Toøa aùn cuûa Sri Lanka coâng boá 15 aùn phaït
ñoái vôùi nhöõng ngöôøi toå chöùc caùc vuï thaûm saùt
ngaøy Leã Phuïc Sinh naêm 2019
Toøa aùn cuûa Sri Lanka coâng boá 15 aùn phaït ñoái vôùi nhöõng ngöôøi toå chöùc caùc vuï thaûm saùt ngaøy Leã Phuïc Sinh naêm 2019.
G. Traàn Ñöùc Anh, O.P.
Colombo (RVA News 24-09-2026) - 15 ngöôøi bò keát aùn vaø 9 ngöôøi ñöôïc tuyeân traéng aùn trong vuï khuûng boá saùng ngaøy leã Phuïc sinh naêm 2019, taïi Colombo thuû ñoâ Sri Lanka khieán 279 ngöôøi thieät maïng taïi ba nhaø thôø vaø ba khaùch saïn.
Trong soá nhöõng ngöôøi bò keát aùn coù Naufer Moulavi, nhaø thuyeát giaùo Hoài giaùo ñöôïc cho laø giöõ vai troø trung taâm trong vieäc toå chöùc caùc vuï taán coâng.
Caùc phaùn quyeát ñöôïc Toøa Thöôïng thaåm Sri Lanka ñöa ra hoâm 22 thaùng Chín naêm 2026, trong phieân xeùt xöû ñöôïc chôø ñôïi töø laâu ñoái vôùi nhoùm bò caùo buoäc tham gia laäp keá hoaïch caùc vuï taán coâng khuûng boá vaøo Chuùa Nhaät Phuïc sinh, ngaøy 21 thaùng Tö naêm 2019. Ngoaøi 279 ngöôøi thieät maïng coøn coù hôn 500 ngöôøi bò thöông. Trong soá caùc naïn nhaân coù 45 coâng daân nöôùc ngoaøi.
Caùc vuï noå ñöôïc phoái hôïp ñoàng thôøi, nhaèm vaøo ba nhaø thôø vaø ba khaùch saïn sang troïng. Ñaây laø nhöõng vuï taán coâng ñaãm maùu nhaát xaûy ra taïi Sri Lanka keå töø khi cuoäc noäi chieán keát thuùc vaøo naêm 2009. Taát caû nhöõng keû ñaùnh bom lieàu cheát tröïc tieáp thöïc hieän caùc vuï taán coâng ñeàu thieät maïng trong caùc vuï noå. Caùc nhaø ñieàu tra ñaõ lieân heä nhöõng vuï taán coâng vôùi caùc nhoùm Hoài giaùo cöïc ñoan. Naufar Moulavi ñöôïc xem laø moät trong nhöõng thaønh vieân saùng laäp National Towheed Jamaat (NTJ), moät toå chöùc Salafi-thaùnh chieán coù lieân heä vôùi Nhaø nöôùc Hoài giaùo (IS).
Moulavi coù quan heä maät thieát vôùi Muhammad Zahran, thuû lónh NTJ vaø laø nhaân vaät taùc chieán chuû choát trong caùc vuï taán coâng. Zahran ñaõ cheát trong caùc vuï taán coâng khi thöïc hieän moät vuï ñaùnh bom lieàu cheát. Hai ngöôøi quen bieát nhau töø ñaàu nhöõng naêm 2000 vaø theo nhieàu lôøi khai, Moulavi töøng laø ngöôøi coá vaán cuûa Zahran, ñoàng thôøi goùp phaàn vaøo quaù trình ñaøo taïo toân giaùo cuûa ngöôøi naøy.
Naêm 2006, hai ngöôøi ñöôïc cho laø ñaõ cuøng thaønh laäp moät toå chöùc toân giaùo taïi Kattankudy, goùp phaàn truyeàn baù caùc tö töôûng cöïc ñoan trong giôùi treû. Ñeán naêm 2016, ban laõnh ñaïo NTJ tieán gaàn hôn tôùi caùc heä tö töôûng baïo löïc cuûa Nhaø nöôùc Hoài giaùo. Moulavi bò baét vaøo thaùng Naêm naêm 2019 vaø keå töø ñoù - töùc moät thaùng sau caùc vuï taán coâng - vaãn bò giam giöõ. Phaùn quyeát hoâm nay lieân quan ñeán nhöõng nhoùm ñaõ tröïc tieáp toå chöùc caùc vuï thaûm saùt. Ñoái vôùi 15 ngöôøi bò keát aùn, toøa aùn seõ tieáp tuïc tuyeân möùc hình phaït töông öùng.
Tuy nhieân, phaùn quyeát naøy ñan xen vôùi boái caûnh roäng lôùn hôn veà traùch nhieäm trong caùc vuï thaûm saùt naêm 2019 - vaán ñeà maø Giaùo hoäi Coâng giaùo Sri Lanka trong nhöõng naêm qua ñaõ maïnh meõ ñaáu tranh nhaèm ñoøi coâng lyù. Treân thöïc teá, chính quyeàn Sri Lanka ñaõ thöøa nhaän söï toàn taïi cuûa moät loã hoång nghieâm troïng trong heä thoáng tình baùo vaø an ninh, khi nhöõng thoâng tin caûnh baùo tröôùc veà khaû naêng xaûy ra caùc vuï taán coâng ñaõ khoâng ñöôïc chia seû ñaày ñuû vôùi caùc cô quan coù thaåm quyeàn.
Naêm 2023, Toøa aùn Toái cao ñaõ yeâu caàu cöïu Toång thoáng Maithripala Sirisena traû haøng trieäu rupee tieàn boài thöôøng cho caùc naïn nhaân, vì xaùc ñònh oâng phaûi chòu traùch nhieäm veà nhöõng thieáu soùt naøy. Ngoaøi ra, vaøo ngaøy 31 thaùng Baûy naêm 2026, cöïu Toång thanh tra Caûnh saùt Pujith Jayasundara vaø cöïu Thö kyù Boä Quoác phoøng Hemasiri Fernando, nhöõng ngöôøi bò xaùc ñònh coù loãi do sô suaát vì ñaõ khoâng ngaên chaën caùc vuï taán coâng, ñaõ bò moät toøa aùn khaùc ôû Colombo tuyeân aùn töû hình.
Giaùo hoäi Coâng giaùo Sri Lanka töø tröôùc ñeán nay vaãn khaúng ñònh raèng nhöõng ngöôøi tröïc tieáp thöïc hieän caùc vuï taán coâng ñaõ ñöôïc xaùc ñònh khoâng phaûi laø nhöõng keû thöïc söï ñöùng sau vuï thaûm saùt, vaø Giaùo hoäi tieáp tuïc yeâu caàu laøm saùng toû ñaày ñuû ñieàu maø Giaùo hoäi xem laø moät vuï vieäc tham nhuõng coù quy moâ roäng hôn.
Ñoàng thôøi, Ñöùc Hoàng y Toång giaùm muïc Colombo Malcom Ranjith, khi bình luaän veà baûn aùn noùi treân, ñaõ leân tieáng phaûn ñoái aùn töû hình, cho raèng hình phaït naøy laø moät söï xaâm phaïm khoâng theå chaáp nhaän ñoái vôùi phaåm giaù con ngöôøi.
(Asia News 21-9-2026)