Phuïng vuï thaùnh giöõ gìn truyeàn thoáng laønh maïnh
vaø côûi môû ñoái vôùi moät söï tieán boä chính ñaùng
Tieáp kieán chung cuûa Ñöùc Thaùnh cha: Phuïng vuï thaùnh giöõ gìn truyeàn thoáng laønh maïnh vaø côûi môû ñoái vôùi moät söï tieán boä chính ñaùng.
Phuùc Nhaïc
Vatican (RVA News 28-05-2026) - Luùc 10 giôø saùng, thöù Tö ngaøy 27 thaùng Naêm naêm 2026, Ñöùc Thaùnh cha Leâoâ XIV ñaõ tieáp kieán chung khoaûng hai möôi laêm ngaøn tín höõu haønh höông, taïi Quaûng tröôøng Thaùnh Pheâroâ döôùi baàu trôøi naéng gaét. Hieän dieän trong dòp naøy cuõng coù khoaûng möôøi giaùm muïc töø caùc nôi treân theá giôùi.
Nhö thöôøng leä, khi ra ñeán quaûng tröôøng treân chieác xe mui traàn maøu traéng, Ñöùc Thaùnh cha tieán doïc theo caùc loái ñi ñeå chaøo thaêm caùc tín höõu vaø chuùc laønh cho moät soá em beù ñöôïc nhaân vieân an ninh beá leân tröôùc ngaøi.
Taïi leã ñaøi, Ñöùc Thaùnh cha laøm daáu thaùnh giaù vaø chaøo phuïng vuï môû ñaàu buoåi tieáp kieán. Caùc ñoäc vieân laàn löôït coâng boá baèng caùc thöù tieáng khaùc nhau moät ñoaïn trích töø thö thaùnh Phaoloâ göûi tín höõu Roâma, ñoaïn 15, töø caâu 4 ñeán caâu 6:
"Taát caû nhöõng gì ñaõ ñöôïc vieát tröôùc ñaây ñeàu ñöôïc vieát ñeå daïy doã chuùng ta, haàu nhôø söï kieân trì vaø nieàm an uûi do Kinh Thaùnh mang laïi maø chuùng ta giöõ vöõng nieàm hy voïng. Xin Thieân Chuùa laø nguoàn kieân trì vaø an uûi ban cho anh em ñöôïc ñoàng taâm nhaát trí vôùi nhau theo göông Ñöùc Kitoâ Gieâsu, ñeå anh em moät loøng moät tieáng toân vinh Thieân Chuùa laø Cha Ñöùc Gieâsu Kitoâ, Chuùa chuùng ta."
Huaán giaùo
Trong baøi huaán giaùo lieàn ñoù, Ñöùc Thaùnh cha tieáp tuïc loaït baøi veà Coâng ñoàng chung Vatican II, vôùi Hieán cheá "Sacrosanctum Concilium": Phuïng vuï trong maàu nhieäm cuûa Giaùo hoäi. Baøi naøy laø baøi thöù hai veà Hieán cheá naøy vaø coù ñeà taøi laø: "Caûi toå phuïng vuï: truyeàn thoáng vaø phaùt trieån".
Môû ñaàu baøi huaán giaùo, Ñöùc Thaùnh cha noùi:
"Anh chò em thaân meán,
Trong Thoâng ñieäp Mediator Dei, Ñaáng Trung gian cuûa Thieân Chuùa, Ñöùc Pioâ XII ñaùng kính vieát raèng: "Giaùo hoäi laø moät cô theå soáng ñoäng; vì theá, ngay caû trong lónh vöïc phuïng vuï thaùnh, trong khi vaãn giöõ nguyeân veïn giaùo huaán cuûa mình, Giaùo hoäi vaãn taêng tröôûng vaø phaùt trieån, thích nghi vaø hoøa hôïp vôùi nhöõng hoaøn caûnh vaø nhu caàu phaùt sinh theo doøng thôøi gian" (I,V).
Hoaøn toaøn lieân tuïc vôùi nguyeân taéc naøy, Coâng ñoàng chung Vatican II, trong phaàn môû ñaàu cuûa Hieán cheá Sacrosanctum Concilium (SC), nhìn nhaän raèng "boån phaän cuûa mình laø phaûi ñaëc bieät quan taâm ñeán vieäc caûi toå vaø thaêng tieán phuïng vuï" (soá 1). Thaät vaäy, Coâng ñoàng ñaõ ñöôïc trieäu taäp nhaèm muïc ñích "laøm cho ñôøi soáng Kitoâ nôi caùc tín höõu ngaøy caøng phaùt trieån hôn, thích nghi toát hôn vôùi nhöõng ñoøi hoûi cuûa thôøi ñaïi ñoái vôùi nhöõng cô caáu coù theå thay ñoåi, coå voõ taát caû nhöõng gì coù theå goùp phaàn vaøo söï hieäp nhaát cuûa moïi ngöôøi tin vaøo Chuùa Kitoâ, vaø cuûng coá nhöõng gì giuùp môøi goïi moïi ngöôøi vaøo trong loøng Giaùo hoäi" (cuøng nguoàn treân).
Trong boái caûnh lòch söû aáy, ngöôøi ta caûm nhaän maïnh meõ nhu caàu ñoåi môùi caùc hình thöùc nghi leã, qua ñoù Giaùo hoäi suoát nhieàu theá kyû ñaõ thöïc hieän vieäc toân vinh Thieân Chuùa vaø thaùnh hoùa daân Kitoâ giaùo. Nhôø Phong traøo Phuïng vuï, ñaõ hình thaønh xaùc tín - sau naøy ñöôïc Thaùnh Gioan Phaoloâ II dieãn taû - theo ñoù: "Coù moät moái lieân heä heát söùc chaët cheõ vaø höõu cô giöõa vieäc canh taân phuïng vuï vaø vieäc ñoåi môùi toaøn boä ñôøi soáng Giaùo hoäi. Giaùo hoäi khoâng chæ haønh ñoäng nhöng coøn dieãn taû chính mình trong phuïng vuï, vaø töø phuïng vuï Giaùo Hoäi kín muùc söùc maïnh cho ñôøi soáng" (Dominicae Cenae, 13).
Ñeå giuùp caùc tín höõu deã daøng tieáp caän söï phong phuù cuûa caùc hoàng aân aân suûng ñöôïc ban phaùt qua phuïng vuï thaùnh, Hieán cheá Sacrosanctum Concilium ñaõ chæ ra höôùng ñi caàn theo baèng moät coâng thöùc raát suùc tích vaø hieäu quaû: "giöõ gìn truyeàn thoáng laønh maïnh vaø côûi môû ñoái vôùi moät söï tieán boä chính ñaùng" (SC, 23).
Ñöùc Giaùo hoaøng Beâneâñictoâ XVI ñaõ nhaän thaáy trong tuyeân boá muïc tieâu naøy "chöông trình caûi toå" cuûa caùc Nghò phuï Coâng ñoàng, "ñöôïc giöõ quaân bình giöõa truyeàn thoáng phuïng vuï lôùn lao cuûa quaù khöù vaø töông lai", ñoàng thôøi ngaøi nhaän xeùt raèng "khoâng ít laàn ngöôøi ta ñoái laäp moät caùch vuïng veà giöõa truyeàn thoáng vaø tieán boä", trong khi "thöïc ra hai khaùi nieäm naøy boå tuùc cho nhau: truyeàn thoáng töï noù ñaõ bao haøm moät caùch naøo ñoù söï tieán boä. Coù theå noùi raèng doøng soâng truyeàn thoáng mang trong mình chính nguoàn maïch cuûa noù vaø höôùng veà cöûa bieån" (Dieãn vaên vôùi caùc tham döï vieân Hoäi nghò nhaân dòp kyû nieäm 50 naêm thaønh laäp Giaùo Hoaøng Hoïc vieän thaùnh Anselmo veà Phuïng vuï, ngaøy 6 thaùng 5 naêm 2011).
Coâng ñoàng khaúng ñònh tính chính ñaùng cuûa söï tieán boä beùn reã trong Truyeàn thoáng ñích thöïc, baèng caùch phaân bieät trong phuïng vuï "moät phaàn baát bieán vì thuoäc phaàn do Thieân Chuùa thieát laäp" vôùi "nhöõng phaàn coù theå thay ñoåi, laø nhöõng phaàn qua doøng thôøi gian coù theå hoaëc thaäm chí phaûi thay ñoåi, neáu trong ñoù ñaõ len loûi nhöõng yeáu toá khoâng coøn phuø hôïp vôùi baûn chaát saâu xa cuûa chính phuïng vuï, hoaëc ñaõ trôû neân keùm thích hôïp" (SC, 21).
Nhöõng thay ñoåi nhö theá ñaõ khoâng ngöøng dieãn ra qua caùc theá kyû nhaèm giuùp caùc tín höõu tham döï caùch sinh hoa keát quaû vaøo maàu nhieäm Vöôït Qua cuûa Chuùa Kitoâ - neàn taûng cuûa ñöùc tin Kitoâ giaùo - thoâng qua caùc haønh vi phuïng töï. Vì theá, vieäc phuïng töï cuûa Giaùo hoäi ñaõ "nhaäp theå" vaøo caùc hình thöùc vaên hoùa cuûa töøng thôøi ñaïi, ñoàng thôøi coù khaû naêng aûnh höôûng vaø thaäm chí bieán ñoåi chuùng. Nhö vaäy, suoát nhieàu theá kyû, phuïng vuï ñaõ trôû thaønh moät ñoäng löïc ñaåy maïnh coâng cuoäc loan baùo Tin möøng. Ngaøy nay caàn phaûi canh taân nguoàn naêng löôïng aáy trong söï lieân tuïc vôùi truyeàn thoáng Coâng giaùo ñích thöïc vaø soáng ñoäng, nghóa laø theo moät naêng ñoäng nhaèm daãn ñöa caùc tín höõu ñeán söï vieân maõn cuûa chaân lyù.
Do ñoù, coù theå hieåu ñöôïc vì sao caùc Nghò phuï Coâng ñoàng ñaõ khuyeán nghò raèng vieäc duyeät xeùt caùc nghi thöùc, khi ñaùp öùng "moät ích lôïi thaät söï vaø ñaõ ñöôïc xaùc nhaän cuûa Giaùo hoäi", luoân phaûi ñöôïc thöïc hieän "vôùi löu yù raèng caùc hình thöùc môùi phaûi phaùt sinh moät caùch höõu cô töø caùc hình thöùc ñaõ coù" (SC, 23). Vì thieän ích cuûa toaøn theå Giaùo hoäi, moïi cuoäc caûi toå luoân phaûi coù tröôùc ñoù "moät cuoäc nghieân cöùu caån troïng veà thaàn hoïc, lòch söû vaø muïc vuï" (cuøng nguoàn treân).
Baèng caùch ñoù, Huaán quyeàn Coâng ñoàng môøi goïi traùnh gaây hoang mang cho caùc tín höõu, ñoàng thôøi ngaên caûn baát cöù ai töï yù theâm bôùt hay söûa ñoåi ñieàu gì trong lónh vöïc phuïng vuï (x. SC, 22). Söï tieán boä maø Hieán cheá Coâng ñoàng nhaéc ñeán hoaøn toaøn khoâng laøm toån haïi ñeán söï hieäp thoâng trong Giaùo hoäi; traùi laïi, nhaèm cuûng coá vaø thuùc ñaåy söï hieäp thoâng aáy.
Vaø Ñöùc Thaùnh cha keát luaän raèng: "Vì theá, toâi khuyeán khích taát caû nhöõng ai ñöôïc môøi goïi chuaån bò vieäc cöû haønh caùc maàu nhieäm thaùnh, ñaëc bieät laø caùc linh muïc thi haønh thöøa taùc vuï chuû söï phuïng vuï, haõy luoân gìn giöõ söï toân troïng ñoái vôùi caùc baûn vaên vaø quy ñònh phuïng vuï. Söï toân troïng naøy phaùt xuaát töø thaùi ñoä noäi taâm saün saøng vaø tín thaùc nôi Thieân Chuùa, bieåu loä loøng khieâm nhöôøng tröôùc söï cao caû cuûa Ngöôøi vaø loøng trung thaønh chaân thaønh vôùi söï hieäp thoâng cuûa Giaùo hoäi."
Chaøo thaêm vaø nhaén nhuû
Sau baøi giaùo lyù baèng tieáng YÙ treân ñaây cuûa Ñöùc Thaùnh cha, caùc ñoäc vieân laàn löôït toùm taét baèng chín thöù tieáng khaùc nhau, keøm theo nhöõng lôøi chaøo thaêm vaø nhaén nhuû cuûa ngaøi.
Khi chaøo baèng tieáng Phaùp, Ñöùc Thaùnh cha noùi: "Toâi thaân aùi chaøo caùc tín höõu noùi tieáng Phaùp, ñaëc bieät laø caùc ñoaøn haønh höông ñeán töø Liban vaø Phaùp.
Anh chò em thaân meán, chuùng ta haõy khaån caàu Chuùa Thaùnh Thaàn ñeå moät cuoäc canh taân phuïng vuï trung thaønh vôùi Truyeàn thoáng ñích thöïc cuûng coá söï hieäp thoâng trong Giaùo hoäi vaø söï tham döï troïn veïn cuûa caùc tín höõu.
Vôùi caùc tín höõu noùi tieáng Anh, Ñöùc Thaùnh cha noùi: "Toâi chaøo caùc khaùch haønh höông vaø khaùch vieáng thaêm noùi tieáng Anh tham döï buoåi tieáp kieán hoâm nay, ñaëc bieät caùc nhoùm ñeán töø Anh, Ireland, Cameroon, Kenya, Nigeria, AÁn Ñoä, Pakistan, Philippines, Haøn Quoác, Canada vaø Hoa Kyø.
Xin bình an cuûa Thieân Chuùa gìn giöõ taâm trí vaø taâm hoàn anh chò em, ñeå anh chò em nhaän bieát tình yeâu cuûa Ñöùc Gieâsu Kitoâ vaø vui töôi chia seû tình yeâu aáy vôùi tha nhaân.
Roài Ñöùc Thaùnh cha noùi tieáp: "Toâi chaøo caùc tín höõu noùi tieáng AÛ Raäp, ñaëc bieät laø nhöõng ngöôøi ñeán töø Liban. Ñöùc Maria, Meï chuùng ta, luoân hieän dieän vôùi chuùng ta, caàu nguyeän cho chuùng ta vaø chaêm soùc chuùng ta baèng tình maãu töû yeâu thöông. Xin Chuùa chuùc laønh cho taát caû anh chò em vaø luoân gìn giöõ anh chò em khoûi moïi söï döõ!
Khi ngoû lôøi vôùi caùc tín höõu noùi tieáng Ba Lan, Ñöùc Thaùnh cha noùi: "Toâi thaân aùi chaøo caùc tín höõu Ba Lan. Hoâm qua anh chò em ñaõ möøng Ngaøy cuûa Meï. Toâi caûm ôn taát caû caùc baø meï ñaõ quaûng ñaïi trao ban hoàng aân söï soáng vaø chaêm soùc con caùi mình, daïy chuùng bieát yeâu meán Thieân Chuùa vaø tha nhaân. Xin Thaùnh Maãu Thieân Chuùa chuyeån caàu cho hoï, ñeå hoï nhaän ñöôïc aân suûng cuûa moät moái daây gaén boù beàn vöõng vôùi Chuùa Gieâsu. Vôùi söï trôï giuùp cuûa Meï, anh chò em haõy baûo veä söï soáng cuûa moãi con ngöôøi treân queâ höông mình - töø luùc thuï thai cho ñeán khi qua ñôøi töï nhieân. Toâi chuùc laønh cho taát caû anh chò em".
Sau khi chaøo baèng caùc thöù tieáng khaùc nöõa, Ñöùc Thaùnh cha ngoû lôøi baèng tieáng YÙ: "Toâi thaân aùi chaøo ñoùn caùc ñoaøn haønh höông noùi tieáng YÙ. Ñaëc bieät, toâi chaøo caùc tu só nam nöõ hieän dieän trong buoåi tieáp kieán naøy: caùc nöõ tu thuoäc Lieân hieäp Beà treân Thöôïng caáp YÙ, caùc nöõ tu Thaùnh Phaoloâ thaønh Chartres, caùc nöõ tu Doøng Ba Capuchin Thaùnh Gia, caùc nöõ tu Ursuline Thöøa sai Thaùnh Taâm vaø caùc Sö huynh Marist. Toâi caàu chuùc moãi ngöôøi laøm soáng laïi loøng nhieät thaønh cuûa ñôøi soáng thaùnh hieán vaø ñem laïi söùc soáng môùi cho söù maïng cuûa coäng ñoaøn mình.
Toâi cuõng thaân aùi ñoùn tieáp caùc chuûng sinh cuûa Ñaïi Chuûng vieän Mieàn Puglia, nhöõng ngöôøi tham döï giaûi voâ ñòch Ñöùc Meï - leã hoäi caùc daân toäc taïi Orte Scalo, vaø Huynh ñoaøn Chaân phöôùc Angelo da Furci. Toâi khuyeán khích taát caû anh chò em haõy trôû thaønh chöùng nhaân cuûa ñôøi soáng Kitoâ giaùo ñích thöïc vaø cuûa söï môû loøng lieân ñôùi vôùi tha nhaân.
Sau cuøng, toâi göûi lôøi ñeán caùc baïn treû, caùc beänh nhaân vaø caùc ñoâi taân hoân. Öôùc gì cuoäc haønh höông cuûa anh chò em ñeán Roâma, ñaëc bieät laø ñeán vieáng moä caùc thaùnh Toâng ñoà, laøm cho ñöùc tin cuûa anh chò em vaøo Chuùa Kitoâ ñöôïc theâm maïnh meõ: xin Ngöôøi trôû thaønh aùnh saùng vaø con ñöôøng cho cuoäc soáng cuûa anh chò em.
Toâi ban pheùp laønh cho taát caû anh chò em!
Buoåi tieáp kieán chung keát thuùc vôùi Kinh Laïy Cha vaø pheùp laønh cuûa Ñöùc Thaùnh cha.