Ñöùc cha Shomali:
Ngöôøi daân taïi Gaza ñang soáng
trong tình traïng cöïc kyø baáp beânh
Ñöùc cha Shomali: Ngöôøi daân taïi Gaza ñang soáng trong tình traïng cöïc kyø baáp beânh.
G. Traàn Ñöùc Anh, O.P.
Jerusalem (RVA News 19-07-2026) - Ñöùc cha William Shomali, Giaùm muïc Phuï taù vaø laø Toång Ñaïi dieän cuûa Ñöùc Hoàng y Pizzaballa, Thöôïng phuï Coâng giaùo Latinh Jerusalem, toá giaùc raèng cuoäc soáng haèng ngaøy cuûa ngöôøi daân Daûi Gaza dieãn ra giöõa moät vuøng ñaát ñaày ñoå naùt vaø gaïch vuïn. Haàu nhö khoâng coøn nôi naøo coù theå sinh soáng ñöôïc; ngöôøi daân phaûi chen chuùc trong nhöõng chieác leàu vaø caùc nôi truù aån taïm bôï döïng doïc theo bôø bieån.
Trong hoaøn caûnh ñoù, Toøa Thöôïng phuï Coâng giaùo Latinh Jerusalem ñang noã löïc môû laïi moät tröôøng hoïc nhaèm giuùp treû em khoâng bò boû maëc giöõa chieán tranh.
Tuy leänh ngöøng baén coù hieäu löïc taïi Gaza töø ngaøy 10 thaùng Möôøi naêm 2025, nhöng treân thöïc teá chieán söï chöa bao giôø chaám döùt, vì trong suoát chín thaùng qua caùc cuoäc khoâng kích cuûa Israel vaãn tieáp dieãn treân toaøn Daûi Gaza. Trong khoaûng thôøi gian naøy, khi Gaza khoâng coøn xuaát hieän treân trang nhaát baùo chí hay caùc baûn tin truyeàn hình, bi kòch cuûa vuøng ñaát naøy vaãn khoâng heà thay ñoåi.
Theo Boä Y teá Gaza, trong chín thaùng ngöøng baén ñaõ coù hôn 1,000 ngöôøi thieät maïng, trong ñoù coù 265 treû em, vaø khoaûng 3,400 ngöôøi bò thöông. Lieân Hôïp Quoác ñaùnh giaù caùc soá lieäu naøy laø ñaùng tin caäy vaø ñaõ trích daãn trong baùo caùo coâng boá vaøo ñaàu thaùng Baûy naêm 2026.
Ñöùc cha William Shomali cuõng cho bieát "Ngöôøi daân chæ coøn soáng treân chöa ñeán moät nöûa Daûi Gaza": Cuï theå laø hoï chæ coøn sinh soáng treân 47% dieän tích cuûa toaøn laõnh thoå naøy, vì 53% coøn laïi ñaõ bò quaân ñoäi Israel kieåm soaùt. Do ñoù, maät ñoä daân soá hieän voâ cuøng cao. Khoaûng 80% cô sôû haï taàng vaãn bò phaù huûy, khoâng chæ caùc toøa nhaø maø caû heä thoáng ñieän vaø nöôùc.
Nhieàu tröôøng hoïc vaø tröôøng ñaïi hoïc ñaõ hoaøn toaøn bieán maát. Haøng nghìn ngöôøi ñang phaûi soáng trong caùc leàu taïm.
Veà vieän trôï nhaân ñaïo, Ñöùc cha Shomali noùi: "caàn tính ñeán löông thöïc, thuoác men vaø taát caû nhöõng gì caàn thieát ñeå duy trì söï soáng. Theo toâi, caàn phaân bieät giöõa thöïc phaåm vaø caùc nhu yeáu phaåm khaùc. Moät soá loaïi thuoác vaãn ñöôïc ñöa vaøo Gaza, nhöng khoâng ñaày ñuû vaø soá löôïng cuõng raát haïn cheá. Trong vaøi thaùng gaàn ñaây, löông thöïc ñöôïc ñöa vaøo Gaza thoâng qua Israel roài sau ñoù ñöôïc baùn laïi trong Daûi Gaza.
"Ñöùc Hoàng y Pierbattista Pizzaballa, trong chuyeán thaêm Gaza hoài thaùng Saùu, nhaän thaáy caùc khu chôï hieän coù nhieàu haøng hoùa hôn so vôùi laàn ngaøi ñeán tröôùc Giaùng sinh. Toâi ñaõ ñi cuøng ngaøi khi ñoù vaø taän maét chöùng kieán caùc cöûa haøng haàu nhö khoâng coù thöïc phaåm. Nhöng noùi laø "cöûa haøng" thì thöïc chaát chæ laø moät hoaëc hai chieác leàu döïng caïnh nhau, hoaøn toaøn khoâng theå goïi laø sieâu thò.
Ñaùp caâu hoûi: Ngöôøi daân soáng baèng caùch naøo? Ñöùc cha Shomani noùi: "Tröôùc ñaây, nhieàu ngöôøi daân Gaza laøm vieäc cho chính quyeàn Palestine vaø moät soá nhoùm lao ñoäng vaãn tieáp tuïc ñöôïc traû löông ñeàu ñaën. Ñieàu naøy aùp duïng ñoái vôùi giaùo vieân vaø nhaân vieân cuûa moät soá cô quan. Caùc giaùo vieân cuûa chuùng toâi cuõng vaãn tieáp tuïc nhaän löông. Tuy nhieân, vôùi raát nhieàu ngöôøi khaùc, hieän nay caàn phaûi hoã trôï tröïc tieáp veà taøi chính.
"Tröôùc ñaây chuùng toâi phaùt thöïc phaåm. Hieän nay, chuùng toâi caáp tieàn ñeå hoï coù theå mua nhöõng nhu yeáu phaåm coøn coù treân thò tröôøng. Ñoù cuõng laø caùch chuùng toâi ñang hoã trôï caùc giaùo daân ñang cö truù trong khuoân vieân giaùo xöù Thaùnh Gia taïi Gaza.
Veà vaán ñeà khi naøo môùi coù theå taùi thieát Gaza? Ñöùc cha Phuï taù cho bieát: "Theo keá hoaïch hoøa bình do Hoa Kyø ñeà xuaát, ñaùng leõ hieän nay phaûi böôùc sang giai ñoaïn hai, goàm giaûi giaùp Hamas, khôûi ñoäng coâng cuoäc taùi thieát vaø giaûi ngaân caùc quyõ daønh cho muïc tieâu naøy. Thöïc teá ñang ôû ñaâu?
Theo Ñöùc cha Shomali: Vieäc taùi thieát hoaøn toaøn gaén lieàn vôùi tieán trình giaûi giaùp. Nhöng ngay caû giai ñoaïn ñaàu cuõng vaãn chöa hoaøn taát. Hamas vaãn hieän dieän taïi Gaza vaø tieáp tuïc kieåm soaùt an ninh taïi caùc khu daân cö. Vì vaäy, coâng cuoäc taùi thieát vaãn chöa theå baét ñaàu. Toâi cuõng muoán noùi theâm raèng, trong hoaøn caûnh naøy, treû em khoâng ñöôïc ñeán tröôøng. Caùc em daønh caû ngaøy ñeå ñi nhaët cuûi, ñinh vaø baát cöù vaät gì coøn coù theå thu gom, taùi söû duïng hoaëc baùn ñöôïc.
"Tuy nhieân, vaøo thaùng Chín tôùi, chuùng toâi hy voïng seõ môû laïi tröôøng hoïc cuûa giaùo xöù Thaùnh Gia, nôi coù theå tieáp nhaän khoaûng 1,000 hoïc sinh. Ít nhaát nhö vaäy caùc em seõ khoâng coøn phaûi lang thang ngoaøi ñöôøng. Ñieàu raát quan troïng laø caùc em ñöôïc trôû laïi hoïc taäp, töøng böôùc tìm laïi cuoäc soáng bình thöôøng vaø daàn vöôït qua nhöõng sang chaán do chieán tranh gaây ra."
(Vatican News 17-7-2026)