Cha Romanelli:
Thôøi gian taïi Daûi Gaza nhö ngöøng laïi
Cha Romanelli: Thôøi gian taïi Daûi Gaza nhö ngöøng laïi.
G. Traàn Ñöùc Anh, O.P.
Gaza (RVA News 15-05-2026) - Cô quan Lieân Hieäp Quoác vaø cha sôû Coâng giaùo taïi Gaza, Gabriel Romanelli cho bieát tình traïng nhaân ñaïo taïi mieàn naøy vaãn heát söùc nghieâm troïng: ngöôøi daân phaûi di dôøi, caùc dòch vuï thieát yeáu ñöùng tröôùc nguy cô suïp ñoå vaø caùc ruûi ro y teá ngaøy caøng gia taêng.
Theo soá lieäu cuûa Vaên phoøng Ñieàu phoái caùc vaán ñeà nhaân ñaïo Lieân Hieäp Quoác, goïi taét laø OCHA vaø linh muïc Romanelli, cha sôû giaùo xöù Thaùnh Gia cuûa Coâng giaùo, toá giaùc caûnh ñoå naùt, söï chôø ñôïi voâ voïng vaø nhöng nieàm tin vaãn kieân vöõng beân caïnh caùc treû em - nhöõng naïn nhaân chòu aûnh höôûng naëng neà nhaát cuûa cuoäc chieán keùo daøi khoâng hoài keát.
Phaàn lôùn daân cö taïi Daûi Gaza vaãn phaûi soáng trong caûnh di dôøi, truù nguï taïi nhöõng nôi taïm bôï vaø ñoái maët vôùi caùc nguy cô nghieâm troïng veà söùc khoûe coäng ñoàng do söï laây lan cuûa kyù sinh truøng vaø loaøi gaëm nhaám, beân caïnh caùc cuoäc taán coâng, oanh kích vaø noå suùng lieân tuïc.
Ñoù laø nhöõng caäp nhaät môùi nhaát tính ñeán ngaøy 01 thaùng Naêm naêm 2026 do cô quan OCHA coâng boá, moâ taû tình hình nhaân ñaïo taïi Gaza, nôi ngöôøi daân hieän bò doàn vaøo chöa ñeán moät nöûa dieän tích laõnh thoå vaø haàu nhö khoâng theå di chuyeån sang caùc khu vöïc khaùc cuûa laõnh thoå Palestine bò chieám ñoùng hoaëc ra nöôùc ngoaøi, ngoaïi tröø raát ít beänh nhaân ñöôïc pheùp sô taùn y teá.
Theo OCHA, caùc haïn cheá ñoái vôùi vieäc ñöa vaøo Gaza caùc maët haøng thieát yeáu, nhö maùy phaùt ñieän, daàu ñoäng cô vaø phuï tuøng xe coä, maùy moùc ñang ngaøy caøng gaây aûnh höôûng nghieâm troïng ñeán caùc hoaït ñoäng cöùu trôï nhaân ñaïo vaø vieäc cung caáp caùc dòch vuï cô baûn. Tình traïng thieáu daàu boâi trôn vaø linh kieän thay theá keùo daøi ñang khieán caùc heä thoáng quan troïng coù nguy cô ngöøng hoaït ñoäng, duø cho ñeán nay chuùng vaãn ñöôïc duy trì nhôø taùi söû duïng vaät lieäu.
Khaû naêng doïn deïp ñoáng ñoå naùt ñaõ giaûm maïnh töø khoaûng 25,000 taán xuoáng coøn 5,000 taán moãi ngaøy do nhieàu maùy moùc haïng naëng khoâng coøn hoaït ñoäng. Haøng traêm maùy phaùt ñieän, gieáng nöôùc, nhaø maùy khöû maën, traïm bôm vaø xe chôû nöôùc coù nguy cô hö hoûng khoâng theå söûa chöõa. OCHA caûnh baùo raèng neáu khoâng ñöôïc tieáp teá ngay laäp töùc, vieäc saûn xuaát vaø vaän chuyeån nöôùc saïch coù theå bò ngöøng hoaøn toaøn, keùo theo nguy cô buøng phaùt dòch beänh.
Khuûng hoaûng hieän cuõng ñang aûnh höôûng nghieâm troïng ñeán vieäc phaân phoái löông thöïc, vaän chuyeån nöôùc, hoaït ñoäng cuûa xe cöùu thöông, heä thoáng baûo quaûn laïnh thuoác men vaø khaû naêng hoaït ñoäng cuûa caùc beänh vieän, keå caû caùc ñôn vò hoài söùc tích cöïc. Ngay caû nhöõng gieáng nöôùc noâng nghieäp vaø heä thoáng töôùi tieâu coøn hoaït ñoäng cuõng coù nguy cô phaûi ñoùng cöûa, laøm traàm troïng theâm tình traïng maát an ninh löông thöïc. Toå chöùc OCHA caûnh baùo: neáu khoâng ñöôïc tieáp caän ngay vôùi caùc vaät lieäu thieát yeáu, söï suïp ñoå cuûa caùc dòch vuï caên baûn taïi Gaza laø ñieàu caän keà.
"Thôøi gian ôû ñaây nhö ñaõ ngöøng laïi"
Cha Gabriel Romanelli, cha sôû giaùo xöù Coâng giaùo Latinh Thaùnh Gia taïi thaønh phoá Gaza, xaùc nhaän thöïc traïng noùi treân. Cha noùi vôùi hang tin SIR cuûa Hoäi ñoàng Giaùm muïc YÙ: "ÔÛ ñaây thôøi gian döôøng nhö ñaõ döøng laïi. Khoâng thaáy ñieàu gì khaù hôn"; ñoàng thôøi laëp laïi nhöõng ñieàu ngaøi töøng chia seû trong caùc video treân maïng xaõ hoäi. Cha cho bieát ngöôøi ta noùi ñeán vieäc xaây döïng "Rafah môùi" ôû phía nam vaø tieáp tuïc keá hoaïch taùi thieát ñeå di chuyeån daân cö trong noäi boä Gaza. "Nhöng söï thaät laø chöa coù gì thöïc söï baét ñaàu ôû baát cöù nôi naøo, duø laø taùi thieát hay baát cöù ñieàu gì töông töï. Toaøn boä Daûi Gaza leõ ra phaûi laø moät ñaïi coâng tröôøng, nhöng thöïc teá thì haàu nhö khoâng coù gì". Cha cho bieát chæ coù "moät vaøi xe uûi ñaát, phaàn lôùn töø Ai Caäp, ñang doïn ñoáng ñoå naùt", nhöng tieán ñoä voâ cuøng chaäm chaïp: "Chæ rieâng moät toøa nhaø cuõng caàn raát nhieàu thôøi gian".
Caùc dòch vuï thieát yeáu cuõng ñang trong tình traïng cöïc kyø khoù khaên. "Chính quyeàn thaønh phoá coá gaéng doïn deïp vaø chænh trang ñöôøng phoá", nhöng "khoâng thaáy nhieàu tieán trieån vì thieáu phöông tieän", trong khi "vaán ñeà raùc thaûi vaãn heát söùc nghieâm troïng".
Tìm kieám ñoàng hoà cho treû em
Nhöõng ngöôøi phaûi traû giaù ñaét nhaát chính laø treû em vaø thanh thieáu nieân. "Nhieàu em thaäm chí khoâng bieát xem giôø. Caùc em khoâng hieåu khaùi nieäm thôøi gian, moät giôø, nöûa giôø hay möôøi laêm phuùt laø gì".
Töø ñoù, giaùo xöù ñaõ thöïc hieän moät saùng kieán cuï theå: "Chuùng toâi tìm kieám ñoàng hoà ñeå treo trong caùc lôùp hoïc vaø khoâng gian giaùo duïc. Chuùng toâi tìm ñöôïc vaøi chieác trong nhöõng cöûa haøng coøn ñöùng vöõng, duø vieäc tìm pin cuõng voâ cuøng khoù khaên. Chuùng toâi seõ laép ñaët chuùng, nhöng khoâng bieát chuùng coù hoaït ñoäng ñöôïc bao laâu".
Muïc tieâu laø "giuùp treû em laáy laïi caûm thöùc veà thôøi gian vaø taïo traät töï cho cuoäc soáng haèng ngaøy cuûa caùc em". Tuy nhieân, caûm giaùc chung vaãn laø söï trì treä khoâng loái thoaùt: "Sau hôn hai naêm röôõi chieán tranh, döôøng nhö khoâng coù gì thay ñoåi. Neáu coù ñieàu gì chuyeån ñoäng thì cuõng gioáng nhö moät cô cheá bò keït laïi roài quay ngöôïc trôû veà".
Söï gaàn guõi cuûa Ñöùc Giaùo hoaøng
Trong boái caûnh aáy, cha Romanelli nhaán maïnh giaù trò cuûa ñöùc tin: "Chuùa nhaät coù moät giaù trò voâ cuøng lôùn lao, nhö moät khung cöûa môû ra coõi vónh haèng". Theo cha, "duø moïi thöù coù veû ñöùng yeân, vaãn toàn taïi moät chieàu kích vónh cöûu baét ñaàu ngay taïi ñaây, trong ñôøi soáng aân suûng vaø trong töông quan vôùi Thieân Chuùa cuõng nhö vôùi anh chò em".
Töø ñoù, cha ñöa ra lôøi môøi goïi: "Haõy bieát taän duïng thôøi gian. Xin Chuùa daïy chuùng ta bieát söû duïng thôøi gian caùch toát ñeïp: trong luùc khoù khaên luoân tín thaùc nôi Ngaøi, coøn trong luùc bình an thì caûm taï Ngaøi, bôûi moïi söï ñeàu laø aân suûng".
Cha Romanelli keát luaän raèng moät moùn quaø lôùn lao khaùc chính laø "söï gaàn guõi vaø lôøi caàu nguyeän cuûa Ñöùc Giaùo hoaøng Leâoâ XIV, Ñaáng khoâng bao giôø ngöøng baøy toû tình thöông ñoái vôùi chuùng toâi, qua nhöõng söù ñieäp lieân tuïc vaø caùc cuoäc ñieän thoaïi thaêm hoûi".
(Sir 13-5-2026)