Coá vaán cuûa Toång Thö kyù THÑGM
göûi thoâng ñieäp ñeán Ñaïi Hoäi FABC:
"Roâma khoâng thay theá Giaùo hoäi ñòa phöông"
Coá vaán cuûa Toång Thö kyù Thöôïng Hoäi ñoàng Giaùm muïc göûi thoâng ñieäp ñeán Ñaïi Hoäi FABC: "Roâma khoâng thay theá Giaùo hoäi ñòa phöông".
Taùc giaû: Gabriel Abdi Susanto | Chuyeån ngöõ: Ñöùc Traàn
Jakarta (RVA News 28-07-2026) - Moät chöùc saéc Thöôïng Hoäi ñoàng Giaùm muïc thuoäc Toøa Thaùnh cho bieát vieäc trieån khai Thöôïng Hoäi ñoàng veà Hieäp haønh trao quyeàn cho caùc Giaùo hoäi ñòa phöông phaân ñònh con ñöôøng rieâng cuûa mình trong söï hieäp thoâng vôùi Giaùo hoäi hoaøn vuõ. Phaùt bieåu naøy ñöôïc ñöa ra taïi Ñaïi hoäi Toaøn theå laàn thöù XII cuûa Lieân Hoäi ñoàng Giaùm muïc AÙ Chaâu (FABC).
Vieäc trieån khai Thöôïng Hoäi ñoàng veà Hieäp haønh khoâng phaûi laø ñeå Roâma ñieàu haønh caùc Giaùo hoäi ñòa phöông töø trung taâm, nhöng laø nhaèm trao quyeàn ñeå caùc Giaùo hoäi ñòa phöông phaân ñònh con ñöôøng rieâng cuûa mình trong söï hieäp thoâng vôùi Giaùo hoäi hoaøn vuõ. Ñoù laø thoâng ñieäp maø moät quan chöùc cuûa Thöôïng Hoäi ñoàng Giaùm muïc thuoäc Toøa Thaùnh göûi ñeán caùc ñaïi bieåu tham döï Ñaïi hoäi Toaøn theå laàn thöù 12 cuûa Lieân Hoäi ñoàng Giaùm muïc AÙ Chaâu (FABC).
Cha Giacomo Costa, SJ, Coá vaán cuûa Toång Thö kyù Thöôïng Hoäi ñoàng Giaùm muïc vaø laø moät trong nhöõng coäng söï chính cuûa tieán trình hieäp haønh toaøn caàu, ñaõ trình baøy thoâng ñieäp naøy trong baøi thuyeát trình vôùi chuû ñeà "Nhöõng Con Ñöôøng Thöïc Thi Thöôïng Hoäi ñoàng" (Pathways for the Implementation of the Synod), dieãn ra taïi Jakarta, vaøo ngaøy 24 thaùng Baûy vöøa roài.
Phaùt bieåu tröôùc caùc giaùm muïc vaø caùc nhaø laõnh ñaïo Giaùo hoäi ñeán töø khaép chaâu AÙ, cha Costa cho bieát giai ñoaïn tieáp theo cuûa tieán trình hieäp haønh khoâng phuï thuoäc vaøo vieäc Vatican taêng cöôøng chæ ñaïo, nhöng vaøo vieäc caùc Giaùo hoäi ñòa phöông yù thöùc vaø ñaûm nhaän traùch nhieäm phaân ñònh caùch thöùc Chuùa Thaùnh Thaàn ñang môøi goïi mình soáng Tin möøng trong chính boái caûnh cuûa mình.
"Roâma khoâng thay theá traùch nhieäm cuûa caùc Giaùo hoäi ñòa phöông"
Theo ngaøi, vai troø cuûa Vaên phoøng Toång Thö kyù Thöôïng Hoäi ñoàng laø ñoàng haønh, hoã trôï vaø cung caáp caùc nguoàn löïc caàn thieát ñeå caùc giaùo phaän tieáp tuïc haønh trình hieäp haønh cuûa mình.
Cha Costa ñaët neàn taûng cho phaàn trình baøy cuûa mình treân moät söù ñieäp gaàn ñaây cuûa Ñöùc Giaùo hoaøng Leâoâ XIV göûi Hoàng y ñoaøn. Theo ngaøi, ñaây laø chìa khoùa ñeå hieåu ñuùng giai ñoaïn thöïc hieän cuûa tieán trình hieäp haønh.
Thay vì khôûi xöôùng theâm moät chöông trình môùi trong Giaùo hoäi, Ñöùc Thaùnh Cha môøi goïi caùc giaùm muïc "vôùi xaùc tín" ñoàng haønh vôùi vieäc thöïc hieän Thöôïng Hoäi ñoàng trong caùc Giaùo hoäi ñöôïc trao phoù cho mình, giuùp Daân Thieân Chuùa ngaøy caøng tröôûng thaønh trong ñieàu ngaøi goïi laø "moät cung caùch soáng Tin möøng ngaøy caøng saâu saéc hôn."
Theo cha Costa, caùch nhìn naøy ñaùnh daáu moät söï chuyeån höôùng quan troïng trong tö duy.
Cha giaûi thích: "Giai ñoaïn thöïc hieän khoâng phaûi laø vieäc aùp duïng caùc chæ thò cuûa Vatican nhö theå ñoù laø nhöõng quy ñònh haønh chính. Ñuùng hôn, ñoù laø giuùp moãi Giaùo hoäi ñòa phöông phaân ñònh caùch thöùc Chuùa Thaùnh Thaàn ñang daãn daét Daân Chuùa trong chính lòch söû, vaên hoùa vaø thöïc taïi muïc vuï cuûa mình".
Cha Costa nhaán maïnh raèng caùc vaên kieän do Vaên phoøng Toång Thö kyù Thöôïng Hoäi ñoàng ban haønh - bao goàm Vaên kieän Chung keát cuûa Thöôïng Hoäi ñoàng, caùc ñònh höôùng thöïc hieän vaø nhöõng höôùng daãn thöïc haønh - khoâng bao giôø ñöôïc trôû thaønh troïng taâm cuûa moïi noã löïc trong Giaùo hoäi.
"Troïng taâm ñích thöïc laø ñôøi soáng vaø söù maïng cuûa Giaùo hoäi."
Ngaøi giaûi thích raèng caùc vaên baûn naøy ñöôïc soaïn thaûo ñeå phuïc vuï caùc coäng ñoaøn ñòa phöông, chöù khoâng nhaèm thay theá vieäc phaân ñònh cuûa hoï. Vì theá, chuùng caàn ñöôïc vaän duïng linh hoaït cho phuø hôïp vôùi hoaøn caûnh ñòa phöông, thay vì aùp duïng moät caùch maùy moùc.
Cha Costa cho bieát moät trong nhöõng thaønh quaû quan troïng nhaát cuûa Thöôïng Hoäi ñoàng laø khoâi phuïc nieàm xaùc tín raèng Giaùo hoäi ñòa phöông chính laø nôi öu tieân ñeå Tin Möøng ñöôïc loan baùo, ñöùc tin ñöôïc soáng vaø caùc moân ñeä truyeàn giaùo ñöôïc ñaøo luyeän.
Tuy nhieân, ngaøi cuõng löu yù raèng vieäc ñeà cao vai troø cuûa Giaùo hoäi ñòa phöông khoâng coù nghóa laø khuyeán khích söï ñoäc laäp hay bieät laäp.
"Giaùo hoäi laø coäng ñoàng hieäp thoâng giöõa caùc Giaùo hoäi."
Ngaøi giaûi thích raèng caùc Giaùo hoäi ñòa phöông phaùt trieån nhôø bieát hoïc hoûi laãn nhau thoâng qua vieäc chia seû kinh nghieäm, ñoái thoaïi vaø naâng ñôõ laãn nhau.
Theo cha Costa, chính vì theá maø tieán trình hieäp haønh khuyeán khích söï coäng taùc thöôøng xuyeân giöõa caùc giaùo phaän, caùc Hoäi ñoàng Giaùm muïc, caùc toå chöùc caáp chaâu luïc vaø Giaùo hoäi hoaøn vuõ.
Ngaøi moâ taû moái töông quan naøy laø söï ñoàng haønh, chöù khoâng phaûi söï giaùm saùt. Vaên phoøng Toång Thö kyù Thöôïng Hoäi ñoàng mong muoán giuùp caùc Giaùo hoäi ñòa phöông cuøng nhau suy tö, nhaän ra vaø cöû haønh nhöõng hoa traùi maø Chuùa Thaùnh Thaàn ñang thöïc hieän, ñoàng thôøi tieáp tuïc phaân ñònh caùc öu tieân muïc vuï trong töông lai trong söï hieäp thoâng vôùi toaøn theå Giaùo hoäi.
Baøi tham luaän cuûa Cha Costa cuõng nhaán maïnh vai troø ñang ñöôïc ñoåi môùi cuûa caùc giaùm muïc trong moät Giaùo hoäi hieäp haønh. Thay vì chuû yeáu thi haønh chöùc naêng nhö nhöõng nhaø quaûn trò thöïc hieän caùc chæ thò, caùc giaùm muïc ñöôïc môøi goïi trôû thaønh nhöõng ngöôøi kieán taïo söï hieäp thoâng, khuyeán khích söï tham gia vaø taïo ra nhöõng khoâng gian ñeå Daân Thieân Chuùa cuøng nhau phaân ñònh hoaït ñoäng cuûa Chuùa Thaùnh Thaàn.
Ñoái vôùi caùc giaùm muïc tham döï Ñaïi hoäi FABC - nhieàu vò ñang phuïc vuï nhöõng coäng ñoaøn Coâng giaùo thieåu soá trong boái caûnh ña daïng veà toân giaùo vaø vaên hoùa cuûa chaâu AÙ - thoâng ñieäp naøy mang moät yù nghóa ñaëc bieät.
Cha Costa nhaän ñònh raèng chính söï ña daïng cuûa chaâu AÙ cho thaáy khoâng theå coù moät moâ hình muïc vuï duy nhaát aùp duïng cho moïi Giaùo hoäi. Moãi Giaùo hoäi ñòa phöông ñöôïc môøi goïi khaùm phaù caùch thöùc ñeå tính hieäp haønh beùn reã trong hoaøn caûnh rieâng cuûa mình, ñoàng thôøi vaãn duy trì söï hieäp nhaát troïn veïn vôùi Giaùo hoäi hoaøn vuõ.
Baøi trình baøy cuûa ngaøi moät laàn nöõa khaúng ñònh chuû ñeà xuyeân suoát cuûa Ñaïi hoäi: töông lai cuûa tieán trình hieäp haønh seõ khoâng ñöôïc quyeát ñònh bôûi nhöõng cô caáu môùi hay nhöõng vaên kieän môùi, nhöng bôûi caùc Giaùo hoäi ñòa phöông bieát maïnh daïn ñaûm nhaän söù maïng cuûa mình, cuøng nhau phaân ñònh vaø soáng Tin Möøng trong söï hieäp thoâng vôùi toaøn theå Giaùo hoäi.
- - - - - - - - - - - - - - - - - - -
Veà taùc giaû
Gabriel Abdi Susanto laø moät nhaø baùo kyø cöïu cuûa Indonesia, hieän laø thaønh vieân Ban Bieân taäp aán baûn tieáng Indonesia cuûa Vatican News.