Caùc chuyeân gia:
Nhöõng cuoäc taán coâng cuûa oâng Trump
choáng Ñöùc Leâoâ XIV "ñi quaù giôùi haïn"
Caùc chuyeân gia: Nhöõng cuoäc taán coâng cuûa oâng Trump choáng Ñöùc Leâoâ XIV "ñi quaù giôùi haïn".
G. Traàn Ñöùc Anh, O.P.
Washigton (RVA News 17-04-2026) - Toång thoáng Myõ Donald Trump töø choái xin loãi Ñöùc Giaùo hoaøng Leâoâ XIV veà nhöõng lôøi coâng kích cuûa oâng vaø vuï naøy coøn tieáp tuïc leo thang.
Hoâm thöù 15 thaùng Tö naêm 2026, oâng Trump vieát treân maïng xaõ hoäi "Truth Social" raèng: "Coù ai laøm ôn noùi vôùi Ñöùc Giaùo hoaøng Leâoâ XIV raèng trong hai thaùng qua, Iran ñaõ gieát ít nhaát 42,000 ngöôøi bieåu tình voâ toäi, hoaøn toaøn khoâng vuõ trang vaø vieäc Iran sôû höõu bom nguyeân töû laø hoaøn toaøn khoâng theå chaáp nhaän ñöôïc?"
Caùc nhaø khoa hoïc vaø chuyeân gia veà Hoa Kyø ñaùnh giaù nhöõng phaùt ngoân cuûa Toång thoáng Trump nhaém vaøo Ñöùc Leâoâ XIV laø moät böôùc ñi quaù trôùn. Giaùo sö thaàn hoïc Benjamin Dahlke, thuoäc Ñaïi hoïc Coâng giaùo Eichstaett, mieàn nam Ñöùc, noùi vôùi baùo Muenchner Merkur raèng ñaây laø moät ñieåm leo thang; oâng Trump ñang caàn phieáu cuûa cöû tri Coâng giaùo tröôùc cuoäc baàu cöû giöõa kyø vaøo thaùng Möôøi Moät naêm 2026. "Trôù treâu thay, ñaây laïi laø "caùch toát nhaát" ñeå oâng ta thua cöû". Nhöõng phaùt bieåu naøy khoâng theå hieän baát kyø tính toaùn hôïp lyù naøo maø chæ laø "nhöõng boäc phaùt caûm xuùc khoâng theo logic chính trò."
Theo giaùo sö Dahlke, Toøa Thaùnh hieän coù hình aûnh raát tích cöïc, neân vieäc ñoái ñaàu vôùi Toøa Thaùnh "khoâng mang laïi lôïi ích gì." Caû caùc tín höõu Coâng giaùo thuoäc Ñaûng Daân chuû laãn Coäng hoøa ñeàu bò soác vaø khoâng coøn hieåu noåi haønh vi cuûa oâng Trump. Vieäc oâng töï taïo khoaûng caùch vôùi Giaùo hoäi Coâng giaùo laø ñieàu khoâng ñöôïc ñoùn nhaän. Giaùo sö Dahlke cho raèng moät chuyeán thaêm cuûa Ñöùc Giaùo hoaøng tôùi Myõ trong thôøi gian oâng Trump coøn taïi nhieäm baây giôø "keå nhö bò loaïi tröø hoaøn toaøn."
Kyù giaû kieâm thaàn hoïc gia Arnd Henze nhaän ñònh treân baùo Nuernberger Nachrichten raèng Ñöùc Leâoâ XIV phaûn öùng raát ñieàm tónh vaø "veà cô baûn ñaõ thaéng trong cuoäc ñoái ñaàu quyeàn löïc naøy." OÂng moâ taû Ñöùc Giaùo hoaøng laø moät nhaø truyeàn thoâng xuaát saéc: "Chæ vôùi nöûa caâu noùi, ngaøi coù theå laøm xeïp bôùt söï khoa tröông cuûa luaän ñieäu MAGA." Ñieàu naøy cuûng coá phong traøo phaûn ñoái Toång thoáng Trump.
Trump caûm thaáy bò taùc ñoäng caù nhaân khi Ñöùc Leâoâ XIV trong naêm ñaàu trieàu ñaïi ñaõ "ñoaøn keát Giaùo hoäi Coâng giaùo taïi Myõ voán bò chia reõ saâu saéc" xung quanh hai vaán ñeà chính: chính saùch truïc xuaát di daân vaø vieäc phaûn ñoái chieán tranh. "Qua ñoù, oâng Trump ñaõ maát ñi moät phaàn quan troïng cuûa phong traøo MAGA (Make America Great Again)." Nhöõng cuoäc taán coâng nhaèm vaøo Giaùo hoaøng khieán "ngay caû nhöõng ngöôøi uûng hoä oâng Trump cuoái cuøng trong Giaùo hoäi Coâng giaùo cuõng buoäc phaûi coâng khai taùch mình ra."
"Khôûi ñaàu cho söï caùo chung cuûa Trump"
Nhaø söû hoïc ngöôøi YÙ Massimo Faggioli cuõng coù quan ñieåm töông töï. OÂng noùi vôùi coång thoâng tin Kirche und Leben (Giaùo hoäi vaø Ñôøi soáng), truyeàn ñi töø Ñöùc, raèng caùc giaùm muïc vaø giôùi tinh hoa Coâng giaùo gaàn oâng Trump giôø buoäc phaûi theå hieän laäp tröôøng. Duø chöa roõ thaùi ñoä cuûa Hoäi ñoàng Giaùm muïc Myõ seõ thay ñoåi laâu daøi ra sao, nhöng "caùc giaùm muïc ñaõ coâng khai ñöùng veà phía Ñöùc Giaùo hoaøng Leâoâ." Trôù treâu thay, chính giai ñoaïn "Trumpism", chuû nghóa Trump naøy, laïi cuûng coá lieân minh giöõa ña soá giaùm muïc Myõ vaø Ñöùc Giaùo hoaøng - ñieàu khoâng ñaõ xaûy ra döôùi thôøi Ñöùc Phanxicoâ.
Vôùi baùo Coâng giaùo Avvenire, Töông lai, Giaùo sö Faggioli nhaän ñònh raèng cuoäc taán coâng baèng lôøi noùi nhaèm vaøo Ñöùc Giaùo hoaøng "coù leõ ñaùnh daáu söï khôûi ñaàu cho söï caùo chung veà chính trò" cuûa oâng Trump. Khi taán coâng Ñöùc Giaùo hoaøng, oâng Trump ñaõ phaù vôõ moät ñieàu caám kî cuoái cuøng. Giôùi toân giaùo höõu phaùi giôø nhaän ra raèng hoï chæ bò "chuû nghóa Trump" lôïi duïng. Sau giai ñoaïn choaùng vaùng, giôùi trí thöùc baûo thuû coù theå seõ chuyeån sang choáng laïi Trump.
Nhaø thaàn hoïc Tin laønh Volker Leppin phaân tích treân Ñaøi domradio.de ôû thaønh phoá Koln, raèng giöõa hai ngöôøi Myõ - oâng Trump vaø Ñöùc Leâoâ XIV - hieän ñang ñoái dieän "hai hình thöùc quyeàn löïc hoaøn toaøn khaùc nhau": moät beân laø quyeàn löïc cuûa ñe doïa, quaân söï vaø kinh teá; beân kia laø quyeàn löïc cuûa lôøi noùi nheï nhaøng. Theo giaùo sö Leppin, nhöõng lôøi noùi nheï nhaøng cuûa Ñöùc Leâoâ XIV khoâng chæ coù taùc ñoäng chính trò. Trong khi chöùc vò Giaùo hoaøng tröôùc ñaây töøng laø trôû ngaïi giöõa Coâng giaùo vaø Tin laønh, thì nay Ñöùc Leâoâ XIV, "qua phong caùch cuûa mình, ñaëc bieät laø söï suy tö saâu saéc, ñaõ trôû thaønh tieáng noùi chung cuûa Kitoâ giaùo," giuùp thoâng ñieäp Kitoâ giaùo trôû neân roõ raøng hôn ñoái vôùi moïi tín höõu.
(katholisch.de 15-4-2026)