Caritas Jerusalem baùo ñoäng:
Hôn 70,000 ca nhieãm beänh
taïi Daûi Gaza do chuoät hoaønh haønh
Caritas Jerusalem baùo ñoäng: Hôn 70,000 ca nhieãm beänh taïi Daûi Gaza do chuoät hoaønh haønh.
Phuùc Nhaïc
Gaza (RVA News 17-05-2026) - Caritas Jerusalem baùo ñoäng tình traïng y teá nghieâm troïng taïi Gaza: hôn 70,000 ca nhieãm beänh vì naïn chuoät hoaønh haønh.
Giöõa cuoäc khuûng hoaûng nhaân ñaïo keùo daøi taïi Daûi Gaza, moät tình traïng khaån caáp y teá nghieâm troïng môùi ñang noåi leân: söï buøng phaùt oà aït cuûa loaøi gaëm nhaám, laøm gia taêng söï laây lan cuûa beänh taät. Theo Toå chöùc Y teá Theá giôùi (WHO), keå töø ñaàu naêm 2026 ñaõ ghi nhaän hôn 70,000 tröôøng hôïp nhieãm kyù sinh truøng ngoaøi da vaø caùc beänh laây truyeàn töø loaøi gaëm nhaám. Söï gia taêng naøy coù lieân quan ñeán tình traïng quaù taûi daân cö, söï taøn phaù treân dieän roäng vaø söï suïp ñoå cuûa heä thoáng veä sinh - y teá.
Thoâng tin treân ñöôïc moät baùc só cuûa Caritas Jerusalem ñang laøm vieäc thöïc ñòa taïi Gaza chia seû. Vì lyù do an ninh, ngöôøi naøy yeâu caàu ñöôïc giaáu teân. Cuoäc phoûng vaán naøy ñaõ ñöôïc Caritas Internationalis ñaêng taûi laïi.
Soá ca taêng leân moãi ñeâm
Vò baùc só keå laïi moät trong nhöõng tröôøng hôïp gaàn ñaây nhaát: moät ngöôøi ñaøn oâng 35 tuoåi bò chuoät caén vaøo ngoùn tay, khi ñang nguû trong moät toøa nhaø bò phaù huûy moät phaàn, xung quanh ñaày ñoáng ñoå naùt vaø raùc thaûi. "Beänh nhaân ñaõ ñöôïc xöû lyù baèng caùch laøm saïch veát thöông, duøng khaùng sinh, tieâm phoøng uoán vaùn vaø ñieàu trò khaùng sinh ñöôøng uoáng".
Baùc só noùi theâm raèng nhöõng vuï vieäc töông töï ñang ngaøy caøng gia taêng. Theo caùc nguoàn tin beänh vieän, moãi ñeâm coù khoaûng 10 ngöôøi bò chuoät caén ñöôïc ñöa ñeán khoa caáp cöùu. Neáu nhö caùc phöông phaùp ñieàu trò cô baûn vaãn coøn coù theå thöïc hieän, nhö "laøm saïch veát thöông, duøng khaùng sinh vaø tieâm phoøng uoán vaùn" - thì vieäc xöû lyù caùc ca phöùc taïp hôn laïi gaëp raát nhieàu khoù khaên do tình traïng thieáu huït nghieâm troïng trong heä thoáng y teá. "Khoaûng 50% vaät tö y teá thieát yeáu hieän khoâng coù saün, vì theá nhaân vieân y teá phaûi laøm vieäc trong ñieàu kieän cöïc kyø khoù khaên. Taïi Gaza, hieän khoâng coù huyeát thanh hay vaéc xin phoøng beänh daïi. Naêng löïc chaån ñoaùn bò suy giaûm nghieâm troïng do thieáu thuoác thöû, thieát bò xeùt nghieäm vaø maùy PCR".
Nguy cô ngaøy caøng lôùn ñoái vôùi ngöôøi daân
Tình traïng chuoät hoaønh haønh khoâng chæ nguy hieåm vì caùc veát caén. Theo vò baùc só, "chuoät caén raùch leàu baït, laøm nhieãm baån thöïc phaåm vaø gieo raéc noãi sôï haõi roäng khaép, ñaëc bieät trong caùc gia ñình phaûi sô taùn ñang soáng taïi caùc traïi taïm cö hoaëc nôi truù aån taïm thôøi.. Caùc gia ñình, ñaëc bieät laø treû em, sôï phaûi nguû vaøo ban ñeâm. Nhaân vieân y teá nghi ngôø soá ca beänh laây truyeàn töø loaøi gaëm nhaám ñang gia taêng, nhöng quy moâ thöïc söï cuûa hieän töôïng naøy vaãn chöa theå xaùc ñònh vì thieáu coâng cuï chaån ñoaùn".
Caàn caùc bieän phaùp khaån caáp
Theo vò baùc só, "Ñeå kieåm soaùt tình traïng khaån caáp naøy, caàn coù caùc bieän phaùp can thieäp ngay laäp töùc vaø phoái hôïp ñoàng boä... caàn thieát phaûi haønh ñoäng ngay trong lónh vöïc veä sinh moâi tröôøng: Caàn doïn deïp ñoáng ñoå naùt vaø xöû lyù raùc thaûi, khoâi phuïc heä thoáng coáng raõnh vaø baûo ñaûm tieáp caän nöôùc saïch, phaân phaùt thuoác dieät chuoät vaø caùc coâng cuï kieåm soaùt kyù sinh truøng, ñoàng thôøi baûo ñaûm an toaøn cho nhaø ôû. Caùc ngoâi nhaø phaûi ñöôïc laøm saïch vaø khöû truøng caån thaän, moïi loái xaâm nhaäp coù theå cuûa chuoät vaø chuoät coáng ñeàu phaûi ñöôïc bòt kín".
Theo baùc só, taát caû nhöõng ñieàu naøy chæ coù theå thöïc hieän ñöôïc neáu coù moät leänh ngöøng baén thöïc söï vaø moät quaù trình taùi thieát thöïc söï - "nhöõng yeáu toá khoâng theå thieáu ñeå giaûi quyeát taän goác nguyeân nhaân cuûa cuoäc khuûng hoaûng". OÂng cuõng nhaán maïnh raèng coâng cuoäc taùi thieát khoâng chæ lieân quan ñeán cô sôû haï taàng nhöng coøn phaûi bao goàm söùc khoûe moâi tröôøng: quaûn lyù raùc thaûi, heä thoáng caáp nöôùc, nhaø maùy khöû maën ñeå baûo ñaûm nguoàn nöôùc an toaøn vaø caùc heä thoáng kieåm soaùt dòch haïi. Ñoàng thôøi, oâng khaúng ñònh "vieäc taùi thieát heä thoáng y teá cuûa Gaza laø voâ cuøng caáp baùch, bao goàm khoâi phuïc beänh vieän vaø phoøng xeùt nghieäm, taêng cöôøng nhaân löïc vaø phuïc hoài naêng löïc chaån ñoaùn. Ñaây khoâng phaûi laø ñieàu tuøy choïn. Ñoù laø neàn taûng cuûa moät heä thoáng y teá vaän haønh hieäu quaû. Neáu khoâng coù nhöõng bieän phaùp naøy, chuùng ta seõ tieáp tuïc chöùng kieán nhöõng caùi cheát hoaøn toaøn coù theå traùnh ñöôïc".
Vaø khi höôùng veà töông lai, baùc só vaãn khoâng queân nhaéc ñeán hy voïng: "Vieäc khoâi phuïc giaùo duïc vaø söùc beàn cuûa giôùi treû Gaza. Chính hoï laø töông lai vaø hoï xöùng ñaùng coù moät töông lai".
(Sir 15-6-2026)