Ñöùc Thaùnh cha gaëp gôõ
chính quyeàn Cameroon vaø ngoaïi giao ñoaøn
Ñöùc Thaùnh cha gaëp gôõ chính quyeàn Cameroon vaø ngoaïi giao ñoaøn.
G. Traàn Ñöùc Anh, O.P.
Yaoundeù (RVA News 16-04-2026) - Rôøi dinh Toång thoáng Paul Biya, Ñöùc Thaùnh cha Leâoâ XIV ñaõ ñeán Trung taâm Hoäi nghò caùch ñoù gaàn taùm caây soá ñeå gaëp gôõ caùc vò laõnh ñaïo chính quyeàn, ñaïi dieän caùc taàng lôùp xaõ hoäi daân söï Cameroon cuõng nhö ngoaïi giao ñoaøn, vaøo luùc gaàn 17 giôø, giôø ñòa phöông.
Khi ñeán trung taâm naøy, Ñöùc Thaùnh cha ñaõ ñöôïc Thuû töôùng cuûa Cameroon, oâng Joseph Dion Ngute, tieáp ñoùn, tröôùc söï hieän dieän cuûa haøng traêm giôùi chöùc. OÂng voán laø moät luaät gia thuoäc coäng ñoàng noùi tieáng Anh, ñöôïc boå nhieäm laøm Thuû töôùng Cameroon töø baûy naêm nay (1/2019), keá nhieäm oâng Philemon Yang. Ngay khi nhaäm chöùc, oâng ñaõ phaûi ñoái maët vôùi nhieäm vuï khoù khaên laø xöû lyù cuoäc khuûng hoaûng ôû caùc vuøng noùi tieáng Anh taïi khu vöïc Taây Baéc vaø Taây Nam cuûa ñaát nöôùc. Trong soá nhöõng saùng kieán ñaàu tieân oâng ñeà ra coù vieäc khôûi ñoäng ñoái thoaïi vôùi caùc beân lieân quan vaø noã löïc laøm dòu caêng thaúng ly khai.
Hoài thaùng Chín naêm 2019, Thuû töôùng Ngute ñoùng vai troø quan troïng trong vieäc toå chöùc "Ñaïi ñoái thoaïi Quoác gia", nhaèm tìm kieám giaûi phaùp cho cuoäc xung ñoät. Söï kieän naøy quy tuï nhieàu phe phaùi khaùc nhau, bao goàm caùc laõnh ñaïo chính trò, xaõ hoäi daân söï vaø ñaïi dieän ly khai, maëc duø moät soá nhoùm ly khai chuû choát ñaõ taåy chay caùc cuoäc ñaøm phaùn. Moät trong nhöõng keát quaû cuûa cuoäc ñoái thoaïi laø ñeà xuaát taêng cöôøng phaân quyeàn, bao goàm vieäc trao quy cheá ñaëc bieät cho caùc khu vöïc lieân quan.
Cuoäc khuûng hoaûng noùi tieáng Anh ôû Cameroon, coøn ñöôïc goïi laø chieán tranh Ambazonia, laø moät cuoäc xung ñoät ñang dieãn ra giöõa Löïc löôïng vuõ trang Cameroon vaø caùc nhoùm ly khai ôû Taây Baéc vaø Taây Nam ñaát nöôùc. Nguoàn goác cuûa cuoäc khuûng hoaûng baét nguoàn töø thôøi kyø thuoäc ñòa.
Cuoäc khuûng hoaûng baét ñaàu vaøo naêm 2016 vôùi caùc cuoäc ñình coâng cuûa luaät sö vaø giaùo vieân phaûn ñoái vieäc boå nhieäm caùc thaåm phaùn noùi tieáng Phaùp taïi caùc khu vöïc noùi tieáng Anh. Caùc cuoäc bieåu tình bò chính phuû ñaøn aùp, daãn ñeán baïo löïc. Thaùng Möôøi naêm 2017, caùc löïc löôïng ly khai tuyeân boá thaønh laäp Coäng hoøa Ambazonia (theo teân Vònh Ambazonia), chính thöùc hoùa tham voïng ly khai cuûa hoï.
Theo toå chöùc Quan saùt nhaân quyeàn (Human Rights Watch), tính ñeán naêm 2024, cuoäc xung ñoät ñaõ khieán hôn 6,000 ngöôøi thieät maïng, vaø hôn moät trieäu ngöôøi phaûi di dôøi. Ngoaøi ra, caùc nhoùm vuõ trang tieáp tuïc duy trì cuoäc khuûng hoaûng thoâng qua moät heä thoáng baét coùc taøn baïo, rieâng trong naêm 2023 ñaõ thu veà hôn 7.8 trieäu Myõ kim tieàn chuoäc töø daân thöôøng.
Dieãn vaên cuûa Ñöùc Thaùnh cha
Leân tieáng sau lôøi chaøo möøng cuûa Thuû töôùng Cameroon, Ñöùc Thaùnh cha ñaëc bieät nhaán maïnh maïnh caùc giaù trò hoøa bình, ñoái thoaïi vaø phaùt trieån toaøn dieän trong boái caûnh ñaát nöôùc ñang ñoái dieän nhieàu thaùch thöùc. Ngaøi môû ñaàu baèng lôøi caûm ôn söï ñoùn tieáp noàng haäu vaø baøy toû nieàm vui khi ñeán thaêm Cameroon, moät quoác gia ñöôïc goïi laø "chaâu Phi thu nhoû" vì söï ña daïng veà vaên hoùa, ngoân ngöõ vaø truyeàn thoáng. Theo Ngaøi, söï ña daïng naøy khoâng phaûi laø ñieåm yeáu maø laø moät kho taøng quyù giaù, laø neàn taûng cho tình huynh ñeä vaø hoøa bình beàn vöõng.
Ñöùc Thaùnh cha khaúng ñònh söù maïng cuûa ngaøi laø ngöôøi muïc töû vaø ngöôøi phuïc vuï cho ñoái thoaïi, tình huynh ñeä vaø hoøa bình. Ngaøi ñeán ñeå khích leä ngöôøi daân tieáp tuïc xaây döïng coâng ích trong boái caûnh nhieàu ngöôøi ñang caûm thaáy baát löïc vaø maát hy voïng. Ngaøi ñaëc bieät höôùng ñeán giôùi treû, nhöõng ngöôøi ñöôïc môøi goïi ñoùng vai troø tích cöïc trong vieäc xaây döïng moät xaõ hoäi coâng baèng hôn. Ñoàng thôøi, Ñöùc Thaùnh cha cuõng nhaán maïnh mong muoán cuûng coá moái quan heä hôïp taùc giöõa Toøa Thaùnh vaø Cameroon, döïa treân söï toân troïng phaåm giaù con ngöôøi vaø töï do toân giaùo.
Nhaéc laïi caùc chuyeán thaêm tröôùc cuûa caùc Giaùo hoaøng tieàn nhieäm, Ñöùc Thaùnh cha Leâoâ môøi goïi moïi ngöôøi töï hoûi ñaát nöôùc ñaõ tieán xa ñeán ñaâu trong vieäc thöïc hieän caùc giaù trò hoøa giaûi, coâng lyù vaø hoøa bình. Trích daãn Thaùnh Augustinoâ, Ñöùc Thaùnh cha nhaán maïnh raèng ngöôøi laõnh ñaïo phaûi phuïc vuï nhaân daân vôùi tinh thaàn traùch nhieäm vaø loøng nhaân aùi, chöù khoâng phaûi ñeå thoáng trò.
Baøi dieãn vaên cuõng ñeà caäp ñeán nhöõng xung ñoät vaø baïo löïc ñang xaûy ra taïi moät soá vuøng cuûa Cameroon, gaây ra ñau khoå lôùn lao cho ngöôøi daân. Tröôùc thöïc traïng naøy, Ñöùc Giaùo hoaøng keâu goïi töø boû logic baïo löïc vaø chieán tranh, thay vaøo ñoù xaây döïng moät neàn hoøa bình döïa treân tình yeâu vaø coâng lyù. Hoøa bình phaûi ñöôïc soáng vaø thöïc haønh trong ñôøi soáng caù nhaân cuõng nhö trong caùc theå cheá, chöù khoâng chæ laø khaåu hieäu.
Ñöùc Thaùnh cha ñaëc bieät nhaán maïnh vai troø quan troïng cuûa chính quyeàn trong vieäc laéng nghe ngöôøi daân vaø thuùc ñaåy söï tham gia cuûa hoï. Ñoàng thôøi, xaõ hoäi daân söï - bao goàm caùc toå chöùc, phuï nöõ, thanh nieân vaø caùc nhaø laõnh ñaïo toân giaùo - ñöôïc coi laø löïc löôïng thieát yeáu trong vieäc duy trì söï gaén keát xaõ hoäi vaø giaûi quyeát xung ñoät. Ngaøi ñaëc bieät ghi nhaän vai troø cuûa phuï nöõ nhö nhöõng ngöôøi kieán taïo hoøa bình duø thöôøng chòu nhieàu thieät thoøi.
Ngaøi cuõng keâu goïi taêng cöôøng minh baïch, toân troïng phaùp quyeàn vaø choáng tham nhuõng, vì ñaây laø ñieàu kieän caàn thieát ñeå xaây döïng loøng tin vaø söï oån ñònh. Ñöùc Thaùnh cha nhaán maïnh raèng phaùt trieån ñích thöïc phaûi laø phaùt trieån toaøn dieän con ngöôøi, chöù khoâng chæ laø lôïi ích kinh teá.
Sau cuøng, Ñöùc Thaùnh cha khaúng ñònh raèng Cameroon coù ñuû tieàm naêng ñeå vöôït qua khoù khaên, ñaëc bieät nhôø vaøo söùc maïnh cuûa giôùi treû vaø ñôøi soáng taâm linh phong phuù. Ngaøi khuyeán khích ñaàu tö vaøo giaùo duïc vaø taïo cô hoäi cho thanh nieân, cuõng nhö thuùc ñaåy ñoái thoaïi lieân toân ñeå xaây döïng moät xaõ hoäi hoøa bình, coâng baèng vaø ñoaøn keát.