Hoäi thaûo tröïc tuyeán cuûa FABC:
Gia ñình laø ñieåm khôûi ñaàu
cuûa hoaùn caûi sinh thaùi taïi chaâu AÙ
Hoäi thaûo tröïc tuyeán cuûa FABC: Gia ñình laø ñieåm khôûi ñaàu cuûa hoaùn caûi sinh thaùi taïi chaâu AÙ.
Taâm Buøi
(WHÑ 16-07-2026) - Quy tuï caùc giaùm muïc, caùc nhaø thaàn hoïc vaø nhöõng ngöôøi laøm muïc vuï töø khaép chaâu luïc, hoäi thaûo do hai vaên phoøng cuûa Lieân Hoäi ñoàng Giaùm muïc AÙ chaâu (FABC) ñoàng toå chöùc ñaõ phoå bieán vaên kieän môùi cuûa Toøa thaùnh "Sinh thaùi toaøn dieän trong ñôøi soáng gia ñình", ñoàng thôøi ñeà ra 7 höôùng ñi muïc vuï cuï theå cho caùc Giaùo hoäi ñòa phöông.
Ngaøy 16 thaùng 7 naêm 2026, Vaên phoøng Phaùt trieån Con ngöôøi - Ban Bieán ñoåi Khí haäu (OHD/CCD) vaø Vaên phoøng Giaùo daân vaø Gia ñình (OLF) cuûa Lieân Hoäi ñoàng Giaùm muïc AÙ chaâu (FABC) ñaõ ñoàng toå chöùc hoäi thaûo tröïc tuyeán vôùi chuû ñeà "Sinh thaùi toaøn dieän trong ñôøi soáng gia ñình - Moät höôùng ñi cho töông lai" (Integral Ecology in the Life of the Family - A Way Forward). Hoäi thaûo nhaèm phoå bieán ôû caáp chaâu luïc vaên kieän ñöôïc Toøa thaùnh coâng boá ngaøy 27 thaùng 4 naêm 2026, mang töïa ñeà Sinh thaùi toaøn dieän trong ñôøi soáng gia ñình, do Boä Phuïc vuï Phaùt trieån Con ngöôøi Toaøn dieän vaø Boä Giaùo daân, Gia ñình vaø Söï soáng cuøng bieân soaïn.
Ñaây laø saùng kieán ñaùp laïi lôøi keâu goïi cuûa Ñöùc Giaùo hoaøng Phanxicoâ vaø Ñöùc Giaùo hoaøng Leâoâ XIV veà vieäc laéng nghe tieáng keâu cuûa ngöôøi ngheøo vaø tieáng keâu cuûa traùi ñaát. Hoäi thaûo quy tuï caùc giaùm muïc, caùc nhaø thaàn hoïc vaø nhöõng ngöôøi laøm coâng taùc muïc vuï ñeán töø nhieàu quoác gia chaâu AÙ, vôùi hôn 80 tham döï vieân.
Khai maïc trong taâm tình caàu nguyeän
Môû ñaàu hoäi thaûo, Cha Joseph Philip Gonsalves, Toång Thö kyù Ñieàu haønh Vaên phoøng Phaùt trieån Con ngöôøi - Ban Bieán ñoåi Khí haäu cuûa FABC, chaøo ñoùn caùc tham döï vieân vaø giôùi thieäu söï coäng taùc giöõa hai vaên phoøng. Nöõ tu Momoko Nishimura, SEMD, Toång Thö kyù Ñieàu haønh Vaên phoøng Giaùo daân vaø Gia ñình, höôùng daãn phaàn caàu nguyeän khai maïc, trong ñoù caùc tham döï vieân laéng nghe baøi ñoïc trích Thö Thaùnh Phaoloâ göûi tín höõu Roâma veà hình aûnh muoân loaøi thuï taïo ñang "quaèn quaïi nhö saép sinh nôû" trong nieàm mong ñôïi ñöôïc giaûi thoaùt.
Trong lôøi nguyeän khai maïc, Ñöùc cha Emmanuel Kanon Rozario, Giaùm muïc Giaùo phaän Barishal (Bangladesh, AÁn Ñoä), Chuû tòch Vaên phoøng Giaùo daân vaø Gia ñình cuûa FABC, taï ôn Thieân Chuùa vì coâng trình taïo döïng vaø vì gia ñình nhö moät nôi cuûa söï soáng vaø traùch nhieäm. Ngaøi caàu xin ñeå caùc tham döï vieân coù theå "nhìn thaáy söï lieân keát giöõa coâng trình taïo döïng, töùc thöïc taïi moâi tröôøng, vaø thöïc taïi gia ñình", ñoàng thôøi ñöôïc trao söùc maïnh "ñeå chaêm soùc coâng trình taïo döïng" qua vieäc canh taân söù maïng cuûa gia ñình.
Giôùi thieäu boái caûnh cuûa vaên kieän, Ñöùc cha Rozario cho bieát hai Boä cuûa Toøa thaùnh ñaõ cuøng coâng boá vaên kieän naøy nhaèm ñaùp laïi "xaùc tín ngaøy caøng saâu saéc cuûa Giaùo hoäi raèng vieäc chaêm soùc coâng trình taïo döïng, phaåm giaù con ngöôøi vaø ôn goïi cuûa caùc gia ñình laø nhöõng thöïc taïi thieát yeáu, khoâng theå taùch rôøi vaø luoân gaén keát vôùi nhau." Vaên kieän ñaët neàn taûng treân Thoâng ñieäp Laudato si' vaø Toâng huaán Amoris Laetitia cuûa Ñöùc Giaùo hoaøng Phanxicoâ, trieån khai suy tö quanh caùc chuû ñeà: laéng nghe tieáng keâu cuûa ngöôøi ngheøo; laéng nghe tieáng keâu cuûa coâng trình taïo döïng; loái soáng sinh thaùi; linh ñaïo sinh thaùi; giaùo duïc toaøn dieän; vaø vai troø cuûa gia ñình trong coäng ñoàng. Ngaøi noùi: "Gia ñình laø nôi thöïc taïi sinh thaùi naøy ñöôïc caûm nghieäm, ñöôïc soáng vaø ñöôïc thöïc haønh", ñoàng thôøi moâ taû gia ñình nhö moät "tröôøng hoïc" ñeå coå voõ, baûo veä vaø sinh thaønh söï soáng cuõng nhö phaåm giaù con ngöôøi.
"Tröôùc khi laøm toån thöông thuï taïo, con ngöôøi ñaõ laøm toån thöông söï hieäp thoâng"
Baøi thuyeát trình chính do Ñöùc cha Stephen Fernandes, Tieán só Thaàn hoïc Luaân lyù, Giaùm muïc Phuï taù Toång Giaùo phaän Bombay (AÁn Ñoä), trình baøy, döôùi söï ñieàu phoái cuûa Cha Gonsalves vaø Ñöùc cha Allwyn D'Silva, Chuû tòch Ban Bieán ñoåi Khí haäu cuûa FABC.
Moâ taû chuû ñeà "sinh thaùi toaøn dieän trong ñôøi soáng gia ñình" laø "moät chuû ñeà caáp thieát, toát ñeïp vaø traøn ñaày hy voïng", Ñöùc cha Fernandes môøi goïi Giaùo hoäi taïi chaâu AÙ "höôùng ñeán moät caùi nhìn saâu saéc hôn veà coâng trình taïo döïng, söï hieäp thoâng vaø ñôøi soáng gia ñình." Theo ngaøi, sinh thaùi toaøn dieän khoâng chæ lieân quan ñeán röøng, soâng ngoøi hay ña daïng sinh hoïc, nhöng "tröôùc heát laø vaán ñeà veà con ngöôøi, veà gia ñình vaø söï hieäp thoâng vôùi Thieân Chuùa, vôùi tha nhaân vaø vôùi thieân nhieân." Ngaøi nhaän ñònh raèng tröôùc khi nhaân loaïi laøm toån thöông coâng trình taïo döïng, thì "tröôùc heát nhaân loaïi ñaõ laøm toån thöông söï hieäp thoâng vôùi Thieân Chuùa, vôùi nhau vaø ngay trong chính mình."
Trong phaàn toång hôïp thaàn hoïc, Ñöùc cha Fernandes phaùc hoïa haønh trình cuûa gia ñình Kitoâ höõu trong töông quan vôùi coâng trình taïo döïng: khôûi ñi töø vöôøn EÂñen, qua Thaùnh gia Nazareth, tieäc cöôùi Cana, Bí tích Thaùnh Theå, vaø höôùng veà Nhaø cuûa Chuùa Cha. "Moãi baøn aên gia ñình laø nôi con ngöôøi hoïc bieát loøng bieát ôn," ngaøi noùi, theå hieän söï xaùc tín xuyeân suoát cuûa hoäi thaûo raèng vieäc chaêm soùc ñích thöïc ñoái vôùi coâng trình taïo döïng phaûi baét ñaàu töø Giaùo hoäi taïi gia tröôùc khi ñöôïc theå hieän trong giaùo xöù, giaùo phaän hay ngoaøi xaõ hoäi.
Ñöùc cha Fernandes cuõng trình baøy nhöõng thaùch ñoá sinh thaùi cuï theå ñang taùc ñoäng ñeán caùc gia ñình treân khaép chaâu AÙ: töø caùc ñôït naéng noùng vaø tình traïng caêng thaúng veà nguoàn nöôùc taïi Nam AÙ, ñeán luõ luït vaø möïc nöôùc bieån daâng ôû Bangladesh vaø Pakistan, söï thay ñoåi löôïng möa taïi Sri Lanka vaø löu vöïc soâng Mekong, cuõng nhö baõo nhieät ñôùi, naïn phaù röøng vaø oâ nhieãm khoâng khí taïi nhieàu nôi ôû Ñoâng Nam AÙ vaø Ñoâng AÙ, hay tình traïng xaâm nhaäp maën ôû Ñoàng baèng soâng Cöûu Long ñang ñe doïa moät trong nhöõng vuøng noâng nghieäp coù naêng suaát cao nhaát chaâu AÙ, ñaët an ninh löông thöïc tröôùc nhieàu nguy cô. Ngaøi noùi: "Tieáng keâu cuûa traùi ñaát ñaõ trôû thaønh tieáng keâu cuûa ngöôøi daân chuùng ta treân khaép chaâu AÙ," nhaéc ñeán tình traïng di cö do bieán ñoåi khí haäu, maát sinh keá vaø söï taøn phaù cuûa nhaø cöûa cuõng nhö caùc tröôøng hoïc.
Troïng taâm cuûa baøi thuyeát trình laø boán moái töông quan neàn taûng: vôùi Thieân Chuùa, vôùi tha nhaân, vôùi thieân nhieân vaø vôùi chính mình. Theo Ñöùc cha Fernandes, söï haøi hoøa giöõa caû boán moái töông quan naøy laø daáu chæ cuï theå cho thaáy moät gia ñình ñang tröôûng thaønh trong moät neàn sinh thaùi toaøn dieän. Trong boái caûnh aáy, ngaøi ñeà nghò xem gia ñình nhö moät moâ hình cuûa tính beàn vöõng, tình lieân ñôùi vaø söï tröôûng thaønh thieâng lieâng: soáng sinh thaùi toaøn dieän trong gia ñình coù nghóa laø "quan taâm ñeán tieáng keâu cuûa traùi ñaát vaø tieáng keâu cuûa ngöôøi ngheøo qua nhöõng thoùi quen haèng ngaøy, nhöõng choïn löïa coù traùch nhieäm veà maët ñaïo ñöùc vaø vieäc giaùo duïc", bao goàm giaûm thieåu raùc thaûi vaø möùc tieâu thuï naêng löôïng, tieát cheá tieâu duøng, vaø giaùo duïc con caùi "bieát toân troïng coâng trình taïo döïng vaø quan taâm ñeán tha nhaân."
Beân caïnh Laudato si' vaø Amoris laetitia, ngaøi trích daãn nhöõng phaùt bieåu gaàn ñaây cuûa Ñöùc Giaùo hoaøng Leâoâ XIV keâu goïi moät neàn giaùo duïc sinh thaùi khoâng chæ quan taâm ñeán söï suy giaûm ña daïng sinh hoïc, maø coøn chuù yù ñeán tình traïng baát bình ñaúng toaøn caàu, quyeàn tieáp caän nöôùc saïch vaø naêng löôïng, cuõng nhö söï toân troïng söï soáng con ngöôøi töø luùc thuï thai cho ñeán khi qua ñôøi töï nhieân. Ngaøi cuõng laøm noåi baät nhöõng giaù trò vaên hoùa ñaëc tröng cuûa chaâu AÙ, ñoù laø loøng hieáu kính, tinh thaàn hieáu khaùch, ñôøi soáng coäng ñoàng vaø söï gaàn guõi vôùi thieân nhieân, nhö moät maûnh ñaát maøu môõ cho moät neàn sinh thaùi toaøn dieän mang ñaäm baûn saéc AÙ chaâu. "Chaâu AÙ töø laâu ñaõ hieåu raèng söï soáng luoân gaén keát vôùi nhau. Ñöùc tin Kitoâ giaùo giuùp chuùng ta khaùm phaù lyù do saâu xa nhaát cuûa ñieàu ñoù," ngaøi noùi.
Thaùnh gia Nazareth, "gia ñình ñaàu tieân soáng neàn sinh thaùi toaøn dieän"
Ñaùp töø baøi thuyeát trình, Nöõ tu Momoko Nishimura, SEMD, cuõng laø moät ñaïi bieåu tham döï Thöôïng Hoäi ñoàng veà Hieäp haønh, chia seû moät suy tö mang ñaäm tính muïc vuï. Moâ taû Thaùnh gia Nazareth laø "gia ñình ñaàu tieân soáng neàn sinh thaùi toaøn dieän", nöõ tu nhìn nhaän raèng nhieàu coäng ñoàng taïi chaâu AÙ ñang caûm thaáy quaù söùc tröôùc caùc thaûm hoïa khí haäu ngaøy caøng gia taêng. Tuy nhieân, nöõ tu khích leä moïi ngöôøi baét ñaàu baèng nhöõng böôùc ñi nhoû theo tinh thaàn hieäp haønh, bieát laéng nghe nhau trong gia ñình vaø coäng ñoaøn tröôùc khi cuøng nhau phaân ñònh vaø haønh ñoäng.
"Duø ñieàu aáy coù veû raát nhoû beù, nhöng ñoù laø taát caû nhöõng gì chuùng ta coù theå laøm, vaø Chuùa Gieâsu luoân traân troïng nhöõng gì nhoû beù chuùng ta daâng leân," Nöõ tu Nishimura noùi, nhaéc laïi hình aûnh ñoàng tieàn cuûa baø goùa trong Tin möøng nhö bieåu töôïng cho nhöõng daán thaân sinh thaùi khieâm toán nhöng troïn veïn.
Coäng taùc lieân toân vaø nhöõng ñeà xuaát töø thaûo luaän
Trong phaàn thaûo luaän môû, Ñöùc cha Ivan Pereira, Giaùm muïc Giaùo phaän Jammu-Srinagar (AÁn Ñoä), neâu leân thaùch ñoá cuûa vieäc coäng taùc lieân toân, ñaët caâu hoûi laøm theá naøo caùc gia ñình Coâng giaùo coù theå cuøng vôùi tín ñoà caùc toân giaùo khaùc chaêm soùc ngoâi nhaø chung. Ñaùp laïi, Ñöùc cha Fernandes cho raèng coù nhieàu ñieåm töông ñoàng trong linh ñaïo cuûa AÁn giaùo, ñaëc bieät laø loøng toân kính Meï Ñaát, coù theå trôû thaønh ñieåm khôûi ñaàu töï nhieân cho nhöõng saùng kieán chung nhö troàng caây, ñi boä ñeå tìm hieåu thieân nhieân, hoäi thaûo veà moâi tröôøng vaø caùc sinh hoaït vaên hoùa veà moâi tröôøng daønh cho moïi coäng ñoàng toân giaùo.
Caùc tham döï vieân cuõng ñaët caâu hoûi veà nhöõng chæ daáu ñeå ñaùnh giaù söï tieán trieån cuûa sinh thaùi toaøn dieän vaø caùch ñoàng haønh vôùi giôùi treû. Ñöùc cha Fernandes ñeà nghò laáy boán moái töông quan neàn taûng laøm khuoân khoå phaân ñònh, ñoàng thôøi khuyeán khích söû duïng moät caùch saùng taïo caùc phöông tieän truyeàn thoâng kyõ thuaät soá vaø ñöa ra nhöõng ví duï cuï theå veà vieäc giaùo duïc.
Baûy höôùng ñi thöïc tieãn
Keát thuùc hoäi thaûo, Ñöùc cha Allwyn D'Silva toång keát baûy höôùng ñi thöïc tieãn do Ñöùc cha Fernandes ñeà xuaát:
1. Thaønh laäp Maïng löôùi AÙ chaâu veà sinh thaùi toaøn dieän vaø ñôøi soáng gia ñình;
2. Bieân soaïn Caåm nang Muïc vuï AÙ chaâu veà sinh thaùi toaøn dieän daønh cho caùc gia ñình;
3. Boå nhieäm taïi moãi giaùo phaän moät ñieàu phoái vieân veà sinh thaùi toaøn dieän vaø ñôøi soáng gia ñình;
4. Loàng gheùp noäi dung sinh thaùi toaøn dieän vaøo chöông trình chuaån bò hoân nhaân, giaùo lyù Chuùa nhaät, chöông trình ñaøo taïo chuûng sinh vaø thöôøng huaán linh muïc;
5. Toå chöùc haèng naêm Tuaàn leã Gia ñình vì Ngoâi nhaø Chung taïi caùc giaùo xöù vaø tröôøng hoïc;
6. Taêng cöôøng coäng taùc lieân toân vaø ñaïi keát;
7. Thöïc hieän vieäc löôïng giaù muïc vuï haèng naêm veà nhöõng thaønh quaû baûo veä moâi tröôøng ôû caáp giaùo phaän.
Ñöùc cha D'Silva cho bieát ngaøi cuøng vôùi Ñöùc cha Emmanuel Rozario vaø Cha Gonsalves, döï ñònh seõ gaëp nhau taïi Indonesia ñeå baét ñaàu soaïn thaûo taäp caåm nang thöïc haønh veà sinh thaùi toaøn dieän daønh cho caùc gia ñình. Saùng kieán naøy xuaát phaùt töø ñeà nghò cuûa Tieán só Benedict Alo D'Rozario, Chuû tòch Caritas AÙ chaâu, trong phaàn thaûo luaän. "Gia ñình chính laø moät giaûi phaùp cho cuoäc khuûng hoaûng moâi tröôøng," Ñöùc cha D'Silva nhaán maïnh trong lôøi keát, laëp laïi nieàm tin coát loõi cuûa hoäi thaûo. "Hoaùn caûi sinh thaùi baét ñaàu töø chính gia ñình."
Ban toå chöùc taùi khaúng ñònh cam keát phoå bieán roäng raõi hôn vaên kieän cuûa Toøa thaùnh, hieän ñöôïc ñaêng taûi mieãn phí baèng 5 ngoân ngöõ treân trang maïng chính thöùc cuûa hai Boä, vaø tieáp tuïc ñaøo taïo caùc gia ñình trôû thaønh nhöõng chuû theå tích cöïc trong vieäc chaêm soùc coâng trình taïo döïng. Nhöõng ai muoán nhaän taøi lieäu cuûa hoäi thaûo coù theå lieân heä Ban Thö kyù FABC OHD/CCD.
Hoäi thaûo tröïc tuyeán tieáp theo cuûa Vaên phoøng Phaùt trieån Con ngöôøi (FABC) döï kieán dieãn ra vaøo ngaøy 3 thaùng 8 naêm 2026, cuøng khung giôø, vôùi chuû ñeà Ngaøy Theá giôùi Di daân vaø Ngöôøi tò naïn, ñaëc bieät chuù troïng ñeán treû em.
Baøi vieát: Taâm Buøi