Ñöùc Hoàng y Muller pheâ bình
moät soá keát quaû thaûo luaän cuûa caùc nhoùm nghieân cöùu
thuoäc Thöôïng Hoäi ñoàng Theá giôùi
Ñöùc Hoàng y Muller pheâ bình moät soá keát quaû thaûo luaän cuûa caùc nhoùm nghieân cöùu thuoäc Thöôïng Hoäi ñoàng Theá giôùi.
G. Traàn Ñöùc Anh, O.P.
Roma (RVA News 12-05-2026) - Ñöùc Hoàng y Gerhard Muller, ngöôøi Ñöùc, nguyeân Toång tröôûng Boä Giaùo lyù Ñöùc tin, pheâ bình moät soá keát quaû cuûa caùc nhoùm nghieân cöùu thuoäc Thöôïng Hoäi ñoàng Giaùm muïc Theá giôùi kyø thöù XVI.
Theo Ñöùc Hoàng y, "Ngöôøi ta khoâng coâng khai phuû nhaän caùc chaân lyù maëc khaûi, nhöng chæ döïng beân caïnh ñoù moät ngoâi nhaø Kitoâ giaùo tieän nghi vaø thích nghi vôùi theá tuïc".
Trong moät baøi bình luaän ñaêng treân trang maïng Kath.net ôû Ñöùc, truyeàn ñi ngaøy 09 thaùng Naêm vöøa qua, Ñöùc Hoàng y Muller vieát: "Caùc nhoùm nghieân cöùu do Ñöùc Giaùo hoaøng Phanxicoâ thaønh laäp trong thôøi gian dieãn ra Thöôïng Hoäi ñoàng veà tính hieäp haønh naêm 2024 ñang daàn daàn coâng boá caùc keát quaû thaûo luaän cuûa hoï, tuy nhöõng keát quaû naøy gaây nhieàu tranh caõi gay gaét. Chuùng coù ñieåm gioáng nhau ñaùng lo ngaïi ôû hai khía caïnh:
Tröôùc heát laø söï nghi ngôø ñoái vôùi caùc noäi dung coát loõi cuûa giaùo huaán ñöùc tin Coâng giaùo, khi ngöôøi ta nhaàm laãn chuùng vôùi moät heä tö töôûng mang tính thôøi ñaïi, thay vì nhìn nhaän chuùng nhö söï truyeàn ñaït troïn veïn vaø khoâng caét xeùn maëc khaûi cuûa Thieân Chuùa cho caùc theá heä hieän taïi vaø töông lai.
Thöù hai laø noã löïc thöïc hieän caùi goïi laø "chuyeån ñoåi moâ hình töø tín lyù cöùng nhaéc sang muïc vuï nhaân baûn hôn", nhaèm baét kòp caùc heä tö töôûng ñang thoáng trò thôøi ñaïi ñeå ñöôïc nhöõng ngöôøi coå voõ chuùng coâng nhaän.
Ngöôøi ta khoâng coâng khai phuû nhaän caùc chaân lyù maëc khaûi. Nhöng ngöôøi ta gaït chuùng sang moät beân vaø xaây döïng beân caïnh ñoù moät ngoâi nhaø Kitoâ giaùo tieän nghi vaø thích nghi vôùi theá gian. Ñeå gaây hoang mang cho caùc tín höõu ñôn sô, ngöôøi ta toâ ñieåm ñieàu ñoù baèng nhöõng khaåu hieäu nghe coù veû Kinh thaùnh vaø thieâng lieâng, nhö: "Ñieàu Thaàn Khí noùi vôùi caùc coäng ñoaøn", "phaân ñònh thay vì keát aùn", "Chuùa Gieâsu ñaày loøng thöông xoùt vaø chaáp nhaän moïi söï" ñoái laäp vôùi caùc "thaày daïy luaät nghieâm khaéc" vaø nhöõng "giaùo sö thaàn hoïc baûo thuû bò giam haõm trong heä thoáng cuûa mình", nhöõng ngöôøi bò cho laø quan taâm ñeán chöõ nghóa vaø giaùo lyù cöùng nhaéc hôn laø con ngöôøi trong söï yeáu ñuoái vaø toån thöông cuûa hoï.
Vì xem nheï hoaëc thieáu hieåu bieát veà truyeàn thoáng Coâng giaùo, ngöôøi ta ñi ñeán keát luaän mang tính nguïy bieän raèng toäi loãi khoâng coøn laø haønh ñoäng coù yù thöùc vaø töï do choáng laïi caùc giôùi raên Thieân Chuùa, nhöng laø vieäc töø choái loøng thöông xoùt bao truøm taát caû daønh cho nhöõng ngöôøi khoâng theå hoaëc khoâng muoán giöõ caùc giôùi raên aáy.
Trong thöïc teá, Giaùo hoäi daïy raèng Chuùa Kitoâ ñaõ cheát treân thaäp giaù vì toäi loãi cuûa moïi ngöôøi, vaø Chuùa Thaùnh Thaàn khoâng töø choái aân suûng cuûa Thieân Chuùa ñoái vôùi baát cöù ai hoaùn caûi theo Tin möøng, ñeå hoï coù theå soáng ñôøi soáng môùi vaø thaùnh thieän trong vieäc böôùc theo Chuùa Kitoâ. Chính vì theá maø Thaùnh Toâng ñoà coù theå noùi vôùi nhöõng ngöôøi ñaõ chòu pheùp röûa:
"Anh em ñöøng soáng nhö daân ngoaïi trong söï hö khoâng cuûa trí khoân hoï nöõa. Haõy côûi boû con ngöôøi cuõ ñang hö hoûng vì duïc voïng vaø meâ laàm, haõy ñoåi môùi taâm trí anh em vaø maëc laáy con ngöôøi môùi ñöôïc taïo döïng theo hình aûnh Thieân Chuùa trong söï coâng chính vaø thaùnh thieän ñích thöïc" (Ep 4,17.22-24).
Trong boái caûnh caùc Thöôïng Hoäi ñoàng Giaùm muïc vaø caùc "con ñöôøng hieäp haønh" taïi caùc Giaùo hoäi ñòa phöông, ngöôøi ta luoân thaáy xuaát hieän chuû ñeà öa thích cuûa moät soá giaùm muïc, thaàn hoïc gia vaø giaùo daân chòu aûnh höôûng tinh thaàn thôøi ñaïi. Thay vì daãn ñöa con ngöôøi ñeán vôùi Chuùa Gieâsu Kitoâ, Thieân Chuùa laøm ngöôøi, Ñaáng Trung Gian duy nhaát vaø chaân thaät giöõa Thieân Chuùa vaø nhaân loaïi, hoï laïi ñôn ñieäu vaø haïn heïp khi coi vieäc tieáp nhaän heä tö töôûng giôùi tính (gender) vaø caàu voàng (bieåu töôïng ñoàng tính luyeán aùi), laø töông lai cuûa Giaùo hoäi. Vì theá, hoï thaäm chí coøn lieàu lónh ñaët cöôïc caû söï hieäp nhaát höõu hình cuûa Giaùo hoäi trong chaân lyù cuûa Chuùa Kitoâ, chaân lyù maø chính Chuùa ñaõ trao phoù cho toaøn theå Giaùm muïc ñoaøn hieäp thoâng vôùi vaø döôùi quyeàn Ñöùc Giaùo hoaøng, vò keá nhieäm caù nhaân cuûa Thaùnh Pheâroâ treân Ngai toøa Roâma.
Vieäc chuùc laønh rieâng tö hoaëc baùn-phuïng vuï cho caùc caëp ñoàng giôùi hay khaùc giôùi soáng trong nhöõng moái quan heä baát hôïp leä döïa treân söï phuû nhaän mang tính laïc giaùo ñoái vôùi chaân lyù maëc khaûi raèng Thieân Chuùa ñaõ döïng neân con ngöôøi coù nam coù nöõ. Vaø Chuùa Gieâsu, Ñaáng laø Ñöôøng, laø Söï Thaät vaø laø Söï Soáng, ñaõ choáng laïi loái giaûi thích ly dò theo kieåu kinh sö cuûa ngöôøi Phariseâu, ñoàng thôøi xaùc nhaän vaø maëc khaûi caùch döùt khoaùt yù muoán nguyeân thuûy cuûa Ñaáng Taïo Hoùa raèng ngöôøi nam vaø ngöôøi nöõ chæ trôû neân "moät xöông moät thòt" qua lôøi öng thuaän hoân phoái (x. Mt 19,3-9).
Nhö theá, ngöôøi nam vaø ngöôøi nöõ trong hoân nhaân hình thaønh moät söï hieäp nhaát hai-ngoâi vò vaø hai-giôùi tính trong tình yeâu hoã töông, ñôøi soáng chung vaø söï môû ra cho con caùi maø Thieân Chuùa muoán ban cho hoï. Chæ coù ngöôøi nam vaø ngöôøi nöõ trong söï hieäp nhaát hoân nhaân môùi ñöôïc Thieân Chuùa chuùc phuùc ñeå sinh soâi naûy nôû, laøm ñaày maët ñaát vaø cai quaûn muoân loaøi caùch khoân ngoan (x. St 1,28).
Khoâng heà coù baát kyø daáu veát naøo trong Kinh thaùnh hay toaøn boä truyeàn thoáng Giaùo hoäi veà vieäc chuùc laønh cho nhöõng ngöôøi ñang soáng trong caùc quan heä ngoaïi tình - caøng khoâng coù vieäc caùc giaùm muïc ñöôïc trao quyeàn thieát laäp hay cho pheùp nhöõng pheùp laønh mang tính löøa doái vaø phaïm thöôïng nhö theá. Pheùp laønh phuïng vuï hay rieâng tö (benedictio = söï chuaån nhaän), nhôø ñoù chuùng ta ñöôïc chuùc laønh trong Chuùa Kitoâ, laø lôøi caàu nguyeän cuûa Giaùo hoäi tin töôûng vaøo söï trôï giuùp cuûa Thieân Chuùa ñeå con ngöôøi ñöôïc taêng tröôûng trong ñieàu thieän haûo, chöù tuyeät nhieân khoâng phaûi laø söï xaùc nhaän moät ñôøi soáng toäi loãi choáng laïi Thieân Chuùa. Söï yeáu ñuoái cuûa con ngöôøi khoâng theå laø lyù do bieän minh, vì Chuùa Thaùnh Thaàn trôï giuùp chuùng ta baèng aân suûng cuûa Ngaøi - aân suûng maø Thieân Chuùa khoâng töø choái baát cöù ai chaân thaønh caàu xin (x. Rm 8,26).
Veà nhöõng keû "ñaùnh ñoåi chaân lyù Thieân Chuùa laáy söï gian doái", thay theá traät töï cuûa Thieân Chuùa baèng heä tö töôûng rieâng vaø nhöõng thöù thaàn hoïc giaû taïo pha troän xaõ hoäi hoïc vaø taâm lyù hoïc, Thaùnh Toâng ñoà noùi raèng hoï suy nghó leäch laïc vaø soáng trong toäi loãi, ñieàu daãn ñeán caùi cheát cuûa ñôøi soáng aân suûng; hôn nöõa, duø bieát haønh vi cuûa mình laø sai traùi, hoï vaãn coøn taùn thaønh nhöõng keû haønh ñoäng nghòch laïi Thieân Chuùa (x. Rm 1,25.32).
Trong caùc phaûn öùng cuûa "vaän ñoäng haønh lang ñoàng tính" trong noäi boä Giaùo hoäi ñoái vôùi taøi lieäu cuûa nhoùm nghieân cöùu hieäp haønh lieân quan, cuõng nhö ñoái vôùi caùc pheùp laønh cho caùc quan heä tình duïc ngoaøi hoân nhaân do moät soá giaùm muïc ra leänh thöïc hieän, ngöôøi ta coâng khai hoan ngheânh vieäc töông ñoái hoùa mang tính laïc giaùo ñoái vôùi hoân nhaân töï nhieân vaø bí tích. Ngöôøi ta trình baøy ñoù nhö böôùc ñaàu tieân höôùng tôùi vieäc coâng nhaän heä tö töôûng LGBT, voán thöïc chaát chæ coå voõ moät quan nieäm duy vaät veà con ngöôøi maø khoâng coù Thieân Chuùa laø Ñaáng Taïo Hoùa, Cöùu Chuoäc vaø Hoaøn Taát con ngöôøi.
Ai thöïc söï laø thaày daïy ñöùc tin vaø muïc töû cuûa caùc tín höõu do Chuùa Kitoâ ñaët leân, vaø thöïc söï quan taâm ñeán bình an noäi taâm cuøng ôn cöùu ñoä ñôøi ñôøi cuûa caùc tín höõu ñöôïc trao phoù cho mình, thì khoâng bieán nhöõng con ngöôøi trong hoaøn caûnh khoù khaên thaønh moùn ñoà chôi cuûa moät heä tö töôûng voâ thaàn hoaëc thaønh coâng cuï ñeå ñaùnh boùng teân tuoåi mình trong moâi tröôøng "woke", nhöng chæ cho hoï caùch caù vò höôùng veà Chuùa Gieâsu Kitoâ, Con Thieân Chuùa.
"Vì chuùng ta khoâng coù moät vò Thöôïng Teá khoâng bieát caûm thöông nhöõng noãi yeáu heøn cuûa ta, nhöng laø Ñaáng ñaõ chòu thöû thaùch moïi beà nhö ta, ngoaïi tröø toäi loãi. Vaäy chuùng ta haõy maïnh daïn tieán ñeán ngai aân suûng, ñeå ñöôïc xoùt thöông vaø laõnh nhaän aân suûng haàu ñöôïc trôï giuùp khi caàn" (Dt 4,15tt). Chæ mình Ngöôøi laø Ñaáng Meâsia ñích thöïc vaø chæ Ngöôøi môùi coù theå cöùu giuùp moïi ngöôøi khoûi moïi khoán khoù tinh thaàn vaø caêng thaúng noäi taâm - khaùc vôùi nhöõng "ñaáng cöùu theá traàn gian", nhöõng keû vôùi caùc hoïc thuyeát töï cöùu ñoä cuûa mình ñaõ nhieàu laàn ñöa nhaân loaïi ñeán tai hoïa.
Heä tö töôûng giôùi tính ñi ngöôïc tröïc tieáp vôùi nhaân hoïc Kitoâ giaùo. Noù cuõng maâu thuaãn vôùi khoa hoïc sinh hoïc khi tuøy tieän töôûng töôïng ra 60-80 giôùi tính khaùc nhau. Noù xuùc phaïm ñeán leõ thöôøng, voán bieát raèng moãi con ngöôøi ñeàu xuaát phaùt töø söï keát hôïp giöõa cha vaø meï cuûa mình.
Vôùi heä tö töôûng "woke" voán baét nguoàn töø tö töôûng voâ thaàn-duy vaät, moät thöù laïc giaùo mang tính phaù hoaïi vaø moät maàm moáng ly giaùo ñaõ xaâm nhaäp vaøo Giaùo hoäi Coâng giaùo; xeùt veà möùc ñoä choáng laïi chaân lyù maëc khaûi cuûa Thieân Chuùa, noù töông töï nhö caùc laïc giaùo Mani giaùo hay Pelagioâ trong lòch söû.
Lòch söû Giaùo hoäi cho thaáy raèng chæ nhôø söï choáng traû lieân tuïc cuûa Huaán quyeàn caùc Ñöùc Giaùo hoaøng vaø caùc Coâng ñoàng, cuõng nhö söùc maïnh trí tueä cuûa caùc Ñaïi Tieán só Giaùo hoäi, töø Augustinoâ ñeán Toâma Aquinoâ vaø John Henry Newman, maø nhöõng hieåm hoïa ñe doïa söï soáng coøn cuûa Giaùo hoäi nhö theá môùi bò ñaåy luøi. Moïi ñeá cheá do con ngöôøi xaây döïng vaø moïi phaùo ñaøi tö töôûng voâ thaàn sôùm muoän roài cuõng seõ suïp ñoå. Nhöng cöûa ñòa nguïc seõ khoâng thaéng noåi Giaùo hoäi, vì Chuùa Gieâsu, Con Thieân Chuùa haèng soáng, ñaõ xaây döïng Giaùo hoäi treân ñaù taûng laø thaùnh Pheâroâ.
Khoâng phaûi vieäc bieán ñoåi Giaùo hoäi thaønh moät phong traøo töø thieän mang maøu saéc toân giaùo-xaõ hoäi seõ ñöa con ngöôøi tuïc hoùa cuûa phöông Taây haäu Kitoâ giaùo trôû veà trong voøng tay roäng môû cuûa Chuùa Gieâsu Kitoâ, vò Muïc töû nhaân laønh vaø laø "AÙnh saùng muoân daân". Chæ coù theå laëp laïi lôøi cuûa caùc nghò phuï Coâng ñoàng Vaticanoâ II raèng Giaùo hoäi mong muoán "chieáu soi moïi ngöôøi baèng aùnh saùng cuûa Chuùa Kitoâ phaûn chieáu treân dung nhan Giaùo hoäi khi loan baùo Tin möøng cho moïi taïo vaät" (Lumen gentium, soá 1).
Nhöõng moân ñeä ñích thöïc cuûa Chuùa Gieâsu khoâng tìm kieám söï taùn thaønh cuûa ngöôøi ñôøi hay thöù "pheùp laønh giaû taïo" cuûa "nhöõng keû quyeàn theá, noåi tieáng vaø coù aûnh höôûng trong theá gian naøy" (x. 1Cr 2,6). Vì trong tình yeâu vaø chaân lyù, "Thieân Chuùa laø Cha Chuùa Gieâsu Kitoâ, Chuùa chuùng ta, ñaõ chuùc phuùc cho chuùng ta baèng moïi phuùc laønh thieâng lieâng treân trôøi, trong Chuùa Kitoâ" (Ep 1,3).
(Kath.net 9-5-2026)