Ñöùc Toång giaùm muïc Ngoaïi tröôûng Toøa Thaùnh
chuû söï leã Kyû nieäm 100 naêm
taùi laäp coäng ñoaøn Giaùo tænh Kaunas ôû Litva
Ñöùc Toång giaùm muïc Ngoaïi tröôûng Toøa Thaùnh chuû söï leã Kyû nieäm 100 naêm taùi laäp coäng ñoaøn Giaùo tænh Kaunas ôû Litva.
Phuùc Nhaïc
Kaunas (RVA News 30-06-2026) - Saùng ngaøy 27 thaùng Saùu naêm 2026, Ñöùc Toång giaùm muïc Paul Gallagher, ngöôøi Anh, Ngoaïi tröôûng Toøa Thaùnh, trong tö caùch laø ñaëc söù cuûa Ñöùc Thaùnh cha Leâoâ XIV, ñaõ chuû söï thaùnh leã möøng kyû nieäm 100 naêm thaønh laäp Giaùo tænh Kaunas cuûa Giaùo hoäi Coâng giaùo Litva, hay cuõng goïi laø Lituani.
Trong thaùnh leã taïi nhaø thôø chính toøa Kaunas, Ñöùc Toång giaùm muïc ñaõ chuyeån ñeán caùc tín höõu pheùp laønh vaø nhöõng lôøi chuùc toát ñeïp nhaát cuûa Ñöùc Thaùnh cha Leâoâ.
Ngaøi nhaéc laïi raèng caùch ñaây ñuùng moät theá kyû, chaân phöôùc Jerzy Matulewicz ñaõ coâng boá Toâng hieán Lituanorum gente cuûa Ñöùc Giaùo hoaøng Pioâ XI taïi Nhaø thôø Chính toøa Kaunas naøy, thieát laäp Giaùo tænh ñaàu tieân cuûa Giaùo hoäi Coâng giaùo taïi Litva.
Trong baøi giaûng, Ñöùc Toång Giaùm muïc nhaán maïnh raèng ñöùc tin khoâng phaûi laø moät heä tö töôûng, nhöng phaûi ñöôïc theå hieän trong ñôøi soáng haèng ngaøy. Ngaøi nhaéc ñeán chöùng taù cuûa Chaân phöôùc Jerzy Matulewicz cuõng nhö cuûa caùc giaùo só vaø tín höõu Litva ñaõ bò baùch haïi döôùi cheá ñoä Xoâ vieát, ñoàng thôøi töôûng nieäm nhöõng ngöôøi ñaõ bò löu ñaøy ñeán caùc traïi lao ñoäng khoå sai ôû Siberia vaø goïi chöùng taù cuûa hoï laø "moät chöông huy hoaøng trong lòch söû Giaùo hoäi taïi Litva."
Ñöùc Toång giaùm muïc Ngoaïi tröôûng cuõng nhaéc ñeán Ñoài Thaùnh Giaù ôû Siauliai nhö moät daáu chæ cuûa loøng trung thaønh vôùi Chuùa Kitoâ.
Vò Ñaëc söù cuûa Ñöùc Thaùnh cha keâu goïi canh taân ñôøi soáng Thaùnh Theå vaø nhaán maïnh raèng söï hoaùn caûi phaûi ñöôïc thöïc hieän moät caùch cuï theå qua ñôøi soáng phuø hôïp vôùi Tin möøng vaø vieäc tham döï Bí tích Thaùnh Theå. Ngaøi neâu göông caùc vò töû ñaïo Abitene, nhöõng ngöôøi ñaõ hy sinh maïng soáng vì tham döï thaùnh leã Chuùa nhaät.
Keát thuùc baøi giaûng, Ñöùc Toång giaùm muïc Gallagher phoù daâng Giaùo hoäi taïi Litva cho söï baûo trôï cuûa Ñöùc Trinh Nöõ Maria, nhaéc ñeán caùc ñeàn thaùnh ôû Siluva vaø Ñeàn Ñöùc Meï Coång Bình Minh (Gate of Dawn) taïi Vilnius. Ngaøi cuõng ñeà caäp ñeán cuoäc chieán ñang dieãn ra taïi Ucraina vaø caàu nguyeän - theo lôøi cuûa Ñöùc Giaùo hoaøng Leâoâ XIV - cho moät neàn "hoøa bình khoâng coù söï phoøng thuû vaø khoâng vuõ trang" daønh cho caùc daân toäc ñang chòu aûnh höôûng cuûa cuoäc xung ñoät.
Ban saùng cuøng ngaøy 27 thaùng Saùu naêm 2026, Ñöùc Toång giaùm muïc Gallagher ñaõ gaëp caùc giaùm muïc Litva taïi Toøa Toång giaùm muïc Kaunas. Taïi hoäi nghò nhaân dòp kyû nieäm 100 naêm thaønh laäp Giaùo tænh Litva, ngaøi nhaán maïnh raèng caùc hoaït ñoäng ngoaïi giao cuûa Toøa Thaùnh luoân ñöôïc thuùc ñaåy vì nhu caàu muïc vuï khaån thieát, nhaèm taêng cöôøng söù maïng loan baùo Tin möøng ñeå phuïc vuï nhaân loaïi.
Hoâm tröôùc ñoù, 26 thaùng Saùu naêm 2026, Ngoaïi tröôûng Toøa Thaùnh ñaõ gaëp baø Thuû töôùng maõn nhieäm Inga Ruginieneù vaø Boä tröôûng Ngoaïi giao Kestutis Budrys taïi thuû ñoâ Vilnius. Sau ñoù, ngaøi ñöôïc Toång thoáng Coäng hoøa Litva Gitanas Nauseùda tieáp kieán vaø trao taëng moät huaân chöông caáp cao cuûa Nhaø nöôùc.
Toång Giaùo phaän Kaunas ñöôïc thaønh laäp vaøo naêm 1926. Tröôùc ñoù, laõnh thoå naøy thuoäc Giaùo phaän Samogitia. Giaùo tænh Kaunas môùi ñöôïc thaønh laäp bao goàm caùc giaùo phaän Telyùiai, Vilkaviyùkis vaø Siauliai.
Töø ngaøy 11 thaùng Baûy naêm 2015, Toång Giaùo phaän ñöôïc giao cho Ñöùc Toång giaùm muïc Lionginas Virbalas, Doøng Teân, ngöôøi ñaõ ñöôïc Ñöùc Giaùo hoaøng Phanxicoâ boå nhieäm. Keå töø ngaøy 17 thaùng Hai naêm 2020, vò chuû chaên cuûa Toång Giaùo phaän laø Ñöùc Toång giaùm muïc Kestutis Keùvalas. Tröôùc ñoù, trong gaàn hai thaäp kyû (1996-2015), Toång Giaùo phaän Kaunas do Ñöùc Toång giaùm muïc Sigitas Tamkevicius, Doøng Teân, coi soùc. Nay ngaøi ñaõ veà höu. Tröôùc khi ñöôïc boå nhieäm laøm giaùm muïc, döôùi cheá ñoä Xoâ Vieát, cha Tamkevieius ñaõ tích cöïc baûo veä quyeàn töï do löông taâm vaø töï do toân giaùo. Vì hoaït ñoäng naøy, cha bò ñaøn aùp, töøng laø tuø nhaân chính trò vaø laø Toång bieân taäp cuûa tôø baùo bí maät Thôøi kyù Giaùo hoäi Coâng giaùo taïi Litva (Chronicle of the Catholic Church in Lithuania), ñöôïc xuaát baûn lieân tuïc töø naêm 1972 ñeán naêm 1989.
Ñeå ghi nhaän nhöõng ñoùng goùp ñoù, naêm 2014, Ñöùc Toång giaùm muïc Tamkevicius ñöôïc trao Giaûi thöôûng Töï do - moät phaàn thöôûng danh giaù cuûa Nhaø nöôùc Litva. Giaûi thöôûng ñöôïc trao cho ngaøi vaøo ngaøy 13 thaùng Gieâng trong moät buoåi leã taïi Quoác hoäi Litva (Seimas). Ngaøy 05 thaùng Möôøi naêm 2019, Ñöùc Giaùo hoaøng Phanxicoâ ñaõ boå nhieäm ngaøi laøm Hoàng y.
Toång Giaùo phaän Kaunas coù dieän tích khoaûng 8,750 caây soá vuoâng, vôùi khoaûng 425,000 cö daân, trong ñoù khoaûng 80% laø ngöôøi Coâng giaùo. Khoaûng 33,000 tín höõu, töông ñöông khoaûng 10% soá ngöôøi Coâng giaùo, tham döï thaùnh leã Chuùa nhaät moãi tuaàn.
(Ekai.pl 28-6-2026)