Phaùt bieåu cuûa Ñaïi dieän Toøa Thaùnh
taïi Hoäi nghò Toaøn caàu veà Thuùc ñaåy Ñoái thoaïi Lieân toân
vaø Lieân vaên hoùa, vaø Khoan dung
trong vieäc choáng laïi ngoân töø thuø gheùt
Phaùt bieåu cuûa Ñaïi dieän Toøa Thaùnh taïi Hoäi nghò Toaøn caàu veà Thuùc ñaåy Ñoái thoaïi Lieân toân vaø Lieân vaên hoùa, vaø Khoan dung trong vieäc choáng laïi ngoân töø thuø gheùt.
Phuùc Nhaïc
New York (RVA News 19-09-2026) - Hoâm 17 thaùng Chín naêm 2026, Ñöùc Toång giaùm muïc Christophe Z. El-Kassis, ngöôøi Liban, taân Quan saùt vieân Thöôøng tröïc cuûa Toøa Thaùnh taïi Lieân Hôïp Quoác, ôû New York ñaõ tuyeân boá raèng nhöõng lôøi leõ choáng laïi caùc caù nhaân hoaëc coäng ñoàng döïa treân toân giaùo, daân toäc, quoác tòch hoaëc baát kyø ñaëc ñieåm naøo khaùc cuûa hoï seõ ñaàu ñoäc cuoäc tranh luaän coâng khai, laøm gia taêng chia reõ vaø laøm suy yeáu quyeàn töï do.
Hoäi nghò Vöông quoác Maroc, Lieân minh caùc neàn vaên minh cuûa Lieân Hôïp Quoác vaø Vaên phoøng Lieân Hôïp Quoác veà Phoøng ngöøa Dieät chuûng vaø Traùch nhieäm Baûo veä ñaõ toå chöùc hoäi nghò naøy.
Trong baøi tham luaän, Ñöùc Toång giaùm muïc Kassis noùi: "Toøa Thaùnh taùi khaúng ñònh raèng moãi con ngöôøi ñeàu ñöôïc taïo döïng theo hình aûnh vaø gioáng Thieân Chuùa, vaø sôû höõu moät phaåm giaù baát khaû xaâm phaïm maø khoâng moät heä tö töôûng naøo, khoâng moät heä tö töôûng thuø haän naøo, cuõng nhö khoâng moät bieåu hieän khinh mieät naøo coù theå laøm suy giaûm.
Töø chaân lyù neàn taûng naøy phaùt sinh meänh leänh luaân lyù phaûi baùc boû moïi hình thöùc baát khoan dung, phaân bieät ñoái xöû vaø ngoân töø thuø gheùt, nhöõng ñieàu gaây toån thöông cho gia ñình nhaân loaïi vaø laøm suy yeáu nhöõng ñieàu kieän caàn thieát cho söï chung soáng hoøa bình. Vì theá nhöõng lôøi thuø gheùt - duø nhaèm vaøo caùc caù nhaân hay coäng ñoàng döïa treân toân giaùo, daân toäc, quoác tòch hoaëc baát kyø ñaëc ñieåm naøo khaùc - ñeàu ñi ngöôïc laïi ñieàu raên yeâu thöông ngöôøi thaân caän, ñaàu ñoäc dieãn ngoân coâng coäng, kích ñoäng chia reõ vaø quaù thöôøng xuyeân taïo neàn taûng cho baïo löïc vaø söï ñaøn aùp."
Ñöùc Toång giaùm muïc Kassis cuõng nhaéc laïi raèng nhö Ñöùc Giaùo hoaøng Leâoâ XIV noùi: "Ñoùng goùp ñaàu tieân maø chuùng ta coù theå thöïc hieän höôùng tôùi moät neàn vaên minh nhaân baûn hôn laø yù thöùc veà lôøi noùi cuûa mình. [...] Lôøi noùi coù söùc maïnh to lôùn, ñieàu maø chuùng ta traûi nghieäm trong nhöõng töông taùc haèng ngaøy." Khi laøm cho lôøi noùi trôû neân khoâng mang tính gaây haán, nhöõng böôùc ñi ñaàu tieân ñöôïc thöïc hieän ñeå deät neân neàn taûng cuûa hoøa bình xaõ hoäi vaø thuùc ñaåy moät neàn vaên hoùa ñoái thoaïi, khoan dung vaø toân troïng nhöõng khaùc bieät. Tuy nhieân, hoøa bình khoâng theå ñöôïc deät neân chæ baèng lôøi noùi. Khoan dung ñích thöïc khoâng phaûi laø söï thôø ô hay chuû nghóa töông ñoái. Ñoù laø söï thöøa nhaän moät caùch tích cöïc phaåm giaù bình ñaúng cuûa moãi con ngöôøi vaø quyeàn töï do löông taâm thuoäc veà moãi ngöôøi. Ñieàu ñoù ñoøi hoûi noã löïc kieân nhaãn trong ñoái thoaïi, söï hieåu bieát laãn nhau vaø vieäc baùc boû nhöõng khuoân maãu ñònh kieán. Trong tinh thaàn naøy, Toøa Thaùnh thuùc ñaåy ñoái thoaïi lieân toân vaø lieân vaên hoùa nhö moät con ñöôøng thieát yeáu ñeå vöôït qua thaønh kieán vaø xaây döïng moät theá giôùi toát ñeïp hôn cho taát caû moïi ngöôøi."
Ñaïi dieän Toøa Thaùnh taïi Lieân Hieäp Quoác noùi theâm: "Töï do ngoân luaän laø moät quyeàn cô baûn caàn ñöôïc baûo veä. Tuy nhieân, quyeàn töï do naøy ñi keøm vôùi nhöõng traùch nhieäm töông öùng. Nhöõng lôøi noùi coá yù kích ñoäng loøng thuø haän hoaëc baïo löïc khoâng theå vieän daãn söï baûo veä cuûa töï do; traùi laïi, chuùng laøm xoùi moøn chính nhöõng ñieàu kieän ñeå töï do ñích thöïc coù theå phaùt trieån. Ñöùc Giaùo hoaøng Leâoâ XIV nhaán maïnh: "Chuùng ta haõy giaûi tröø khoûi vieäc giao tieáp moïi thaønh kieán vaø oaùn giaän, chuû nghóa cuoàng tín vaø thaäm chí caû loøng thuø haän; chuùng ta haõy giaûi phoùng vieäc giao tieáp khoûi söï hung haêng. Chuùng ta khoâng caàn moät kieåu giao tieáp oàn aøo, aùp ñaûo, nhöng caàn moät kieåu giao tieáp coù khaû naêng laéng nghe vaø taäp hôïp tieáng noùi cuûa nhöõng ngöôøi yeáu theá, nhöõng ngöôøi khoâng coù tieáng noùi. Chuùng ta haõy giaûi tröø lôøi noùi vaø chuùng ta seõ goùp phaàn giaûi tröø theá giôùi. Moät söï giao tieáp khoâng vuõ trang vaø coù khaû naêng giaûi tröø vuõ khí cho pheùp chuùng ta chia seû moät caùi nhìn khaùc veà theá giôùi vaø haønh ñoäng theo caùch phuø hôïp vôùi phaåm giaù con ngöôøi cuûa chuùng ta."
(Söù boä Toøa Thaùnh taïi LHQ, New York 17-9-2026)