Ñöùc Thaùnh cha Vieáng
Vöông cung Thaùnh ñöôøng Ñöùc Meï Chaâu Phi
Ñöùc Thaùnh cha Vieáng Vöông cung Thaùnh ñöôøng Ñöùc Meï Chaâu Phi.
G. Traàn Ñöùc Anh, O.P.
Alger (RVA News 14-04-2026) - Sau khi chaøo thaêm vaø tham quan trung taâm hoaït ñoäng cuûa caùc nöõ tu Doøng Thaùnh Augustinoâ, Ñöùc Thaùnh cha Leâoâ XIV vieáng Vöông cung Thaùnh ñöôøng Ñöùc Baø Chaâu Phi, caùch ñoù 1.3 caây soá.
Thaùnh ñöôøng naøy toïa laïc ôû phía baéc thuû ñoâ Alger vaø ñöôïc noái vôùi khu Bologhine baèng caùp treo. Lòch söû nôi naøy gaén lieàn vôùi moät töôïng Ñöùc Meï baèng ñoàng ñöôïc taëng vaøo thaùng Naêm naêm 1840 cho Ñöùc cha Antoine-Louis-Adolphe Dupuch, giaùm muïc ñaàu tieân cuûa Alger. Ban ñaàu töôïng ñöôïc ñaët taïi tu vieän Trappist ôû Bouchaoui, caùch Alger khoaûng hai möôi caây soá; sau ñoù môùi ñöôïc chuyeån veà thuû ñoâ. Sau khi tín ñieàu Ñöùc Meï Voâ Nhieãm Nguyeân Toäi ñöôïc coâng boá (1854), ngöôøi keá nhieäm laø Ñöùc cha Louis Antoine Augustin Pavy quyeát ñònh xaây döïng moät Vöông cung Thaùnh ñöôøng lôùn. Coâng trình baét ñaàu naêm 1858 vaø hoaøn thaønh naêm 1872, saùu naêm sau khi ngaøi qua ñôøi. Toøa nhaø bò hö haïi naëng trong traän ñoäng ñaát naêm 2003 (khieán khoaûng 3,000 ngöôøi thieät maïng, chuû yeáu taïi Boumerdeøs). Coâng cuoäc truøng tu keùo daøi suoát baûy naêm.
Luùc quaù 17 giôø, Ñöùc Thaùnh cha ñaõ gaëp gôõ coäng ñoaøn Algeria taïi Vöông cung Thaùnh ñöôøng. Cuoäc gaëp gôõ dieãn ra vôùi phaàn trình baøy chöùng töø xem laãn caùc baøi thaùnh ca.
Lôøi chaøo möøng cuûa Ñöùc Hoàng y Vesco
Ñaàu buoåi gaëp gôõ, Ñöùc Hoàng y Jean-Paul Vesco, Toång giaùm muïc sôû taïi, ñaõ chaøo möøng vaø trình baøy nhöõng neùt noåi baät veà coäng ñoaøn Giaùo hoäi ñòa phöông.
Ñöùc Hoàng y noùi:
"Kính thöa Ñöùc Thaùnh cha,
Thaät laø moät nieàm vui lôùn lao ñöôïc ñoùn tieáp Ñöùc Thaùnh cha taïi Vöông cung Thaùnh ñöôøng Ñöùc Meï Chaâu Phi, caùi noâi cuûa caùc cha vaø caùc nöõ tu Doøng "AÙo Traéng", teân chính thöùc laø Doøng Thöøa sai Phi chaâu, do Ñöùc Hoàng y Lavigerie saùng laäp. Chính töø nôi ñaây, Tin möøng ñaõ ñöôïc loan baùo ñeán nhieàu quoác gia chaâu Phi. Vì theá, thaät yù nghóa khi chuyeán toâng du ñaàu tieân cuûa Ñöùc Thaùnh cha ñeán chaâu Phi trong cöông vò Giaùo hoaøng baét ñaàu töø nôi ñaây. Vöông cung Thaùnh ñöôøng naøy laø khoâng gian cuûa gaëp gôõ vaø tình huynh ñeä: hôn chín trong soá möôøi ngöôøi böôùc qua ngöôõng cöûa nôi ñaây laø ngöôøi Hoài giaùo. "Baø Chaâu Phi", nhö caùch nôi naøy thöôøng ñöôïc goïi, ñaõ trôû thaønh moät phaàn di saûn cuûa Algeria vaø cuûa traùi tim ngöôøi daân nöôùc naøy. Doøng chöõ chaøo ñoùn hoï: "Xin caàu cho chuùng con vaø cho ngöôøi Hoài giaùo" dieãn taû ôn goïi laøm meï cuûa Ñöùc Maria ñoái vôùi toaøn theå nhaân loaïi, cuõng nhö ôn goïi cuûa ngoâi thaùnh ñöôøng naøy - nôi ñoùn nhaän bieát bao taâm söï vaø toå chöùc nhieàu sinh hoaït vaên hoùa, toân giaùo, trong ñoù coù caùc ngaøy leã Ñöùc Meï mang tính lieân toân Hoài giaùo - Kitoâ giaùo.
Nhöng treân heát, con xin haân haïnh giôùi thieäu vôùi Ñöùc Thaùnh cha "nhöõng vieân ñaù soáng ñoäng" cuûa Giaùo hoäi chuùng con. Giaùo hoäi cuûa chuùng con laø moät Giaùo hoäi nhö böùc khaûm, goàm haøng chuïc quoác tòch khaùc nhau. Ñoù laø moät Giaùo hoäi cuûa Baéc Phi, cuûa vuøng Sahara vaø cuûa chaâu Phi nam Sahara. Giaùo hoäi thuoäc veà ñaát nöôùc Algeria naøy, nhöng ñoàng thôøi cuõng thuoäc veà toaøn theá giôùi. Nhieàu tín höõu trong caùc coäng ñoaøn giaùo xöù cuûa chuùng con voán laø thaønh vieân cuûa caùc Giaùo hoäi Tin laønh taïi queâ höông cuûa hoï, vaø cuøng nhau chuùng con soáng moät tinh thaàn ñaïi keát raát cuï theå vaø töï nhieân. Chuùng con cuõng lieân keát vôùi caùc Giaùo hoäi khaùc - Chính thoáng giaùo, Anh giaùo, Tin laønh, Cô Ñoác Phuïc Laâm - hieän dieän taïi ñaây, vaø chuùng con soáng vôùi nhau trong tình huynh ñeä ñích thöïc. Con cuõng xin chaøo oâng Freùdeùric Belaiche, chöùng nhaân soáng ñoäng vaø nhieät thaønh cuûa Do Thaùi giaùo taïi Alger.
Con cuõng xin thay maët nhöõng ngöôøi khoâng coù maët trong Vöông cung Thaùnh ñöôøng naøy nhöng ñang theo doõi buoåi cöû haønh töø phía sau song saét cuûa khoaûng 60 nhaø tuø - nôi maø 70 ngöôøi trong chuùng con thöôøng xuyeân ñeán thaêm trong söï hôïp taùc toát ñeïp vôùi ban quaûn lyù traïi giam. Hoï laø nhöõng ngöôøi di cö ñang tìm kieám moät töông lai toát ñeïp hôn, nhöng cuoäc ñôøi cuûa hoï thöôøng keát thuùc quaù sôùm döôùi ñaùy bieån hoaëc giöõa sa maïc. Hoï troâng caäy vaøo lôøi caàu nguyeän cuûa ngaøi vaø cuõng ñoan höùa caàu nguyeän cho ngaøi.
Huaán töø cuûa Ñöùc Thaùnh cha
Trong huaán töø taïi Vöông cung Thaùnh ñöôøng Ñöùc Baø Chaâu Phi ôû Algeria, Ñöùc Thaùnh cha noùi leân tình caûm gaàn guõi vaø yeâu thöông cuûa moät ngöôøi cha ñoái vôùi coäng ñoàng Coâng giaùo Algeria. Ngaøi baøy toû vui möøng khi ñöôïc gaëp moät coäng ñoaøn nhoû beù nhöng quyù giaù, hieän dieän aâm thaàm treân maûnh ñaát giaøu truyeàn thoáng lòch söû vaø ñöùc tin. Ñöùc Thaùnh cha nhaán maïnh raèng coäng ñoaøn naøy coù nguoàn goác saâu xa, laø nhöõng ngöôøi thöøa keá di saûn cuûa caùc chöùng nhaân ñöùc tin, ñaëc bieät laø 19 vò töû ñaïo Algeria ñaõ hy sinh vì tình yeâu ñoái vôùi Thieân Chuùa vaø con ngöôøi. Maùu cuûa hoï ñöôïc ví nhö haït gioáng soáng ñoäng, tieáp tuïc sinh hoa traùi trong hieän taïi.
Ñöùc Thaùnh cha cuõng nhaéc ñeán truyeàn thoáng Kitoâ giaùo laâu ñôøi taïi Algeria, gaén lieàn vôùi caùc thaùnh, nhö Augustinoâ vaø Monica, nhö moät nguoàn caûm höùng ñeå caùc tín höõu hoâm nay trôû thaønh chöùng nhaân cuûa hieäp thoâng, ñoái thoaïi vaø hoøa bình. Ngaøi caûm ôn coäng ñoaøn vì söï daán thaân haèng ngaøy trong vieäc laøm cho khuoân maët yeâu thöông cuûa Giaùo hoäi trôû neân höõu hình giöõa xaõ hoäi.
Töø nhöõng chia seû cuûa caùc ñaïi dieän coäng ñoaøn, Ñöùc Thaùnh cha môøi goïi suy tö veà ba yeáu toá coát loõi cuûa ñôøi soáng Kitoâ, ñoù laø: caàu nguyeän, baùc aùi vaø hieäp nhaát.
Tröôùc heát laø caàu nguyeän, ñöôïc xem nhö nhu caàu thieát yeáu cuûa con ngöôøi, gioáng nhö hôi thôû. Caàu nguyeän giuùp con ngöôøi keát noái vôùi Thieân Chuùa, cuûng coá noäi taâm vaø lan toûa söï nhaân aùi. Ngaøi nhaéc ñeán göông cuûa Thaùnh Charles de Foucauld nhö moät ngöôøi soáng ñôøi caàu nguyeän saâu saéc, ñoàng thôøi khuyeán khích caàu nguyeän cho ngöôøi khaùc vaø daán thaân phuïc vuï tha nhaân. Nhöõng traûi nghieäm thöïc teá cho thaáy nôi caàu nguyeän cuõng laø nôi con ngöôøi tìm ñöôïc söï bình an vaø naâng ñôõ tinh thaàn.
Tieáp ñeán laø baùc aùi, ñöôïc theå hieän qua vieäc phuïc vuï ngöôøi ngheøo vaø nhöõng ngöôøi yeáu theá. Qua chöùng taù cuûa moät nöõ tu chaêm soùc treû em khuyeát taät, Ñöùc Thaùnh cha nhaán maïnh raèng loøng thöông xoùt khoâng chæ giuùp ñôõ ngöôøi khaùc maø coøn laøm phong phuù chính ngöôøi phuïc vuï. Töø nhöõng haønh ñoäng nhoû beù ban ñaàu coù theå hình thaønh nhöõng coäng ñoaøn yeâu thöông, nôi con ngöôøi cuøng chia seû nieàm vui vaø noãi ñau. Ngaøi cuõng lieân keát ñieàu naøy vôùi chöùng taù cuûa caùc vò töû ñaïo, nhöõng ngöôøi ñaõ trung thaønh vôùi tình yeâu ngay caû trong baïo löïc vaø caùi cheát.
Yeáu toá thöù ba laø hieäp nhaát vaø hoøa bình. Ñöùc Thaùnh cha nhaán maïnh raèng tình yeâu thöông laø daáu chæ cuûa ngöôøi moân ñeä Chuùa Kitoâ. Ngaøi trích daãn giaùo huaán cuûa caùc thaùnh ñeå khaúng ñònh raèng söï hieäp nhaát laø hy leã ñeïp loøng Thieân Chuùa. Vöông cung Thaùnh ñöôøng nôi dieãn ra buoåi gaëp gôõ ñöôïc xem nhö bieåu töôïng cuûa söï hieäp thoâng, nôi Kitoâ höõu vaø Hoài giaùo coù theå gaëp gôõ trong tinh thaàn toân troïng vaø huynh ñeä. Ñöùc Thaùnh cha ñaùnh giaù cao chöùng taù soáng ñoäng cuûa coäng ñoaøn trong vieäc xaây döïng hoøa bình giöõa moät theá giôùi ñaày chia reõ.
Ñöùc Thaùnh cha cuõng söû duïng hình aûnh sa maïc ñeå noùi veà söï phuï thuoäc laãn nhau cuûa con ngöôøi vaø nhu caàu höôùng veà Thieân Chuùa. Trong hoaøn caûnh khoù khaên, con ngöôøi nhaän ra söï giôùi haïn cuûa mình vaø môû loøng ñoùn nhaän söï trôï giuùp töø ngöôøi khaùc vaø töø Thieân Chuùa.
Keát thuùc huaán töø, Ñöùc Thaùnh cha khích leä coäng ñoaøn tieáp tuïc söù maïng cuûa mình nhö moät daáu chæ soáng ñoäng cuûa Giaùo hoäi - khí cuï cuûa ôn cöùu ñoä vaø hoøa giaûi. Ngaøi caûm ôn nhöõng ñoùng goùp cuûa hoï trong caàu nguyeän, baùc aùi vaø xaây döïng hieäp nhaát, ñoàng thôøi phoù thaùc hoï cho söï baûo trôï cuûa Ñöùc Maria vaø ban pheùp laønh cho toaøn theå coäng ñoaøn.
Buoåi gaëp gôõ keát thuùc vôùi pheùp laønh cuûa Ñöùc Thaùnh cha luùc quaù 18 giôø. Ñöùc Thaùnh cha coøn thaép leân moät ngoïn neán saùng trong nhaø nguyeän kính thaùnh nöõ Monica. Tröôùc khi rôøi thaùnh ñöôøng, ngaøi döøng laïi tröôùc ñaøi töôûng nieäm caùc naïn nhaân ñaém taøu.
Ñöùc Thaùnh cha ñi boä töø thaùnh ñöôøng veà Toøa Söù thaàn Toøa Thaùnh, chæ caùch ñoù 200 meùt.