Phuùc trình töø vuøng ñaát bò bao vaây:
ngöôøi daân Gaza vaø Bôø Taây
ñang phaûi giaønh giaät töøng gioït nöôùc
Phuùc trình töø vuøng ñaát bò bao vaây: ngöôøi daân Gaza vaø Bôø Taây ñang phaûi giaønh giaät töøng gioït nöôùc.
Phuùc Nhaïc
Gaza (RVA News 12-07-2026) - Hoâm muøng 10 thaùng Baûy naêm 2026, haõng tin Ekai cuûa Coâng giaùo Ba Lan ñöa tin veà tình traïng thieáu traàm troïng nöôùc trong laønh taïi Gaza vaø Bôø Taây (Cisjordani) caùc ñieåm caáp nöôùc bò ñoå ñaày beâ toâng, heä thoáng caáp nöôùc vaø veä sinh bò phaù huûy, caùc dòch beänh truyeàn nhieãm buøng phaùt do thieáu ñieàu kieän veä sinh vaø khoâng coù nöôùc saïch - ñoù laø thöïc teá maø ngöôøi daân Daûi Gaza vaø Bôø Taây ñang phaûi ñoái maët ngaøy nay.
Nöôùc ñaõ trôû thaønh moät nguoàn taøi nguyeân khan hieám vaø ñoàng thôøi laø moät coâng cuï mang tính chính trò. Cuoäc khuûng hoaûng nhaân ñaïo ñaõ ñaït ñeán möùc baùo ñoäng, vaø "chieán löôïc" naøy ñang cöôùp ñi sinh maïng cuûa raát nhieàu ngöôøi. Khoaûng 85-90% cô sôû haï taàng WASH (bao goàm toaøn boä heä thoáng cung caáp nöôùc cho caùc hoä gia ñình) ñaõ bò phaù huûy hoaøn toaøn hoaëc khoâng coøn söû duïng ñöôïc.
Cô sôû haï taàng WASH khoâng chæ lieân quan ñeán an ninh löông thöïc maø coøn lieân quan ñeán phaåm giaù con ngöôøi, chaúng haïn nhö khaû naêng duy trì veä sinh caù nhaân. Caùc gieáng nöôùc saâu coù vai troø soáng coøn, coù theå cöùu haøng nghìn sinh maïng, hoaëc ñaõ bò ñaùnh bom, hoaëc naèm trong caùc khu vöïc quaân söï hoùa. Caùc ñoäi kyõ thuaät coá gaéng tieáp caän caùc maùy bôm thöôøng bò phaùo kích. Ngay caû khi moät gieáng nöôùc coøn nguyeân veïn thì nhieàu tröôøng hôïp cuõng khoâng theå khai thaùc ñöôïc. Söï maát ñieän laø trôû ngaïi lôùn nhaát, tieáp theo laø nhöõng khoù khaên veà haäu caàn. Chính quyeàn thöôøng xuyeân ngaên chaën vieäc nhaäp khaåu caùc phuï tuøng thay theá caàn thieát. Keå töø ñaàu naêm nay, khoaûng moät phaàn ba soá ñôn xin vaän chuyeån caùc vaät tö tieâu hao quan troïng ñaõ bò töø choái. Haäu quaû laø hieäu suaát cuûa caùc nhaø maùy khöû maën nöôùc bieån ngaøy caøng suy giaûm vaø khoâng coøn ñaùp öùng ñöôïc nhu caàu cuûa ngöôøi daân voán ñaõ kieät queä.
Ngöôøi daân Gaza coøn coù theå caàm cöï ñöôïc bao laâu?
Caùc ñöôøng phoá Gaza ñang ngaäp trong nöôùc thaûi. Nguoàn nöôùc töø soá ít gieáng coøn hoaït ñoäng taïi nhieàu nôi ñaõ bò nhieãm khuaån nghieâm troïng. Caùc nghieân cöùu taïi thaønh phoá Gaza cho thaáy hôn 80% maãu nöôùc khoâng ñuû tieâu chuaån ñeå söû duïng. Do vieäc nhaäp khaåu caùc vieân khöû truøng chlorine bò ñình chæ, ngöôøi daân buoäc phaûi söû duïng nguoàn nöôùc oâ nhieãm, laøm buøng phaùt caùc dòch beänh ñöôøng tieâu hoùa vaø nhieãm truøng da.
Sau söï coá bi thaûm ngaøy 17 thaùng Tö naêm 2026, khi hai taøi xeá laøm vieäc theo hôïp ñoàng vôùi UNICEF thieät maïng, hoaït ñoäng taïi ñieåm caáp nöôùc quan troïng Al Mansoura, nôi phuïc vuï khoaûng 285,000 ngöôøi, ñaõ phaûi taïm döøng. Hieän nay nöôùc ñöôïc vaän chuyeån tröïc tieáp töø moät nhaø maùy khöû maën, laøm phaùt sinh chi phí vaän haønh boå sung leân tôùi 40,000 USD moãi ngaøy. Do thieáu nguoàn taøi chính, khaû naêng duy trì hoaït ñoäng cung caáp nöôùc ôû quy moâ hieän nay ñang bò ñaët daáu hoûi.
Haøng taán raùc thaûi ñang chaát ñoáng quanh caùc traïi tò naïn, cô sôû y teá vaø nôi truù aån vì vieäc tieáp caän caùc baõi raùc chính thöùc vaãn bò haïn cheá bôûi caùc quy ñònh do quaân ñoäi Israel aùp ñaët. Ñeå öùng phoù vôùi söï gia taêng nhanh choùng cuûa caùc beänh ngoaøi da vaø nhieãm truøng, caùc cô quan Lieân Hôïp Quoác ñaõ trieån khai Keá hoaïch Kieåm soaùt Dòch haïi.
Ñeán giöõa thaùng Saùu naêm 2026, hôn 2,000 ñòa ñieåm öu tieân ñaõ ñöôïc xöû lyù, tuy nhieân hieäu quaû cuûa chieán dòch phuï thuoäc vaøo nguoàn cung thuoác dieät coân truøng oån ñònh töø beân ngoaøi.
Trong nhieàu naêm qua, Caritas Ba Lan, thoâng qua Caritas Jerusalem, ñaõ hoã trôï ngöôøi daân Gaza baèng chöông trình "Gia ñình giuùp Gia ñình" (Family to Family).
Caritas Jerusalem ñaõ trieån khai hoaït ñoäng cung caáp nöôùc baèng xe boàn, vaän chuyeån tröïc tieáp ñeán caùc nôi truù aån, caùc traïi tò naïn vaø nhöõng coäng ñoàng bò caét ñöùt nguoàn tieáp caän nöôùc saïch. Caùc hoaït ñoäng naøy ñöôïc thöïc hieän vôùi söï phoái hôïp chaët cheõ cuøng chính quyeàn ñòa phöông vaø ñaïi dieän coäng ñoàng nhaèm baûo ñaûm vieän trôï ñeán ñöôïc caùc gia ñình caàn giuùp ñôõ nhaát moät caùch an toaøn vaø coâng baèng. Ngoaøi vieäc cung caáp nöôùc, chöông trình coøn phaân phaùt caùc boä duïng cuï WASH khaån caáp goàm nhöõng vaät duïng veä sinh thieát yeáu nhaèm ngaên ngöøa söï laây lan cuûa dòch beänh.
Bôø Taây - nöôùc nhö moät coâng cuï kieåm soaùt mang tính heä thoáng
Taïi mieàn Bôø Taây, nöôùc ñaõ trôû thaønh moät coâng cuï quan troïng trong chieán löôïc gaây söùc eùp coù heä thoáng.
ÔÛ Khu vöïc C, nôi naèm döôùi söï kieåm soaùt hoaøn toaøn cuûa Israel, caùc gieáng nöôùc vaø beå chöùa nöôùc möa cuûa ngöôøi Palestine thöôøng xuyeân bò nhöõng ngöôøi ñònh cö phaù huûy, nhieàu tröôøng hôïp baèng caùch ñoå ñaày beâ toâng. Vieäc naøy thöôøng ñöôïc bieän minh vôùi lyù do caùc coâng trình khoâng coù giaáy pheùp do Israel caáp, khieán caû coäng ñoàng phaûi phuï thuoäc hoaøn toaøn vaøo nguoàn nöôùc ñaét ñoû ñöôïc vaän chuyeån baèng xe boàn. Cuoäc khuûng hoaûng nöôùc gaén chaët vôùi tình traïng "phaân maûnh laõnh thoå" ngaøy caøng nghieâm troïng trong khu vöïc.
Soá löôïng caùc traïm kieåm soaùt, coång kim loaïi vaø caùc böùc töôøng ngaên caùch ñaõ taêng 40% so vôùi nhöõng naêm tröôùc.
Hieän nay, mieàn Bôø Taây coù hôn 1,000 ñieåm phong toûa thöôøng tröïc vaø taïm thôøi. Cuøng vôùi tình traïng baïo löïc nghieâm troïng töø phía nhöõng ngöôøi ñònh cö - voán ñaõ khieán haøng chuïc coäng ñoàng chaên nuoâi phaûi rôøi boû nôi sinh soáng - ngöôøi daân ngaøy caøng maát khaû naêng tieáp caän caùc dòch vuï cô baûn, vieäc laøm vaø nguoàn nöôùc an toaøn.
Trong thaùng Saùu naêm 2026, nhöõng ngöôøi Do thaùi ñònh cö ñaõ naõ phaùo vaøo ngoâi laøng Kitoâ giaùo Taybeh, nôi coù moät trung taâm y teá cuûa Caritas Jerusalem. Trong hoaøn caûnh voâ cuøng khaéc nghieät naøy, Caritas Jerusalem ñang noã löïc baûo ñaûm ñieàu kieän soáng coøn cho ngöôøi daân.
Toå chöùc khoâng chæ cung caáp nöôùc uoáng maø coøn hoã trôï caùc cô sôû ñòa phöông nhö trung taâm y teá taïi Taybeh vaø Trung taâm Ñaøo taïo Ngheà taïi Ramallah. Söï hoã trôï cuûa Caritas ñoùng vai troø thieát yeáu ñoái vôùi caùc coäng ñoàng ñang phaûi vaät loän ñeå toàn taïi giöõa tình traïng nhaø cöûa vaø ñaát noâng nghieäp bò taøn phaù coù heä thoáng, cuõng nhö tröôùc nguy cô thaûm hoïa ngaøy caøng gia taêng.
(Caritas Ba Lan / Gaza, Ekai.pl 10-7-2026)