Cha Ghado toá giaùc:
"Töø Baéc chí Nam, ngöôøi daân Nigeria
ñang soáng trong sôï haõi"
Cha Ghado toá giaùc: "Töø Baéc chí Nam, ngöôøi daân Nigeria ñang soáng trong sôï haõi".
Phuùc Nhaïc
Katari (RVA News 05-06-2026) - Tình traïng baïo löïc taïi Nigeria vaãn tieáp dieãn khoâng ngöøng. Chæ trong ba thaùng qua, taïi caùc coäng ñoaøn giaùo xöù Kurmin Dangana thuoäc bang Kaduna ñaõ coù chín ngöôøi thieät maïng vaø ít nhaát hai möôi laêm tín höõu bò baét coùc ñeå ñoøi tieàn chuoäc.
Tuy nhieân, theo cha Augustine Ghado, Haït tröôûng Haït Gujeni vaø Giaùm ñoác Tieåu Chuûng vieän Thaùnh Pheâroâ ôû Katari, baïo löïc khoâng chæ nhaém vaøo caùc Kitoâ höõu maø coøn aûnh höôûng ñeán moïi thaønh phaàn trong xaõ hoäi.
Ngöôøi daân soáng trong noãi sôï thöôøng xuyeân
Cha Ghado cho bieát: "Tình hình hieän nay taïi ñaát nöôùc thaät söï raát bi thaûm. Töø Baéc ñeán Nam, töø Ñoâng sang Taây, ngöôøi daân ñeàu soáng trong sôï haõi." Ngöôøi daân lo sôï bò saùt haïi treân ñöôøng, nhaø cöûa bò ñoát phaù hoaëc ngöôøi thaân bò baét coùc.
Môùi vaøi ngaøy tröôùc, taïi bang Kwara ôû mieàn Taây Nigeria, caùc baêng nhoùm vuõ trang ñaõ taán coâng moät ñoàn caûnh saùt, ñoát dinh thöï cuûa moät tieåu vöông ñòa phöông vaø baét coùc khoaûng möôøi ngöôøi.
Tröôùc ñoù khoâng laâu, moät nhoùm khaùc ñaõ taán coâng moät buoåi canh thöùc caàu nguyeän taïi Ekiti, gieát cheát ba ngöôøi vaø baét coùc ít nhaát hai möôi laêm ngöôøi.
Caùc coäng ñoaøn Kitoâ höõu chòu aûnh höôûng naëng neà
Cha Ghado cho bieát Giaùo hoäi ñang tröïc tieáp gaùnh chòu haäu quaû: nhieàu Kitoâ höõu bò gieát haïi hoaëc baét coùc; nhieàu nhaø thôø bò thieâu huûy; caùc laøng coù ña soá daân Kitoâ giaùo bò taán coâng vôùi nhieàu thöông vong.
Rieâng taïi bang Kaduna, trong voøng ba thaùng gaàn ñaây, caùc cuoäc taán coâng vaøo coäng ñoaøn Kurmin Dangana ñaõ laøm chín ngöôøi thieät maïng vaø hai möôi laêm ngöôøi bò baét coùc.
Tröôùc tình hình naøy, cha Christian Okewu Emmanuel, Chöôûng aán Toång Giaùo phaän Kaduna, ñaõ göûi thö leân Ban Thö kyù Coâng giaùo taïi Abuja, yeâu caàu chính phuû lieân bang khaån caáp taêng cöôøng caùc bieän phaùp baûo veä tính maïng vaø taøi saûn cuûa ngöôøi daân taïi caùc khu vöïc bò bao vaây.
Laøng maïc trôû thaønh nhöõng vuøng ñaát hoang
Bang Kaduna vaø nhieàu khu vöïc trung-baéc Nigeria hieän laø taâm ñieåm hoaït ñoäng cuûa caùc nhoùm vuõ trang maø chính phuû töø naêm 2022 ñaõ chính thöùc xeáp vaøo loaïi toå chöùc khuûng boá.
Cha Ghado cho bieát: "Nhöõng ngoâi laøng bò caùc nhoùm naøy taán coâng ñaõ trôû thaønh nhöõng ngoâi laøng ma." Nhieàu ngöôøi daân phaûi boû nhaø cöûa chaïy troán vaø soáng trong caùc traïi tò naïn trong nöôùc. Nhieàu giaùo xöù bò taøn phaù ñeán möùc caùc linh muïc khoâng theå quay laïi phuïc vuï muïc vuï cho giaùo daân.
Khoâng chæ Kitoâ höõu laø naïn nhaân
Cha Ghado nhaán maïnh raèng taïi caùc bang ñoâng baéc Nigeria, nôi ngöôøi Hoài giaùo chieám ña soá, caùc cuoäc taán coâng cuûa nhöõng nhoùm khuûng boá cuõng khoâng chöøa baát kyø ai. Theo cha: "Nhöõng keû naøy khoâng nhaát thieát choïn naïn nhaân döïa treân toân giaùo. Ñieàu chuùng quan taâm laø soá tieàn chuoäc coù theå thu ñöôïc."
Nguyeân nhaân cuûa cuoäc khuûng hoaûng
Cha Ghado cho raèng nguyeân nhaân chính cuûa tình traïng leo thang baïo löïc laø:
- Thieáu quyeát taâm cuûa chính quyeàn trong vieäc choáng toäi phaïm;
- Söï yeáu keùm trong vieäc kieåm soaùt caùc löïc löôïng ngoaøi voøng phaùp luaät;
- Söï vaéng maët cuûa nhaø nöôùc taïi nhieàu vuøng laõnh thoå haàu nhö khoâng ñöôïc quaûn lyù.
Nhöõng khu vöïc khoâng coù ñuû löïc löôïng an ninh ñaõ trôû thaønh moâi tröôøng thuaän lôïi cho caùc hoaït ñoäng khuûng boá vaø toäi phaïm.
Giaùo hoäi tieáp tuïc leân tieáng
Cha Ghado khaúng ñònh Giaùo hoäi Nigeria vaãn tieáp tuïc laø "tieáng noùi cuûa nhöõng ngöôøi khoâng coù tieáng noùi". Hoäi ñoàng Giaùm muïc Nigeria thöôøng xuyeân keâu goïi chính quyeàn thöïc hieän traùch nhieäm baûo veä ngöôøi daân.
Sau vuï thaûm saùt hôn 100 ngöôøi taïi bang Benue vaøo thaùng Saùu naêm 2025, caùc giaùm muïc Nigeria ñaõ ra tuyeân boá maïnh meõ, leân aùn vuï vieäc laø: "Moät haønh vi man rôï vaø laø söï thaát baïi veà maët luaân lyù cuõng nhö hieán phaùp." Caùc ngaøi yeâu caàu chính quyeàn lieân bang taêng cöôøng an ninh taïi caùc vuøng noâng thoân vaø baûo veä caùc coäng ñoàng noâng daân tröôùc caùc baêng nhoùm vuõ trang.
Ngheøo ñoùi gia taêng
Theo cha Ghado, tình traïng maát an ninh keùo daøi, coäng vôùi giaù nhieân lieäu vaø nhu yeáu phaåm taêng maïnh do aûnh höôûng cuûa chieán söï taïi Trung Ñoâng, ñang ñaåy Nigeria vaøo moät cuoäc khuûng hoaûng môùi.
Moät thoáng keâ kinh teá gaàn ñaây cho thaáy giaù xaêng taïi nhieàu khu vöïc ñaõ taêng töø khoaûng 850 naira/lít leân hôn 1,320 naira/lít. Trong khi ñoù, ñaàu naêm 2023, giaù xaêng chæ ôû möùc khoaûng 195 naira/lít. Söï gia taêng choùng maët naøy ñang laøm traàm troïng theâm tình traïng ngheøo ñoùi vaø coù nguy cô gaây ra nhöõng baát oån xaõ hoäi nghieâm troïng trong thôøi gian tôùi.
(Vatican News 30-5-2026)