Thaûm hoïa taïi moû vaøng bò suïp lôû:
hôn 100 ngöôøi cheát taïi Coäng hoøa Trung Phi
Thaûm hoïa taïi moû vaøng bò suïp lôû: hôn 100 ngöôøi cheát taïi Coäng hoøa Trung Phi.
Phuùc Nhaïc
Zamboyeù (RVA News 25-08-2026) - Trong buoåi ñoïc kinh Truyeàn tin tröa Chuùa nhaät, ngaøy 23 thaùng Taùm naêm 2026, Ñöùc Thaùnh cha Leâoâ XIV ñaõ nhaéc ñeán thaêm hoïa moät moû vaøng ôû Coäng hoøa Trung Phi bò ñoå saäp vaø noùi: "Toâi gaàn guõi vôùi ngöôøi daân Coäng hoøa Trung Phi, nhöõng ngöôøi ñang khoùc thöông caùc naïn nhaân vuï saäp haàm taïi moû ôû Zamboyeù. Xin Chuùa ñoùn nhaän nhöõng ngöôøi ñaõ bò thieät maïng vaø naâng ñôõ nhöõng coá gaéng nhaèm baûo ñaûm an toaøn vaø tính hôïp phaùp taïi caùc khu khai thaùc moû".
Vuï saït lôû do möa lôùn gaây ra taïi mieàn Taây Coäng hoøa Trung Phi (CAR), gaàn bieân giôùi vôùi Cameroon, ñaõ khieán soá ngöôøi thieät maïng taêng leân möùc nghieâm troïng.
Thaûm hoïa xaûy ra taïi moät moû vaøng thuû coâng, khai thaùc theo phöông thöùc nhoû leû ôû laøng Zamboyeù, thuoäc Coäng hoøa Trung Phi, gaàn bieân giôùi vôùi Cameroon. Ngaøy 18 thaùng Taùm naêm 2026, moät khoái ñaát vaø buøn lôùn do nhöõng traän möa theo muøa keùo daøi gaây ra ñaõ tröôït xuoáng söôøn nuùi, vuøi laáp haøng chuïc ngöôøi ñang laøm vieäc trong moû.
Truyeàn thoâng Cameroon cho bieát ít nhaát 107 thi theå ñaõ ñöôïc ñöa ra khoûi buøn ñaát, trong khi coâng taùc cöùu hoä gaëp nhieàu khoù khaên do möa khoâng ngöøng. Theo moät soá nguoàn tin, vuï saït lôû ñaàu tieân xaûy ra ñuùng luùc löïc löôïng cöùu hoä vaø ngöôøi daân ñòa phöông ñang ñeán hieän tröôøng; sau ñoù xaûy ra moät vuï saït lôû thöù hai, khieán theâm nhieàu ngöôøi thieät maïng.
Bi kòch cuûa nhöõng ngöôøi treû
Vieäc tìm kieám haøng chuïc ngöôøi maát tích vaãn ñang tieáp dieãn. Nhieàu ngöôøi bò thöông ñaõ ñöôïc ñöa ñeán beänh vieän ôû Baboua, thò traán chính cuûa vuøng Nana- Mambeùreù.
Nhieàu naïn nhaân coøn raát treû, tìm kieám vaän may taïi nhöõng moû vaøng do caùc coâng ty nöôùc ngoaøi khai thaùc nhöng khoâng coù caùc bieän phaùp baûo ñaûm an toaøn ñaày ñuû.
Cha Marcello Bartolomei, thöøa sai Doøng Caùt Minh nhaët pheùp taïi Giaùo phaän Bouar, Trung Phi, töø 44 naêm nay, cho bieát: "Hoâm nay toâi ñaõ gaëp gia ñình cuûa moät trong nhöõng ngöôøi treû tuoåi thieät maïng, em môùi 21 tuoåi. Moïi ngöôøi ñeàu bieát raèng khu moû naøy laø moät nôi cöïc kyø nguy hieåm. ÔÛ ñoù coù moät hình thöùc boùc loät taøn baïo, khoâng coù baát kyø cheá ñoä baûo ñaûm xaõ hoäi naøo; hôn nöõa, nhöõng ngöôøi lao ñoäng phaûi soáng trong nhöõng ñieàu kieän heát söùc toài teä vaø khoâng xöùng ñaùng vôùi phaåm giaù con ngöôøi."
Theo lôøi giaûi thích cuûa cha Marcello, "ngöôøi ta ñang noùi ñeán moät gram vaøng coù theå mang laïi 50,000 franc ñòa phöông, vaø chính vì theá, raát nhieàu thanh nieân, caû nam laãn nöõ, rôøi boû nhaø cöûa vaø gia ñình trong nhieàu thaùng, boû hoïc hoaëc boû coâng vieäc ñoàng aùng, bò thu huùt bôûi nhöõng khoaûn thu nhaäp ñöôïc cho laø deã daøng, baát chaáp vieäc phaûi ñaùnh ñoåi baèng chính maïng soáng cuûa mình."
Thieáu caùc bieän phaùp an toaøn
Vaãn theo cha Marcello, nhöõng thaûm hoïa nhö theá naøy phaûi buoäc chính phuû taïi Bangui nghieâm tuùc giaûi quyeát vaán ñeà an toaøn taïi caùc moû. Cha noùi: "Thaûm traïng khai thaùc moû baát hôïp phaùp naøy vaãn tieáp dieãn taïi nhieàu nôi ôû Coäng hoøa Trung Phi, ñaëc bieät laø khu vöïc Bouar, nôi chuùng toâi ñang sinh soáng, ôû phía taây baéc ñaát nöôùc." Ngaøi giaûi thích raèng ngoaøi caùc moû vaøng, tình traïng khai thaùc khoâng kieåm soaùt coøn aûnh höôûng ñeán nhöõng con soâng lôùn, khi ngöôøi ta cuõng tìm vaøng taïi ñoù. "Caùc doøng soâng bò taøn phaù do vieäc ñöa nhöõng chaát cöïc kyø ñoäc haïi vaøo trong ñoù. Nhöõng chaát naøy gieát cheát caù vaø khieán vieäc ñaùnh baét caù trôû neân baát khaû thi. Hôn nöõa, caùc doøng soâng coøn bò chuyeån höôùng, laøm thay ñoåi moâi tröôøng töï nhieân. Ñoù thöïc söï laø moät thaûm hoïa."
Linh muïc thöøa sai ñau buoàn nhaän xeùt raèng caùc nhaø truyeàn giaùo khoâng deã daøng traû lôøi caâu hoûi phaûi giaûi quyeát taát caû nhöõng vaán ñeà naøy nhö theá naøo, cuõng nhö phaûi can thieäp ra sao ñeå baûo veä maïng soáng con ngöôøi.
Vaø cha Bartolomei keát luaän: "Nhöõng nhu caàu vaø phaåm giaù cuûa con ngöôøi hoaøn toaøn bò coi thöôøng. Caàn phaûi coù moät söï thay ñoåi trong caùch suy nghó, caàn naâng cao nhaän thöùc veà nhöõng vaán ñeà voâ cuøng nghieâm troïng naøy. Caùc nhaø chöùc traùch phaûi chòu traùch nhieäm veà vaán ñeà ñoù."
(Vatican News 23-8-2026)