Hoäi nghò cuûa Thöôïng Hoäi ñoàng
Giaùo hoäi Coâng giaùo Canñeâ
Hoäi nghò cuûa Thöôïng Hoäi ñoàng Giaùo hoäi Coâng giaùo Canñeâ.
Phuùc Nhaïc
Roma (RVA News 10-04-2026) - Ngaøy 09 thaùng Tö naêm 2026, Thöôïng Hoäi ñoàng cuûa Giaùo hoäi Coâng giaùo Canñeâ ñaõ khai dieãn taïi Roma ñeå baàu vò Thöôïng phuï môùi. Vieäc baàu cöû naøy trôû neân caàn thieát sau khi Ñöùc Giaùo hoaøng Leâoâ XIV chaáp nhaän ñôn töø nhieäm cuûa Ñöùc Hoàng y Thöôïng phuï Louis Raphael Sako (77 tuoåi) vaøo ngaøy 10 thaùng Ba naêm 2026.
Ñöùc Thöôïng phuï Sako khoâng tham döï cuoäc hoïp baàu choïn vò laõnh ñaïo môùi cuûa Giaùo hoäi, nhö chính ngaøi ñaõ thoâng baùo.
Cho ñeán khi coù Thöôïng phuï môùi, Giaùo hoäi Canñeâ ñöôïc ñieàu haønh taïm thôøi do thaønh vieân cao caáp nhaát cuûa Thöôïng Hoäi ñoàng laø Toång giaùm muïc Habib Hormuz Al-Naufali cuûa Giaùo phaän Basra ôû mieàn nam Iraq.
Ñöùc Toång giaùm muïc Hormuz xaùc nhaän vôùi trang "gaudiumpress.ca" raèng caùc nghò phuï cuûa Thöôïng Hoäi ñoàng seõ gaëp Ñöùc Giaùo hoaøng Leâoâ XIV taïi Vatican vaøo thöù Saùu, ngaøy 10 thaùng Tö naêm 2026. Neáu moïi vieäc thuaän lôïi, khi ñoù Thöôïng phuï môùi coù theå ñaõ ñöôïc baàu choïn. Tuy nhieân, ñieàu naøy chöa chaéc chaén. Lòch trình gaáp ruùt cuõng lieân quan ñeán chuyeán coâng du chaâu Phi cuûa Ñöùc Giaùo hoaøng, döï kieán baét ñaàu vaøo thöù Hai, ngaøy 13 thaùng Tö saép tôùi. Thöôïng Hoäi ñoàng Canñeâ dieãn ra töø ngaøy 09 ñeán ngaøy 15 thaùng Tö naøy.
Khi baét ñaàu, caùc giaùm muïc Canñeâ cuøng tham döï moät cuoäc tónh taâm, sau ñoù thaûo luaän chi tieát veà tình hình cuûa Giaùo hoäi, trong ñoù moãi giaùm muïc ñeàu phaûi trình baøy quan ñieåm. Chæ sau ñoù vieäc baàu cöû môùi dieãn ra. Ñeå cuoäc baàu cöû thaønh coâng, caàn ñaït ña soá hai phaàn ba. Neáu sau 15 ngaøy vaãn khoâng ñaït ñöôïc söï ñoàng thuaän veà öùng vieân, vaán ñeà seõ ñöôïc chuyeån leân Ñöùc Giaùo hoaøng, ngöôøi seõ quyeát ñònh böôùc tieáp theo. Vieäc baàu choïn cuõng caàn ñöôïc Ñöùc Giaùo hoaøng pheâ chuaån.
Thöôïng phuï môùi khoâng nhaát thieát phaûi laø giaùm muïc
Treân maïng xaõ hoäi, moät soá öùng vieân tieàm naêng ñöôïc nhaéc ñeán, nhö: Ñöùc Toång giaùm muïc Giaùo phaän Erbil, Bashar Warda, tieáp ñeán laø Ñöùc Toång giaùm muïc Tehran, Imad Khoshaba Gargees, sau ñoù laø Ñöùc Toång giaùm muïc Giaùo phaän Sydney, Emil Shimoun Nona.
Tuy nhieân, chöa coù tuyeân boá chính thöùc naøo. Luaät Giaùo hoäi aùp duïng cho caùc Giaùo hoäi Ñoâng phöông Coâng giaùo cuõng khoâng baét buoäc ngöôøi ñöôïc baàu phaûi laø giaùm muïc vaøo thôøi ñieåm ñöôïc choïn.
AÙp löïc ñoái vôùi caùc Kitoâ höõu
Ñöùc Hoàng y Thöôïng phuï Louis Sako ñaõ laõnh ñaïo Giaùo hoäi Coâng giaùo Canñeâ töø naêm 2013. Ñaây laø moät Giaùo hoäi Ñoâng phöông hieäp thoâng vôùi Roma, coù nguoàn goác töø thôøi kyø ñaàu cuûa Kitoâ giaùo vaø coù khoaûng nöûa trieäu tín höõu. Trung taâm cuûa Giaùo hoäi naèm taïi Iraq ngaøy nay; Toøa cuûa "Thöôïng phuï Babylon" ñaët taïi thuû ñoâ Baghdad. Tuy nhieân, moät phaàn lôùn tín höõu soáng taïi Hoa Kyø, Taây AÂu vaø UÙc.
Taïi Trung Ñoâng, caùc coäng ñoàng Canñeâ hieän dieän ñaùng keå ôû Iraq, Syria, Liban vaø Iran. Taïi Iraq, khoaûng hai phaàn ba Kitoâ höõu thuoäc Giaùo hoäi Canñeâ. Trong nhieàu naêm qua, caùc tín höõu Kitoâ trong khu vöïc phaûi ñoái maët vôùi nhieàu khoù khaên nhö naïn khuûng boá Hoài giaùo cöïc ñoan, tình hình an ninh baát oån, thieáu trieån voïng kinh teá vaø söï kyø thò töø xaõ hoäi ña soá Hoài giaùo.
Ñöùc Hoàng y Sako keâu goïi caûi caùch Hoài giaùo
Ñöùc Hoàng y Thöôïng phuï Sako ñaõ khoâng ngöøng ñaáu tranh choáng laïi laøn soùng xuaát cö cuûa Kitoâ höõu khoûi queâ höông, ñoàng thôøi thuùc ñaåy töï do toân giaùo vaø moät nöôùc Iraq töï do, daân chuû vôùi quyeàn bình ñaúng cho moïi coâng daân. Ngaøi cuõng keâu goïi caùc ñoái taùc Hoài giaùo tieán haønh caûi caùch Hoài giaùo. Ñaây seõ tieáp tuïc laø nhöõng thaùch thöùc lôùn ñoái vôùi ngöôøi keá nhieäm, cuøng vôùi nhöõng caêng thaúng noäi boä trong Giaùo hoäi ñaõ boäc loä trong nhöõng naêm gaàn ñaây. Nhieäm vuï cuûa ngöôøi keá nhieäm seõ laø taùi laäp söï hieäp nhaát giöõa caùc giaùm muïc vaø toaøn theå Giaùo hoäi.
Giaùo hoäi Coâng giaùo Canñeâ xuaát hieän töø theá kyû XVI, phaùt trieån töø Giaùo hoäi Assyria Ñoâng phöông. Giaùo hoäi söû duïng phuïng vuï Ñoâng Syriac; ngoân ngöõ phuïng vuï chính laø tieáng Syriac (Aram), thöôøng keát hôïp vôùi tieáng AÛ Raäp. Do hieäp thoâng vôùi Giaùo hoäi Coâng giaùo Roâma, phuïng vuï cuõng mang moät soá yeáu toá Latinh.
(KAP 8-4-2026)