thöôøng, phaù huûy nhaø thôø, ñoát muøa maøng vaø truïc xuaát cö daân khoûi ñaát ñai cuûa hoï. Ñöùc cha nhìn nhaän ñaây laø moät "chieán löôïc Hoài giaùo hoùa coù keá hoaïch".
Vuï thaûm saùt taïi Yelewata vaãn laø moät trong nhöõng ví duï khuûng khieáp nhaát cuûa tình traïng baïo löïc naøy: theo caùc baùo caùo, khoaûng 200 ngöôøi ñaõ bò saùt haïi, moät soá ngöôøi bò thieâu soáng, trong ñoù coù caû nhöõng treû em coøn raát nhoû. Nhaø chöùc traùch Nigeria cho bieát nhöõng keû khuûng boá cuõng nhaém muïc tieâu vaøo nhöõng ngöôøi Hoài giaùo khoâng chaáp nhaän heä tö töôûng cuûa chuùng. Baùo caùo cuûa Intersociety cuõng xaùc nhaän soá naïn nhaân Hoài giaùo ñaùng keå: toå chöùc naøy öôùc tính raèng töø naêm 2009 ñeán thaùng Ba naêm 2026, 61,400 ngöôøi Hoài giaùo oân hoøa ñaõ bò saùt haïi, so vôùi 128,750 Kitoâ höõu.
Nhöõng con soá naøy khoâng neân bò ñôn giaûn hoùa, nhöng theo baøi vieát, chuùng cuõng khoâng loaïi boû chieàu kích toân giaùo trong nhieàu cuoäc taán coâng. Thaùng Saùu vöøa qua, caùc chuyeân gia Lieân Hieäp Quoác moät laàn nöõa baøy toû quan ngaïi veà tình traïng baïo löïc nhaém vaøo Kitoâ höõu vaø caùc nhoùm thieåu soá toân giaùo khaùc taïi Nigeria, ñaëc bieät laø phuï nöõ vaø treû em gaùi, nhöõng ngöôøi deã trôû thaønh naïn nhaân cuûa baét coùc, baïo löïc tình duïc vaø cöôõng böùc caûi ñaïo.
(Ekai.pl 15-9-2026)