Ñöùc Thaùnh cha ñaõ gaëp gôõ caùc giaùo sö vaø sinh vieân
Ñaïi hoïc La Sapienza ôû Roma
Ñöùc Thaùnh cha ñaõ gaëp gôõ caùc giaùo sö vaø sinh vieân Ñaïi hoïc La Sapienza ôû Roma.
G. Traàn Ñöùc Anh, O.P.
Roma (RVA News 15-05-2026) - Saùng thöù Naêm, ngaøy 14 thaùng Naêm naêm 2026, Ñöùc Thaùnh cha Leâoâ XIV ñaõ vieáng thaêm Ñaïi hoïc La Sapienza ôû Roma. Trong dòp naøy, ngaøi ñeà cao vai troø cuûa giaùo duïc, traùch nhieäm cuûa theá heä treû cuõng nhö caùc giaûng vieân tröôùc nhu caàu xaây döïng hoøa bình, coâng lyù trong theá giôùi hieän ñaïi cuõng nhö traùch nhieäm cuûa con ngöôøi trong vieäc baûo toàn traùi ñaát.
Ñaïi hoïc Sapienza do Ñöùc Giaùo hoaøng Bonifaxio VIII thaønh laäp naêm 1303, nhöng nay laø moät Ñaïi hoïc Coâng laäp cuûa chính phuû YÙ vaø goàm coù 15 phaân khoa taïi nhieàu chi nhaùnh khaùc nhau, vôùi toång coäng 122,000 sinh vieân.
Ñöùc Thaùnh cha Leâoâ XIV ñeán thaêm Ñaïi hoïc naøy theo lôøi môøi cuûa baø Antonella Polimeni, nöõ Vieän tröôûng ñaàu tieân trong 700 naêm lòch söû cuûa Ñaïi hoïc La Sapienza. Naêm nay baø 64 tuoåi (1962), voán laø moät giaùo sö baùc só tröôûng nha khoa taïi ñaây vaø laø taùc giaû cuûa 470 baøi nghieân cöùu ñaêng treân caùc taïp chí chuyeân moân ôû YÙ vaø nöôùc ngoaøi.
Vieáng thaêm
Chöông trình vieáng thaêm bao goàm vieäc Ñöùc Leâoâ XIV gheù thaêm nhaø nguyeän Ñaïi hoïc luùc 10 giôø 20, hoäi kieán vôùi baø Vieän tröôûng, phaùt bieåu tröôùc caùc giaùo sö vaø sinh vieân, gaëp gôõ Hoäi ñoàng Ñaïi hoïc cuøng nhaân vieân tröôøng. Ñöùc Giaùo hoaøng cuõng tham quan trieån laõm veà lòch söû Ñaïi hoïc vaø Giaùo hoaøng.
Ñeán nôi vaøo luùc 10 giôø 20, Ñöùc Thaùnh cha ñaõ ñöôïc giaùo sö Vieän tröôûng, cuøng vôùi Ñöùc Hoàng y Baldo Reina, Giaùm quaûn Roma, vaø cha tuyeân uùy Ñaïi hoïc ñoùn tieáp, vaø höôùng daãn vaøo nhaø nguyeän "Divina Sapienza".
Sau khi caàu nguyeän trong thinh laëng, Ñöùc Thaùnh cha chaøo thaêm caùc sinh vieân töø baäc thang chính cuûa Ñaïi hoïc, tröôùc khi hoäi kieán rieâng vôùi baø Vieän tröôûng. Tieáp ñoù, taïi haønh lang tröôùc phoøng laøm vieäc, Ñöùc Thaùnh cha khaùnh thaønh baûng löu nieäm chuyeán thaêm, gheù thaêm trieån laõm veà "Ñaïi hoïc Sapienza vaø Giaùo hoaøng".
Gaëp gôõ taïi Ñaïi thính ñöôøng
Luùc 11 giôø 30, taïi Ñaïi thính ñöôøng (Aula Magna) cuûa Ñaïi hoïc, Ñöùc Thaùnh cha ñaõ gaëp gôõ caùc giaùo sö vaø sinh vieân.
Dieãn vaên cuûa Ñöùc Thaùnh cha
Leân tieáng sau lôøi chaøo möøng cuûa giaùo sö Vieän tröôûng, Ñöùc Thaùnh cha nhaán maïnh vai troø cuûa giaùo duïc, traùch nhieäm cuûa theá heä treû vaø nhu caàu xaây döïng hoøa bình, coâng lyù trong theá giôùi hieän ñaïi.
Ngaøi ñaùnh giaù cao tinh thaàn nhaân baûn cuûa Ñaïi hoïc Sapienza, ñaëc bieät laø caùc noã löïc hoã trôï sinh vieân coù hoaøn caûnh khoù khaên, ngöôøi khuyeát taät, tuø nhaân vaø ngöôøi tò naïn chieán tranh, trong ñoù coù haønh lang nhaân ñaïo daønh cho sinh vieân töø Gaza.
Vôùi caùc sinh vieân
Höôùng ñeán sinh vieân, Ñöùc Thaùnh cha moâ taû ñôøi soáng ñaïi hoïc nhö moät khoâng gian cuûa hy voïng, nôi tuoåi treû vaãn coøn khaû naêng mô öôùc vaø tin raèng töông lai chöa bò ñònh ñoaït. Theo Ñöùc Thaùnh cha, vieäc hoïc taäp, tình baïn vaø söï gaëp gôõ vôùi caùc baäc thaày tö töôûng coù theå laøm thay ñoåi con ngöôøi tröôùc khi thay ñoåi xaõ hoäi. Khi khaùt voïng tìm kieám chaân lyù trôû thaønh ñoäng löïc nghieân cöùu, tinh thaàn daán thaân cuûa sinh vieân chính laø daáu chæ cho hy voïng veà moät theá giôùi môùi.
Ñöùc Thaùnh cha nhaéc ñeán thaùnh Augustinoâ nhö hình maãu cuûa moät ngöôøi treû ñaày thao thöùc, töøng phaïm sai laàm nhöng khoâng ñaùnh maát nieàm say meâ chaân lyù vaø veû ñeïp. Ngaøi cuõng cho bieát ñaõ nhaän ñöôïc raát nhieàu caâu hoûi töø sinh vieân, ñieàu ñoù cho thaáy ngöôøi treû luoân khaùt khao ñoái thoaïi vaø tìm kieám yù nghóa cuoäc soáng. Theo Ñöùc Thaùnh cha, Ñaïi hoïc khoâng chæ laø nôi truyeàn ñaït kieán thöùc maø coøn laø nôi ñöùc tin vaø nhöõng caâu hoûi hieän sinh coù theå gaëp gôõ nhau.
Tuy nhieân, Ñöùc Giaùo hoaøng cuõng nhìn nhaän thöïc teá ñau buoàn: nhieàu ngöôøi treû hoâm nay ñang rôi vaøo khuûng hoaûng tinh thaàn. AÙp löïc thaønh tích vaø kyø voïng xaõ hoäi khieán con ngöôøi bò bieán thaønh nhöõng con soá trong moät heä thoáng caïnh tranh khaéc nghieät, daãn ñeán lo aâu vaø maát phöông höôùng. Ngaøi phaûn ñoái quan nieäm xem con ngöôøi nhö moät thuaät toaùn hay moät saûn phaåm ngaãu nhieân cuûa vuõ truï, vaø khaúng ñònh phaåm giaù ñaëc bieät cuûa con ngöôøi naèm ôû khaùt voïng, töông quan vaø chieàu saâu tinh thaàn.
Töø ñoù, Ñöùc Giaùo hoaøng ñaët ra hai caâu hoûi lôùn vôùi ngöôøi treû. Vôùi caùc baïn treû, ñoù laø: "Baïn laø ai?". Theo Ñöùc Thaùnh cha, moãi ngöôøi chæ coù theå khaùm phaù chính mình thoâng qua caùc moái quan heä, vaên hoùa vaø ngoân ngöõ, vì theá nhöõng naêm Ñaïi hoïc phaûi trôû thaønh thôøi gian cuûa caùc cuoäc gaëp gôõ lôùn lao vaø yù nghóa. Vôùi ngöôøi tröôûng thaønh, caâu hoûi laø: "Chuùng ta ñang ñeå laïi moät theá giôùi nhö theá naøo?".
Ñöùc Thaùnh cha ñaëc bieät leân aùn tình traïng chieán tranh vaø söï lan roäng cuûa "ngoân ngöõ chieán tranh" trong ñôøi soáng chính trò vaø xaõ hoäi. Ngaøi noùi: "Ví duï, trong naêm vöøa qua, möùc gia taêng chi tieâu quaân söï treân theá giôùi, ñaëc bieät laø taïi chaâu AÂu, ñaõ ôû möùc raát lôùn: ñöøng goïi laø "phoøng veä" moät cuoäc taùi vuõ trang laøm gia taêng caêng thaúng vaø baát an, laøm suy giaûm ñaàu tö cho giaùo duïc vaø y teá, phuû nhaän nieàm tin vaøo ngoaïi giao, ñoàng thôøi laøm giaøu cho nhöõng taàng lôùp tinh hoa, voán khoâng heà quan taâm ñeán coâng ích. Cuõng caàn phaûi caûnh giaùc tröôùc söï phaùt trieån vaø vieäc öùng duïng trí tueä nhaân taïo trong lónh vöïc quaân söï cuõng nhö daân söï, ñeå chuùng khoâng laøm giaûm traùch nhieäm cuûa con ngöôøi trong caùc quyeát ñònh vaø khoâng laøm gia taêng tính bi thaûm cuûa caùc cuoäc xung ñoät. Nhöõng gì ñang xaûy ra taïi Ucraina, Gaza vaø caùc vuøng laõnh thoå Palestine, taïi Liban vaø Iran cho thaáy söï phaùt trieån voâ nhaân ñaïo cuûa moái töông quan giöõa chieán tranh vaø caùc coâng ngheä môùi trong moät voøng xoaùy huûy dieät. Hoïc taäp, nghieân cöùu vaø ñaàu tö phaûi ñi theo höôùng ngöôïc laïi: phaûi trôû thaønh moät lôøi "xin vaâng" trieät ñeå ñoái vôùi söï soáng! Xin vaâng ñoái vôùi söï soáng voâ toäi, xin vaâng ñoái vôùi söï soáng cuûa ngöôøi treû, xin vaâng ñoái vôùi söï soáng cuûa caùc daân toäc ñang keâu caàu hoøa bình vaø coâng lyù!
Moät maët traän daán thaân chung thöù hai lieân quan ñeán sinh thaùi hoïc. Nhö Ñöùc Giaùo hoaøng Phanxicoâ ñaõ noùi vôùi chuùng ta trong Thoâng ñieäp Laudato si: "coù moät söï ñoàng thuaän khoa hoïc raát maïnh meõ cho thaáy chuùng ta ñang ñöùng tröôùc moät hieän töôïng noùng leân ñaùng lo ngaïi cuûa heä thoáng khí haäu" (soá 23). Keå töø ñoù ñaõ hôn möôøi naêm troâi qua, vaø vöôït leân treân nhöõng thieän chí cuøng moät soá noã löïc theo höôùng aáy, tình hình döôøng nhö vaãn chöa ñöôïc caûi thieän.
Trong boái caûnh naøy, ñaëc bieät toâi khuyeán khích anh chò em, nhöõng ngöôøi treû thaân meán, ñöøng ñaàu haøng söï cam chòu, nhöng haõy bieán söï thao thöùc thaønh lôøi ngoân söù. Ñaëc bieät, nhöõng ai coù ñöùc tin bieát raèng lòch söû khoâng bò rôi caùch voâ voïng vaøo tay söï cheát, nhöng luoân ñöôïc gìn giöõ, baát keå ñieàu gì xaûy ra, bôûi moät Thieân Chuùa taïo döïng söï soáng töø hö voâ, Ñaáng ban taëng maø khoâng chieám laáy, Ñaáng chia seû maø khoâng tieâu hao. Ngaøy nay, chính söï suïp ñoå cuûa moät moâ hình soáng döïa treân chieám höõu vaø tieâu thuï ñang môû ñöôøng cho ñieàu môùi meû voán ñaõ baét ñaàu naûy maàm: haõy hoïc taäp, vun troàng vaø gìn giöõ coâng lyù! Cuøng vôùi toâi vaø bieát bao anh chò em khaùc, anh chò em haõy trôû thaønh nhöõng ngöôøi kieán taïo hoøa bình ñích thöïc: moät neàn hoøa bình khoâng vuõ trang vaø coù söùc giaûi tröø vuõ trang, khieâm toán vaø kieân trì, baèng caùch xaây döïng söï hoøa hôïp giöõa caùc daân toäc vaø baûo veä traùi ñaát.
Theá giôùi caàn toaøn boä trí tueä vaø loøng can ñaûm cuûa anh chò em. Thaät vaäy, anh chò em coù theå giuùp nhöõng theá heä ñi tröôùc taùi laäp moät chaân trôøi yù nghóa ñích thöïc, ñeå chuùng ta khoâng chæ döøng laïi nôi moät böùc aûnh chuïp nhanh khaùc veà tình traïng hieän nay cuûa mình. Caàn phaûi chuyeån töø vieäc dieãn giaûi sang haønh ñoäng: duø bò moät xaõ hoäi ngaøy caøng ít con caùi xem nheï, anh chò em vaãn chöùng toû raèng nhaân loaïi coù khaû naêng coù moät töông lai, khi bieát xaây döïng töông lai aáy baèng söï khoân ngoan".
Sau cuøng, Ñöùc Giaùo hoaøng daønh lôøi nhaén nhuû ñeán caùc giaûng vieân. Theo ngaøi, giaûng daïy khoâng chæ laø truyeàn ñaït kieán thöùc maø coøn laø moät haønh ñoäng baùc aùi vaø traùch nhieäm ñaïo ñöùc. Ngöôøi thaày caàn tin töôûng vaøo sinh vieân, giaùo duïc baèng chính ñôøi soáng cuûa mình vaø giuùp ngöôøi treû phaùt trieån löông taâm, yù thöùc coâng lyù cuõng nhö söï toân troïng ñoái vôùi nhöõng giaù trò khoâng theå bò thoáng trò hay khai thaùc. Ngaøi khaúng ñònh tri thöùc khoâng chæ nhaèm ñaït ñöôïc ngheà nghieäp maø coøn giuùp con ngöôøi hieåu mình laø ai vaø soáng coù yù nghóa hôn."
Sau dieãn vaên cuûa Ñöùc Thaùnh cha, coù phaàn trao taëng quaø löu nieäm vaø Ñöùc Thaùnh cha baét tay chaøo moät phaùi ñoaøn sinh vieân ñaïi dieän. Sau ñoù, ngaøi tieán ra baäc thang chính cuûa Ñaïi hoïc ñeå chaøo thaêm ñoâng ñaûo caùc sinh vieân ñöùng chôø taïi ñaây, tröôùc khi trôû veà Vatican.
(Vatican News, Sala Stampa 14-5-2026)