Nhìn laïi ngaøy ñaàu tieân
cuûa Coâng nghò Hoàng y
Nhìn laïi ngaøy ñaàu tieân cuûa Coâng nghò Hoàng y.
G. Traàn Ñöùc Anh, O.P.
Vatican (RVA News 28-06-2026) - 178 vò hoàng y trong toång soá 241 thaønh vieân Hoàng y ñoaøn ñaõ tham döï ngaøy ñaàu tieân, 26 thaùng Saùu naêm 2026, Coâng nghò Ngoaïi thöôøng cuûa Hoàng y ñoaøn do Ñöùc Thaùnh cha Leâoâ XIV trieäu taäp.
Phieân hoïp saùng 26 thaùng Saùu naêm 2026
Sau thaùnh leã ñoàng teá do Ñöùc Thaùnh cha chuû söï luùc 7 giôø 30, taïi Ñeàn thôø Thaùnh Pheâroâ, caùc hoàng y tieán vaøo Ñaïi thính ñöôøng Phaoloâ VI vaø phieân hoïp baét ñaàu luùc 9 giôø 30, vôùi baøi thaùnh ca "Veni Creator" caàu xin ôn Chuùa Thaùnh Thaàn. Tieáp ñeán, vò ñieàu hôïp laø Ñöùc Hoàng y Luis Joseù Rueda Aparicio, Toång giaùm muïc Bogotaø, thuû ñoâ Colombia, ñaõ môøi Ñöùc Hoàng y Nieân tröôûng Giovanni Battista Re, ñaïi dieän moïi ngöôøi ngoû lôøi caùm ôn Ñöùc Thaùnh cha khi ngaøi trieäu taäp coâng nghò naøy.
Sau ñoù, trong dieãn vaên khai maïc, Ñöùc Thaùnh cha vaïch roõ muïc ñích vaø caùc ñeà taøi caàn thaûo luaän, ñoàng thôøi tha thieát xin caùc hoàng y giuùp ñôõ ngaøi trong vieäc phuïc vuï vaø höôùng daãn Giaùo hoäi hoaøn vuõ.
Phieân hoïp ñöôïc tieáp tuïc vôùi baøi thuyeát trình gôïi yù cuûa Ñöùc Hoàng y Grzegorz Rys, Toång giaùm muïc Cracovia beân Ba Lan. Ngaøi trình baøy baøi suy nieäm Kinh thaùnh nhaèm môû ñaàu cho caùc cuoäc thaûo luaän, taäp trung vaøo: nhöõng ñau khoå, caêng thaúng vaø thao thöùc ñang hieän dieän nôi caùc daân toäc vaø caùc coäng ñoaøn Giaùo hoäi; nhöõng daáu chæ cuûa hy voïng, loøng trung thaønh vôùi Tin möøng vaø khaû naêng hoøa giaûi.
Thaûo luaän nhoùm
Sau baøi gôïi yù cuûa Ñöùc Hoàng y Toång giaùm muïc Cracovia, Caùc hoàng y ñöôïc chia thaønh caùc nhoùm nhoû ñeå laøm vieäc:
- 8 nhoùm goàm caùc hoàng y cöû tri ñang hoaëc töøng ñaûm nhaän nhieäm vuï muïc vuï taïi caùc giaùo phaän, keå caû caùc Söù thaàn Toøa Thaùnh;
- 10 nhoùm goàm caùc hoàng y thuoäc Giaùo trieàu Roâma vaø caùc hoàng y treân 80 tuoåi, khoâng coøn quyeàn baàu Giaùo hoaøng.
Sau moät luùc caàu nguyeän thinh laëng, caùc hoàng y baét ñaàu laøm vieäc theo töøng nhoùm. Caùc vò ñaõ thaûo luaän nhieàu chuû ñeà, trong ñoù ñaëc bieät coù: nhöõng bieán ñoåi xaõ hoäi, söï phaân cöïc trong xaõ hoäi, caêng thaúng chính trò vaø baïo löïc, tình traïng thieáu toân troïng caùc nhoùm thieåu soá, thaùi ñoä thuø nghòch ñoái vôùi Giaùo hoäi vaø söï gia taêng traøo löu baøi Do Thaùi.
Ñeán 12 giôø 10, trong phieân hoïp toaøn theå, ñaïi dieän cuûa moät soá nhoùm ñaõ trình baøy keát quaû thaûo luaän. Taát caû ñeàu nhìn nhaän raèng nhaân loaïi ñang traûi qua nhieàu ñau khoå trong boái caûnh nhöõng bieán ñoåi xaõ hoäi saâu saéc. Caùc chuû ñeà noåi baät goàm: tình traïng phaân cöïc ngaøy caøng gia taêng trong xaõ hoäi vaø ngay caû trong caùc coäng ñoaøn Giaùo hoäi; caêng thaúng chính trò vaø baïo löïc; tin giaû vaø truyeàn thoâng thieáu ñoái thoaïi; khoù khaên trong quaûn trò vaø chung soáng; naïn baïo löïc ngaøy caøng ñöôïc coi laø phöông thöùc giaûi quyeát xung ñoät, daãn ñeán thuø nghòch caù nhaân, chieán tranh vaø xung ñoät quoác teá.
Nhieàu nhoùm cuõng ñeà caäp ñeán tình traïng vi phaïm quyeàn cuûa caùc nhoùm toân giaùo thieåu soá vaø saéc toäc; söï suy giaûm töï do toân giaùo; thaùi ñoä thuø nghòch, thaäm chí baïo löïc ñoái vôùi Giaùo hoäi; söï gia taêng cuûa traøo löu baøi Do Thaùi. Caùc hoàng y cuõng löu yù ñeán chuû nghóa caù nhaân cöïc ñoan; khuûng hoaûng gia ñình; söï coâ ñôn nôi ngöôøi giaø vaø ngöôøi treû; tyû leä töï töû vaø nghieän ma tuùy gia taêng.
Vaán ñeà giôùi treû, ñaëc bieät trong boái caûnh khuûng hoaûng kinh teá, taøi chính vaø thò tröôøng lao ñoäng, cuõng ñöôïc thaûo luaän roäng raõi. Nhieàu phaùt bieåu nhaán maïnh caûm giaùc maát loøng tin cuûa ngöôøi treû vaøo caùc theå cheá, neàn daân chuû vaø töông lai, cuøng vôùi caùc vaán ñeà nhö: tyû leä sinh giaûm; toäi phaïm coù toå chöùc; toäi phaïm nôi caùc treû vò thaønh nieân; buoân baùn ma tuùy.
Caùc hoàng y cuõng nhaän ñònh raèng söï tuïc hoùa, söï ñaùnh maát caùc giaù trò sieâu vieät vaø yù nghóa cuoäc soáng ñaõ laøm suy yeáu khaû naêng xaây döïng caùc moái töông quan giöõa con ngöôøi. Hieän töôïng di cö ñöôïc nhìn nhaän nhö moät thöïc teá caàn ñöôïc giaûi quyeát baèng nhöõng chính saùch hoäi nhaäp ñuùng ñaén, trong khi caùc hình thöùc loaïi tröø môùi vaãn tieáp tuïc xuaát hieän. Ngoaøi ra, caùc nhoùm hoàng y coøn ñeà caäp ñeán: khuûng hoaûng sinh thaùi; tham nhuõng; nhöõng khoù khaên trong ñôøi soáng taïi caùc ñoâ thò lôùn.
Giaùo hoäi - ngöôøi meï vaø nôi ñoùn tieáp
Tröôùc nhöõng thöïc traïng aáy, taát caû caùc nhoùm ñeàu khaúng ñònh Giaùo hoäi phaûi theå hieän mình nhö: moät ngöôøi meï; moät maùi nhaø ñoùn tieáp moïi ngöôøi; moät coäng ñoaøn bieát nhìn nhaän nhöõng sai laàm cuûa mình vaø bieán ñau khoå thaønh cô hoäi tröôûng thaønh; moät tieáng noùi nhaéc nhôû theá giôùi raèng toaøn theå nhaân loaïi laø moät gia ñình.
Nhieàu nhoùm nhaán maïnh raèng, trong khi nhieàu theå cheá ñang maát uy tín, Giaùo hoäi ñöôïc môøi goïi leân tieáng maïnh meõ baûo veä: phaåm giaù con ngöôøi; hoøa bình; hoøa giaûi; coâng ích. Chính khi gaàn guõi vôùi nhöõng ngöôøi ñau khoå, Giaùo hoäi tìm thaáy söï tín nhieäm maø nhieàu ñònh cheá khaùc ñang ñaùnh maát.
Caùc hoàng y cuõng khaúng ñònh: Giaùo hoäi laø chuyeân gia veà nhöõng töông quan nhaân baûn chaân thaät; nhieàu ngöôøi treû ngaøy nay ñang khao khaùt Tin möøng; tính hieäp haønh laø con ñöôøng Chuùa Quan phoøng daønh cho Giaùo hoäi vaø nhaân loaïi; baùc aùi vaø lieân ñôùi laø chöùng taù soáng ñoäng cuûa Tin möøng; ngöôøi di cö coù theå trôû thaønh moät phuùc laønh cho caùc coäng ñoaøn tieáp nhaän hoï; Giaùo hoäi caàn tieáp tuïc daán thaân cho hoøa bình vaø söï tham gia cuûa moïi thaønh phaàn trong ñôøi soáng coäng ñoaøn.
Moät soá nhoùm cuõng nhaán maïnh giaù trò cuûa chöùng taù Kitoâ giaùo taïi nhöõng nôi ngöôøi Coâng giaùo chæ laø moät "ñaøn chieân nhoû beù". Giaùo duïc ñöôïc coi laø moâi tröôøng quan troïng ñeå taùi xaây döïng coâng ích vaø nuoâi döôõng caùc ôn goïi. Caùc hình thöùc ñaïo ñöùc bình daân vaø nhöõng leã hoäi ñöùc tin cuûa Daân Chuùa cuõng ñöôïc nhìn nhaän laø daáu chæ cuûa hy voïng. Caùc hoàng y nhaán maïnh taàm quan troïng cuûa: ñoái thoaïi ñaïi keát; ñoái thoaïi lieân toân; caàu nguyeän cho hoøa bình.
Moät soá nhoùm cuõng nhaéc ñeán chuyeán toâng du gaàn ñaây cuûa Ñöùc Thaùnh cha taïi Taây Ban Nha vaø ca ngôïi Ñöùc Leâoâ XIV nhö moät tieáng noùi trung thaønh vaø töï do trong thôøi ñaïi hoâm nay.
Lôøi keát cuûa Ñöùc Giaùo hoaøng
Ñöùc Leâoâ XIV hieän dieän trong phaàn khai maïc, sau ñoù ngaøi rôøi hoäi tröôøng khi caùc nhoùm baét ñaàu laøm vieäc vaø trôû laïi vaøo cuoái phieân hoïp.
Sau phaàn töôøng trình cuûa caùc nhoùm, Ñöùc Thaùnh cha caûm ôn caùc hoàng y vaø moät laàn nöõa nhaán maïnh taàm quan troïng cuûa söï tham gia vaø ñoái thoaïi. Nhaéc laïi baøi suy nieäm cuûa Ñöùc Hoàng y Rys veà hình aûnh ngöôøi bò ñaùnh troïng thöông naèm beân veä ñöôøng, Ñöùc Giaùo hoaøng noùi: "Neáu chuùng ta khoâng muø, thì thaáy roõ raøng laø coù raát nhieàu ñau khoå." Ngaøi nhaän ñònh raèng söï coâ ñôn vaø ñau khoå laø haäu quaû cuûa xaõ hoäi hoâm nay. Giaùo hoäi ñöôïc môøi goïi ñaùp laïi baèng vieäc xaây döïng söï hieäp thoâng, khoâng chæ qua vieäc môû cöûa nhaø thôø vaø cöû haønh caùc bí tích, maø coøn baèng caùch taïo neân nhöõng cô hoäi vaø kinh nghieäm gaëp gôõ giöõa con ngöôøi vôùi nhau.
Phieân hoïp keát thuùc vôùi kinh Truyeàn tin vaø ñaõ tieáp tuïc vaøo luùc 16 giôø cuøng ngaøy.
Phieân hoïp chieàu ngaøy 26 thaùng Saùu naêm 2026
Chieàu ngaøy thöù Saùu, ngaøy 26 thaùng Saùu naêm 2026, caùc hoàng y taùi nhoùm taïi Ñaïi thính ñöôøng Phaoloâ VI. Môû ñaàu caùc hoàng y ñaõ caàu nguyeän cho Venezuela ñang chòu ñau thöông vì ñoäng ñaát. Caùc vò cuõng töôûng nieäm caùc naïn nhaân bò thieät maïng.
Phieân hoïp mang chuû ñeà "Vaên hoùa quyeàn löïc vaø neàn vaên minh cuûa tình yeâu", daønh ñeå suy tö veà Chöông V cuûa thoâng ñieäp Magnifica humanitas. Buoåi hoïp baét ñaàu baèng giôø caàu nguyeän chung döôùi söï ñieàu phoái cuûa Ñöùc Hoàng y Pablo Virgilio Siongco David ñeán töø Philippines.
Sau ñoù, Ñöùc Hoàng y Pablo môøi Ñöùc Hoàng y Víctor Manuel Fernaùndez, Toång tröôûng Boä Giaùo lyù Ñöùc tin, trình baøy baøi tham luaän gôïi yù. Ñöùc Giaùo hoaøng Leâoâ hieän dieän luùc khai maïc phieân hoïp vaø sau ñoù trôû laïi khi toaøn theå ñaïi bieåu hoïp phieân khoaùng ñaïi.
Khoâng ñöôïc bình thöôøng hoùa chieán tranh
Sau phaàn môû ñaàu, caùc nhoùm baét ñaàu laøm vieäc. Coù 11 nhoùm trình baøy tröôùc hoäi tröôøng, goàm 8 nhoùm cuûa ñôït thöù nhaát vaø 3 nhoùm cuûa ñôït thöù hai.
Theo thoâng caùo cuûa Phoøng Baùo chí Toøa Thaùnh, taát caû caùc nhoùm ñeàu ñeà caäp ñeán nhöõng thaùch ñoá cuûa thôøi ñaïi hoâm nay: "Söùc maïnh phi nhaân hoùa cuûa vaên hoùa quyeàn löïc, tính phoå quaùt cuûa hieän töôïng naøy, caùm doã chaïy theo loái suy nghó cuûa nhöõng ngöôøi naém quyeàn, xu höôùng bình thöôøng hoùa chieán tranh vaø söï phaân cöïc; taát caû nhöõng ñieàu ñoù laøm giaûm daàn ngöôõng chòu ñöïng tröôùc baïo löïc vaø daãn ñeán moät söï ñôn giaûn hoùa ñaày nguy hieåm trong vieäc tìm kieám giaûi phaùp."
Töø ñoù, caùc hoàng y nhaán maïnh traùch nhieäm cuûa moïi ngöôøi trong vieäc xaây döïng hoøa bình vaø neàn vaên minh cuûa tình yeâu. Caùc vò cuõng khaúng ñònh Giaùo hoäi phaûi laøm chöùng moät caùch ñaùng tin caäy, tröôùc heát ngay trong chính mình, veà söï caàn thieát cuûa moät ngoân ngöõ bieát höôùng ñeán con ngöôøi: moät ngoân ngöõ cuûa laéng nghe, tha thöù, hoøa giaûi, coâng lyù mang tính haøn gaén vaø nhöõng haønh ñoäng cuï theå.
Ñoù phaûi laø thöù ngoân ngöõ coù khaû naêng chaïm ñeán traùi tim cuûa nhöõng ngöôøi ñang ôû trong xung ñoät, bieát thaáu hieåu nhöõng veát thöông do chieán tranh gaây neân vaø "giuùp thuùc ñaåy vieäc tìm kieám söï hieäp nhaát trong Giaùo hoäi."
Traùch nhieäm xaây döïng hoøa bình
Caùc nhoùm cuõng nhaán maïnh raèng söï hieäp nhaát trong Giaùo hoäi laø ñieàu kieän ñeå Giaùo hoäi coù theå laøm chöùng moät caùch ñaùng tin caäy, ñoàng thôøi khaúng ñònh söï caàn thieát cuûa vieäc ñoái thoaïi vôùi caùc tín ngöôõng vaø toân giaùo khaùc, ñaëc bieät laø vôùi Hoài giaùo.
Trong moät thôøi ñaïi maø "toaøn caàu hoùa söï döûng döng" khieán con ngöôøi ngaøy caøng thôø ô tröôùc noãi ñau cuûa ngöôøi khaùc, moãi ngöôøi ñeàu phaûi nhaän laáy traùch nhieäm xaây döïng hoøa bình.
Trong vieãn töôïng aáy, taát caû caùc nhoùm ñeàu nhaán maïnh vò trí trung taâm cuûa: ñöùc tin vaøo Chuùa Kitoâ; Tin möøng, coù khaû naêng bieán ñoåi theá giôùi khi khoâng chæ döøng laïi ôû lyù thuyeát; vaø ôn goïi nguyeân thuûy cuûa Giaùo hoäi.
Caùc hoàng y cuõng löu yù raèng coù nhöõng hoaøn caûnh chæ coù theå ñöôïc giaûi quyeát nhôø söï can thieäp cuûa Thieân Chuùa.
Moät soá nhoùm ñaõ nhaéc ñeán coâng vieäc muïc vuï cuûa Giaùo hoäi taïi Thaùnh Ñòa vaø Ñoâng AÂu nhö nhöõng minh chöùng cuï theå cho söù maïng aáy.
Cuoäc thaûo luaän cuõng ñeà caäp ñeán vai troø cuûa quyeàn löïc chính trò, voán caàn phaûi ñöôïc giaûi thoaùt khoûi "moái lieân keát ñoäc haïi vôùi quyeàn löïc kinh teá". Ngoaøi ra, caùc hoàng y coøn trao ñoåi veà: vai troø cuûa gia ñình; giaùo duïc; khoù khaên trong vieäc vöôït qua loái tö duy chæ tìm kieám nhöõng giaûi phaùp töùc thôøi; vaø nhu caàu thöïc hieän moät coâng cuoäc loan baùo Tin möøng ñaày can ñaûm.
Nhieàu nhoùm cuõng nhaéc ñeán vai troø cuûa neàn ngoaïi giao Toøa Thaùnh vaø caùc Söù thaàn Toøa Thaùnh trong vieäc laøm cho tieáng noùi cuûa Giaùo hoäi ñöôïc laéng nghe treân tröôøng quoác teá.
Ñoàng haønh vôùi Ñöùc Giaùo hoaøng trong lôøi keâu goïi hoøa bình
Trong boái caûnh aáy, nhieàu yù kieán cho raèng caàn phaûi vöôït qua logic cuûa "chieán tranh chính ñaùng", bôûi Tin möøng khoâng bao giôø ñöôïc aùp ñaët baèng söùc maïnh. Thay vaøo ñoù, caùc hoàng y ñeà nghò noùi ñeán quyeàn ñöôïc töï veä trong giôùi haïn töông xöùng.
Caùc vò cuõng baøy toû loøng bieát ôn saâu saéc ñoái vôùi Ñöùc Giaùo hoaøng Leâoâ XIV vì thoâng ñieäp cuûa ngaøi, ñaëc bieät laø vì söï leân aùn maïnh meõ ñoái vôùi caùc cuoäc xung ñoät vaø nhöõng lôøi keâu goïi khoâng ngöøng cho hoøa bình.
Cuoäc thaûo luaän coøn ñeà caäp ñeán thöøa taùc vuï Pheâroâ (munus petrinum), ñöôïc nhìn nhaän nhö söï baûo ñaûm cho tính ñoäc laäp cuûa Giaùo hoäi tröôùc quyeàn löïc chính trò, cuõng nhö nhaán maïnh nhu caàu thöïc hieän nhöõng cöû chæ mang tính bieåu töôïng coù theå trôû thaønh nhöõng daáu chæ cuûa hoøa bình trong thôøi ñaïi hoâm nay.
Moät lôøi môøi goïi soáng traùch nhieäm
Phaàn cuoái cuûa phieân hoïp daønh cho caùc phaùt bieåu caù nhaân cuûa moät soá hoàng y veà chuû ñeà ñang ñöôïc thaûo luaän.
Nhieàu vò baøy toû loøng bieát ôn vì Coâng nghò ñaõ taïo neân moät khoâng gian ñoái thoaïi vaø chia seû huynh ñeä, ñoàng thôøi taùi khaúng ñònh söï caàn thieát phaûi coäng taùc vôùi caùc nhaø laõnh ñaïo cuûa nhöõng toân giaùo khaùc nhaèm coå voõ neàn vaên minh cuûa tình yeâu.
Moät soá hoàng y cuõng nhaéc laïi phaûn öùng cuûa nhieàu ngöôøi tröôùc nhöõng lôøi nhaän ñònh thaúng thaén cuûa Ñöùc Giaùo hoaøng trong thoâng ñieäp veà vieäc Giaùo hoäi ñaõ chaäm treã trong vieäc leân aùn cheá ñoä noâ leä. Theo caùc ngaøi, chính nhöõng lôøi aáy ñaõ môû loøng nhieàu ngöôøi.
Caùc hoàng y nhaán maïnh raèng thoâng ñieäp khoâng chæ laø lôøi môøi goïi daønh cho toaøn theå Giaùo hoäi, maø coøn ñaëc bieät daønh cho Hoàng y ñoaøn, thuùc giuïc caùc ngaøi nhaän laáy traùch nhieäm xaây döïng hoøa bình. Ñieàu naøy coù theå ñöôïc theå hieän qua nhöõng cöû chæ mang tính bieåu töôïng, nhö Cuoäc Gaëp gôõ Caàu nguyeän cho Hoøa bình taïi Assisi naêm 1986, do Thaùnh Giaùo hoaøng Gioan Phaoloâ II trieäu taäp.
Phieân hoïp keát thuùc vaøo khoaûng 19 giôø 30, vôùi lôøi kinh beá maïc do Ñöùc Giaùo hoaøng Leâoâ chuû söï.
(Vatican News 26-6-2026)