Xaây döïng nhöõng nhòp caàu
cho Giaùo hoäi taïi AÙ chaâu
Xaây döïng nhöõng nhòp caàu cho Giaùo hoäi taïi AÙ chaâu.
Joseph Masilamany | Chuyeån ngöõ: Duy An
Jakarta (RVA News 04-07-2026) - Ngoân ngöõ cuûa vieäc xaây döïng nhöõng nhòp caàu, chuû ñeà troïng yeáu cuûa Ñaïi hoäi Toaøn theå vaøo cuoái thaùng 7 naêm 2026 cuûa Lieân Hoäi ñoàng Giaùm muïc AÙ chaâu (FABC) taïi Jakarta, Indonesia ñaõ trôû thaønh moät daáu aán gaén lieàn vôùi Ñöùc Giaùo hoaøng Phanxicoâ, ngöôøi ñaõ nhieàu laàn keâu goïi caùc Kitoâ höõu haõy xaây nhöõng nhòp caàu thay vì döïng leân nhöõng böùc töôøng.
Trong luùc Giaùo hoäi taïi chaâu AÙ chuaån cho Ñaïi hoäi Toaøn theå cuûa FABC taïi Jakarta töø ngaøy 20 ñeán ngaøy 26 thaùng Baûy naêm 2026, vôùi chuû ñeà: "Hoaùn caûi theo tinh thaàn hieäp haønh vaø söù maïng trôû thaønh nhöõng nhòp caàu vaø ngöôøi xaây döïng nhòp caàu taïi chaâu AÙ", moät chuû ñeà chöa bao giôø mang tính thôøi söï hôn luùc naøy.
Ngoân ngöõ veà vieäc xaây döïng nhöõng nhòp caàu ñaõ trôû thaønh daáu aán gaén lieàn vôùi Ñöùc Giaùo hoaøng Phanxicoâ, laø vò khoâng ngöøng môøi goïi caùc Kitoâ höõu xaây döïng nhöõng nhòp caàu thay vì döïng leân caùc böùc töôøng. Ñoái vôùi ngaøi, noãi sôï haõi vaø söï loaïi tröø khoâng bao giôø coù theå trôû thaønh neàn taûng cho chöùng taù Kitoâ ñích thöïc.
Chuyeán toâng du cuûa ngaøi ñeán Indonesia vaøo naêm 2024 laø moät minh hoïa sinh ñoäng. Ñöùc Phanxicoâ ca ngôïi nguyeân taéc gotong royong cuûa Indonesia - tinh thaàn hôïp taùc vaø töông trôï laãn nhau voán töø laâu ñaõ ñònh hình ñôøi soáng xaõ hoäi cuûa ñaát nöôùc naøy. Ngaøi cuõng nhaán maïnh Ñöôøng haàm Höõu nghò, noái lieàn Ñeàn thôø Hoài giaùo Istiqlal vôùi Nhaø thôø Chính toøa Ñöùc Meï Hoàn Xaùc Leân Trôøi taïi Jakarta, nhö moät bieåu töôïng maïnh meõ cho thaáy nhöõng ngöôøi thuoäc caùc toân giaùo khaùc nhau vaãn coù theå trung thaønh vôùi nieàm tin cuûa mình, ñoàng thôøi löïa choïn ñoái thoaïi vaø coäng taùc thay cho söï nghi kî.
Tuy nhieân, vieãn töôïng naøy khoâng baét ñaàu töø thôøi Ñöùc Giaùo hoaøng Phanxicoâ.
Thaùnh Giaùo hoaøng Gioan Phaoloâ II vaø Ñöùc Giaùo hoaøng Beâneâñictoâ XVI, nhöõng vò coù giaùo huaán ñaõ truyeàn caûm höùng cho söù maïng ñoái thoaïi vaø xaây döïng nhöõng nhòp caàu cuûa Giaùo hoäi.
Trong Toâng huaán "Giaùo Hoäi taïi AÙ Chaâu" (Ecclesia in Asia) naêm 1999, Thaùnh Gioan Phaoloâ II moâ taû ñoái thoaïi vôùi caùc neàn vaên hoùa vaø caùc toân giaùo laø "moät phaàn trong söù maïng loan baùo Tin möøng cuûa Giaùo hoäi", ñoàng thôøi môøi goïi caùc Kitoâ höõu daán thaân ñoái thoaïi vôùi nhöõng truyeàn thoáng taâm linh phong phuù cuûa chaâu AÙ baèng caû xaùc tín laãn loøng toân troïng.
Ñöùc Beâneâñictoâ XVI cuõng nhaán maïnh raèng ñöùc tin ñöôïc phaùt trieån nhôø ñoái thoaïi döïa treân lyù trí chöù khoâng phaûi baèng söï cöôõng eùp.
Ba vò giaùo hoaøng naøy ñaõ cuøng nhau trình baøy vieäc xaây döïng nhöõng nhòp caàu khoâng phaûi nhö moät hình thöùc ngoaïi giao hay quan heä coâng chuùng, nhöng nhö moät caùch dieãn taû soáng ñoäng cuûa Tin möøng.
Truyeàn thoáng ñoái thoaïi
Keå töø khi ñöôïc thaønh laäp vaøo naêm 1970, FABC ñaõ thuùc ñaåy ñieàu maø toå chöùc naøy goïi laø "ñoái thoaïi ba chieàu": ñoái thoaïi vôùi caùc neàn vaên hoùa chaâu AÙ, ñoái thoaïi vôùi caùc toân giaùo vaø ñoái thoaïi vôùi ngöôøi ngheøo.
Vieãn töôïng naøy nhìn nhaän raèng vieäc loan baùo Tin möøng taïi chaâu AÙ phuï thuoäc ít hôn vaøo söùc maïnh cuûa caùc ñònh cheá, nhöng nhieàu hôn vaøo nhöõng moái töông quan ñöôïc xaây döïng treân neàn taûng cuûa loøng tin töôûng, söï toân troïng vaø tình lieân ñôùi.
Caùc nhaø laõnh ñaïo Giaùo hoäi khaép chaâu AÙ ñaõ soáng vieãn töôïng naøy baèng nhieàu caùch khaùc nhau
Ñöùc Hoàng y Michael Michai Kitbunchu, Ñöùc Hoàng y Oswald Gracias vaø Ñöùc Hoàng y Ignatius Suharyo Hardjoatmodjo: nhöõng vò laõnh ñaïo Giaùo hoäi chaâu AÙ coù loái laõnh ñaïo muïc vuï ñaõ cuûng coá söù maïng xaây döïng nhöõng nhòp caàu cuûa Giaùo hoäi giöõa caùc neàn vaên hoùa, caùc toân giaùo vaø caùc coäng ñoàng.
Taïi Thaùi Lan, Ñöùc Hoàng y Michael Michai Kitbunchu ñaõ xaây döïng moái quan heä gaén boù vôùi caùc coäng ñoàng Phaät giaùo.
Taïi AÁn Ñoä, Ñöùc Hoàng y Oswald Gracias luoân khuyeán khích ñoái thoaïi vöôït qua caùc ranh giôùi toân giaùo.
Taïi Indonesia, Ñöùc Hoàng y Ignatius Suharyo Hardjoatmodjo ñaõ coäng taùc chaët cheõ vôùi caùc nhaø laõnh ñaïo cuûa nhöõng toân giaùo khaùc, cho thaáy raèng söï hôïp taùc vaø loøng trung thaønh vôùi ñöùc tin cuûa mình khoâng heà loaïi tröø laãn nhau.
Ñöùc Hoàng y Stephen Kim Sou-hwan vaø Ñöùc Hoàng y Jaime Sin: nhöõng vò laõnh ñaïo Giaùo hoäi chaâu AÙ maø söï laõnh ñaïo muïc vuï ñaõ cuûng coá söù maïng xaây döïng nhöõng nhòp caàu cuûa Giaùo hoäi giöõa caùc neàn vaên hoùa, caùc toân giaùo vaø caùc coäng ñoàng.
Taïi Haøn Quoác, Ñöùc Hoàng y Stephen Kim Sou-hwan ñaõ trôû thaønh moät tieáng noùi ñaïo ñöùc ñöôïc kính troïng trong giai ñoaïn ñaát nöôùc chuyeån mình sang cheá ñoä daân chuû. Ngaøi môû cöûa caùc cô sôû cuûa Giaùo hoäi ñeå ñoùn tieáp caùc nhaø hoaït ñoäng daân chuû, ñoàng thôøi coå voõ coâng cuoäc caûi caùch trong hoøa bình.
Taïi Philippines, Ñöùc Hoàng y Jaime Sin ñaõ goùp phaàn ñònh höôùng Cuoäc Caùch maïng Söùc maïnh nhaân daân naêm 1986 daãn ñeán moät cuoäc chuyeån giao chính quyeàn trong oân hoøa, söû duïng uy tín ñaïo ñöùc cuûa Giaùo hoäi ñeå giaûm thieåu nguy cô ñoå maùu.
Ñöùc Hoàng y Anthony Soter Fernandez: vò laõnh ñaïo Giaùo hoäi chaâu AÙ coù loái laõnh ñaïo muïc vuï ñaõ cuûng coá söù maïng xaây döïng nhöõng nhòp caàu cuûa Giaùo hoäi giöõa caùc neàn vaên hoùa, caùc toân giaùo vaø caùc coäng ñoàng.
Malaysia laø moät ví duï khaùc qua cuoäc ñôøi cuûa coá Ñöùc Hoàng y Anthony Soter Fernandez.
Voán ñöôïc caùc coäng ñoàng thuoäc nhieàu toân giaùo vaø saéc toäc khaùc nhau kính troïng, Ñöùc Hoàng y tin raèng ñoái thoaïi khoâng phaûi laø söï thoûa hieäp veà ñöùc tin, nhöng chính laø moät caùch dieãn taû ñöùc tin.
Ngaøi giöõ vai troø haøng ñaàu trong Hoäi ñoàng Tham vaán Malaysia veà Phaät giaùo, Kitoâ giaùo, AÁn giaùo, Sikh giaùo vaø Ñaïo giaùo (MCCBCHST), thaønh laäp naêm 1983 nhaèm thuùc ñaåy söï hieåu bieát vaø hôïp taùc giöõa caùc coäng ñoàng toân giaùo khoâng phaûi Hoài giaùo lôùn cuûa ñaát nöôùc.
Ñöùc Hoàng y Charles Maung Bo vaø Ñöùc Hoàng y Luis Antonio Tagle: nhöõng vò laõnh ñaïo Giaùo hoäi chaâu AÙ coá loái laõnh ñaïo muïc vuï ñaõ cuûng coá söù maïng xaây döïng nhöõng nhòp caàu cuûa Giaùo hoäi giöõa caùc neàn vaên hoùa, caùc toân giaùo vaø caùc coäng ñoàng.
Ngaøy nay, Ñöùc Hoàng y Charles Maung Bo cuûa Myanmar tieáp tuïc truyeàn thoáng aáy baèng vieäc khoâng ngöøng keâu goïi hoøa giaûi giöõa boái caûnh xung ñoät, trong khi Ñöùc Hoàng y Luis Antonio Tagle ñöôïc nhieàu ngöôøi bieát ñeán vôùi ñöôøng höôùng muïc vuï ñaët troïng taâm vaøo vieäc laéng nghe, khieâm nhöôøng vaø ñoàng haønh.
Hoaøn caûnh cuûa nhöõng vò laõnh ñaïo naøy coù theå khaùc nhau, nhöng taát caû ñeàu coù cuøng xaùc tín: Giaùo hoäi thöôøng coù aûnh höôûng lôùn nhaát khi trôû thaønh moät nhòp caàu hôn laø moät raøo chaén.
Nhöõng nhòp caàu ñöôïc xaây döïng moãi ngaøy
Vieäc xaây döïng nhöõng nhòp caàu khoâng chæ giôùi haïn trong ñoái thoaïi lieân toân. Moät trong nhöõng neùt noåi baät cuûa Giaùo hoäi taïi chaâu AÙ laø aûnh höôûng cuûa Giaùo hoäi thöôøng vöôït xa soá löôïng tín höõu.
Taïi nhieàu quoác gia nôi ngöôøi Coâng giaùo chæ chieám moät thieåu soá, Giaùo hoäi vaãn giaønh ñöôïc söï kính troïng nhôø caùc tröôøng hoïc, beänh vieän, caùc dòch vuï xaõ hoäi vaø caùc hoaït ñoäng baùc aùi phuïc vuï moïi ngöôøi maø khoâng heà phaân bieät ñoái xöû.
Nhöõng hoaït ñoäng aáy chöùng minh raèng uy tín khoâng ñeán töø quy moâ hay aûnh höôûng chính trò, maø töø söï phuïc vuï trung thaønh vaø ñôøi soáng lieâm chính.
Nhieàu nhòp caàu quan troïng nhaát ñöôïc aâm thaàm xaây döïng do nhöõng ngöôøi Coâng giaùo bình thöôøng: caùc tình nguyeän vieân giaùo xöù toå chöùc nhöõng sinh hoaït lieân toân, caùc nöõ tu chaêm soùc ngöôøi ngheøo, caùc giaùo vieân giaùo duïc treû em thuoäc nhieàu hoaøn caûnh khaùc nhau, vaø caùc coäng ñoàng cuøng chung tay giuùp ñôõ nhau sau caùc thaûm hoïa thieân nhieân.
Trong moät thôøi ñaïi bò chia reõ vaø thieáu loøng tin, söù maïng cuûa Giaùo hoäi khoâng phaûi laø xoùa boû nhöõng khaùc bieät, nhöng laø baûo ñaûm raèng nhöõng khaùc bieät aáy seõ khoâng bao giôø trôû thaønh raøo caûn ñoái vôùi phaåm giaù con ngöôøi, söï toân troïng laãn nhau hay vieäc chung soáng trong hoøa bình.
Chính vì vaäy, vieäc Lieân Hoäi Ñoàng Giaùm Muïc AÙ Chaâu (FABC) nhaán maïnh ñeán xaây döïng nhöõng nhòp caàu khoâng chæ laø moät chieán löôïc muïc vuï.
Ñoù coøn laø moät vieãn töôïng veà Giaùo hoäi nhö moät coäng ñoaøn bieát laéng nghe tröôùc khi phaùn xeùt, ñoàng haønh tröôùc khi chæ daïy vaø tìm kieám gaëp gôõ tröôùc khi ñoái ñaàu.
Neáu caùc giaùm muïc quy tuï taïi Jakarta taùi khaúng ñònh vieãn töôïng aáy, caùc ngaøi seõ tieáp noái di saûn cuûa lôøi môøi goïi ñoái thoaïi töø Thaùnh Gioan Phaoloâ II, söï daán thaân ñoái thoaïi döïa treân lyù trí cuûa Ñöùc Beâneâñictoâ XVI, lôøi keâu goïi xaây döïng tình huynh ñeä cuûa Ñöùc Phanxicoâ, cuõng nhö chöùng taù cuûa caùc vò laõnh ñaïo Giaùo hoäi chaâu AÙ nhö caùc Ñöùc Hoàng y Stephen Kim Sou-hwan, Jaime Sin, Charles Maung Bo, Luis Antonio Tagle vaø Ignatius Suharyo, nhöõng ngöôøi ñang hieän thaân cho caùc lyù töôûng aáy qua ñôøi soáng vaø söù vuï cuûa mình.
Trong moät chaâu luïc ña daïng trong cuoäc soáng haèng ngaøy, söù maïng coù tính ngoân söù nhaát cuûa Giaùo hoäi coù leõ khoâng phaûi laø ñöùng veà moät phía cuûa söï chia reõ hay yeâu caàu ngöôøi khaùc töï mình vöôït qua khoaûng caùch aáy, nhöng laø trôû thaønh moät nhòp caàu, ñöa con ngöôøi ñeán vôùi nhau baèng ñoái thoaïi, khieâm nhöôøng vaø phuïc vuï.
- - - - - - - - - - - - - - - - - -
Veà taùc giaû
Joseph Masilamany laø moät nhaø baùo kyø cöïu ngöôøi Malaysia vaø laø caây buùt töï do vôùi nhieàu naêm kinh nghieäm trong lónh vöïc truyeàn thoâng Coâng giaùo. OÂng thöôøng xuyeân coäng taùc vôùi caùc haõng thoâng taán vaø neàn taûng tin töùc Coâng giaùo haøng ñaàu.