Hoàng y ñoaøn coøn ñuùng 120 cöû tri
Hoàng y ñoaøn coøn ñuùng 120 cöû tri.
G. Traàn Ñöùc Anh, O.P.
Vatican (RVA News 17-04-2026) - Hoâm 15 thaùng Tö naêm 2026, Ñöùc Hoàng y Fernando Filoni, Thuû laõnh Ñoaøn Hieäp só Thaùnh Moä Jerusalem, ñaõ troøn 80 tuoåi. Ñieàu naøy laøm cho Hoàng y ñoaøn xuoáng coøn 120 vò coøn quyeàn baàu Giaùo hoaøng.
Ñöùc Hoàng y Filoni töøng laøm Toång tröôûng Boä Truyeàn giaùo. Ngaøi sinh ngaøy 15 thaùng Tö naêm 1946 taïi thò traán Manduria, vuøng Apulia, mieàn nam nöôùc YÙ. Ngaøi thuï phong linh muïc ngaøy 03 thaùng Baûy naêm 1970, taïi Giaùo phaän Nardoø-Gallipoli. Sau ñoù gia nhaäp ngaønh ngoaïi giao Toøa Thaùnh, laàn löôït phuïc vuï taïi caùc Söù quaùn Toøa Thaùnh ôû Sri Lanka vaø Iran, sau ñoù trôû veà Vatican laøm vieäc taïi Phuû Quoác vuï khanh, roài tieáp tuïc phuïc vuï taïi caùc Toøa Söù thaàn ôû Brazil vaø Philippines.
Ngaøy 17 thaùng Gieâng naêm 2001, Ñöùc Giaùo hoaøng Gioan Phaoloâ II boå nhieäm ngaøi laøm Söù thaàn Toøa Thaùnh taïi Iraq vaø Jordan, ñoàng thôøi naâng ngaøi leân haøng Toång giaùm muïc Hieäu toøa Volturnum, vaø ñích thaân truyeàn chöùc giaùm muïc cho ngaøi vaøo ngaøy 19 thaùng Ba cuøng naêm taïi Vatican.
Trong vai troø Söù thaàn taïi hai quoác gia Trung Ñoâng, Ñöùc Toång giaùm muïc Filoni ñaûm nhaän moät nhieäm vuï ñaëc bieät vaø raát nhaïy caûm. Ñoù cuõng laø thôøi ñieåm - vaøo giai ñoaïn chuyeån giao 2002-2003 - khi Toång thoáng Hoa Kyø George W. Bush tuyeân boá seõ ñöa quaân Myõ xaâm löôïc Iraq neáu nöôùc naøy khoâng tuaân thuû caùc nghò quyeát cuûa Lieân Hôïp Quoác vaø khoâng cho pheùp thanh saùt vieân vaøo kieåm tra vieäc phaùt trieån vuõ khí haït nhaân.
Maëc duø coù nhöõng lôøi keâu goïi maïnh meõ cuûa Ñöùc Gioan Phaoloâ II vaø nhöõng noã löïc khoâng meät moûi nhaèm ngaên chaën chieán tranh, xung ñoät vaãn noå ra vaøo thaùng Ba naêm 2003. Trong giai ñoaïn caêng thaúng naøy, khi chieán söï buøng phaùt vaø toaøn boä Iraq chìm trong chieán tranh, Ñöùc Toång giaùm muïc Filoni ñaõ khoâng rôøi nhieäm sôû taïi Baghdad maø ôû laïi cho ñeán ngaøy 25 thaùng Hai naêm 2006, khi Ñöùc Beâneâñictoâ XVI boå nhieäm ngaøi laøm Söù thaàn Toøa Thaùnh taïi Philippines.
Trong suoát 5 naêm ôû Iraq, Ñöùc Toång giaùm muïc Filoni ñaõ cung caáp thoâng tin chính yeáu cho Ñöùc Giaùo hoaøng vaø Vatican veà tình hình taïi quoác gia naøy. Chieán tranh cuûa Myõ vaø ñoàng minh taïi Irak ñaõ ñöa ñeán söï phaù taùn Giaùo hoäi Kitoâ taïi nöôùc naøy, laøm cho soá Kitoâ giaûm suùt traàm troïng.
Ñöùc Toång giaùm muïc Filoni chæ phuïc vuï chöa ñaày moät naêm röôõi taïi Manila thì ñöôïc boå nhieäm laøm Phuï taù Quoác vuï khanh Toøa Thaùnh, vaøo ngaøy 09 thaùng Saùu naêm 2007, chöùc vuï töông ñöông vôùi Boä tröôûng Noäi vuï cuûa Toøa Thaùnh vaø laø nhaân vaät thöù ba trong Giaùo trieàu.
Ngaøy 10 thaùng Naêm naêm 2011, Ñöùc Beâneâñictoâ XVI boå nhieäm Ñöùc Toång giaùm muïc Filoni laøm Toång tröôûng Boä Truyeàn giaùo vaø thaêng Hoàng y ngaøy 18 thaùng Hai naêm 2012. Baûy naêm sau ñoù, Ñöùc Giaùo hoaøng Phanxicoâ boå nhieäm ngaøi laøm Thuû laõnh Hoäi hieäp Só Thaùnh Moä Jerusalem.
Tính ñeán ngaøy 15 thaùng Tö naêm 2026, Hoàng y ñoaøn coù 243 thaønh vieân, trong ñoù coù 120 vò coù quyeàn baàu Giaùo hoaøng vaø 123 vò khoâng coøn quyeàn naøy. Trong naêm 2026, seõ coù theâm ba hoàng y troøn 80 tuoåi: ngaøy 21 thaùng Tö naêm 2026 laø Toång giaùm muïc Barcelona, Ñöùc Hoàng y Juan Joseù Omella Omella; ngaøy 22 thaùng Naêm naêm 2026 laø Toång giaùm muïc danh döï Agrigento (YÙ), Ñöùc Hoàng y Francesco Montenegro; vaø sau cuøng ngaøy 18 thaùng Baûy naêm 2026 laø Toång tröôûng Boä Phaùt trieån Con ngöôøi Toaøn dieän, Hoàng y Michael Felix Czerny, Doøng Teân.
Soá löôïng hoàng y cöû tri ñöôïc giôùi haïn ôû möùc 120 vò theo Toâng hieán Romano Pontifici Eligendo cuûa Ñöùc Giaùo hoaøng Phaoloâ VI (1/10/1975) vaø ñöôïc xaùc nhaän laïi trong Toâng hieán Universi Dominici gregis cuûa Ñöùc Gioan Phaoloâ II (22/2/1996); tuy nhieân, chính Ñöùc Gioan Phaoloâ II vaø caùc vò keá nhieäm thöôøng xuyeân vöôït quaù giôùi haïn naøy.
(Ekai.pl 15-4-2026)