Ñöùc Thaùnh cha chuû toïa cuoäc gaëp gôõ hoøa bình
vôùi coäng ñoaøn Bamenda
Ñöùc Thaùnh cha chuû toïa cuoäc gaëp gôõ hoøa bình vôùi coäng ñoaøn Bamenda.
G. Traàn Ñöùc Anh, O.P.
Bamenda (RVA News 17-04-2026) - Saùng ngaøy 16 thaùng Tö naêm 2026, ngaøy thöù hai trong chuyeán toâng du taïi Cameroon beân Phi chaâu, Ñöùc Thaùnh cha Leâoâ XIV ñaõ bay ñeán thaønh phoá Bamenda, thuû phuû vuøng noùi tieáng Anh, ñeå chuû toïa cuoäc gaëp gôõ hoøa bình taïi mieàn taây baéc nöôùc naøy, töø laâu ñang bò xaâu xeù vì xung ñoät.
Ñeán nôi, sau khi döøng laïi caàu nguyeän tröôùc Mình Thaùnh Chuùa trong nhaø nguyeän beân caïnh, Ñöùc Thaùnh cha ñaõ tieán qua coång chính cuûa Nhaø thôø Chính toøa Thaùnh Giuse cuûa Toång giaùo phaän ñòa phöông.
Hieän dieän trong cuoäc gaëp gôõ, ñaëc bieät coù ñaïi dieän cuûa caùc nhoùm khaùc nhau, töø nhoùm truyeàn thoáng, cho ñeán ñaïi dieän cuûa Giaùo hoäi Tin laønh Tröôûng Laõo, Hoài giaùo, cuûa moät nöõ tu Coâng giaùo vaø moät gia ñình phaûi di taûn. Baàu khoâng khí ôû mieàn tieáng Anh cuûa Cameroon trong nhöõng ngaøy naøy thanh thaûn hôn vì caùc nhoùm khaùng chieán tuyeân boá ba ngaøy ñình chieán, nhaân cuoäc vieáng thaêm cuûa Ñöùc Giaùo hoaøng Leâoâ XIV.
Ñöùc Toång giaùm muïc Giaùo phaän Bamenda
Trong lôøi chaøo möøng Ñöùc Thaùnh cha, Ñöùc cha Andrew Nkea Fuanya, Toång giaùm muïc sôû taïi ñaõ baøy toû nieàm vui, loøng bieát ôn saâu saéc vaø caûm xuùc thieâng lieâng khi ñöôïc ñoùn tieáp ngöôøi keá vò Thaùnh Pheâroâ taïi moät nôi xa xoâi cuûa chaâu Phi. Söï kieän naøy ñöôïc ví nhö vieäc loan baùo Tin möøng, mang laïi bình an, nieàm vui vaø ôn cöùu ñoä, gioáng nhö lôøi ngoân söù Isaia ñaõ noùi.
Ñöùc cha cuõng noùi raèng ngöôøi daân Bamenda caûm thaáy mình ñöôïc vinh döï lôùn lao, gioáng nhö baø EÂlisabeùt khi ñöôïc Ñöùc Maria vieáng thaêm. Hoï nhaän ra giaù trò vaø phaåm giaù cuûa mình trong aùnh saùng ñöùc tin, nhö lôøi Thaùnh Pheâroâ: hoï laø daân ñöôïc tuyeån choïn, ñöôïc Thieân Chuùa keâu goïi böôùc ra khoûi boùng toái.
Ñöùc Toång giaùm muïc Fuanya cuõng nhaán maïnh hoaøn caûnh ñau khoå keùo daøi suoát taùm naêm qua taïi khu vöïc Taây Baéc vaø Taây Nam Cameroon naøy: ngöôøi daân phaûi chòu nhieàu maát maùt: chieán tranh, di dôøi, thaát nghieäp, treû em khoâng ñöôïc ñeán tröôøng, nhieàu ngöôøi bò baét coùc hoaëc thieät maïng, gia ñình tan vôõ, phuï nöõ trôû thaønh goùa phuï, treû em moà coâi. Duø vaäy, Giaùo hoäi vaãn kieân trì mang ñeán hy voïng vaø aùnh saùng cho coäng ñoàng. Söï hieän dieän cuûa Ñöùc Thaùnh cha ñöôïc xem nhö aùnh saùng chieáu soi trong boùng toái, laø daáu chæ cuûa hoøa bình, hoøa giaûi, coâng lyù vaø tình yeâu Thieân Chuùa. Ngay caû khi khoâng noùi gì, söï hieän dieän cuûa ngaøi cuõng ñuû mang laïi an uûi vaø chöõa laønh.
Sau cuøng, Ñöùc cha cho bieát coäng ñoaøn cam keát seõ taän duïng cô hoäi naøy ñeå thuùc ñaåy hoøa bình, coâng lyù vaø tình huynh ñeä. Hoï tin raèng chuyeán vieáng thaêm cuûa Ñöùc Thaùnh cha seõ nhö côn möa laøm töôi maùt ñaát ñai, giuùp chaám döùt xung ñoät vaø khôi daäy tình yeâu thöông.
Phaùt bieåu cuûa Vua boä toäc
Tieáp lôøi Ñöùc Toång giaùm muïc sôû taïi. Vua boä toäc Mankon, Fon Angwafor III, leân tieáng chaøo möøng Ñöùc Giaùo hoaøng Leâoâ XIV ñeán thaêm Cameroon, ñaëc bieät laø vuøng Bamenda naøy. Thay maët caùc nhaø laõnh ñaïo truyeàn thoáng cuûa hai khu vöïc Taây Baéc vaø Taây Nam, oâng baøy toû nieàm vinh döï vaø söï bieát ôn saâu saéc tröôùc chuyeán vieáng thaêm naøy.
Nhaø Vua nhaán maïnh vai troø quan troïng cuûa caùc nhaø laõnh ñaïo truyeàn thoáng trong vieäc ñoùn nhaän vaø phaùt trieån Kitoâ giaùo taïi Cameroon töø cuoái theá kyû XIX. Khi caùc nhaø truyeàn giaùo ñeán, hoï ñaõ ñöôïc chaøo ñoùn vaø hoã trôï, ñaëc bieät laø vieäc hieán ñaát ñeå xaây döïng nhaø thôø, tröôøng hoïc vaø caùc cô sôû xaõ hoäi. Chính vì theá, caùc nhaø laõnh ñaïo truyeàn thoáng cuõng ñöôïc xem laø nhöõng ngöôøi goùp phaàn vaøo coâng cuoäc truyeàn giaùo. OÂng ñaëc bieät töï haøo khi nhaø thôø chính toøa taïi Mankon ñöôïc xaây döïng treân maûnh ñaát do gia ñình oâng hieán taëng.
Phaùt bieåu cuûa laõnh tuï boä toäc Mankon cuõng ghi nhaän nhöõng ñoùng goùp to lôùn cuûa Giaùo hoäi Coâng giaùo trong lónh vöïc giaùo duïc, y teá vaø xaõ hoäi, nhö tröôøng hoïc, beänh vieän, traïi treû moà coâi vaø ñaïi hoïc. Ñoàng thôøi, oâng baøy toû mong muoán Giaùo hoäi tieáp tuïc naâng cao ñôøi soáng ngöôøi daân. Ngoaøi ra, oâng cuõng ñeà caäp ñeán söï thay ñoåi cuûa moät soá taäp tuïc truyeàn thoáng khoâng coøn phuø hôïp vôùi giaù trò Kitoâ giaùo, ñoàng thôøi hoan ngheânh vieäc Giaùo hoäi nghieân cöùu vaán ñeà ña theâ nhaèm giuùp nhöõng ngöôøi trong hoaøn caûnh naøy ñöôïc hoøa nhaäp hôn vaøo ñôøi soáng ñöùc tin.
Sau cuøng, oâng nhaéc ñeán nhöõng khoù khaên do cuoäc khuûng hoaûng Anglophone gaây ra, khieán nhieàu laõnh ñaïo truyeàn thoáng bò taán coâng, maát nôi ôû hoaëc bò thieät maïng. OÂng baøy toû hy voïng raèng söï hieän dieän cuûa Ñöùc Giaùo hoaøng seõ mang laïi hoøa bình, goùp phaàn khoâi phuïc traät töï vaø thuùc ñaåy hoøa giaûi trong khu vöïc.
Ñaùp töø cuûa Ñöùc Thaùnh cha
Ngoû lôøi trong cuoäc gaëp gôõ hoøa bình vaø hoøa giaûi, Ñöùc Thaùnh cha Leâoâ baøy toû nieàm vui khi ñöôïc hieän dieän giöõa moät vuøng ñaát bò toån thöông naëng neà bôûi baïo löïc, ñoàng thôøi khaúng ñònh moät chaân lyù quan troïng: Thieân Chuùa khoâng bao giôø boû rôi con ngöôøi. Chính trong Ngaøi, con ngöôøi luoân coù theå baét ñaàu laïi vaø tìm thaáy hoøa bình ñích thöïc.
Ñöùc Thaùnh cha söû duïng hình aûnh Kinh thaùnh veà "ngöôøi loan baùo hoøa bình" ñeå ca ngôïi ngöôøi daân Bamenda. Tuy nhieân, ngaøi khoâng chæ nhaän mình laø ngöôøi mang hoøa bình, maø coøn nhìn nhaän chính ngöôøi daân nôi ñaây cuõng ñang laøm chöùng cho hoøa bình tröôùc theá giôùi. Duø traûi qua ñau khoå, hoï vaãn kieân trì treân con ñöôøng thieän, ñaëc bieät qua söï hôïp taùc giöõa caùc coäng ñoàng Kitoâ giaùo vaø Hoài giaùo. Vieäc caùc laõnh ñaïo toân giaùo cuøng nhau thaønh laäp phong traøo hoøa bình laø daáu chæ roõ raøng cho thaáy tinh thaàn ñoaøn keát vaø ñoái thoaïi coù theå vöôït qua chia reõ.
Ñöùc Thaùnh cha nhaán maïnh raèng khoâng bao giôø ñöôïc lôïi duïng toân giaùo cho muïc ñích chính trò hay baïo löïc. Nhöõng ai boùp meùo danh Thieân Chuùa ñeå phuïc vuï chieán tranh caàn bò leân aùn. Traùi laïi, nhöõng ngöôøi khao khaùt coâng lyù, soáng hieàn laønh, nhaân haäu vaø xaây döïng hoøa bình chính laø "aùnh saùng cuûa theá gian". Bamenda, theo Ñöùc Thaùnh cha, ñaõ trôû thaønh moät "thaønh phoá treân nuùi", moät chöùng taù soáng ñoäng cho hy voïng vaø tình lieân ñôùi.
Ñöùc Thaùnh cha ñaëc bieät ghi nhaän coâng lao cuûa nhöõng ngöôøi chaêm soùc caùc naïn nhaân cuûa baïo löïc, nhaát laø phuï nöõ. Coâng vieäc cuûa hoï aâm thaàm nhöng voâ cuøng quan troïng, goùp phaàn chöõa laønh nhöõng veát thöông taâm lyù vaø xaõ hoäi. Ñöùc Thaùnh cha cuõng leân aùn maïnh meõ söï phi lyù cuûa chieán tranh: ngöôøi ta deã daøng chi tieàn cho vuõ khí vaø taøn phaù, nhöng laïi thieáu nguoàn löïc ñeå chöõa laønh vaø taùi thieát. Nhöõng theá löïc khai thaùc taøi nguyeân ñaát nöôùc thöôøng nuoâi döôõng voøng xoaùy baïo löïc, laøm gia taêng baát oån vaø ñau khoå.
Töø ñoù, Ñöùc Thaùnh cha keâu goïi moät söï "hoaùn caûi" saâu saéc - moät söï thay ñoåi höôùng ñi, töø ích kyû vaø baïo löïc sang tình huynh ñeä vaø phaùt trieån beàn vöõng. Theo Ñöùc Thaùnh cha, theá giôùi khoâng chæ bò chi phoái bôûi moät soá ít ngöôøi quyeàn löïc, maø coøn ñöôïc naâng ñôõ bôûi voâ soá con ngöôøi soáng tình lieân ñôùi. Hoøa bình khoâng phaûi laø ñieàu caàn saùng taïo môùi, maø laø ñieàu caàn ñöôïc ñoùn nhaän baèng caùch nhìn nhaän nhau nhö anh chò em trong cuøng moät gia ñình nhaân loaïi.
Trích daãn giaùo huaán cuûa Ñöùc Coá Giaùo hoaøng Phanxicoâ, Ñöùc Leâoâ XIV nhaán maïnh raèng moãi ngöôøi ñeàu coù moät söù maïng trong ñôøi, ñoù laø phuïc vuï ngöôøi khaùc vaø goùp phaàn xaây döïng theá giôùi toát ñeïp hôn. Taát caû, trong vai troø vaø ôn goïi rieâng mình, ñeàu ñöôïc môøi goïi trôû thaønh khí cuï cuûa hoøa bình, chöõa laønh vaø giaûi phoùng.
Sau cuøng, Ñöùc Thaùnh cha khích leä coäng ñoàng Bamenda tieáp tuïc con ñöôøng ñaõ choïn: kieân trì xaây döïng hoøa bình, traùnh rôi vaøo xung ñoät toân giaùo, vaø khoâng ngöøng yeâu thöông nhau. Ngaøi keâu goïi moïi ngöôøi tieán böôùc vôùi loøng can ñaûm, khoâng meät moûi, vaø nhaát laø luoân hieäp nhaát vôùi nhau, vì chæ trong söï hieäp nhaát, hoøa bình ñích thöïc môùi coù theå ñöôïc xaây döïng vaø duy trì.
Giöõa nhöõng chöùng töø vaø phaùt bieåu treân ñaây laø caùc baøi ca do ca ñoaøn nhaø thôø chính toøa trình baøy.
Cuoäc gaëp gôõ keát thuùc luùc 12 giôø 30 tröa. Ñöùc Thaùnh cha vaø ñoaøn tuøy tuøng veà Toøa Toång Giaùm muïc Bamenda gaàn ñoù ñeå duøng böõa tröa.