Baøi Phaùt Bieåu Cuûa Ñöùc Giaùo Hoaøng Leo XIV
Vôùi Caùc Giaùm Muïc, Linh Muïc, Phoù Teá,
Nam Nöõ Thaùnh Hieán Vaø Nhaân Vieân Muïc Vuï,
taïi Giaùo xöù Ñöùc Meï Fatima
Baøi Phaùt Bieåu Cuûa Ñöùc Giaùo Hoaøng Leo XIV Vôùi Caùc Giaùm Muïc, Linh Muïc, Phoù Teá, Nam Nöõ Thaùnh Hieán Vaø Nhaân Vieân Muïc Vuï, taïi Giaùo xöù Ñöùc Meï Fatima.
Vuõ Vaên An
Luanda (VietCatholic News 20-04-2026) - Theo tin Toøa Thaùnh, taïi Giaùo xöù Ñöùc Meï Fatima ôû Luanda, Ñöùc Giaùo Hoaøng Leo XIV ñaõ gaëp gôõ caùc giaùm muïc, linh muïc, tu só nam nöõ vaø caùc nhaân vieân muïc vuï. Ñöùc Thaùnh Cha ñaõ daønh moät khoaûnh khaéc laéng nghe vaø hieäp thoâng vôùi Giaùo hoäi ñòa phöông, ñöôïc ñaùnh daáu baèng nhöõng lôøi chaøo ñoùn, lôøi chöùng töø caùc linh muïc, giaùo lyù vieân vaø nöõ tu, aâm nhaïc vaø lôøi caàu nguyeän. Troïng taâm cuûa cuoäc gaëp gôõ laø baøi phaùt bieåu cuûa Ñöùc Giaùo Hoaøng, tieáp theo laø Kinh Laïy Cha, lôøi chuùc phuùc cuoái cuøng vaø baøi thaùnh ca keát thuùc. Trong baøi phaùt bieåu cuûa mình, Ñöùc Thaùnh Cha ñaõ caûm ôn hoï vì söï taän taâm vôùi coâng cuoäc truyeàn giaùo vaø khuyeán khích hoï kieân trì trong söù meänh rao giaûng Tin Möøng vaø phuïc vuï daân Chuùa.
Caùc anh em giaùm muïc, linh muïc,
nam nöõ thaùnh hieán, giaùo lyù vieân,
anh chò em thaân meán!
Toâi cuõng göûi lôøi chaøo ñeán caùc Cha doøng Phanxicoâ Capuchin, nhöõng ngöôøi ñaõ ñoùn tieáp chuùng toâi taïi nhaø cuûa caùc Cha hoâm nay. Xin caûm ôn caùc Cha raát nhieàu!
Toâi raát vui möøng ñöôïc gaëp gôõ caùc cha. Caûm ôn söï ñoùn tieáp noàng nhieät cuûa caùc Cha! Tröôùc heát, toâi muoán baøy toû loøng bieát ôn ñeán taát caû nhöõng ngöôøi ñaõ vaø ñang noã löïc truyeàn baù Tin Möøng taïi Angola. Caûm ôn anh chò em vì coâng vieäc truyeàn giaùo ñaõ ñöôïc thöïc hieän taïi ñaát nöôùc naøy, vì nieàm hy voïng nôi Chuùa Kitoâ ñaõ ñöôïc gieo vaøo loøng anh chò em chuùng ta vaø vì loøng baùc aùi cuûa anh chò em ñoái vôùi nhöõng ngöôøi caàn giuùp ñôõ nhaát. Toâi cuõng xin caûm ôn söï taän taâm kieân ñònh cuûa anh chò em trong vieäc ñoùng goùp vaøo söï tieán boä cuûa quoác gia naøy treân neàn taûng vöõng chaéc cuûa hoøa giaûi vaø hoøa bình. Toâi xin göûi lôøi chaøo ñaëc bieät ñeán caùc giaùm muïc anh em, nhöõng ngöôøi chuû trì vieäc rao giaûng ñöùc tin vaø phuïc vuï baùc aùi. Ñaëc bieät, toâi caûm ôn Ñöùc Toång Giaùm Muïc Joseù Manuel cuûa Saurimo veà nhöõng lôøi chaøo möøng thay maët Hoäi ñoàng Giaùm muïc.
Trong khi boån phaän cuûa toâi, thay maët Giaùo hoäi hoaøn vuõ, laø ghi nhaän söùc soáng Kitoâ giaùo ñaëc tröng cuûa caùc coäng ñoàng anh chò em, thì vieäc ban thöôûng cho anh chò em laø tuøy thuoäc vaøo Chuùa. Ngaøi khoâng bao giôø thaát höùa! Chuùa Gieâsu ñaõ phaùn nhöõng lôøi naøy, nhöõng lôøi coù theå ñöôïc noùi vôùi anh chò em, bôûi vì anh chò em ñaõ ñoùn nhaän chuùng baèng ñöùc tin vaø laøm cho chuùng ñöôïc öùng nghieäm: "Chaúng ai boû nhaø cöûa, anh em, chò em, meï, cha, con caùi, ruoäng ñaát vì Thaày vaø vì Tin Möøng maø khoâng ñöôïc gaáp traêm laàn trong ñôøi naøy# cuøng vôùi söï baùch haïi, vaø trong ñôøi sau seõ ñöôïc söï soáng ñôøi ñôøi" (Mc 10:29-30).
Caùc baïn thaân meán, Chuùa bieát loøng quaûng ñaïi maø caùc baïn ñoùn nhaän ôn goïi cuûa mình, vaø Ngöôøi khoâng thôø ô vôùi taát caû nhöõng gì caùc baïn laøm vì tình yeâu Ngöôøi, ñeå nuoâi döôõng daân Ngöôøi baèng chaân lyù Tin Möøng. Vì vaäy, haõy môû loøng mình hoaøn toaøn cho Chuùa Kitoâ! Coù theå caùc baïn bò caùm doã nghó raèng Ngöôøi ñeán ñeå laáy ñi ñieàu gì ñoù cuûa caùc baïn, hoaëc do döï khoâng muoán ñeå Ngöôøi naém quyeàn ñieàu khieån cuoäc ñôøi mình. Trong nhöõng luùc nhö vaäy, haõy nhôù raèng "Ngöôøi khoâng laáy ñi gì caû, vaø Ngöôøi ban cho caùc baïn taát caû. Khi chuùng ta hieán daâng chính mình cho Ngöôøi, chuùng ta nhaän laïi gaáp traêm laàn. Phaûi, haõy môû roäng cöûa cho Chuùa Kitoâ - vaø caùc baïn seõ tìm thaáy söï soáng ñích thöïc" (Ñöùc Beâ-neâ-ñic-toâ XVI, Baøi giaûng cho Khôûi ñaàu Söù vuï Pheâroâ, ngaøy 24 thaùng 4 naêm 2005). Toâi muoán ñaëc bieät noùi nhöõng lôøi naøy vôùi nhieàu baïn treû trong caùc chuûng vieän vaø nhaø ñaøo taïo cuûa caùc baïn. Ñöøng sôï noùi "vaâng" vôùi Chuùa Kitoâ, haõy noi göông cuoäc ñôøi Ngöôøi hoaøn toaøn! Ñöøng sôï ngaøy mai, vì caùc baïn hoaøn toaøn thuoäc veà Chuùa. Haõy ñaùng ñeå theo Ngöôøi trong söï vaâng phuïc, ngheøo khoù vaø ñoäc thaân. Ngöôøi khoâng laáy ñi gì caû! Ñieàu duy nhaát Ngöôøi laáy ñi töø chuùng ta vaø gaùnh laáy treân mình laø toäi loãi. Phaûi, töø Ngöôøi, caùc baïn nhaän ñöôïc moïi thöù: maûnh ñaát naøy vaø gia ñình maø töø ñoù caùc baïn sinh ra; pheùp röûa toäi, ñieàu ñaõ ñöa caùc baïn vaøo ñaïi gia ñình cuûa Giaùo hoäi; vaø ôn goïi cuûa caùc baïn. "Nguyeän vinh quang vaø quyeàn cai trò thuoäc veà Ngöôøi ñôøi ñôøi. Amen" (Khaûi Huyeàn 1:6).
Anh chò em thaân meán, Chuùa ban cho anh chò em nieàm vui ñöôïc laøm moân ñeä truyeàn giaùo cuûa Ngöôøi, söùc maïnh ñeå vöôït qua nhöõng caïm baãy cuûa ma quyû vaø nieàm hy voïng veà söï soáng ñôøi ñôøi. Taát caû nhöõng ñieàu naøy laø cuûa anh chò em, vaø taát caû ñeàu laø moät ôn ban. Moät ôn ban laøm cho anh chò em cao quyù vaø vó ñaïi, moät ôn ban cam keát vaø trao quyeàn cho anh chò em. Ôn ban lôùn nhaát laø Chuùa Thaùnh Thaàn, Ñaáng ñaõ ñöôïc ñoå vaøo loøng anh chò em trong pheùp röûa toäi, ñaõ bieán ñoåi anh chò em moät caùch ñaëc bieät theo hình aûnh Chuùa Kitoâ ñeå phuïc vuï söù meänh cuûa anh chò em. Ngöôøi ñaõ sai anh chò em ñi ñeå, baét ñaàu töø Tin Möøng, anh chò em coù theå xaây döïng moät xaõ hoäi Angola töï do, hoøa giaûi, töôi ñeïp vaø vó ñaïi. Trong söù meänh naøy, vai troø cuûa caùc giaùo lyù vieân quan troïng bieát bao! Ñaëc bieät ôû chaâu Phi, ñaây laø moät bieåu hieän cô baûn cuûa ñôøi soáng Giaùo hoäi, coù theå laø nguoàn caûm höùng cho caùc coäng ñoàng Coâng Giaùo treân toaøn theá giôùi.
"Vì moïi söï ñeàu thuoäc veà anh chò em... vaø anh chò em thuoäc veà Chuùa Kitoâ, vaø Chuùa Kitoâ thuoäc veà Thieân Chuùa" (1 Coâ-rinh-toâ 3:21, 23), Thaùnh Phaoloâ daïy. Naêm möôi naêm sau ngaøy ñoäc laäp cuûa ñaát nöôùc anh chò em, nhöõng lôøi naøy cuûa Thaùnh Toâng ñoà cho chuùng ta bieát raèng hieän taïi vaø töông lai cuûa Angola thuoäc veà anh chò em, nhöng anh chò em thuoäc veà Chuùa Kitoâ. Taát caû ngöôøi Angola, khoâng ngoaïi leä, ñeàu coù quyeàn xaây döïng ñaát nöôùc naøy vaø höôûng lôïi töø noù moät caùch coâng baèng; tuy nhieân, caùc moân ñeä cuûa Chuùa coù boån phaän phaûi laøm nhö vaäy theo luaät baùc aùi. Coát loõi trong haønh ñoäng cuûa anh chò em naèm ôû baûn saéc cuûa anh chò em vôùi tö caùch laø moân ñeä cuûa Chuùa Gieâsu. Taát caû anh chò em ñeàu coù traùch nhieäm phaûn aùnh hình aûnh cuûa Ngöôøi, vaø trong nhieäm vuï naøy, khoâng ai coù theå thay theá anh chò em. Ñaây chính laø ñieåm ñoäc ñaùo cuûa anh chò em! Anh chò em laø muoái vaø aùnh saùng cuûa vuøng ñaát naøy bôûi vì anh chò em laø thaønh vieân cuûa Thaân Theå Chuùa Kitoâ; vaø vì lyù do naøy, cöû chæ, lôøi noùi vaø haønh ñoäng cuûa anh chò em - phaûn aùnh tình yeâu cuûa Ngöôøi - xaây döïng coäng ñoàng töø beân trong vaø xaây döïng chuùng cho ñeán muoân ñôøi.
Caùc moân ñeä cuûa Chuùa Kitoâ ñöôïc yeâu caàu phaûi luoân gaén boù maät thieát vôùi Ngöôøi (xem Ga 15:1-8). Phaàn coøn laïi seõ ñöôïc saép xeáp oån thoûa. Toâi bieát raèng anh chò em ñang trong giai ñoaïn thöïc hieän keá hoaïch muïc vuï ba naêm vôùi khaåu hieäu "Moân ñeä trung thaønh, moân ñeä vui möøng" (xem Coâng vuï 11:23-26), daønh rieâng cho vieäc caàu nguyeän vaø suy nieäm veà chöùc vuï linh muïc vaø ñôøi soáng thaùnh hieán. Chuùa ñang môû ra nhöõng con ñöôøng naøo cho Giaùo hoäi taïi Angola? Chaéc chaén seõ coù raát nhieàu! Haõy coá gaéng theo ñuoåi taát caû! Nhöng con ñöôøng ñaàu tieân laø trung thaønh vôùi Chuùa Kitoâ. Vì muïc ñích naøy, haõy tieáp tuïc coi troïng vieäc hoïc hoûi khoâng ngöøng, haõy caûnh giaùc veà söï toaøn veïn trong ñôøi soáng cuûa mình, vaø ñaëc bieät trong thôøi ñieåm naøy, haõy kieân trì loan truyeàn tin möøng hoøa bình.
Trong tröôøng hoïc cuûa Chuùa Kitoâ, Ñaáng laø "ñöôøng ñi, söï thaät vaø söï soáng" (Ga 14:6), luoân coù nhieàu ñieàu ñeå hoïc hoûi. Haõy nhôù laïi cuoäc troø chuyeän cuûa Chuùa Gieâsu vôùi Phi-líp, khi Phi-líp hoûi Ngöôøi: "Laïy Chuùa, xin cho chuùng con thaáy Cha, thì chuùng con seõ thoûa maõn!" Caâu traû lôøi cuûa Thaày thaät ñaùng ngaïc nhieân: "Thaày ñaõ ôû vôùi caùc con suoát thôøi gian naøy maø caùc con vaãn chöa bieát Thaày sao, Phi-líp? Ai ñaõ thaáy Thaày thì ñaõ thaáy Cha" (Ga 14:8-9). Ñieàu naøy nhaéc nhôû chuùng ta veà chieàu kích chieâm nieäm cuûa vieäc hoïc hoûi khoâng ngöøng. Vieäc bieát Chuùa Kitoâ chaéc chaén dieãn ra thoâng qua moät quaù trình ñaøo taïo ban ñaàu vöõng chaéc, vôùi söï höôùng daãn ñích thaân cuûa caùc nhaø ñaøo taïo; noù bao goàm vieäc tuaân thuû caùc chöông trình cuûa giaùo phaän, hoäi doøng vaø vieän tu cuûa anh chò em; vaø noù bao goàm vieäc töï hoïc taäp nghieâm tuùc, ñeå anh chò em coù theå soi saùng caùc tín höõu ñöôïc giao phoù cho anh chò em, treân heát laø cöùu hoï khoûi aûo töôûng nguy hieåm cuûa meâ tín dò ñoan. Tuy nhieân, söï hình thaønh ñöùc tin coù phaïm vi roäng hôn nhieàu. Noù lieân quan ñeán söï hieäp nhaát trong ñôøi soáng noäi taâm, vieäc chaêm soùc baûn thaân vaø chaêm soùc hoàng aân Thieân Chuùa maø chuùng ta ñaõ nhaän ñöôïc (xem 2 Tim 1:6), baèng caùch vaän duïng vaên hoïc, aâm nhaïc, theå thao, ngheä thuaät noùi chung, vaø treân heát laø caàu nguyeän toân thôø vaø chieâm nieäm. Ñaëc bieät trong nhöõng luùc naûn loøng vaø thöû thaùch, "Thaät toát bieát bao khi ñöùng tröôùc thaùnh giaù, hoaëc quyø goái tröôùc Thaùnh Theå, vaø chæ ñôn giaûn laø ñöôïc ôû trong söï hieän dieän cuûa Ngöôøi! Thaät toát bieát bao khi Ngöôøi moät laàn nöõa chaïm vaøo ñôøi soáng chuùng ta vaø thuùc ñaåy chuùng ta chia seû söï soáng môùi cuûa Ngöôøi!" (Ñöùc Phanxicoâ, Toâng huaán Evangelii Gaudium, 264). Neáu thieáu chieàu kích chieâm nieäm naøy, chuùng ta khoâng coøn soáng phuø hôïp vôùi Tin Möøng, cuõng khoâng phaûn aùnh ñöôïc söùc maïnh cuûa söï Phuïc Sinh. "Con ngöôøi hieän ñaïi," Thaùnh Phaoloâ VI noùi, "saün loøng laéng nghe caùc chöùng nhaân hôn laø caùc thaày giaùo, vaø neáu hoï coù laéng nghe caùc thaày giaùo, ñoù laø vì caùc vò laø nhöõng chöùng nhaân" (Toâng huaán Evangelii Nuntiandi, 41; xem Buoåi tieáp kieán chung, ngaøy 2 thaùng 10 naêm 1974). Loøng trung thaønh cuûa Chuùa Kitoâ, Ñaáng ñaõ yeâu thöông chuùng ta ñeán cuøng, laø ñoäng löïc thöïc söï thuùc ñaåy loøng trung thaønh cuûa chuùng ta. Moät loøng trung thaønh ñöôïc nuoâi döôõng bôûi söï hieäp nhaát cuûa caùc linh muïc vôùi giaùm muïc vaø vôùi caùc linh muïc anh em, vaø cuûa caùc nam nöõ thaùnh hieán vôùi beà treân vaø giöõa hoï vôùi nhau. Anh chò em thaân meán, haõy vun ñaép tình huynh ñeä giöõa anh chò em vôùi söï thaúng thaén vaø minh baïch. Ñöøng ñeå mình sa vaøo kieâu ngaïo vaø töï phuï, ñöøng taùch rôøi khoûi daân chuùng, nhaát laø ngöôøi ngheøo, vaø haõy traùnh theo ñuoåi ñaëc aân. Ñoái vôùi loøng trung thaønh cuûa anh chò em - vaø do ñoù ñoái vôùi söù meänh cuûa anh chò em - gia ñình linh muïc hoaëc tu só laø khoâng theå thieáu, nhöng gia ñình maø chuùng ta sinh ra vaø lôùn leân cuõng vaäy. Giaùo hoäi raát coi troïng ñònh cheá gia ñình, daïy raèng gia ñình laø nôi maø taát caû caùc thaønh vieân ñöôïc thaùnh hoùa. Ñoái vôùi nhieàu ngöôøi trong soá anh chò em, chaéc chaén raèng gia ñình chính laø caùi noâi cuûa ôn goïi, nôi ñaõ oâm aáp vaø nuoâi döôõng maàm moáng cuûa ôn goïi ñaëc bieät maø anh chò em ñaõ nhaän ñöôïc. Vì vaäy, toâi xin baøy toû loøng bieát ôn saâu saéc ñeán caùc thaønh vieân trong gia ñình vì ñaõ chaêm soùc, hoã trôï vaø baûo veä ôn goïi cuûa anh chò em. Ñoàng thôøi, toâi khuyeân hoï haõy luoân giuùp ñôõ anh chò em giöõ vöõng loøng trung thaønh vôùi Tin Möøng vaø khoâng tìm kieám lôïi ích caù nhaân töø vieäc phuïc vuï Giaùo hoäi. Mong raèng hoï seõ naâng ñôõ anh chò em baèng lôøi caàu nguyeän vaø soi saùng cho anh chò em baèng nhöõng lôøi khuyeân toát laønh cuûa cha meï, ñeå anh chò em ñöôïc thaùnh thieän vaø khoâng bao giôø queân raèng, theo hình aûnh Chuùa Gieâsu, anh chò em laø toâi tôù cuûa muoân ngöôøi.
Cuoái cuøng, loøng trung thaønh cuûa anh chò em ñoái vôùi Angola - cuõng nhö treân toaøn theá giôùi - ngaøy nay ñaëc bieät gaén lieàn vôùi vieäc rao giaûng hoøa bình. Trong quaù khöù, anh chò em ñaõ chöùng toû loøng can ñaûm khi leân aùn tai hoïa chieán tranh. Anh chò em ñaõ laøm ñieàu ñoù baèng caùch ñöùng veà phía nhöõng ngöôøi ñang ñau khoå, baèng caùch xaây döïng vaø taùi thieát, vaø baèng caùch ñeà xuaát caùc con ñöôøng vaø giaûi phaùp ñeå chaám döùt xung ñoät vuõ trang. Söï ñoùng goùp anh chò em ñöôïc ghi nhaän vaø ñaùnh giaù cao. Nhöng traùch nhieäm naøy vaãn chöa keát thuùc! Toâi khuyeán khích anh chò em thuùc ñaåy moät tinh thaàn ñoåi môùi trong vieäc taùi khaúng ñònh baûn thaân. Haõy hoøa giaûi baèng caùch giaùo duïc moïi ngöôøi veà con ñöôøng hoøa bình vaø traân troïng chöùng nhaân haøi hoøa cuûa nhöõng anh chò em trong coäng ñoàng, nhöõng ngöôøi sau khi traûi qua nhöõng thöû thaùch ñau ñôùn ñaõ coù theå tha thöù. Haõy vui möøng cuøng hoï vaø cöû haønh hoøa bình!
Hôn nöõa, theo lôøi cuûa Thaùnh Phaoloâ VI, ñöøng queân raèng "phaùt trieån laø teân goïi môùi cuûa hoøa bình" (Thoâng ñieäp Populorum Progressio, 87). Do ñoù, ñieàu thieát yeáu laø, trong khi dieãn giaûi caùc söï kieän hieän taïi moät caùch khoân ngoan, caùc baïn khoâng bao giôø ngöøng leân aùn nhöõng baát coâng, ñöa ra caùc giaûi phaùp phuø hôïp vôùi loøng baùc aùi Kitoâ giaùo. Haõy tieáp tuïc laø moät Giaùo hoäi quaûng ñaïi, hôïp taùc trong söï phaùt trieån toaøn dieän cuûa ñaát nöôùc. Vì lyù do naøy, taát caû nhöõng gì anh chò em ñaõ ñaït ñöôïc trong lónh vöïc giaùo duïc vaø chaêm soùc söùc khoûe ñaõ vaø vaãn luoân raát quan troïng. Theo nghóa naøy, khi khoù khaên naûy sinh, haõy nhôù ñeán chöùng nhaân ñöùc tin anh huøng cuûa ngöôøi Angola - nhöõng ngöôøi ñaøn oâng vaø ñaøn baø, nhöõng nhaø truyeàn giaùo sinh ra ôû ñaây hoaëc ñeán töø nöôùc ngoaøi - nhöõng ngöôøi ñaõ can ñaûm hieán daâng cuoäc ñôøi mình cho daân toäc naøy vaø cho Tin Möøng, thaø cheát chöù khoâng phaûn boäi coâng lyù, chaân lyù, loøng thöông xoùt, loøng baùc aùi vaø hoøa bình cuûa Chuùa Kitoâ. Caùc baïn thaân meán, baét ñaàu töø moãi Thaùnh Theå, chính caùc baïn cuõng laø thaân theå ñöôïc hieán daâng vaø maùu ñoå ra vì söï soáng vaø ôn cöùu ñoä cuûa anh chò em mình. Ñöùc Meï Maria, Meï Muxima, luoân ôû beân caïnh anh chò em. Xin Chuùa ban phöôùc laønh cho anh chò em vaø laøm cho söï taän taâm vaø söù meänh cuûa anh chò em ñöôïc ñôm hoa keát traùi!