Phuïng vuï ñöa chuùng ta trôû veà vôùi ñieàu coát yeáu
Tieáp kieán chung cuûa Ñöùc Thaùnh cha: Phuïng vuï ñöa chuùng ta trôû veà vôùi ñieàu coát yeáu.
Phuùc Nhaïc
Vatican (RVA News 04-06-2026) - Luùc 10 giôø, thöù Tö, ngaøy 03 thaùng Saùu naêm 2026, Ñöùc Thaùnh cha Leâoâ XIV ñaõ tieáp kieán chung khoaûng gaàn ba möôi ngaøn tín höõu haønh höông, quy tuï taïi Quaûng tröôøng Thaùnh Pheâroâ. Hieän dieän trong dòp naøy cuõng coù möôøi giaùm muïc caùc nöôùc.
Nhö thöôøng leä, khi ra ñeán Quaûng tröôøng treân xe mui traàn, Ñöùc Thaùnh cha tieán doïc theo caùc loái ñi ñeå chaøo thaêm caùc tín höõu vaø chuùc laønh cho moät soá em beù ñöôïc nhaân vieân an ninh beá leân tröôùc ngaøi.
Taïi leã ñaøi, Ñöùc Thaùnh cha laøm daáu thaùnh giaù vaø chaøo phuïng vuï môû ñaàu buoåi tieáp kieán. Caùc ñoäc vieân laàn löôït coâng boá baèng caùc thöù tieáng khaùc nhau moät ñoaïn trích töø Tin möøng theo thaùnh Luca (Lc 24,28-31):
"Khi hoï ñeán gaàn laøng maø hoï ñònh tôùi, Ngöôøi laøm nhö coøn phaûi ñi xa hôn nöõa. Nhöng hoï naøi eùp Ngöôøi raèng: "Xin ôû laïi vôùi chuùng toâi, vì trôøi ñaõ veà chieàu vaø ngaøy saép taøn roài." Ngöôøi vaøo ñeå ôû laïi vôùi hoï. Khi ñoàng baøn vôùi hoï, Ngöôøi caàm laáy baùnh, daâng lôøi chuùc tuïng, beû ra vaø trao cho hoï. Baáy giôø maét hoï môû ra vaø hoï nhaän ra Ngöôøi. Nhöng Ngöôøi bieán maát khoûi taàm maét hoï".
Huaán giaùo
Trong baøi huaán giaùo, Ñöùc Thaùnh cha tieáp tuïc loaït baøi veà Coâng ñoàng chung Vatican II, vôùi Hieán cheá Sacrosanctum Concilium: Phuïng vuï trong maàu nhieäm cuûa Giaùo hoäi. Baøi naøy laø baøi thöù ba veà Hieán cheá noùi treân vaø coù ñeà taøi laø: "Nghi thöùc, daáu chæ vaø bieåu töôïng".
Môû ñaâu baøi huaán giaùo, Ñöùc Thaùnh cha noùi:
"Anh chò em thaân meán,
Tieáp tuïc loaït baøi giaùo lyù veà Hieán cheá Coâng ñoàng Sacrosanctum Concilium (SC) veà phuïng vuï, hoâm nay chuùng ta cuøng döøng laïi ñeå suy tö veà moät soá yeáu toá caáu thaønh cuûa phuïng vuï thaùnh, ñoù laø nghi thöùc, daáu chæ vaø bieåu töôïng.
Coâng ñoàng chung Vatican II, keá thöøa thaønh quaû quyù giaù cuûa Phong traøo Phuïng vuï, ñaõ giuùp chuùng ta taùi khaùm phaù moät chaân lyù voán raát soáng ñoäng trong yù thöùc cuûa Giaùo hoäi thôøi sô khai vaø trong giaùo huaán cuûa caùc Giaùo phuï. Caùc nghi thöùc cuûa phuïng vuï Kitoâ giaùo khoâng phaûi laø lôùp voû beân ngoaøi cuûa maàu nhieäm bí tích, cuõng khoâng phaûi laø taäp hôïp nhöõng nghi leã tuøy tieän, nhöng laø söï trung gian mang tính Giaùo hoäi, qua ñoù hoàng aân Thieân Chuùa ñeán vôùi chuùng ta. Chính vì theá, Coâng ñoàng môøi goïi chuùng ta hieåu Maàu nhieäm Ñöùc tin (Mysterium fidei) ñöôïc thöïc hieän trong phuïng vuï qua caùc nghi thöùc vaø lôøi nguyeän (x. SC, 48).
Nghi thöùc ñònh hình haønh ñoäng phuïng vuï vaø, qua ñoù, ñònh hình caû ñôøi soáng chuùng ta, taïo neân nôi chuùng ta moät caûm thöùc thieâng lieâng giuùp chuùng ta coù khaû naêng caûm neám söï hieän dieän cuûa Thieân Chuùa nhôø Ñöùc Gieâsu Kitoâ. Dó nhieân, ñieàu naøy chæ xaûy ra khi chuùng ta khoâng ñöùng ngoaøi hay chæ laø nhöõng khaùn giaû caâm laëng (x. cuøng nguoàn), nhöng tham döï vaøo phuïng vuï baèng taát caû con ngöôøi mình - thaân xaùc, trí tueä vaø taâm hoàn - trong söï vaâng phuïc meänh leänh cuûa Chuùa. Nhôø nghi thöùc thaùnh, chuùng ta ñöôïc ñaøo luyeän ñeå laéng nghe Lôøi Chuùa, bieát taï ôn vaø thôø phöôïng, bieát chia seû tình huynh ñeä vaø soáng hieäp thoâng trong Giaùo hoäi. Chuùng ta khaùm phaù mình laø moät coäng ñoaøn vôùi nhieàu khuoân maët khaùc nhau nhöng ñöôïc quy tuï bôûi cuøng moät ñöùc tin.
Nghi thöùc ñöa chuùng ta vaøo moät chuoãi cöû chæ vaø lôøi nguyeän ñöôïc xaùc ñònh roõ raøng; ñoâi khi ñieàu naøy coù theå traùi ngöôïc vôùi khuynh höôùng töï phaùt cuûa moãi caù nhaân. Tuy nhieân, logic cuûa nghi thöùc khoâng nhaèm troùi buoäc töï do vaøo nhöõng khuoân maãu cöùng nhaéc. Traùi laïi, baèng söï trang nghieâm ñôn sô trong nhòp ñieäu cuûa mình, nghi thöùc laøm giaùn ñoaïn nhöõng hoaït ñoäng taát baät, ñöa chuùng ta trôû veà vôùi ñieàu coát yeáu.
Nhôø ñoù, chuùng ta khaùm phaù moät chieàu kích khaùc cuûa haønh ñoäng, khoâng bò chi phoái bôûi nhöõng tính toaùn mang tính hieäu quaû; ñoàng thôøi traûi nghieäm moät caùch khaùc veà thôøi gian vaø khoâng gian. Trong nghi thöùc, chuùng ta caûm nghieäm ñöôïc logic cuûa söï nhöng khoâng, tìm thaáy moät khoaûng döøng giuùp taùi taïo taâm hoàn, nhaän ra raèng mình luoân ñöôïc aân suûng Thieân Chuùa ñi tröôùc, vaø hoïc caùch soáng trong moät nhòp ñieäu ñöôïc Chuùa Thaùnh Thaàn ngöï trò. Ngöõ phaùp cuûa nghi thöùc ñöôïc deät neân töø nhöõng daáu chæ vaø bieåu töôïng rieâng cuûa phuïng vuï. Trong ñoù, nhö Coâng ñoàng khaúng ñònh, "söï thaùnh hoùa con ngöôøi ñöôïc bieåu thò baèng caùc daáu chæ khaû giaùc vaø ñöôïc thöïc hieän theo caùch thöùc rieâng cuûa töøng daáu chæ aáy" (SC, 7). Saùch Giaùo lyù Hoäi thaùnh Coâng giaùo ñaøo saâu giaù trò cuûa caùc daáu chæ naøy khi nhaéc raèng: "YÙ nghóa cuûa chuùng trong coâng trình taïo döïng vaø trong vaên hoùa nhaân loaïi ñöôïc xaùc ñònh roõ hôn qua caùc bieán coá cuûa Giao öôùc Cuõ vaø ñöôïc maëc khaûi troïn veïn nôi con ngöôøi vaø coâng trình cuûa Ñöùc Kitoâ" (soá 1145). Moät ví duï tieâu bieåu laø daáu chæ nöôùc: töø nguoàn goác cuûa coâng trình taïo döïng ñeán traän Ñaïi Hoàng Thuûy, töø cuoäc vöôït qua Bieån Ñoû ñeán soâng Gioñan, roài ñeán doøng nöôùc chaûy ra töø caïnh söôøn Ñöùc Kitoâ; taát caû trôû thaønh daáu chæ bí tích cuûa vieäc ñöôïc dìm vaøo trong caùi cheát vaø söï phuïc sinh cuûa Ngöôøi.
"Daáu chæ" vaø "bieåu töôïng" thöôøng ñöôïc duøng nhö nhöõng töø ñoàng nghóa. Thöïc ra, moät daáu chæ mang tính bieåu töôïng khi noù coù khaû naêng quy chieáu khoâng chæ tôùi moät yù nieäm, maø coøn tôùi caû moät heä thoáng yù nghóa vaø giaù trò. Chaúng haïn, khi chuùng ta ñöôïc raûy nöôùc thaùnh, nôi chuùng ta ñöôïc khôi daäy yù thöùc veà hoàng aân ñaõ laõnh nhaän trong Bí tích Röûa toäi vaø söï gaén boù cuûa chuùng ta vôùi ñôøi soáng môùi trong Chuùa Kitoâ. Thöù ñeán, caùc bieåu töôïng mang baûn chaát thöïc haønh; tröôùc heát, chuùng laø nhöõng haønh ñoäng: coù theå ñôn giaûn vaø quen thuoäc nhö quyø goái hay trao bình an cho nhau, hoaëc ñoøi hoûi söï daán thaân saâu xa hôn nhö nhöõng haønh vi caáu thaønh moãi bí tích. Treân heát, caùc bieåu töôïng coù moät chieàu kích ñaëc bieät laø khaû naêng thöïc hieän vaø bieán ñoåi. Chuùng taùc ñoäng khoâng chæ treân nhöõng yeáu toá vaät chaát caáu thaønh neân chuùng, maø coøn treân nhöõng ngöôøi tieáp xuùc vôùi chuùng, taïo neân söï thuoäc veà, chaïm ñeán traùi tim vaø taâm trí, ñoàng thôøi khôi daäy nhöõng töông quan Giaùo hoäi ñích thöïc.
Trong Toâng thö Desiderio desideravi, Ñöùc Giaùo hoaøng Phanxicoâ, tieáp nhaän tö töôûng cuûa Romano Guardini, ñaõ xaùc ñònh raèng: "Nhieäm vuï ñaàu tieân cuûa coâng cuoäc ñaøo taïo phuïng vuï laø giuùp con ngöôøi moät laàn nöõa coù khaû naêng hieåu vaø soáng caùc bieåu töôïng" (soá 44). Chuùng ta caàn ñeå cho caùc nghi thöùc phuïng vuï giaùo duïc mình; caàn chaêm chuùt veû ñeïp cuûa caùc cöû haønh phuïng vuï baèng söï tinh teá vaø khoâng tuøy tieän; ñoàng thôøi daán thaân vaøo moät neàn giaùo lyù khai taâm maàu nhieäm (mistagogia) ñích thöïc. Kinh nghieäm veà moät neàn phuïng vuï soáng ñoäng vaø soát saéng, ñöôïc ñoàng haønh bôûi moät giaùo huaán khai taâm maàu nhieäm thích hôïp, laø nguoàn löïc toát nhaát ñeå ñaùnh thöùc nôi moïi ngöôøi söï côûi môû ñoái vôùi cuoäc gaëp gôõ Thieân Chuùa. Theo logic cuûa maàu nhieäm Nhaäp Theå, cuoäc gaëp gôõ aáy chæ coù theå xaûy ra khi toaøn theå con ngöôøi ñöôïc tham döï: tinh thaàn, linh hoàn vaø thaân xaùc (x. 1 Tx 5,23).
Chaøo thaêm vaø nhaén nhuû
Sau baøi giaùo lyù baèng tieáng YÙ treân ñaây cuûa Ñöùc Thaùnh cha, caùc ñoäc vieân laàn löôït toùm taét baèng chín ngoân ngöõ khaùc nhau, keøm theo nhöõng lôøi chaøo thaêm vaø nhaén nhuû cuûa Ñöùc Thaùnh cha.
Khi chaøo baèng tieáng Phaùp, Ñöùc Thaùnh cha noùi: "Toâi thaân aùi chaøo caùc khaùch haønh höông noùi tieáng Phaùp, ñaëc bieät laø caùc baïn treû ñeán töø Mauritius vaø nöôùc Phaùp.
Anh chò em thaân meán, öôùc gì caùc cöû haønh phuïng vuï cuûa anh chò em, vôùi veû ñeïp vaø söï trang nghieâm cuûa mình, luoân quy höôùng veà Maàu nhieäm vaø daãn ñöa taâm hoàn anh chò em ñeán vieäc chieâm ngaém Thieân Chuùa Ba Ngoâi. Öôùc gì caùc cöû haønh aáy xaây döïng vaø bieåu loä söï hieäp nhaát cuûa Giaùo hoäi trong moät tình baùc aùi chaân thaønh vaø ñoùn tieáp moïi ngöôøi. Xin Thieân Chuùa chuùc laønh cho anh chò em vaø gia ñình anh chò em".
Vôùi caùc tín höõu noùi tieáng Anh, Ñöùc Thaùnh cha ngoû lôøi nhö sau: "Toâi chaøo taát caû caùc khaùch haønh höông vaø khaùch vieáng thaêm noùi tieáng Anh tham döï buoåi tieáp kieán hoâm nay, ñaëc bieät caùc ñoaøn ñeán töø Anh, Thuïy Ñieån, UÙc, Indonesia, Myanmar, Philippines, Haøn Quoác, Canada vaø Hoa Kyø.
Toâi ñaëc bieät chaøo caùc hoïc giaû vaø tham döï vieân cuûa hoäi nghò "Söûa ñoåi Tuyeân ngoân Ñaøi Baéc cuûa Hieäp hoäi Y khoa Theá giôùi", cuõng nhö caùc ñoái taùc toå chöùc Hoäi nghò Thöôïng ñænh Toaøn caàu "Nuoâi döôõng Hy voïng cho Treû em". Khi chuaån bò cöû haønh Ñaïi leã Mình vaø Maùu Thaùnh Chuùa Kitoâ, chuùng ta haõy ñöôïc cuûng coá bôûi hoàng aân thaàn linh naøy vaø trôû neân nhöõng chöùng nhaân cho tình yeâu cuûa Ngöôøi ñoái vôùi taát caû nhöõng ai chuùng ta gaëp gôõ".
Ñöùc Thaùnh cha noùi tieáp: "Toâi chaøo caùc tín höõu noùi tieáng AÛ Raäp, ñaëc bieät caùc linh muïc vaø tu só ñeán töø Trung Ñoâng. Chuùa Thaùnh Thaàn laø Ñaáng höôùng daãn vaø naâng ñôõ chuùng ta treân haønh trình cuoäc soáng. Chuùng ta haõy môû roäng taâm hoàn mình cho Ngöôøi, ñeå Ngöôøi daãn ñöa chuùng ta ñeán chaân lyù vaø ñoå ñaày chuùng ta baèng bình an cuûa Ñöùc Kitoâ. Xin Chuùa chuùc laønh cho taát caû anh chò em vaø luoân gìn giöõ anh chò em khoûi moïi söï döõ!"
Khi ngoû lôøi vôùi caùc tín höõu noùi tieáng Ba Lan, Ñöùc Thaùnh cha noùi: "Töø leã troïng Mình vaø Maùu Thaùnh Chuùa Kitoâ vaø trong nhöõng ngaøy tieáp theo, anh chò em seõ daønh moät söï toân thôø ñaëc bieät cho Ñöùc Kitoâ hieän dieän trong Bí tích Thaùnh Theå. Vieäc tham döï caùc cuoäc röôùc Thaùnh Theå - ñaëc bieät cuûa caùc gia ñình, thieáu nhi vaø giôùi treû - öôùc gì trôû thaønh moät chöùng taù ñöùc tin can ñaûm, ñoàng thôøi nhaéc nhôù moïi ngöôøi raèng Thieân Chuùa hieän dieän giöõa daân Ngöôøi vaø ñoàng haønh vôùi hoï trong cuoäc soáng haèng ngaøy. Toâi ban pheùp laønh cho taát caû anh chò em!"
Sau khi chaøo baèng caùc thöù tieáng khaùc nöõa, Ñöùc Thaùnh cha ngoû lôøi baèng tieáng YÙ raèng: "Toâi thaân aùi chaøo ñoùn caùc khaùch haønh höông noùi tieáng YÙ. Ñaëc bieät, toâi chaøo caùc Nöõ töû Thaùnh Taâm Chuùa Gieâsu, caùc thaønh vieân Gia ñình Montfort vaø caùc Nöõ tu Ñöùc Meï Nhaø Tieäc Ly; toâi khích leä hoï trôû neân daáu chæ hy voïng cho nhöõng ai ñang khao khaùt Thieân Chuùa, chaân lyù vaø bình an cuûa Ngöôøi.
Toâi cuõng muoán daønh lôøi ñaëc bieät cho caùc linh muïc vaø tu só Trung Ñoâng: toâi ñoàng haønh baèng lôøi caàu nguyeän vaø pheùp laønh cuûa mình cho söù vuï cuûa anh chò em cuõng nhö cho nhöõng khaùt voïng cuûa caùc quoác gia anh chò em.
Sau cuøng, toâi göûi lôøi ñeán caùc baïn treû, nhöõng ngöôøi ñau yeáu vaø caùc ñoâi taân hoân.
Ngaøy mai, töùc laø ngaøy 04 thaùng Saùu, taïi nhieàu nôi Giaùo hoäi cöû haønh Ñaïi leã Mình vaø Maùu Thaùnh Chuùa Kitoâ, hay theo caùch goïi Latinh quen thuoäc hôn laø leã Corpus Domini. Trong Bí tích Thaùnh Theå, chuùng ta chieâm ngaém Ñöùc Gieâsu laø taám baùnh ñöôïc beû ra vaø trao ban cho moãi ngöôøi chuùng ta. Moät hình thöùc ñaïo ñöùc bình daân Thaùnh Theå laø caùc cuoäc röôùc kieäu Mình Thaùnh Chuùa, ñöôïc toå chöùc treân ñöôøng phoá cuûa nhieàu quoác gia; nhaân dòp naøy, toâi khuyeán khích moïi ngöôøi tieáp tuïc duy trì sinh ñoäng truyeàn thoáng toát ñeïp naøy nhö moät chöùng taù coâng khai cuûa ñöùc tin.
Toâi ban pheùp laønh cho taát caû anh chò em!"
Buoåi tieáp kieán chung keát thuùc baèng Kinh Laïy Cha vaø pheùp laønh cuûa Ñöùc Thaùnh cha.