Baøi Giaûng cuûa Ñöùc Thaùnh Cha Leâoâ XIV
trong Thaùnh Leã Voïng Phuïc sinh 2026
Baøi Giaûng cuûa Ñöùc Thaùnh Cha Leâoâ XIV trong Thaùnh Leã Voïng Phuïc sinh 2026.
J.B. Ñaëng Minh An dòch
Vatican (VietCatholic News 04-04-2026) - Luùc 9 toái thöù Baåy 4 thaùng Tö naêm 2026, Ñöùc Thaùnh Cha Leâoâ XIV ñaõ chuû söï Thaùnh Leã Voïng Phuïc sinh beân trong Ñeàn Thôø Thaùnh Pheâroâ. Theo truyeàn thoáng Phuïng Vuï cuûa Giaùo Hoäi trong Ñeâm Voïng Phuïc sinh, Ñöùc Thaùnh Cha ñaõ baét ñaàu buoåi leã vôùi nghi thöùc laøm pheùp löûa vaø neán Phuïc sinh.
Ñöùc Thaùnh Cha noùi:
Anh chò em thaân meán,
Trong ñeâm raát thaùnh naøy, ñeâm Ñöùc Gieâsu Kitoâ, Chuùa chuùng ta ñaõ hoaøn taát maàu nhieäm Vöôït Qua, töùc laø töø coõi cheát soáng laïi, Hoäi Thaùnh keâu môøi con caùi ôû khaép nôi treân hoaøn caàu, cuøng hoïp nhau laïi maø canh thöùc caàu nguyeän.
Vaäy chuùng ta seõ cuøng nhau chaêm chuù nghe Lôøi Chuùa, vaø soát saéng cöû haønh nhöõng bí tích töôûng nieäm maàu nhieäm Vöôït Qua cuûa Ñöùc Kitoâ, vôùi nieàm hy voïng seõ ñöôïc cuøng Ngöôøi chieán thaéng söï cheát, vaø cuøng Ngöôøi luoân soáng keát hôïp vôùi Chuùa Cha.
Roài ngaøi ñoïc lôøi nguyeän sau:
Laïy Chuùa, Chuùa ñaõ sai Con moät ñeán giaõi aùnh vinh quang röïc rôõ cuûa Chuùa vaøo loøng tín höõu. Xin thaùnh hoaù ngoïn löûa môùi naøy, vaø trong suoát thôøi gian möøng leã Vöôït Qua, xin cho nieàm khao khaùt Nöôùc Trôøi cuõng böøng leân thieâu ñoát loøng chuùng con, vaø thanh taåy muoân vaøn toäi loãi, ñeå mai sau chuùng con xöùng ñaùng vaøo thieân quoác, tham döï leã aùnh saùng muoân ñôøi. Chuùng con caàu xin nhôø Ñöùc Kitoâ, Chuùa chuùng con.
Sau khi laøm pheùp löûa, Ñöùc Thaùnh Cha thaép neán Phuïc sinh,
Veõ leân treân neáp Phuïc sinh, Ñöùc Thaùnh Cha noùi
Chuùa Kitoâ hoâm qua vaø hoâm nay
Nguyeân thuûy vaø cuøng ñích
Alpha vaø Omeùga
Thôøi gian laø cuûa Chuùa
Vaø moïi theá heä laø cuûa Chuùa
Vinh quang vaø vöông quyeàn laø cuûa Chuùa
Qua moïi theá heä cho ñeán muoân ñôøi
Amen
Khi gaén caùc nuï ñinh, Ñöùc Thaùnh Cha ñoïc lôøi nguyeän xin aùnh saùng Chuùa Kitoâ soáng laïi vinh hieån, phaù tan u toái trong taâm trí caùc tín höõu.
Sau ñoù, cuøng vôùi caùc vò Hoàng Y, Toång Giaùm Muïc, Giaùm Muïc, Ñöùc Thaùnh Cha röôùc neán leân baøn thôø.
Kính thöa quyù vò vaø anh chò em,
Trong baøi giaûng, Ñöùc Thaùnh Cha noùi:
"Ñeâm nhieäm maàu thaùnh naøy [#] phaù tan haän thuø oaùn gheùt, mang laïi hoøa thuaän, yeâu thöông khuaát phuïc moïi quyeàn bính theá gian." (Coâng boá Tin Möøng Phuïc Sinh).
Vì vaäy, thöa anh chò em thaân meán, khi baét ñaàu buoåi leã naøy, vò phoù teá ñaõ naâng cao aùnh saùng cuûa Chuùa Kitoâ Phuïc Sinh, ñöôïc bieåu töôïng hoùa trong Neán Phuïc Sinh. Töø moät caây Neán naøy, taát caû chuùng ta ñeàu thaép neán cuûa mình vaø, moãi ngöôøi mang moät ngoïn löûa ñöôïc laáy töø cuøng moät ngoïn löûa, chuùng ta ñaõ thaép saùng ñeàn thôø vó ñaïi naøy. Ñoù laø daáu hieäu cuûa aùnh saùng Phuïc Sinh, laø aùnh saùng keát noái chuùng ta trong Giaùo Hoäi nhö nhöõng ngoïn ñeøn soi saùng theá giôùi. Khi phoù teá xöôùng leân, chuùng ta ñaõ ñaùp "Amen", khaúng ñònh cam keát cuûa mình saün saøng ñoùn nhaän söù meänh naøy, vaø chaúng bao laâu nöõa chuùng ta seõ laëp laïi lôøi "xin vaâng" cuûa mình khi laëp laïi lôøi höùa khi chòu pheùp röûa toäi.
Anh chò em raát thaân yeâu, ñaây laø moät ñeâm Canh thöùc traøn ngaäp aùnh saùng, coå xöa nhaát trong truyeàn thoáng Kitoâ giaùo, ñöôïc goïi laø "meï cuûa moïi ñeâm Canh thöùc". Trong ñoù, chuùng ta soáng laïi leã töôûng nieäm chieán thaéng cuûa Chuùa söï soáng tröôùc caùi cheát vaø aâm phuû. Chuùng ta laøm ñieàu ñoù sau khi ñaõ cuøng nhau traûi qua moät leã hoäi lôùn ñoäc ñaùo trong nhöõng ngaøy gaàn ñaây, nhöõng maàu nhieäm cuûa Cuoäc Khoå naïn cuûa Thieân Chuùa, Ñaáng ñaõ trôû thaønh "Ngöôøi Toâi Tôù Ñau Khoå" (Is 53:3), "bò khinh mieät vaø bò loaøi ngöôøi ruoàng boû" (Is 53:3), bò tra taán vaø ñoùng ñinh treân thaäp töï giaù.
Lieäu coù tình yeâu naøo lôùn lao hôn theá khoâng? Coù söï haøo phoùng naøo troïn veïn hôn theá chaêng? Ñaáng Phuïc Sinh chính laø Ñaáng Taïo Hoùa cuûa vuõ truï, cuõng nhö thuôû bình minh cuûa lòch söû, Ngaøi ñaõ ban cho chuùng ta söï hieän höõu töø hö khoâng, thì treân thaäp töï giaù, ñeå baøy toû tình yeâu voâ bôø beán cuûa Ngaøi, Ngaøi ñaõ ban cho chuùng ta söï soáng.
Baøi ñoïc thöù nhaát nhaéc nhôû chuùng ta veà ñieàu naøy, vôùi caâu chuyeän veà nguoàn goác vuõ truï. Ban ñaàu, Thieân Chuùa taïo döïng trôøi vaø ñaát (xem Saùng theá kyù 1:1), mang vuõ truï töø hoãn loaïn ñeán haøi hoøa, vaø giao phoù cho chuùng ta, nhöõng ngöôøi ñöôïc taïo döïng theo hình aûnh Ngaøi vaø gioáng Ngaøi, nhieäm vuï troâng coi chuùng. Vaø ngay caû khi, vì toäi loãi, con ngöôøi khoâng ñaùp öùng ñöôïc keá hoaïch naøy, Chuùa cuõng khoâng boû rôi hoï, maø ñaõ toû loä cho hoï moät caùch kyø dieäu hôn nöõa khuoân maët nhaân töø cuûa Ngaøi, qua söï tha thöù.
Nhö vaäy, "ñeâm nhieäm maàu thaùnh naøy" baét nguoàn töø chính nôi thaát baïi ñaàu tieân cuûa nhaân loaïi xaûy ra, vaø traûi daøi qua nhieàu theá kyû nhö moät con ñöôøng hoøa giaûi vaø aân suûng.
Phuïng vuï ñaõ ñeà xuaát moät soá giai ñoaïn cuûa haønh trình naøy thoâng qua caùc vaên baûn thaùnh maø chuùng ta ñaõ nghe. Phuïng vuï nhaéc nhôû chuùng ta veà vieäc Thieân Chuùa ñaõ ngaên caûn tay cuûa AÙpraham, khi oâng ñònh hi sinh con trai mình laø Isaaùc, ñeå cho chuùng ta thaáy raèng Ngaøi khoâng muoán caùi cheát cuûa chuùng ta, maø muoán chuùng ta hieán daâng chính mình ñeå trôû thaønh, trong tay Ngaøi, nhöõng thaønh vieân soáng ñoäng cuûa doøng doõi nhöõng ngöôøi ñöôïc cöùu roãi (xem Saùng theá kyù 22:11-12, 15-18). Phuïng vuï cuõng môøi goïi chuùng ta suy ngaãm veà caùch Chuùa ñaõ giaûi phoùng daân Israel khoûi aùch noâ leä ôû Ai Caäp, bieán bieån caû, moät nôi cheát choùc vaø laø moät trôû ngaïi khoâng theå vöôït qua, thaønh caùnh cöûa daãn ñeán söï khôûi ñaàu cuûa moät cuoäc soáng môùi vaø töï do. Vaø cuøng moät thoâng ñieäp aáy vang voïng trôû laïi trong lôøi caùc tieân tri, trong ñoù chuùng ta nghe thaáy lôøi ca ngôïi Chuùa nhö laø chaøng reå keâu goïi vaø quy tuï (xem Is 54:5-7), laø nguoàn nöôùc laøm dòu côn khaùt, laø doøng nöôùc laøm cho muoân muøa sinh soâi naûy nôû (xem Is 55:1-10), laø aùnh saùng soi ñöôøng ñeán bình an (xem Br 3:14), laø Thaàn Khí bieán ñoåi vaø ñoåi môùi taám loøng (Ez 36:26).
Trong taát caû nhöõng khoaûnh khaéc cuûa lòch söû cöùu roãi, chuùng ta ñaõ thaáy Thieân Chuùa ñaùp laïi söï taøn khoác cuûa toäi loãi, laø thöù chia reõ vaø gieát cheát, baèng söùc maïnh cuûa tình yeâu, laø ñieàu keát hôïp vaø phuïc hoài söï soáng. Chuùng ta ñaõ cuøng nhau oân laïi nhöõng khoaûnh khaéc aáy, xen keõ vaøo caâu chuyeän nhöõng baøi thaùnh vònh vaø lôøi caàu nguyeän, ñeå nhaéc nhôû nhau raèng, nhôø Leã Vöôït Qua cuûa Chuùa Kitoâ, "ñöôïc choân cuøng Ngöôøi trong söï cheát [...] chuùng ta cuõng coù theå böôùc ñi trong ñôøi soáng môùi [...] cheát cho toäi loãi nhöng soáng cho Thieân Chuùa trong Chuùa Gieâsu Kitoâ" (Rm 6:4-11), ñöôïc thaùnh hieán trong Bí tích Thaùnh taåy cho tình yeâu cuûa Chuùa Cha, ñöôïc hieäp nhaát trong söï hieäp thoâng cuûa caùc thaùnh, ñöôïc aân suûng bieán thaønh nhöõng vieân ñaù soáng ñoäng ñeå xaây döïng Nöôùc Trôøi cuûa Ngöôøi (xem 1 Pr 2:4-5).
Trong boái caûnh naøy, chuùng ta ñoïc caâu chuyeän veà söï Phuïc Sinh maø chuùng ta ñaõ nghe trong Phuùc AÂm Thaùnh Mattheâu. Vaøo saùng Phuïc Sinh, caùc phuï nöõ, vöôït qua noãi ñau ñôùn vaø sôï haõi, ñaõ leân ñöôøng. Hoï muoán ñeán moä Chuùa Gieâsu. Hoï nghó raèng seõ thaáy noù bò nieâm phong, vôùi moät taûng ñaù lôùn chaén loái vaøo vaø nhöõng ngöôøi lính ñöùng canh gaùc. Ñoù laø toäi loãi: moät raøo caûn naëng neà ñoùng kín chuùng ta vaø chia caùch chuùng ta khoûi Chuùa, tìm caùch gieát cheát lôøi hy voïng cuûa Ngaøi trong chuùng ta. Tuy nhieân, Maria Mañaleâna vaø Maria khaùc ñaõ khoâng ñeå mình bò ñe doïa. Hoï ñaõ ñeán moä vaø, nhôø ñöùc tin vaø tình yeâu cuûa hoï, laø nhöõng ngöôøi ñaàu tieân chöùng kieán söï Phuïc Sinh. Trong traän ñoäng ñaát vaø nôi thieân thaàn ngoài treân taûng ñaù bò laät ñoå, hoï ñaõ thaáy söùc maïnh cuûa tình yeâu Thieân Chuùa, maïnh hôn baát kyø theá löïc taø aùc naøo, coù khaû naêng "phaù tan haän thuø oaùn gheùt" vaø "khuaát phuïc moïi quyeàn bính theá gian". Con ngöôøi coù theå gieát cheát thaân xaùc, nhöng söï soáng cuûa Thieân Chuùa tình yeâu laø söï soáng ñôøi ñôøi, vöôït qua caùi cheát vaø khoâng ngoâi moä naøo coù theå giam caàm ñöôïc. Nhö vaäy, Ñaáng chòu ñoùng ñinh ñaõ trò vì töø treân thaäp töï giaù, thieân thaàn ngoài treân taûng ñaù, vaø Chuùa Gieâsu hieän ra soáng ñoäng tröôùc maët hoï, noùi raèng: "Chaøo caùc baø!" (Mt 28:9).
Anh chò em raát thaân yeâu, ñaây cuõng laø thoâng ñieäp cuûa chuùng ta göûi ñeán theá giôùi ngaøy nay, ñoù laø cuoäc gaëp gôõ maø chuùng ta muoán laøm chöùng baèng lôøi ñöùc tin vaø vieäc laøm baùc aùi, haùt vang baèng chính cuoäc soáng cuûa mình baøi "Alleluia" maø chuùng ta tuyeân xöng baèng moâi mieäng (xem Thaùnh Augustinoâ, Baøi giaûng 256, 1). Gioáng nhö nhöõng ngöôøi phuï nöõ ñaõ chaïy ñi loan baùo tin möøng cho anh em mình, toái nay chuùng ta cuõng muoán khôûi haønh töø ngoâi ñeàn thôø naøy ñeå mang ñeán cho moïi ngöôøi tin möøng raèng Chuùa Gieâsu ñaõ soáng laïi vaø nhôø söùc maïnh cuûa Ngöôøi, khi cuøng soáng laïi vôùi Ngöôøi, chuùng ta cuõng coù theå kieán taïo moät theá giôùi môùi hoøa bình, hieäp nhaát, nhö "moät ñaùm ñoâng ngöôøi vaø ñoàng thôøi laø [...] moät ngöôøi, bôûi vì, duø coù nhieàu Kitoâ höõu, nhöng chæ coù moät Chuùa Kitoâ" (Thaùnh Augustinoâ, Enarrationes in Psalmos, 127,3).
Caùc anh chò em hieän dieän ôû ñaây töø khaép nôi treân theá giôùi ñeàu ñöôïc thaùnh hieán cho söù meänh naøy vaø seõ sôùm laõnh nhaän Bí tích Thaùnh taåy. Sau chaëng ñöôøng daøi cuûa thôøi kyø döï toøng, hoâm nay hoï ñöôïc taùi sinh trong Chuùa Kitoâ ñeå trôû thaønh nhöõng taïo vaät môùi (xem 2 Cr 5:17), nhöõng chöùng nhaân cuûa Tin Möøng. Vì hoï, vaø vì taát caû chuùng ta, chuùng ta nhaéc laïi lôøi Thaùnh Aloâxioâ ñaõ noùi vôùi caùc Kitoâ höõu thôøi ngaøi raèng: "Haõy rao giaûng Chuùa Kitoâ, gieo troàng, haõy raûi raùc khaép nôi nhöõng gì caùc con ñaõ aáp uû trong loøng mình." (Baøi giaûng 116, 23-24).
Thöa anh chò em, ngay caû trong thôøi ñaïi chuùng ta vaãn khoâng thieáu nhöõng ngoâi moä caàn ñöôïc môû ra, vaø raát thöôøng laø nhöõng taûng ñaù ñoùng kín chuùng laïi naëng neà vaø ñöôïc canh giöõ kyõ löôõng ñeán noãi döôøng nhö khoâng theå lay chuyeån. Moät soá ñeø naëng leân taâm hoàn, nhö söï ngôø vöïc, sôï haõi, ích kyû, oaùn haän; nhöõng thöù khaùc, haäu quaû cuûa nhöõng vaán ñeà noäi taâm naøy, laïi phaù vôõ moái daây lieân keát giöõa chuùng ta, nhö chieán tranh, baát coâng, söï coâ laäp cuûa caùc daân toäc vaø quoác gia. Chuùng ta ñöøng ñeå mình bò teâ lieät bôûi chuùng! Nhieàu ngöôøi nam vaø nöõ, qua nhieàu theá kyû, vôùi söï giuùp ñôõ cuûa Chuùa, ñaõ laên chuùng ñi, coù leõ vôùi raát nhieàu khoù khaên, ñoâi khi phaûi traû giaù baèng caû maïng soáng, nhöng vôùi nhöõng hoa traùi toát laønh maø chuùng ta vaãn ñöôïc höôûng lôïi cho ñeán ngaøy nay. Hoï khoâng phaûi laø nhöõng hình maãu khoâng theå ñaït ñöôïc, maø laø nhöõng ngöôøi nhö chuùng ta, ñöôïc cuûng coá bôûi aân suûng cuûa Ñaáng Phuïc Sinh, trong tình yeâu thöông vaø chaân lyù, ñaõ coù can ñaûm ñeå, nhö Thaùnh Toâng ñoà Pheâroâ noùi, "baèng lôøi cuûa Thieân Chuùa" (1 Pr 4:11) hoï haønh ñoäng "vôùi söùc maïnh nhaän ñöôïc töø Thieân Chuùa, ñeå trong moïi söï Thieân Chuùa ñöôïc vinh hieån" (ibid.).
Chuùng ta haõy noi göông caùc ngaøi vaø trong Ñeâm Thaùnh naøy, haõy bieán cam keát cuûa caùc ngaøi thaønh cam keát cuûa chính mình, ñeå ôû khaép moïi nôi vaø moïi luùc treân theá giôùi, nhöõng moùn quaø Phuïc Sinh cuûa söï hoøa hôïp vaø hoøa bình ñöôïc lan toûa vaø phaùt trieån.
(Source: Dicastero per la Comunicazione - Libreria Editrice VaticanaVEGLIA PASQUALE NELLA NOTTE SANTA CAPPELLA PAPALE OMELIA DEL SANTO PADRE LEONE XIV Basilica di San Pietro Sabato Santo, 4 aprile 2026)