Chuyeán thaêm cuûa Ñöùc Giaùo Hoaøng Leo XIV
tôùi ñaûo Lampedusa,
moät chuyeán thaêm gaây tranh caõi taïi Hoa Kyø
Chuyeán thaêm cuûa Ñöùc Giaùo Hoaøng Leo XIV tôùi ñaûo Lampedusa, moät chuyeán thaêm gaây tranh caõi taïi Hoa Kyø.
Vuõ Vaên An
Lampedusa (VietCatholic News 03-07-2026) - Theo I.Media [Aleteia], trong baûn tin ngaøy 03/07/2026, Ñöùc Giaùo Hoaøng Leo XIV seõ ñeán Lampedusa ngaøy 4 thaùng 7 naêm 2026, tieáp böôùc ngöôøi tieàn nhieäm cuûa mình ñeå laøm saùng toû cuoäc khuûng hoaûng di cö ñang dieãn ra.
Traïm tieàn ñoàn naøy ôû Ñòa Trung Haûi laø ñieåm vöôït bieân chính cho nhöõng ngöôøi di cö coá gaéng ñeán chaâu AÂu töø luïc ñòa chaâu Phi. Ngoaøi vieäc noi theo tieàn leä cuûa ngöôøi tieàn nhieäm, Ñöùc Giaùo Hoaøng Phanxicoâ, chuyeán ñi cuûa vò Giaùo hoaøng ngöôøi Myõ naøy coøn ñaùng chuù yù vì truøng vôùi kyû nieäm 250 naêm ngaøy thaønh laäp Hoa Kyø.
Ñeå ñeán Lampedusa - moät daûi caùt ñöôïc ngö daân vaø khaùch du lòch yeâu thích, naèm caùch bôø bieån Tunisia khoaûng 62 daëm - Ñöùc Giaùo Hoaøng Leo XIV seõ caát caùnh töø saân bay Ciampino cuûa Rome luùc 7:45 saùng. Ngaøi seõ haï caùnh luùc 9:00 saùng. Taïi ñoù, ngaøi seõ ñi theo daáu chaân cuûa ngöôøi tieàn nhieäm, ngöôøi ñaõ ñeán thaêm hoøn ñaûo naøy 13 naêm tröôùc ñoù, gaàn nhö cuøng ngaøy, vaøo ngaøy 8 thaùng 7 naêm 2013.
Moät giai ñoaïn quan troïng trong trieàu ñaïi Giaùo hoaøng cuûa Ñöùc Phanxicoâ
Ngay sau khi ñöôïc baàu choïn vaøo thaùng 3 naêm 2013, vò Giaùo hoaøng ngöôøi Argentina ñaõ ñöôïc Ñöùc cha Francesco Montenegro, khi ñoù laø chuû tòch cuûa Caritas YÙ, thoâng baùo veà tình hình ôû Lampedusa. Hai naêm sau, Ñöùc Giaùo Hoaøng ñaõ phong ngaøi laøm Hoàng Y.
Lampedusa thuoäc toång giaùo phaän Agrigento cuûa Sicily. Toång giaùm muïc ñòa phöông ñaõ göûi cho Ñöùc Giaùo Hoaøng nhöõng baùo caùo chi tieát veà ñieàu kieän soáng khaéc nghieät trong caùc traïi tieáp nhaän ngöôøi di cö. Ñaëc bieät, caùi cheát treân bieån cuûa 40 ngöôøi Eritrea ñaõ aûnh höôûng ñeán Ñöùc Giaùo Hoaøng "nhö moät caùi gai trong tim". Ñieàu ñoù ñaõ thuùc ñaåy ngaøi choïn ñieåm ñeán cho chuyeán toâng du chính thöùc ñaàu tieân beân ngoaøi Vatican ñeå "ñaùnh thöùc löông taâm cuûa chuùng ta".
Chuyeán ñi ngaén nguûi chæ moät tieáng röôõi naøy ñaõ ñònh hình toaøn boä trieàu ñaïi giaùo hoaøng cuûa Ñöùc Phanxicoâ. Laø con trai cuûa nhöõng ngöôøi di cö YÙ, ngaøi ñaõ theå hieän mình laø ngöôøi luoân uûng hoä ngöôøi nhaäp cö. Ngaøi khoâng ngaàn ngaïi coâng khai chæ trích söï thieáu loøng hieáu khaùch cuûa theá giôùi phöông Taây. Ñöùc Giaùo Hoaøng leân aùn nhöõng ngöôøi "kheùp kín mình giöõa nhöõng tieän nghi ñaõ laøm chai saïn traùi tim hoï".
Ngaøi cuõng theå hieän phong caùch giao tieáp khaùc thöôøng cuûa mình baèng nhöõng lôøi keâu goïi tröïc tieáp, deã nhôù, ñaëc bieät laø vieäc leân aùn "söï toaøn caàu hoùa cuûa söï thôø ô". Ñieàu naøy ñi keøm vôùi nhöõng cöû chæ maïnh meõ ñöôïc truyeàn thoâng ñöa tin roäng raõi. Moät trong nhöõng khoaûnh khaéc ñaùng nhôù laø khi ngaøi leân moät chieác thuyeàn tuaàn tra cuûa Löïc löôïng Baûo veä bôø bieån ñeå thaû voøng hoa xuoáng bieån töôûng nieäm nhöõng ngöôøi di cö ñaõ cheát ñuoái. Ngaøi cuõng cöû haønh Thaùnh leã tröôùc xaùc nhöõng chieác thuyeàn taïm bôï.
Vaán ñeà di cö vaãn laø öu tieân haøng ñaàu cuûa Ñöùc Giaùo Hoaøng Leo XIV
Möôøi ba naêm sau, Lampedusa vaãn laø cöûa ngoõ chính cho nhöõng ngöôøi tìm caùch ñeán chaâu AÂu. Theo haõng thoâng taán ANSA cuûa YÙ, khoaûng 41 ngöôøi di cö töø bôø bieån Tunisia ñaõ ñeán ñaûo treân ba chieác thuyeàn vaøo ngaøy 30 thaùng 6.
Ñöùc Giaùo Hoaøng Leo XIV seõ ôû laïi Lampedusa trong ba tieáng röôõi. Ñaàu tieân, ngaøi seõ ñeán thaêm nghóa trang cuûa ñaûo. Taïi ñoù, ngaøi seõ ñaët hoa leân moä nhöõng ngöôøi di cö ñaõ cheát treân bieån vaø ñöôïc coäng ñoàng ñòa phöông choân caát. Ngaøi cuõng seõ döøng chaân taïi töôïng ñaøi Coång vaøo chaâu AÂu: moät coâng trình kieán truùc lôùn baèng kim loaïi vaø goám söù nhìn ra bieån, ñöôïc khaùnh thaønh vaøo naêm 2008. Ñöôïc taïo ra bôûi ngheä só ngöôøi YÙ Mimmo Paladino, coâng trình naøy töôïng tröng cho söï thöông tieác nhöõng ngöôøi di cö ñaõ khuaát vaø hy voïng veà moät cuoäc soáng toát ñeïp hôn cho nhöõng ngöôøi coøn soáng. Trong khi ôû ñoù, Ñöùc Giaùo Hoaøng seõ gaëp moät gia ñình di cö vöøa môùi caäp beán Lampedusa.
Cuoái cuøng, Ñöùc Giaùo Hoaøng seõ ñeán caûng ñeå khaùnh thaønh moät beán taøu ñöôïc ñoåi teân thaønh "Beán taøu Giaùo Hoaøng Phanxicoâ". Ngaøi seõ coù vaøi lôøi phaùt bieåu tröôùc moät nhoùm ngöôøi di cö ñöôïc Hoäi Chöõ thaäp ñoû chaêm soùc, toå chöùc naøy quaûn lyù trung taâm tieáp nhaän treân ñaûo.
Giaûi quyeát vaán ñeà moät caùch toaøn dieän
Ñaây chaéc chaén khoâng phaûi laø baøi phaùt bieåu ñaàu tieân cuûa ngaøi veà chuû ñeà naøy. Thaùng tröôùc, trong chuyeán ñi ñeán quaàn ñaûo Canary - moät cöûa ngoõ khaùc ñeán chaâu AÂu - vò Giaùo hoaøng ngöôøi Myõ ñaõ thaûo luaän saâu roäng veà vaán ñeà di cö. Ngaøi nhaán maïnh söï caàn thieát phaûi xem xeùt hieän töôïng naøy moät caùch toaøn dieän, bao goàm caû söï caàn thieát phaûi tieáp nhaän vaø cöùu hoä, naïn buoân ngöôøi, thaùch thöùc cuûa vieäc hoäi nhaäp vaø söï caàn thieát phaûi coù phaûn öùng quoác teá ñoái vôùi cuoäc khuûng hoaûng hieän nay.
Taïi Lampedusa, Ñöùc Giaùo Hoaøng Leo XIV döï kieán seõ ñeà caäp laïi nhöõng chuû ñeà naøy trong baøi giaûng cuûa Thaùnh leã maø ngaøi seõ cöû haønh luùc 10:30 saùng taïi saân vaän ñoäng ñòa phöông. Ñaây seõ laø baøi phaùt bieåu chính cuûa ngaøi treân hoøn ñaûo coù 6,000 cö daân. Trong buoåi leã, böùc töôïng "Ñöùc Meï Beán Caûng An Toaøn" (Madonna di Porto Salvo) seõ ñöôïc tröng baøy treân buïc. Hình aûnh Ñöùc Meï naøy laø thaùnh baûo hoä cuûa Lampedusa vaø ngöôøi baûo veä caùc ngö daân ñòa phöông. Sau Thaùnh leã, Ñöùc Giaùo Hoaøng seõ trôû laïi saân bay ñeå khôûi haønh luùc 12:30 tröa, döï kieán ñeán Rome luùc 1:45 chieàu.
Moät ngaøy gaây tranh caõi?
Quyeát ñònh ñi du lòch vaøo ngaøy 4 thaùng 7 naêm 2026 cuûa Ñöùc Giaùo Hoaøng ñaõ gaây ra nhieàu tranh caõi. Chuyeán ñi cuûa Ñöùc Giaùo Hoaøng ñaõ gaây ra moät soá tranh caõi ôû Hoa Kyø. Naêm nay, Ngaøy Ñoäc laäp kyû nieäm 250 naêm ngaøy kyù Tuyeân ngoân Ñoäc laäp, vaên kieän thaønh laäp nöôùc Myõ. Toång thoáng Donald Trump ñaõ tuyeân boá seõ toå chöùc caùc leã hoäi lôùn nhaân dòp naøy. Moät soá nhaø bình luaän cho raèng chuyeán ñi cuûa Ñöùc Giaùo Hoaøng traùi ngöôïc vôùi caùc leã kyû nieäm. Moät soá phöông tieän truyeàn thoâng Myõ thaäm chí coøn cho raèng ñoäng thaùi naøy laø moät thaùch thöùc töø Giaùo hoaøng ñoái vôùi Nhaø Traéng.
Moät nguoàn tin töø Vatican ñöôïc I.MEDIA tham khaûo ñaõ baùc boû caùch giaûi thích naøy. Hoï khaúng ñònh raèng chuyeán ñi chæ ñôn thuaàn laø daáu hieäu cho thaáy söï quan taâm cuûa Giaùo hoaøng ñeán hoaøn caûnh cuûa ngöôøi di cö, vaø laø moät trong soá nhöõng chuyeán ñi ngaén trong lòch trình cuûa Giaùo hoaøng. Chæ hai tuaàn tröôùc, ngaøi ñaõ ñeán mieàn baéc nöôùc YÙ ñeå thaêm caùc thaùnh tích cuûa Thaùnh Augustinoâ vaø Meï Cabrini.
Tuy nhieân, vaán ñeà di cö laø moät nguoàn caêng thaúng giöõa Vatican vaø chính quyeàn Trump. Khi ñöôïc hoûi veà vieäc truïc xuaát haøng loaït ngöôøi nhaäp cö baát hôïp phaùp ôû Hoa Kyø, Ñöùc Giaùo Hoaøng döôøng nhö ñaõ ñaët caâu hoûi veà haønh ñoäng cuûa chính phuû Myõ, keâu goïi hoï "suy gaãm saâu saéc". Vaøo thaùng Tö naêm 2026, ñieàu naøy ñaõ daãn ñeán moät cuoäc taán coâng tröïc tieáp hôn nhieàu töø Toång thoáng Trump, ngöôøi ñaõ caùo buoäc Giaùo hoaøng "yeáu ñuoái trong vaán ñeà toäi phaïm".
Maëc duø chöa coù thoâng baùo naøo ñöôïc ñöa ra, nhöng seõ khoâng coù gì ñaùng ngaïc nhieân neáu Ñöùc Leo XIV - vò Giaùo hoaøng ngöôøi Myõ ñaàu tieân trong lòch söû - cuõng kyû nieäm 250 naêm ngaøy ñoäc laäp cuûa ñaát nöôùc mình vaøo ngaøy 4 thaùng 7 naêm 2026. Ngaøi coù theå laøm ñieàu ñoù baèng caùch coâng boá moät thoâng ñieäp göûi ñeán coâng daân cuûa mình - hoaëc, nhö Ñöùc Giaùo Hoaøng Phao-loâ VI ñaõ laøm vaøo dòp kyû nieäm 200 naêm 1976, baèng caùch göûi thö cho caùc giaùm muïc Hoa Kyø.
Trong böùc thö ñoù, vò Giaùo hoaøng ngöôøi YÙ ñaõ caûm ôn quoác gia non treû naøy vì loøng moä ñaïo vaø söï hoã trôï töø thieän cuûa hoï. "Neáu taát caû ngöôøi Coâng Giaùo vaø nhöõng ngöôøi thieän chí ñoaøn keát trong 'nhöõng nguyeân taéc ñaïo ñöùc ñuùng ñaén ñoù, ñöôïc caùc vò Cha laäp quoác cuûa caùc baïn ñeà ra vaø ñöôïc ghi khaéc maõi maõi trong lòch söû cuûa caùc baïn', thì nöôùc Myõ seõ laø moät ngoïn haûi ñaêng soi saùng cho theá giôùi bieát bao!" ngaøi vieát moät caùch nhieät tình.