Caûnh saùt Israel baét giöõ
keû haønh hung moät nöõ tu ngöôøi Phaùp ôû Jerusalem
Caûnh saùt Israel baét giöõ keû haønh hung moät nöõ tu ngöôøi Phaùp ôû Jerusalem.
G. Traàn Ñöùc Anh, O.P.
Jerusalem (RVA News 03-05-2026) - Dö luaän Coâng giaùo taïi Thaùnh ñòa vaø quoác teá xuùc ñoäng veà tin moät nöõ tu Coâng giaùo ñaõ bò taán coâng taøn baïo taïi Jerusalem. Caûnh saùt Israel ñaõ baét giöõ hung thuû.
Vuï taán coâng taøn baïo, xaûy ra giöõa ban ngaøy, ngay döôùi chaân Nhaø Tieäc Ly (Cenacolo) - moät trong nhöõng nôi linh thieâng nhaát cuûa Kitoâ giaùo. Söï vieäc xaûy ra vaøo chieàu thöù Ba, ngaøy 28 thaùng Tö naêm 2026 treân Nuùi Sion, taïi Jerusalem, khi moät nöõ tu ngöôøi Phaùp 48 tuoåi bò moät ngöôøi ñaøn oâng 36 tuoåi xoâ ngaõ xuoáng ñaát vaø lieân tieáp ñaù nhieàu laàn vaøo ngöôøi chò. Thuû phaïm sau ñoù ñaõ bò caûnh saùt Israel nhaän dieän vaø baét giöõ.
Nöõ tu, ñöôïc moät soá nguoàn tin xaùc ñònh laø chò Marie-Reine Fournier, moät nhaø nghieân cöùu taïi Tröôøng Kinh Thaùnh Jerusalem cuûa Doøng Ña Minh (EÙcole biblique et archeùologique francaise de Jeùrusalem).
Theo töôøng thuaät cuûa cha Olivier Poquillon, O.P, Giaùm ñoác Tröôøng Kinh Thaùnh, vuï taán coâng dieãn ra chæ trong vaøi giaây: "Khoaûng 17 giôø 45 phuùt, giôø ñòa phöông hoâm thöù Ba, ngaøy 28 thaùng Tö naêm 2026, nöõ tu nghe coù ngöôøi tieán ñeán töø phía sau vaø chò bò ñaåy maïnh vaøo moät taûng ñaù. Khi chò ñang naèm treân ñaát, ngöôøi ñaøn oâng baét ñaàu lieân tieáp ñaù vaøo ngöôøi chò".
Nöõ tu bò baàm tím beân phaûi khuoân maët vaø chaán thöông ôû ñaàu, nhöng tình traïng khoâng nghieâm troïng.
Hình aûnh vuï taán coâng
Caùc hình aûnh do caûnh saùt coâng boá cho thaáy möùc ñoä baïo löïc nghieâm troïng. Nghi phaïm - maëc tzitzit laø trang phuïc nghi leã cuûa nam giôùi Do Thaùi - chaïy töø phía sau, ñaåy nöõ tu vaøo væa heø vaø tieáp tuïc taán coâng khi chò ñaõ ngaõ xuoáng. Sau khi rôøi ñi, ngöôøi naøy coøn quay trôû laïi ñaù theâm nhieàu laàn tröôùc khi xaûy ra xoâ xaùt khaùc vôùi moät ngöôøi qua ñöôøng coá can thieäp.
Vuï vieäc xaûy ra gaàn Nhaø Tieäc Ly treân Nuùi Sion - nôi ñöôïc caùc Kitoâ höõu toân kính laø ñòa ñieåm Böõa Tieäc Ly, ñoàng thôøi cuõng ñöôïc ngöôøi Do Thaùi coi laø nôi an taùng Vua David. Moät soá nguoàn tin Palestine vaø truyeàn thoâng quoác teá moâ taû keû taán coâng laø moät ngöôøi ñònh cö Israel.
Baét giöõ vaø ñieàu tra
Löïc löôïng an ninh Israel ñaõ baét giöõ nghi phaïm ngay trong ngaøy xaûy ra vuï vieäc. Trong tuyeân boá chính thöùc, caûnh saùt nhaán maïnh chính saùch "khoâng khoan nhöôïng" ñoái vôùi caùc cuoäc taán coâng nhaém vaøo caùc nhaân vaät toân giaùo, coi moïi haønh vi baïo löïc coù theå mang ñoäng cô phaân bieät chuûng toäc laø "raát nghieâm troïng".
Tuy nhieân, caûnh saùt töø choái coâng boá quoác tòch cuûa nghi phaïm, vaø chæ cho bieát ngöôøi naøy bò baét vì toäi haønh hung vaø moïi ñoäng cô ñang ñöôïc ñieàu tra. Ngöôøi ñaøn oâng bò thaåm vaán vôùi caùo buoäc haønh hung mang yeáu toá phaân bieät chuûng toäc vaø seõ ñöôïc ñöa ra tröôùc toøa aùn Jerusalem ñeå xem xeùt gia haïn taïm giam.
Trong moät baøi ñaêng baèng tieáng Anh treân maïng X, caûnh saùt khaúng ñònh cam keát "baûo veä taát caû caùc coäng ñoàng" trong moät thaønh phoá "linh thieâng ñoái vôùi ngöôøi Do Thaùi, Kitoâ giaùo vaø Hoài giaùo".
Phaûn öùng cuûa Phaùp, Israel vaø Ñaïi hoïc Do Thaùi
Chính phuû Phaùp leân aùn maïnh meõ vuï vieäc vaø yeâu caàu thuû phaïm "phaûi bò ñöa ra tröôùc coâng lyù". Ñaïi söù quaùn Phaùp taïi Jerusalem ñaõ chia seû laïi lôøi leân aùn cuûa cha Poquillon, ngöôøi goïi ñaây laø "moät haønh vi taán coâng voâ côù".
Boä Ngoaïi giao Israel goïi ñaây laø "haønh ñoäng ñaùng xaáu hoå", traùi ngöôïc vôùi caùc giaù trò toân troïng, chung soáng vaø töï do toân giaùo maø Israel theo ñuoåi, ñoàng thôøi baøy toû söï gaàn guõi vôùi nöõ tu vaø lieân ñôùi vôùi Toøa Thöôïng phuï Latinh Jerusalem.
Ñaùng chuù yù laø phaûn öùng töø Khoa Nhaân vaên cuûa Ñaïi hoïc Do thaùi ôû Jerusalem (Hebrew University of Jerusalem), cô quan ñaõ goïi Tröôøng Kinh Thaùnh (EÙcole Biblique) cuûa Coâng giaùo laø "ñoái taùc hoïc thuaät quyù giaù" vaø baøy toû "söï baøng hoaøng saâu saéc". Ñaïi hoïc Do thaùi nhaän ñònh: "Ñaây khoâng phaûi laø moät söï coá ñôn leû nhöng laø moät phaàn cuûa xu höôùng ñaùng lo ngaïi veà söï gia taêng thuø ñòch ñoái vôùi coäng ñoàng Kitoâ giaùo vaø caùc bieåu töôïng cuûa hoï... Laø nhöõng hoïc giaû lòch söû vaø vaên hoùa, chuùng toâi xem baïo löïc naøy laø moät cuoäc taán coâng tröïc tieáp vaøo caùc giaù trò neàn taûng cuûa Jerusalem - moät thaønh phoá maïnh meõ nhôø tính ña nguyeân toân giaùo vaø ñoái thoaïi côûi môû."
Moät baàu khí thuø ñòch gia taêng
Vuï vieäc khoâng phaûi laø caù bieät maø phaûn aùnh caêng thaúng keùo daøi taïi Thaønh Thaùnh. Nhieàu linh muïc vaø tu só cho bieát caùc haønh vi choáng Kitoâ giaùo nhö khaïc nhoå, laêng maï vaø taán coâng ñaõ trôû neân thöôøng xuyeân, ñaëc bieät töø caùc nhoùm Do Thaùi cöïc ñoan.
Ñöùc Hoàng y Pierbattista Pizzaballa, Thöôïng phuï Coâng giaùo Latinh ôû Jerusalem ñaõ nhieàu laàn caûnh baùo veà baàu khí thuø haän lan roäng, coi vieäc bình thöôøng hoùa söï khinh mieät laø "moái nguy saâu saéc cho söï chung soáng". Ngaøi noùi: "Jerusalem khoâng theå toàn taïi nhö moät thaønh phoá thaùnh neáu trôû thaønh nôi loaïi tröø."
Trong nhöõng tuaàn gaàn ñaây, nhieàu caêng thaúng ñaõ xaûy ra: caûnh saùt Israel ngaên caûn Ñöùc Hoàng y Pizzaballa vaø Beà treân Doøng Phanxicoâ ôû Thaùnh ñòa vaøo Ñeàn thôø Moä Thaùnh hoâm Chuùa nhaät Leã Laù, gaây phaûn ñoái quoác teá, khieán Thuû töôùng Benjamin Netanyahu phaûi leân tieáng ñaûm baûo quyeàn tieáp caän ñaày ñuû.
Ngoaøi ra, coøn coù vuï moät caây thaùnh giaù bò binh só Israel phaù hoaïi taïi mieàn nam Liban; caùc cuoäc taán coâng vaøo taøi saûn cuûa Giaùo hoäi ôû mieàn Bôø Taây cuõng ñöôïc ghi nhaän.
Moät phaàn nguyeân nhaân ñöôïc cho laø do aûnh höôûng gia taêng cuûa caùc traøo löu chuû nghóa phuïc quoác Do Thaùi cöïc ñoan, bao goàm caùc nhoùm lieân heä vôùi kahanism, vôùi Itamar Ben-Gvir laø moät nhaân vaät tieâu bieåu. Ñaïi söù Hoa Kyø taïi Israel, oâng Mike Huckabee cuõng töøng chæ trích caùch chính phuû Israel ñoái xöû vôùi caùc toå chöùc Kitoâ giaùo.
Caùc haønh vi taùi dieãn
Caùc haønh vi baát dung ñoái vôùi Kitoâ höõu taïi khu phoá coå khoâng phaûi laø môùi. Naêm 2023, nhaø baùo Yossi Eli cuûa Keânh Truyeàn hình 13 ñaõ caûi trang thaønh tu só Phanxicoâ ñeå ghi laïi tình traïng khaïc nhoå vaø xuùc phaïm thöôøng xuyeân, ñaëc bieät töø ngöôøi Do Thaùi sieâu chính thoáng.
Toång thoáng Israel Isaac Herzog khi ñoù ñaõ leân aùn caùc haønh vi baïo löïc cuûa moät nhoùm cöïc ñoan nhoû nhaèm vaøo caùc ñòa ñieåm Kitoâ giaùo.
Caùc söï vieäc töông töï tieáp dieãn theo thôøi gian: phaù hoaïi moä phaàn taïi nghóa trang Tin laønh treân Nuùi Sion, laøm hö haïi töôïng, veõ baäy ñe doïa leân töôøng tu vieän, vaø caùc haønh vi xuùc phaïm haøng ngaøy - ñaëc bieät doïc theo Via Dolorosa, (Ñaøng Thaùnh Giaù) quanh Vöông cung thaùnh ñöôøng Ñöùc Meï an nghæ (Dormition) vaø khu phoá Armenia. Vuï taán coâng nöõ tu ngöôøi Phaùp, ñöôïc ghi laïi baèng video, ñaõ laøm noåi baät moät vaán ñeà maø caùc cô quan toân giaùo vaø nhaø nöôùc khoâng theå tieáp tuïc xem laø thöù yeáu.
(silerenonpossum 1-5-2026)