Thöôïng hoäi ñoàng Ñoàng nghò:
Baùo caùo cuûa Caùc Nhoùm Nghieân cöùu 7 vaø 9
Thöôïng hoäi ñoàng Ñoàng nghò: Baùo caùo cuûa Caùc Nhoùm Nghieân cöùu 7 vaø 9.
Vuõ Vaên An
Vatican (VietCatholic News 05-05-2026) - Hoâm ngaøy 05-05-2026, Ban Thö kyù Thöôïng Hoäi ñoàng coâng boá phaàn ñaàu tieân - lieân quan ñeán caùc tieâu chuaån löïa choïn öùng vieân chöùc giaùm muïc - cuûa Baùo caùo cuoái cuøng cuûa Nhoùm nghieân cöùu soá 7 veà Moät soá khía caïnh veà con ngöôøi vaø chöùc vuï cuûa Giaùm muïc (cuï theå: tieâu chuaån löïa choïn öùng vieân chöùc giaùm muïc, chöùc naêng tö phaùp cuûa Giaùm muïc, baûn chaát vaø caáu truùc cuûa caùc chuyeán thaêm ad limina Apostolorum) töø goùc ñoä Ñoàng nghò Truyeàn giaùo, cuøng vôùi Baùo caùo cuoái cuøng cuûa Nhoùm nghieân cöùu soá 9 veà Caùc tieâu chuaån thaàn hoïc vaø phöông phaùp luaän ñoàng nghò ñeå cuøng phaân ñònh caùc vaán ñeà giaùo lyù, muïc vuï vaø ñaïo ñöùc môùi noåi.
"Hai baùo caùo naøy chaïm ñeán coát loõi cuûa ñôøi soáng Giaùo hoäi. Baùo caùo thöù nhaát nhaéc nhôû chuùng ta raèng vieäc tuyeån choïn giaùm muïc laø moät thôøi ñieåm phaân ñònh ñích thöïc cho coäng ñoàng Kitoâ giaùo: khoâng coù muïc töû naøo maø khoâng coù ñaøn chieân, cuõng khoâng coù ñaøn chieân naøo maø khoâng coù muïc töû. Baùo caùo thöù hai ñöa ra nhöõng coâng cuï cuï theå ñeå giaûi quyeát nhöõng caâu hoûi khoù khaên nhaát maø khoâng neù traùnh söï phöùc taïp: laéng nghe nhöõng ngöôøi coù lieân quan, ñoïc hieåu thöïc teá vaø keát hôïp caùc hình thöùc nhaän thöùc khaùc nhau. Ñoù laø phöông phaùp ñoàng nghò ñöôïc aùp duïng cho nhöõng tình huoáng ñoøi hoûi khaét khe nhaát," Ñöùc Hoàng Y Mario Grech, Toång Thö kyù Thöôïng Hoäi ñoàng, khaúng ñònh.
Phaàn thöù nhaát cuûa Baùo caùo cuoái cuøng cuûa Nhoùm nghieân cöùu soá 7
Phaàn thöù nhaát cuûa Baùo caùo cuoái cuøng cuûa Nhoùm nghieân cöùu soá 7 trình baøy vieäc tuyeån choïn caùc öùng vieân giaùm muïc nhö moät thôøi ñieåm phaân ñònh ñích thöïc trong Giaùo hoäi, ñöôïc höôùng daãn bôûi Chuùa Thaùnh Thaàn trong baàu khoâng khí caàu nguyeän vaø laéng nghe. Caùc ñoái töôïng lieân quan bao goàm Giaùo hoäi ñòa phöông vôùi Giaùm muïc cuûa mình, caùc Giaùm muïc cuûa Giaùo tænh hoaëc cuûa Hoäi ñoàng Giaùm muïc, vaø Söù thaàn Toøa Thaùnh - maø Nhoùm cho raèng ñieàu quan troïng laø phaûi coù phaåm chaát hieäp thoâng vaø truyeàn giaùo, ñeå tìm kieám ñieàu töông töï nôi nhöõng ngöôøi ñöôïc ñeà cöû laøm Giaùm muïc.
Vaên baûn ñeà xuaát raèng moãi giaùo phaän ñònh kyø kích hoaït caùc quy trình phaân ñònh veà tình hình vaø nhu caàu cuûa rieâng mình. Khi vieäc keá vò Giaùm muïc ñeán gaàn, Giaùm muïc seõ trieäu taäp Hoäi ñoàng Linh muïc vaø Hoäi ñoàng Muïc vuï Giaùo phaän, caùc thaønh vieân cuûa caùc hoäi ñoàng naøy seõ cuøng nhau baøy toû yù kieán veà nhu caàu cuûa giaùo phaän vaø ñeä trình leân Giaùm muïc - trong moät phong bì nieâm phong - teân cuûa caùc linh muïc maø hoï cho laø phuø hôïp vôùi chöùc vuï Giaùm muïc. Neáu coù theå, vieäc tham vaán cuõng neân bao goàm Hoäi ñoàng Nhaø thôø Chính toøa, Hoäi ñoàng Taøi chính, Hoäi ñoàng Giaùo daân vaø ñaïi dieän cuûa nhöõng ngöôøi thaùnh hieán, giôùi treû vaø ngöôøi ngheøo.
Trong soá nhöõng phaåm chaát caàn thieát cuûa caùc öùng vieân, Nhoùm nhaán maïnh "naêng löïc hieäp thoâng": khaû naêng xaây döïng söï hieäp thoâng, thöïc haønh ñoái thoaïi, hieåu bieát saâu saéc veà vaên hoùa ñòa phöông vaø saün saøng hoøa nhaäp vaøo ñoù moät caùch xaây döïng. Baùo caùo cuõng keâu goïi caùc Boä cuûa Giaùo trieàu Roâ-ma xem xeùt laïi caùc thuû tuïc cuûa mình theo höôùng hieäp thoâng hôn vaø ñeà xuaát caùc hình thöùc ñaùnh giaù ñoäc laäp ñònh kyø ñoái vôùi caùc quy trình tuyeån choïn.
Nhoùm tieáp tuïc suy gaãm veà caùc chuû ñeà khaùc ñöôïc giao: chöùc naêng tö phaùp cuûa giaùm muïc, caùc chuyeán thaêm ad limina Apostolorum vaø vieäc ñaøo taïo giaùm muïc.
Baùo caùo cuoái cuøng cuûa Nhoùm nghieân cöùu soá 9
Baùo caùo cuoái cuøng cuûa Nhoùm nghieân cöùu soá 9 ñeà xuaát moät söï thay ñoåi moâ hình trong caùch Giaùo hoäi tieáp caän caùc vaán ñeà giaùo lyù, muïc vuï vaø ñaïo ñöùc khoù khaên nhaát. Ñieåm xuaát phaùt cuûa noù laø moät bieåu töôïng Kinh Thaùnh: chöông 10-15 cuûa saùch Coâng vuï Toâng ñoà, cho thaáy söï ña daïng vaên hoùa coù theå ñöôïc traân troïng nhö theá naøo maø khoâng laøm maát ñi tính môùi meû cuûa Tin Möøng.
Löïa choïn quan troïng ñaàu tieân lieân quan ñeán thuaät ngöõ: Nhoùm ñaõ choïn noùi veà caùc vaán ñeà "ñang noåi leân" hôn laø caùc vaán ñeà "gaây tranh caõi", vì muïc tieâu khoâng chæ laø giaûi quyeát vaán ñeà maø coøn laø xaây döïng lôïi ích chung thoâng qua söï chuyeån ñoåi trong moái quan heä, hoïc hoûi laãn nhau vaø tính minh baïch.
Taøi lieäu naøy giôùi thieäu "nguyeân taéc muïc vuï": khoâng theå rao giaûng Tin Möøng maø khoâng chòu traùch nhieäm vôùi ngöôøi ñoái thoaïi, ngöôøi maø trong hoï Thaùnh Linh ñaõ vaø ñang hoaït ñoäng. Ñeå giaûi quyeát caùc vaán ñeà ñang noåi leân moät caùch cuï theå, Nhoùm ñeà xuaát ba böôùc phöông phaùp luaän: laéng nghe chính mình, chuù yù ñeán thöïc teá vaø huy ñoäng caùc hình thöùc chuyeân moân khaùc nhau. Ñoái thoaïi trong Thaùnh Linh vaãn laø coâng cuï öu tieân ñeå phaùt trieån moät neàn vaên hoùa hieäp thoâng trong Giaùo hoäi.
Trong phaàn thöù ba cuûa Baùo caùo, Nhoùm aùp duïng phöông phaùp naøy moät caùch cuï theå cho hai vaán ñeà hieän ñang noåi leân trong ñôøi soáng cuûa caùc Giaùo hoäi ñòa phöông, ñöôïc löïa choïn chính xaùc vì tính ña daïng cuûa chuùng: kinh nghieäm cuûa nhöõng ngöôøi ñoàng tính luyeán aùi laø tín höõu, vaø kinh nghieäm veà baát baïo ñoäng tích cöïc - ñöôïc chöùng kieán bôûi moät phong traøo thanh nieân Serbia ñaõ goùp phaàn vaøo söï suïp ñoå hoøa bình cuûa Milo#evi#, laáy caûm höùng töø caùc Kitoâ höõu thôøi kyø ñaàu. Trong caû hai tröôøng hôïp, Nhoùm khoâng ñöa ra nhöõng tuyeân boá döùt khoaùt maø - baét ñaàu töø vieäc laéng nghe tröïc tieáp nhöõng lôøi chöùng cuï theå - ñeà xuaát nhöõng con ñöôøng ñeå phaân ñònh thaàn hoïc-ñaïo ñöùc vaø nhöõng caâu hoûi môû, ñeå moãi coäng ñoàng coù theå ñaûm nhaän "traùch nhieäm nhaän bieát vaø thuùc ñaåy ñieàu thieän maø qua ñoù Thieân Chuùa haønh ñoäng trong lòch söû vaø trong kinh nghieäm cuûa con ngöôøi."
Baûn Toùm taét Chaáp haønh [execcutive summary] Baùo caùo cuûa Nhoùm Nghieân Cöùu Soá 7
Baùo caùo cuûa Nhoùm Nghieân cöùu 7 nhaèm muïc ñích giuùp hieåu vaø thöïc hieän quaù trình löïa choïn öùng vieân cho chöùc Giaùm muïc nhö moät thôøi ñieåm cuûa Giaùo hoäi, ñöôïc höôùng daãn bôûi Chuùa Thaùnh Thaàn vaø ñaëc tröng bôûi thaùi ñoä caàu nguyeän, laéng nghe vaø phaân ñònh.
Trong quaù trình naøy, nhieàu chuû theå tham gia vôùi caùc vai troø khaùc nhau: tröôùc heát laø Giaùo hoäi ñòa phöông do Giaùm muïc höôùng daãn; sau ñoù laø caùc Giaùm muïc thuoäc cuøng moät Giaùo tænh hoaëc taäp hôïp trong Hoäi ñoàng Giaùm muïc; cuoái cuøng laø Phaùi ñoaøn Toøa Thaùnh do Söù thaàn Toøa Thaùnh chuû trì, duy trì lieân laïc vôùi Giaùo trieàu Roma.
Sau khi khuyeán nghò raèng, trong vieäc löïa choïn Giaùm muïc, caàn phaûi xem xeùt ñeán "naêng löïc hieäp thoâng" cuûa caùc öùng vieân, töùc laø söï nhaïy beùn vôùi nhu caàu cuûa moät Giaùo hoäi hieäp thoâng vaø truyeàn giaùo, trong soá caùc phaåm chaát caàn thieát, Nhoùm baøy toû hy voïng raèng chính caùc Söù thaàn Toøa Thaùnh tröôùc heát phaûi coù moät hình maãu hieäp thoâng vaø truyeàn giaùo ñeå töø ñoù coù theå tìm kieám ñieàu ñoù nôi nhöõng ngöôøi ñöôïc chæ ñònh cho hoï laø nhöõng öùng vieân Giaùm muïc tieàm naêng.
Nhaän thöùc ñöôïc raèng, töø nhöõng theá kyû ñaàu tieân, Giaùo hoäi ñòa phöông ñaõ ñöôïc tham vaán baèng nhieàu caùch khaùc nhau trong quaù trình löïa choïn Giaùm muïc cuûa mình, Nhoùm ñeà xuaát raèng ñònh kyø moãi Giaùo phaän neân thöïc hieän caùc quy trình phaân ñònh veà tình traïng vaø nhu caàu cuûa chính mình: caùc quy trình naøy cho pheùp, moät maët, xaùc ñònh trong Giaùo phaän nhöõng linh muïc ñöôïc ñeà cöû laøm öùng vieân cho chöùc Giaùm muïc vaø, maët khaùc, xaây döïng hoà sô cuûa vò Muïc töû töông lai cuûa Giaùo hoäi ñòa phöông ñoù. Ñaëc bieät, xeùt ñeán phieân hoïp maø caùc Giaùm muïc cuûa Giaùo tænh (hoaëc cuûa Hoäi ñoàng Giaùm muïc) ñöôïc trieäu taäp ñeå laäp danh saùch caùc öùng vieân cho chöùc Giaùm muïc ñeå trình leân Toøa Thaùnh, Nhoùm ñeà xuaát raèng Giaùm muïc trieäu taäp ít nhaát Hoäi ñoàng Linh muïc vaø Hoäi ñoàng Muïc vuï Giaùo phaän, ñeå moãi thaønh vieân coù theå ñeä trình leân Giaùm muïc, trong moät phong bì nieâm phong, teân cuûa caùc linh muïc ñang phuïc vuï trong Giaùo phaän maø hoï cho laø phuø hôïp vôùi chöùc Giaùm muïc, vaø yù kieán veà hoà sô cuûa vò Giaùm muïc töông lai cuûa Giaùo hoäi ñòa phöông cuûa hoï, cuøng vôùi teân cuûa caùc Giaùm muïc hoaëc Linh muïc maø hoï cho laø phuø hôïp ñeå keá vò. Keát quaû cuûa nhöõng cuoäc tham vaán naøy phaûi ñöôïc Giaùm muïc trình baøy tröôùc hoäi ñoàng caùc Giaùm muïc cuûa Giaùo tænh hoaëc cuûa Hoäi ñoàng Giaùm muïc, nhöõng ngöôøi seõ laäp ra moät danh saùch caùc öùng vieân cho chöùc Giaùm muïc theå hieän söï ñoàng thuaän cuûa hoï caøng nhieàu caøng toát.
Nhoùm naøy ñeà xuaát theâm raèng, khi thôøi ñieåm keá vò Giaùm muïc ñeán gaàn, Giaùm muïc saép maõn nhieäm neân thuùc ñaåy nhöõng thôøi ñieåm cuï theå ñeå phaân ñònh coäng ñoàng. Hôn nöõa, vaøo thôøi ñieåm Giaùo hoäi ñòa phöông bò boû troáng hoaëc Toøa Thaùnh cho pheùp baét ñaàu caùc thuû tuïc keá vò, Nhoùm ñeà nghò thaønh laäp moät UÛy ban hoã trôï Giaùo hoäi ñòa phöông trong Giaùo phaän, maø Söù thaàn Toøa Thaùnh coù theå tham gia ñeå laøm roõ tình hình cuûa Giaùo phaän, hoà sô cuûa vò Giaùm muïc môùi, vaø cuõng ñeå thu thaäp yù kieán veà caùc öùng vieân tieàm naêng.
Veà phaàn mình, Söù thaàn Toøa Thaùnh nhaän ñöôïc keát quaû cuûa caùc cuoäc tham vaán ñöôïc thöïc hieän trong moãi Giaùo phaän vaø trong moãi Giaùo tænh (hoaëc trong Hoäi ñoàng Giaùm muïc) vaø tích hôïp chuùng vôùi caùc cuoäc tham vaán tieáp theo. Veà vaán ñeà naøy, Nhoùm khuyeán nghò tham khaûo yù kieán khoâng chæ caùc Giaùo só, maø coøn moät soá löôïng töông ñöông caùc giaùo daân vaø tu só. Muïc ñích cuûa cuoäc tham vaán laø laøm saùng toû caøng nhieàu söï thaät caøng toát, caû veà tình traïng cuûa Giaùo phaän vaø nhu caàu cuûa Giaùo phaän, cuõng nhö veà söï xöùng ñaùng vaø phuø hôïp cuûa caùc öùng vieân tieàm naêng cho chöùc Giaùm muïc. Nhoùm ñeà xuaát caäp nhaät vaø phaân bieät caùc baûng caâu hoûi ñöôïc söû duïng cho ngöôøi cung caáp thoâng tin, cuõng nhö söû duïng caùc cuoäc phoûng vaán tröïc tieáp, ñaëc bieät höõu ích khi baûng caâu hoûi baèng vaên baûn döôøng nhö khoâng ñuû ñeå coù ñöôïc kieán thöùc ñaày ñuû veà tình hình vaø con ngöôøi.
Nhoùm cho raèng caùc Boä cuûa Giaùo trieàu Roâ-ma ñöôïc giao nhieäm vuï hoã trôï Giaùm muïc Roâ-ma trong vieäc cung caáp cho caùc Giaùo hoäi ñòa phöông cuõng ñöôïc keâu goïi xem xeùt laïi caùc thuû tuïc cuûa mình ñeå phöông phaùp phaân ñònh Giaùo hoäi coù theå ñònh hình hoaït ñoäng thöôøng nhaät cuûa hoï.
Theo tinh thaàn cuûa tieán trình ñoàng nghò 2021-2024, Nhoùm cuõng ñeà xuaát cung caáp caùc hình thöùc ñaùnh giaù caùc quy trình löïa choïn öùng vieân cho chöùc Giaùm muïc. Vieäc ñaùnh giaù nhö vaäy phaûi ñöôïc thöïc hieän ñònh kyø, xaùc ñònh xem caùc quy trình coù ñaùp öùng caùc tieâu chuaån cuûa moät Giaùo hoäi ñoàng nghò vaø truyeàn giaùo hay khoâng, thuùc ñaåy vieäc chia seû caùc thöïc tieãn toát vaø aùp duïng caùc bieän phaùp caàn thieát. Ñònh kyø, theo quyeát ñònh cuûa Ñöùc Giaùo Hoaøng, Nhoùm cuoái cuøng ñeà xuaát thaønh laäp moät uûy ban giaùo hoäi ñoäc laäp, uûy ban naøy seõ bao goàm trong vieäc ñaùnh giaù coâng vieäc cuûa caùc Boä thuoäc Giaùo trieàu.
Baûn Toùm taét Chaáp haønh Baùo caùo Cuoái cuøng cuûa Nhoùm Nghieân cöùu 9
Ngay töø ñaàu haønh trình suy tö vaø hoïc taäp taïi Thöôïng Hoäi ñoàng, Nhoùm Nghieân cöùu 9 ñaõ laáy caûm höùng töø moät hình aûnh Kinh Thaùnh troïng taâm: caùc söï kieän ñöôïc thuaät laïi trong chöông 10-15 cuûa saùch Coâng vuï caùc Toâng ñoà. Nhöõng trang naøy minh hoïa caùch thöùc traân troïng söï ña daïng veà nhaân hoïc vaø vaên hoùa maø khoâng laøm caûn trôû hay phaûn boäi tính môùi meû cuûa Tin Möøng, thay vaøo ñoù cho pheùp Tin Möøng phaùt trieån maïnh meõ thoâng qua vieäc laéng nghe Chuùa Thaùnh Thaàn vaø trao ñoåi ôn phuùc laãn nhau.
Nhoùm Nghieân cöùu ñaõ aùp duïng phöông phaùp laøm vieäc theo tinh thaàn ñoàng nghò, tham gia vôùi caùc caù nhaân ñeán töø nhieàu boái caûnh Giaùo hoäi vaø lónh vöïc chuyeân moân khaùc nhau. Quaù trình laéng nghe vaø ñoái thoaïi naøy dieãn ra döôùi hình thöùc hai hoäi thaûo, nôi caùc thaønh vieân chia seû suy nghó veà baûn thaûo ban ñaàu. Nhöõng hieåu bieát naøy vaø söï trao ñoåi sau ñoù laø yeáu toá khoâng theå thieáu trong quaù trình phaùt trieån vaên baûn tieáp theo.
Khi coâng vieäc tieán trieån, Nhoùm Nghieân cöùu ñaõ choïn caùch dieãn ñaït laïi "caùc vaán ñeà gaây tranh caõi" thaønh "caùc vaán ñeà môùi noåi". Trong khi caùch dieãn ñaït tröôùc gôïi yù nhu caàu lyù thuyeát veà moät phöông phaùp "giaûi quyeát vaán ñeà", thì "caùc vaán ñeà môùi noåi" chæ ra nhöõng phaåm chaát, khuynh höôùng vaø cuoäc ñoái thoaïi caàn thieát cho "söï hoaùn caûi trong moái quan heä" maø toaøn theå daân Chuùa ñöôïc môøi goïi ñoùn nhaän treân haønh trình ñoàng nghò cuûa mình.
Taøi lieäu ñöôïc chia thaønh ba phaàn, ñöôïc toùm taét döôùi ñaây:
I. Moät söï thay ñoåi moâ hình trong söù meänh cuûa Giaùo hoäi vaø ñoäng löïc ñoàng nghò thuùc ñaåy söï chuyeån ñoåi ñoù
Vieäc phaân ñònh "caùc vaán ñeà môùi noåi" mang ñeán moät cô hoäi quyù giaù ñeå traûi nghieäm moät "söï thay ñoåi moâ hình" ñích thöïc (xem Veritatis gaudium, 3) - moät quaù trình ñöôïc khôûi xöôùng bôûi Coâng ñoàng Vatican II, thaùch thöùc caùc moâ hình ñaõ thònh haønh trong ñôøi soáng Giaùo hoäi trong nhöõng theá kyû qua. Ngaøy nay, söï thay ñoåi naøy coù nghóa laø taùi khaùm phaù quan nieäm Kinh Thaùnh veà chaân lyù cuûa Thieân Chuùa ñöôïc maëc khaûi trong lòch söû, thuùc ñaåy caùc quaù trình hoïc taäp chung trong coäng ñoàng Kitoâ giaùo.
Vieäc thöïc hieän söï thay ñoåi naøy ñoøi hoûi moät phöông phaùp giaûi thích Kinh Thaùnh thöïc söï mang tính nhaân baûn, coi troïng baûn chaát lòch söû, kinh nghieäm, thöïc tieãn vaø theo ngöõ caûnh cuûa nhaân loaïi, voán tìm thaáy söï vieân maõn trong Chuùa Kitoâ. Moãi ngöôøi laø moät caù theå ñoäc nhaát voâ nhò, söï toaøn veïn cuûa hoï ñöôïc hình thaønh trong moái quan heä vôùi ngöôøi khaùc, xaõ hoäi vaø vaên hoùa thoâng qua laêng kính thôøi gian vaø töï söï. Hôn nöõa, con ngöôøi khoâng chæ toàn taïi trong moái quan heä vôùi thaân theå cuûa chính hoï vaø "baïn [you]" cuûa ngöôøi khaùc, maø coøn ñöôïc ñaët trong caùc ñònh cheá xaõ hoäi vaø vaên hoùa: ñöôïc keâu goïi phaùt bieåu baûn thaân trong moät "chuùng ta" lôùn hôn.
Ñoàng thôøi, chaân lyù phoå quaùt cuûa nhaân loaïi khoâng ñöôïc xaùc ñònh moät laàn vaø maõi maõi maø ñöôïc tieát loä thoâng qua caùc hình thöùc cuï theå cuûa caùc neàn vaên hoùa khaùc nhau. Noù ñöôïc môû ra trong moät cuoäc ñoái thoaïi khoâng ngöøng, trong ñoù caùc coäng ñoàng vaø caù nhaân tieán boä thoâng qua vieäc trao ñoåi caùc ôn phuùc, ñöôïc thuùc ñaåy bôûi vieäc tìm kieám chaân lyù vaø coâng lyù döôùi aùnh saùng cuûa Tin Möøng.
Vieäc thay ñoåi moâ hình naøy phuïc vuï cho cuoäc gaëp gôõ naêng ñoäng vôùi giaùo lyù sô truyeàn [kerygma] veà ôn cöùu roãi. Tính lieân quan nhaân hoïc cuûa giaùo lyù sô truyeàn ñöôïc phaùt bieåu nhö moät cuoäc gaëp gôõ aân suûng vôùi tình yeâu "ngaøy caøng lôùn lao" cuûa Thieân Chuùa trong Chuùa Kitoâ. Vaên kieän cuoái cuøng (FD) thuùc ñaåy söï thay ñoåi moâ hình naøy baèng caùch ñeà xuaát moät soá ñoäng löïc chính caàn ñöôïc caùc coäng ñoàng Kitoâ giaùo thöïc haønh moät caùch cuï theå ñeå tieán böôùc theo caùch thöùc ñoàng nghò, cuï theå laø: söï hoaùn caûi trong moái quan heä; hoïc hoûi cuøng nhau; vaø cuoái cuøng laø söï minh baïch.
Söï hoaùn caûi trong moái quan heä chuû yeáu ñeà caäp ñeán caùc quaù trình maø taát caû nam nöõ ñaõ ñöôïc röûa toäi coù theå hoïc hoûi thoâng qua caùc thöïc haønh (giaùo hoäi, phuïng vuï vaø xaõ hoäi). Thaät vaäy, thoâng qua nhöõng thöïc haønh naøy, con ngöôøi khoâng chæ coù theå giaûi quyeát nhöõng vaán ñeà lôùn nhoû trong cuoäc soáng haøng ngaøy, maø coøn goùp phaàn cuøng ñònh hình boái caûnh ngoân ngöõ, bieåu töôïng vaø vaên hoùa, trong ñoù caùc vaán ñeà coù theå naûy sinh, ñöôïc goïi teân vaø ñöôïc cuøng nhau giaûi quyeát.
Ñoäng löïc cuûa vieäc hoïc taäp cuøng nhau ñöôïc ñaët neàn taûng treân tinh thaàn Tin Möøng khi chuùng cho pheùp daân Chuùa ñoïc vaø giaûi thích nhöõng lôøi noùi vaø daáu hieäu maø Chuùa Gieâsu ñaõ thöïc hieän, khaùm phaù yù nghóa cuûa chuùng ngaøy caøng saâu saéc hôn ñoái vôùi cuoäc soáng ngaøy nay, vaø môû loøng ñoùn nhaän tieáng noùi cuûa Chuùa Thaùnh Thaàn.
Cuoái cuøng, moät neàn vaên hoùa minh baïch trong Giaùo Hoäi khoâng chæ xuaát phaùt töø nhu caàu ñöôïc caûm nhaän trong xaõ hoäi ñöông thôøi, maø coøn phaûi ñöôïc hieåu trong aùnh saùng cuûa meänh leänh Tin Möøng vaø ñaïo ñöùc veà vieäc "noùi vaø haønh ñoäng trong söï thaät": ñoù laø tieâu chuaån veà loøng trung thaønh cuûa Giaùo Hoäi ñoái vôùi giaùo lyù sô truyeàn [kerygma], cuõng nhö caùc moái quan heä chaân thaønh vaø söï tin töôûng laãn nhau trong coäng ñoàng.
II. Thöïc haønh nguyeân taéc muïc vuï trong moät Giaùo hoäi ñoàng nghò
Theo con ñöôøng do Giaùo huaán cuûa Coâng ñoàng Vatican II vaïch ra, Nhoùm Nghieân cöùu ñaõ xaùc ñònh "nguyeân taéc muïc vuï" laø chìa khoùa giaûi thích ñeå thöïc hieän söï thay ñoåi moâ hình ñang dieãn ra. "Nguyeân taéc muïc vuï" ôû ñaây coù nghóa laø vieäc rao giaûng Tin Möøng caàn phaûi chòu traùch nhieäm ñoái vôùi ngöôøi ñoái thoaïi, trong ñoù vieäc rao giaûng ñaõ ñöôïc Thaùnh Linh taùc ñoäng (xem GS 22), vì ngöôøi ñoù coù theå nhaän ra vaø tuaân theo noù moät caùch töï do.
Chuû theå thöïc hieän nguyeân taéc muïc vuï laø daân Chuùa noùi chung, trong söï ña daïng cuûa caùc chöùc vuï, ñaëc suûng vaø vai troø, cuõng nhö trong caùc hình thöùc tham gia ña daïng cho pheùp soáng troïn veïn ñoäng löïc cuûa söï hoaùn caûi trong moái quan heä, cuøng nhau hoïc hoûi vaø minh baïch do Vaên kieän Cuoái Cuøng (FD) ñeà xuaát.
Vì chuùng ta khoâng chuû yeáu giaûi quyeát vaán ñeà, maø laø xaây döïng lôïi ích chung, ñieåm xuaát phaùt khoâng phaûi laø vieäc söûa chöõa (ôû bình dieän giaùo lyù, muïc vuï hoaëc ñaïo ñöùc) baát cöù tình huoáng cuï theå naøo ñöôïc coi laø coù vaán ñeà trong kinh nghieäm ñöùc tin cuï theå. Thay vaøo ñoù, noù baét ñaàu baèng vieäc nhaän ra vaø phaân bieät nhöõng daáu hieäu cuûa söï toát laønh maø caùc thöïc haønh ñöùc tin phaùt bieåu, thöôøng thoâng qua moät hình thöùc khoân ngoan phoå bieán vaø khoâng chính thöùc. Theo höôùng naøy, vai troø cuï theå cuûa thaåm quyeàn tröôùc heát laø laéng nghe, kích hoaït caùc quaù trình phaân ñònh vaø ñoàng haønh cuøng chuùng ñeå tìm kieám söï ñoàng thuaän - ngay caû khi ñoù laø söï ñoàng thuaän dò bieät hoùa - khi ñieàu naøy goùp phaàn vaøo lôïi ích chung (xem Coâng vuï 15).
Phuø hôïp vôùi nguyeân taéc muïc vuï, vieäc thöïc haønh ñoái thoaïi trong Thaùnh Linh, nhö ñöôïc traûi nghieäm trong suoát haønh trình ñoàng nghò, mang moät giaù trò khoâng theå thieáu ñeå phaùt trieån moät "vaên hoùa ñoàng nghò trong Giaùo hoäi" vôùi nieàm tin ngaøy caøng lôùn maïnh. Vì lyù do naøy, baùo caùo ñeà xuaát moät soá phöông phaùp tieán haønh nhaèm phuïc vuï cho vieäc phaân ñònh caùc vaán ñeà môùi noåi vaø söï tham gia tích cöïc cuûa caùc chuû theå cuï theå, caù nhaân vaø coäng ñoàng coù lieân quan tröïc tieáp: laéng nghe laãn nhau, chuù yù ñeán thöïc taïi vaø taäp hôïp caùc lónh vöïc chuyeân moân khaùc nhau.
III. Höôùng tôùi moät hoaït ñoäng phaân ñònh ñoàng nghò trong caùc Giaùo hoäi ñòa phöông: Hai vaán ñeà noåi leân ngaøy nay
Trong phaàn thöù ba cuûa taøi lieäu, hai hoaït ñoäng phaân ñònh ñoàng nghò ñöôïc ñeà xuaát lieân quan ñeán hai vaán ñeà môùi noåi: kinh nghieäm cuûa nhöõng ngöôøi coù ñöùc tin vôùi xu höôùng ñoàng tính (Phuï luïc A, 1 vaø 2); vaø kinh nghieäm veà baát baïo ñoäng tích cöïc cuûa caùc caù nhaân vaø hieäp hoäi trong caùc tình huoáng chieán tranh (Phuï luïc B).
Trong boái caûnh naøy, hai lôøi chöùng ñöôïc trình baøy döïa treân caùc tình huoáng cuï theå, trong moät quaù trình ñoïc laïi vaø phaân ñònh. Ñieàu naøy cho pheùp nhaän ra caùc giai ñoaïn khaùc nhau maø moïi ngöôøi traûi qua, ñöa ra moät soá suy gaãm vaø caâu hoûi tieáp theo nhö moät ñoùng goùp cho vieäc thöïc hieän caùc hoaït ñoäng phaân ñònh ñoàng nghò trong caùc boái caûnh Giaùo hoäi khaùc nhau.
Trong ñeà xuaát phaân ñònh ñoàng nghò veà caùc vaán ñeà ñaõ neâu treân, vieäc laéng nghe nhöõng lôøi chöùng ñöôïc chia seû bôûi nhöõng ngöôøi coù kinh nghieäm tröïc tieáp ñoùng vai troø ñaëc bieät quan troïng. Töông töï, khoâng coù yù ñònh keát thuùc quaù trình laéng nghe vaø suy tö baèng moät tuyeân boá cuoái cuøng, maø laø baèng moät soá höôùng ñi cho söï phaân ñònh veà maët ñaïo ñöùc vaø thaàn hoïc cuõng nhö moät soá caâu hoûi cho söï tieáp tuïc cuûa haønh trình ñoàng nghò. Muïc ñích laø ñeå giuùp ñôõ caùc coäng ñoàng rieâng leû vaø toaøn theå Giaùo hoäi coù theå ñích thaân cam keát nhaän ra vaø coå vuõ ñieàu thieän qua ñoù Thieân Chuùa haønh ñoäng trong lòch söû vaø trong kinh nghieäm soáng cuûa con ngöôøi.