Phoù Toång thoáng Myõ:
Thoâng ñieäp môùi cuûa Ñöùc Giaùo hoaøng Leâoâ XIV "raát saâu saéc"
Phoù Toång thoáng Myõ: Thoâng ñieäp môùi cuûa Ñöùc Giaùo hoaøng Leâoâ XIV "raát saâu saéc".
G. Traàn Ñöùc Anh, O.P.
Washington (RVA News 28-05-2026) - Trong cuoäc phoûng vaán daønh cho ñaøi Truyeàn hình NBC News, ngaøy 26 thaùng Naêm naêm 2026, Phoù Toång thoáng Myõ, JD Vance, cho bieát duø chöa ñoïc heát thoâng ñieäp ñaàu tieân cuûa Ñöùc Giaùo hoaøng Leâoâ XIV, mang teân Magnifica Humanitas, nhöng nhöõng gì oâng ñaõ ñoïc "nghe raát saâu saéc".
Thoâng ñieäp Magnifica Humanitas: Veà vieäc baûo veä con ngöôøi trong thôøi ñaïi trí tueä nhaân taïo, ñeà caäp ñeán caùc moái lo ngaïi veà phaåm giaù con ngöôøi tröôùc AI vaø "neàn vaên hoùa quyeàn löïc", trong ñoù Ñöùc Giaùo hoaøng Leâoâ XIV keâu goïi taùi cam keát xaây döïng moät "neàn vaên minh tình thöông".
OÂng Vance - vò Phoù Toång thoáng Coâng giaùo thöù hai trong lòch söû Hoa Kyø vaø laø ngöôøi uûng hoä coâng ngheä AI - cho bieát oâng môùi chæ ñoïc "moät vaøi phaàn" cuûa thoâng ñieäp vaø caùc baøi vieát lieân quan ñeán vaên kieän naøy, nhöng OÂng noùi: "Nhöõng gì toâi ñoïc nghe raát saâu saéc, ñuùng nhö ñieàu ngöôøi ta mong ñôïi nôi moät vò laõnh ñaïo cuûa Giaùo hoäi". "Ñieàu veà luaân lyù laø caùc nguyeân taéc thì khoâng bao giôø thay ñoåi, nhöng caùch aùp duïng caùc nguyeân taéc aáy thì thay ñoåi, bôûi vì theá giôùi thay ñoåi".
Trong vaên kieän, Ñöùc Giaùo hoaøng Leâoâ XIV cuõng ñeà caäp ñeán hoïc thuyeát "chieán tranh chính ñaùng", voán ñöôïc hình thaønh chuû yeáu do Thaùnh Augustinoâ vaø Thaùnh Toâma Aquinoâ. Hoïc thuyeát naøy ñaõ ñöôïc Giaùo hoäi chaáp nhaän suoát nhieàu theá kyû nhaèm xaùc ñònh khi naøo chieán tranh coù theå ñöôïc xem laø hôïp lyù veà maët luaân lyù döôùi nhöõng ñieàu kieän nghieâm ngaët.
Tuy nhieân, Ñöùc Giaùo hoaøng Leâoâ XIV cho raèng trong boái caûnh hieän ñaïi - ñaëc bieät vôùi söï troãi daäy cuûa AI - hoïc thuyeát naøy ngaøy caøng khoâng coøn ñuû söùc ñaùp öùng vaø "nay ñaõ loãi thôøi". Ngaøi vieát: "Nhaân loaïi hieän coù nhieàu coâng cuï hieäu quaû hôn vaø thích hôïp hôn ñeå baûo veä söï soáng con ngöôøi vaø giaûi quyeát xung ñoät, nhö ñoái thoaïi, ngoaïi giao vaø tha thöù... Vieäc söû duïng vuõ löïc, baïo löïc vaø vuõ khí phaûn aùnh moät söï ngheøo naøn trong caùc moái töông quan, voán luoân gaây haäu quaû thaûm khoác cho daân thöôøng".
Ñöùc Giaùo hoaøng cuõng keâu goïi aùp duïng "nhöõng giôùi haïn ñaïo ñöùc nghieâm ngaët nhaát" ñoái vôùi vieäc söû duïng AI trong chieán tranh, ñoàng thôøi ñeà xuaát caùc "tieâu chí phaân ñònh cuï theå" vaø nhöõng "yeâu caàu khoâng theå thöông löôïng".
Phoù Toång thoáng Vance cuõng khaúng ñònh caàn "caäp nhaät" hoïc thuyeát chieán tranh chính ñaùng.
Tröôùc ñoù, vaøo thaùng Tö naêm 2026, oâng Vance töøng gaây tranh caõi khi vieän daãn hoïc thuyeát chieán tranh chính nghóa ñeå noùi veà xung ñoät cuûa chính quyeàn Trump vôùi Iran, sau khi Toång thoáng Donald Trump chæ trích laäp tröôøng phaûn ñoái cuoäc chieán cuûa Ñöùc Giaùo hoaøng Leâoâ XIV.
Ngay sau ñoù, Ñöùc giaùm muïc Phuï taù James Massa cuûa Giaùo phaän Brooklyn, bang New York, Chuû tòch UÛy ban Giaùo lyù thuoäc Hoäi ñoàng Giaùm muïc Coâng giaùo Hoa Kyø, duø khoâng neâu ñích danh Vance, ñaõ ra tuyeân boá baûo veä giaùo huaán cuûa Giaùo hoäi.
Tuy nhieân, trong cuoäc phoûng vaán môùi naøy, oâng Vance döôøng nhö baøy toû söï ñoàng tình vôùi nhöõng nhaän ñònh cuûa Ñöùc Giaùo hoaøng veà hoïc thuyeát chieán tranh chính nghóa trong thoâng ñieäp. OÂng noùi: "Baïn coù caùc coâng ngheä môùi vaø hình thöùc chieán tranh môùi, neân baïn phaûi caäp nhaät hoïc thuyeát "chieán tranh chính ñaùng... Con ngöôøi ñang töông taùc vôùi nhau theo nhöõng caùch môùi, neân caàn phaûi suy nghó laïi toaøn boä hoïc thuyeát xaõ hoäi Coâng giaùo döôùi aùnh saùng cuûa theá giôùi môùi maø chuùng ta ñang soáng. Vaø toâi nghó ñoù chính xaùc laø ñieàu Ñöùc Giaùo hoaøng ñang coá gaéng thöïc hieän. Vì theá toâi raát vui vì ngaøi ñaõ laøm ñieàu ñoù".
Tröôùc khi thoâng ñieäp ñöôïc coâng boá, trong moät cuoäc hoïp baùo ngaøy 19 thaùng Naêm naêm 2026, oâng Vance cho bieát oâng kyø voïng vaên kieän naøy "seõ chöùa ñöïng raát nhieàu hieåu bieát saâu saéc, coù ñieàu toâi seõ ñoàng yù, coù ñieàu coù theå toâi khoâng ñoàng yù, nhöng toâi nghó ñaây seõ laø moät vaên kieän cöïc kyø quan troïng".
(osvnews.com 26-5-2026)