Tónh taâm Giaùo trieàu muøa Chay 2026
baøi 3 - Söù maïng
Tónh taâm Giaùo trieàu muøa Chay 2026 baøi 3 - Söù maïng.
Lm. Roberto Pasolini, OFM Cap.
Nt. Anna Ngoïc Dieäp, OP. chuyeån dòch Vieät ngöõ
Vatican (WHÑ 22-03-2026) - "Söù maïng - Rao giaûng Tin möøng cho moïi thuï taïo" laø chuû ñeà thöù III maø Cha Roberto Pasolini, Giaûng thuyeát Phuû Giaùo hoaøng, trình baøy trong loaït baøi suy nieäm muøa Chay 2026 cho Ñöùc Thaùnh cha Leâoâ XIV vaø Giaùo trieàu Roma dieãn ra vaøo thöù Saùu, ngaøy 20/03/2026.
Sau ñaây laø toaøn vaên baøi suy nieäm, baûn dòch Vieät ngöõ do Nöõ tu Anna Ngoïc Dieäp, OP thöïc hieän:
Tónh taâm Giaùo trieàu muøa Chay 2026
Baøi 3. Söù maïng
Rao giaûng Tin möøng cho moïi thuï taïo
Trong hai baøi suy nieäm muøa Chay tröôùc, chuùng ta ñaõ cuøng khaùm phaù nhöõng chaëng mang tính quyeát ñònh trong haønh trình thieâng lieâng cuûa Thaùnh Phanxicoâ. Chaëng thöù nhaát daãn chuùng ta vaøo chính trung taâm cuûa cuoäc hoaùn caûi nôi ngaøi: khoâng chæ laø moät haønh vi cuûa yù chí, nhöng laø moät söï bieán ñoåi saâu xa trong caûm thöùc, do aân suûng thöïc hieän, coù khaû naêng bieán noãi ñaéng cay thaønh ngoït ngaøo vaø ban cho ngaøi moät nhaõn quan môùi veà chính mình cuõng nhö veà thöïc taïi. Chaëng thöù hai cho thaáy cuoäc hoaùn caûi aáy khoâng döøng laïi nhö moät bieán coá noäi taâm vaø bieät laäp: Chuùa ñaõ ban cho ngaøi nhöõng ngöôøi anh em, vaø tình huynh ñeä trôû thaønh moâi tröôøng cuï theå, nôi kinh nghieäm naøy ñöôïc thaønh hình.
Baøi suy nieäm thöù ba môøi goïi chuùng ta tieán theâm moät böôùc. Hoaùn caûi vaø tình huynh ñeä khoâng phaûi laø ñieåm ñeán sau cuøng: chuùng ñaït tôùi söï vieân maõn trong söù maïng. Ñieàu maø Phanxicoâ ñaõ laõnh nhaän - moät caûm thöùc ñöôïc bieán ñoåi, nieàm vui nôi caùc anh em, vaø khaùm phaù veà moät Thieân Chuùa yeâu thöông baèng caùch töï hieán - khoâng theå giöõ laïi cho rieâng mình, nhöng ñöôïc môøi goïi vöôn ra vaø chaïm ñeán ñôøi soáng cuûa tha nhaân.
Haønh trình chuùng ta saép thöïc hieän hoâm nay ñöôïc trieån khai qua naêm böôùc: tröôùc heát, tính öu tieân cuûa chöùng taù treân lôøi noùi, theo tröïc giaùc Phan Sinh thì Ñöùc Kitoâ khoâng ñöôïc loan baùo tröôùc heát baèng lôøi, nhöng ñöôïc toû loä qua moät ñôøi soáng ñaõ ñöôïc bieán ñoåi; keá ñeán laø cung caùch bieát ñeå mình ñöôïc ñoùn nhaän, ngay caû tröôùc khi muoán trao taëng ñieàu gì; tieáp theo laø ngheä thuaät chôø ñôïi nhöõng caâu hoûi cuûa ngöôøi khaùc, khoâng voäi vaøng ñöa ra nhöõng caâu traû lôøi khoâng ñöôïc gôïi hoûi; roài ñeán hoa traùi cuûa cuoäc gaëp gôõ, ñöôïc minh hoïa nôi haønh trình cuûa Phanxicoâ ñeán vôùi vò Quoác vöông Ai Caäp; vaø sau cuøng laø nghòch lyù Tin möøng cuûa söï vaâng phuïc, voán khoâng phaûi laø yeáu ñuoái, nhöng laø hình thöùc cao caû nhaát cuûa tình yeâu, chính tình yeâu maø qua ñoù Thieân Chuùa töï hieán chính mình.
1. Sinh haï Ñöùc Kitoâ
Chaúng bao laâu, trong coäng ñoaøn huynh ñeä Phan Sinh tieân khôûi, vieäc soáng chung vaø caàu nguyeän chung ñaõ khôi daäy moät ñieàu baát ngôø: Khaùt voïng chia seû vôùi ngöôøi khaùc kinh nghieäm vaø vieäc loan baùo Tin möøng. Ñieàu ñaõ töøng xaûy ra nôi caùc moân ñeä tieân khôûi nay cuõng taùi dieãn nôi caùc tu huynh: Sau khi hoïc bieát ôû laïi vôùi Ñöùc Gieâsu, hoï caûm thaáy khoâng theå giöõ rieâng cho mình nhöõng gì ñaõ laõnh nhaän.
"Ñieàu vaãn coù ngay töø luùc khôûi ñaàu, ñieàu chuùng toâi ñaõ nghe, ñieàu chuùng toâi ñaõ thaáy taän maét, ñieàu chuùng toâi ñaõ chieâm ngöôõng, vaø tay chuùng toâi ñaõ chaïm ñeán, ñoù laø Lôøi söï soáng... chuùng toâi loan baùo cho caû anh em nöõa, ñeå chính anh em cuõng ñöôïc hieäp thoâng vôùi chuùng toâi" (1 Ga 1,1-3).
Tröôùc heát laø söï hieäp thoâng trong ñôøi soáng, roài môùi ñeán vieäc loan baùo ôn cöùu ñoä. Tröôùc heát laø chieâm nieäm Lôøi, roài môùi ñeán lôøi noùi laøm chöùng cho söï hieän dieän cuûa Ngöôøi. Ngöôøi ta khoâng theå thöïc söï noùi veà ñieàu chöa beùn reã trong chính ñôøi soáng mình.
Thaùnh Phanxicoâ nhaän ra caùm doã tinh vi laø noùi nhöõng lôøi ñuùng ñaén maø chöa ñeå cho chính nhöõng lôøi aáy bieán ñoåi mình, laø trao cho ngöôøi khaùc ñieàu chöa thöïc söï ñôm hoa keát traùi nôi baûn thaân:
"Thaät laø moät ñieàu ñaùng xaáu hoå cho chuùng ta, laø nhöõng toâi tôù cuûa Thieân Chuùa: trong khi caùc thaùnh ñaõ thöïc haønh caùc vieäc laønh, thì chuùng ta laïi mong nhaän ñöôïc danh döï vaø vinh quang chæ vì ñoïc vaø giaûng laïi nhöõng ñieàu aáy" (Admonition VI, 3; Franciscan Sources 154).
Vieäc thuaät laïi caùc haønh ñoäng cuûa caùc thaùnh maø khoâng ñeå mình ñöôïc bieán ñoåi theo loái soáng cuûa caùc ngaøi coù nguy cô chæ coøn laø moät caùch chieâm ngöôõng töø xa. Chuùng ta noùi veà caùc ngaøi, nhöng chính mình vaãn ñöùng ngoaøi cuoäc. Vì theá, caàn coù söï kieân nhaãn: gìn giöõ ñieàu mình ñaõ thaáy vaø ñaõ nghe, ñeå noù chín muoài trong caàu nguyeän, cho ñeán khi trôû thaønh ñôøi soáng tröôùc khi trôû thaønh lôøi noùi.
"Phuùc thay ngöôøi toâi tôù bieát tích tröõ treân trôøi nhöõng ñieàu toát laønh maø Chuùa toû cho mình, vaø khoâng muoán phoâ baøy chuùng cho ngöôøi ñôøi vì mong ñöôïc thöôûng coâng; chính Ñaáng Toái Cao seõ toû baøy caùc vieäc cuûa hoï cho ai Ngaøi muoán. Phuùc thay ngöôøi toâi tôù bieát giöõ kín caùc maàu nhieäm cuûa Chuùa trong loøng" (Admonition XXVIII, 1-3, Franciscan Sources 178).
Vôùi nhöõng lôøi naøy, Phanxicoâ caûnh baùo moät caùm doã heát söùc tinh vi: söû duïng nhöõng ñieàu thuoäc veà Thieân Chuùa ñeå tìm kieám söï taùn thöôûng hoaëc nhìn nhaän. Ngay caû ñieàu chaân thöïc, neáu ñöôïc boäc loä quaù sôùm, cuõng coù nguy cô ñaùnh maát tính chaân thaät cuûa noù. Vì theá, Phanxicoâ môøi goïi chuùng ta bieát gìn giöõ nhöõng gì ñaõ laõnh nhaän, ñeå chuùng chín muoài trong taâm hoàn cho ñeán khi trôû thaønh chính ñôøi soáng. Regula non Bullata taùi khaúng ñònh vaø ñaåy tröïc giaùc naøy ñeán möùc trieät ñeå:
"Tuy nhieân, taát caû caùc tu huynh haõy giaûng baèng vieäc laøm. Vì xaùc thòt raát muoán vaø coá gaéng noùi nhieàu, nhöng laïi ít höôùng ñeán haønh ñoäng" (Regula non Bullata XVII, 3.11; Franciscan Sources 46.48)
Moät giai thoaïi, tuy khoâng ñöôïc ghi laïi trong caùc nguoàn chính thöùc nhöng hoaøn toaøn phuø hôïp vôùi tinh thaàn cuûa Phanxicoâ, minh hoïa caùch roõ neùt caùch thöùc giaûng daïy naøy. Moät ngaøy noï, thaùnh nhaân môøi tu huynh Juniper cuøng ñi giaûng trong thò traán. Hai ngöôøi laëng leõ böôùc ñi qua caùc con ñöôøng, döøng laïi beân nhöõng ngöôøi ñau yeáu, mæm cöôøi vôùi treû nhoû vaø giuùp ñôõ nhöõng ai tuùng thieáu. Khoâng moät lôøi naøo ñöôïc noùi ra. Treân ñöôøng trôû veà, Juniper hoûi: "Thöa cha, coøn baøi giaûng thì sao?" Phanxicoâ ñaùp: "Chuùng ta ñaõ giaûng roài, hôõi ngöôøi anh em, chuùng ta ñaõ giaûng roài."
Ñoái vôùi Phanxicoâ, vieäc ñaët nieàm tin vaøo chöùng taù hôn laø vaøo lôøi noùi khoâng phaûi laø moät choïn löïa mang tính chieán löôïc, nhöng laø heä quaû cuûa moät xaùc tín thaàn hoïc saâu xa caàn ñöôïc laøm saùng toû: Ñöùc Kitoâ khoâng phaûi laø moät thoâng tin caàn ñöôïc chuyeån taûi, nhöng laø moät maàu nhieäm cö nguï trong nhaân tính, ñoøi ñöôïc nhaän ra ñeå coù theå toû loä trong ñôøi soáng. Tin möøng khoâng ñöôïc truyeàn ñaït nhö moät baûn tin, nhöng ñöôïc trao ban nhö moät söï soáng ñang daàn hình thaønh.
Trong Letter to the Faithful, Phanxicoâ trình baøy moät caùi nhìn vöøa baát ngôø vöøa raát cuï theå veà ñôøi soáng Kitoâ höõu, trong ñoù ngöôøi tín höõu böôùc vaøo moái töông quan ba chieàu vôùi Ñöùc Kitoâ: nhö hieàn theâ, nhö anh em vaø nhö ngöôøi meï. Taùo baïo nhaát - vaø coù leõ ñoäc ñaùo nhaát - chính laø chieàu kích sau cuøng naøy:
"[Chuùng ta] laø hieàn theâ, laø anh em vaø laø meï cuûa Ñöùc Gieâsu Kitoâ, Chuùa chuùng ta. Chuùng ta laø hieàn theâ khi linh hoàn tín höõu keát hôïp vôùi Ñöùc Gieâsu Kitoâ nhôø Chuùa Thaùnh Thaàn. Chuùng ta laø anh em cuûa Ngöôøi khi thi haønh yù muoán cuûa Chuùa Cha treân trôøi; chuùng ta laø meï, khi mang Ngöôøi trong loøng vaø trong thaân xaùc nhôø tình yeâu Thieân Chuùa vaø löông taâm trong saïch chaân thaønh, vaø sinh haï Ngöôøi qua moät ñôøi soáng thaùnh thieän, phaûi chieáu toûa nhö göông saùng tröôùc maët ngöôøi khaùc" (2Letter to the Faithful 50-53; Franciscan Sources 200).
Sinh haï Ñöùc Kitoâ khoâng coù nghóa laø noùi hay veà Ngöôøi hoaëc thuyeát phuïc ngöôøi khaùc baèng nhöõng lôøi leõ hieäu quaû. Ñieàu ñoù coù nghóa laø ñeå cho söï hieän dieän cuûa Ngöôøi thöïc söï bieán ñoåi caùch chuùng ta soáng, cho ñeán khi trôû neân höõu hình ñoái vôùi ngöôøi khaùc. Ñoù laø kinh nghieäm cuûa moät ngöôøi meï: tröôùc heát cöu mang ñöùa con trong mình, cho noù thôøi gian lôùn leân, roài sau ñoù môùi sinh con ra cho theá giôùi. Ñöùc tin cuõng vaäy: tröôùc heát, Ñöùc Kitoâ beùn reã trong chuùng ta, trong thinh laëng, trong caàu nguyeän, trong nhöõng choïn löïa thöôøng ngaøy; vaø chæ sau ñoù Ngöôøi môùi trôû neân höõu hình beân ngoaøi, qua haønh ñoäng vaø qua caùch ta töông quan vôùi tha nhaân.
Khi maàu nhieäm Ñöùc Kitoâ ñöôïc toû hieän nôi chuùng ta, moät ñieàu gì ñoù cuõng baét ñaàu chuyeån ñoäng nôi ngöôøi khaùc. Khoâng phaûi vì chuùng ta ñaõ noùi nhöõng lôøi ñuùng ñaén, nhöng vì moät söï soáng môùi meû vaø khaùc bieät ñaõ trôû neân höõu hình nôi chuùng ta. Tin möøng sinh hoa keát quaû theo caùch aáy: khoâng phaûi tröôùc heát laø qua nhöõng gì chuùng ta noùi, nhöng laø qua ñieàu maø chính nhaân tính cuûa chuùng ta coù theå dieãn taû nhôø söï thinh laëng vaø hoaït ñoäng höõu hieäu cuûa Chuùa Thaùnh Thaàn.
2. Ñeå mình ñöôïc ñoùn nhaän
Ngay töø khôûi ñaàu haønh trình, Thaùnh Phanxicoâ quy tuï caùc tu huynh, noùi vôùi hoï caùch thieát tha veà Nöôùc Thieân Chuùa, roài sai hoï leân ñöôøng töøng hai ngöôøi moät, ñi khaép caùc neûo ñöôøng theá gian:
"Anh em raát thaân meán, haõy ñi töøng hai ngöôøi, qua caùc mieàn khaùc nhau treân theá giôùi, loan baùo cho moïi ngöôøi bình an vaø lôøi keâu goïi saùm hoái ñeå ñöôïc ôn tha toäi; haõy kieân nhaãn trong gian truaân, vöõng tin raèng Chuùa seõ thöïc hieän yù ñònh vaø lôøi höùa cuûa Ngöôøi. Khi bò chaát vaán, haõy khieâm toán traû lôøi; haõy chuùc laønh cho nhöõng keû baùch haïi anh em, vaø taï ôn nhöõng keû nhuïc maï vaø vu khoáng anh em, vì chính nhôø nhöõng ñieàu aáy maø moät Nöôùc Trôøi vónh cöûu ñang ñöôïc chuaån bò cho chuùng ta" (1 Celano XII, 29).
Nhöõng lôøi naøy khoâng phaûi laø saùng kieán rieâng cuûa Phanxicoâ, nhöng vang voïng khít khao söù maïng maø chính Ñöùc Gieâsu ñaõ trao cho caùc moân ñeä (x. Lc 10,1-12). Tin möøng ñeà nghò moät loái soáng ñôn sô: leân ñöôøng khoâng coù gì baûo ñaûm, "khoâng tuùi tieàn, khoâng bao bò", vaøo nhaø naøo thì chuùc bình an, ôû laïi ñoù vaø "aên uoáng nhöõng gì ngöôøi ta doïn cho" (Lc 10,4.7). Ñoàng thôøi, Tin möøng theâm moät chi tieát mang tính quyeát ñònh: caùc moân ñeä ñöôïc sai ñeán nhöõng nôi maø chính Ñöùc Gieâsu "saép ñeán" (Lc 10,1).
Ñieàu naøy laøm thay ñoåi caùch hieåu veà söù maïng moät caùch saâu xa. Caùc moân ñeä khoâng mang ñeán moät ñieàu coøn thieáu, nhöng chuaån bò cho moät cuoäc gaëp gôõ maø chính Ñöùc Gieâsu muoán thöïc hieän. Khoâng phaûi moïi söï ñeàu tuøy thuoäc nôi hoï: ñieàu hoï khoâng theå laøm, chính Chuùa seõ hoaøn taát. Chuùng ta khoâng phaûi laø trung taâm cuûa vieäc loan baùo, nhöng laø dung maïo cuûa Thieân Chuùa, maø ta coù theå, caùch ñôn sô, laøm cho trôû neân deã thaáy vaø deã tieáp caän.
Nhöõng chæ daãn cuûa Ñöùc Gieâsu haøm chöùa moät logic ñaûo ngöôïc nhieàu thoùi quen cuûa chuùng ta. Caùc moân ñeä ñöôïc sai ñi maø khoâng coù söï baûo veä, "nhö chieân giöõa baày soùi" (Lc 10,3), vôùi nhieäm vuï duy nhaát laø mang bình an vaø ñoùn nhaän nhöõng gì ñöôïc trao ban. Chæ sau ñoù - vaø chính trong söï ñoùn tieáp maø hoï ñaõ nhaän ñöôïc - hoï môùi coù theå noùi: "Trieàu ñaïi Thieân Chuùa ñaõ ñeán gaàn anh em" (Lc 10,9). Trình töï thaät roõ raøng: tröôùc heát ñeå mình ñöôïc ñoùn nhaän, roài môùi loan baùo.
ÔÛ ñaây khoâng phaûi laø mang ñeán moät ñieàu gì töø beân ngoaøi, nhö theå ñeå laáp ñaày moät khoaûng troáng hoaøn toaøn, nhöng laø nhaän ra ñieàu toát laønh ñaõ hieän dieän vaø goïi teân noù. Trình töï naøy - tröôùc laø ñöôïc ñoùn nhaän, roài môùi loan baùo - chöùa ñöïng moät baøi hoïc quan troïng. Ngöôøi bieát ñeå mình ñöôïc ñoùn nhaän thöïc hieän moät cöû chæ mang tính deã bò toån thöông, thoaït nhìn nhö töø boû theá chuû ñoäng. Nhöng thöïc ra, ñoù laïi laø maëc khaûi yù nghóa saâu xa nhaát cuûa Tin möøng: ñoùn nhaän vieäc ñöôïc laõnh nhaän laø nhìn nhaän raèng ngöôøi khaùc khoâng chæ laø ngöôøi nhaän laõnh, nhöng coøn laø ngöôøi maø chuùng ta coù theå ñoùn nhaän töø hoï. Ñieàu ñoù coù nghóa laø toân troïng nhaân tính cuûa hoï, khaû naêng laøm ñieàu thieän nôi hoï, vaø söï saün saøng cuûa hoï.
Nhôø ñoù, moät khoâng gian môùi ñöôïc môû ra, trong ñoù Tin möøng khoâng coøn xuaát hieän nhö moät ñieàu aùp ñaët töø beân ngoaøi, nhöng nhö söï nhaän ra moät söï hieän dieän ñaõ aâm thaàm hoaït ñoäng. Ñeå ñieàu naøy xaûy ra, caàn coù moät söï ngheøo khoù ñích thöïc: ñeán vôùi ngöôøi khaùc maø khoâng naém giöõ moïi söï, khoâng kieåm soaùt moïi söï; chaáp nhaän mình cuõng leä thuoäc vaøo loøng toát vaø söï nhaïy beùn cuûa tha nhaân; vaø nhaän ra raèng Nöôùc Thieân Chuùa ñaõ hieän dieän, caùch kín aån, ngay caû trong ñôøi soáng cuûa nhöõng ngöôøi chöa nhaän bieát Ngaøi.
Caùch hieän dieän ngheøo khoù vaø khieâm haï naøy ñaët laïi vaán ñeà taän caên ñoái vôùi caùch chuùng ta hieåu veà vieäc loan baùo Tin möøng. Qua doøng lòch söû, chuùng ta coù nguy cô xem vieäc loan baùo Tin möøng nhö moät chuyeån ñoäng moät chieàu: ñeán vôùi ngöôøi khaùc baèng thaùi ñoä giaùo huaán, ñoâi khi caû phaùn xeùt, saün saøng laáp ñaày nhöõng gì coøn thieáu vaø quy moïi söï veà phaïm truø cuûa mình.
Tuy nhieân, lôøi cuûa Ñöùc Gieâsu vaø chöùng taù cuûa Thaùnh Phanxicoâ döôøng nhö chæ ra moät con ñöôøng vöøa ñôn sô hôn laïi vöøa ñoøi hoûi hôn: ñeå mình ñöôïc ñoùn nhaän, nhaän ra nôi ngöôøi khaùc nhöõng gì ñaõ gaàn guõi vôùi Thieân Chuùa, vaø taïo ñieàu kieän cho ñieàu aáy ñöôïc theå hieän. Loan baùo Tin möøng, theo vieãn töôïng naøy, coù nghóa laø noùi vôùi ngöôøi khaùc - ngay caû khi khoâng caàn lôøi - raèng söï hieän höõu cuûa hoï laø ñieàu tuyeät vôøi, raèng ñôøi soáng cuûa hoï coù giaù trò. Khoâng phaûi chæ ñeå xaùc nhaän hoï trong hieän traïng, nhöng ñeå ñoàng haønh vôùi hoï, töøng böôùc, nhaän ra chaân lyù vaø veû ñeïp hoï mang nôi mình, maø khoâng voäi vaøng keùo hoï veà theo nhöõng yù töôûng cuûa chuùng ta.
Nöôùc Thieân Chuùa khoâng lôùn leân nhôø chieâu duï (proselytism), ñoâi khi mang tính aùp ñaët, nhöng lôùn leân theo caùch chuùng ta töông quan vôùi ngöôøi khaùc, giuùp nhöõng ngöôøi ta gaëp gôõ bieåu loä ñieàu toát ñeïp nhaát nôi hoï, vaø nhôø ñoù môû loøng ra tröôùc maëc khaûi cuûa Thieân Chuùa. Chính ôû ñoù, Nöôùc Trôøi trôû neân gaàn guõi vaø khaû ñaït. Con ñöôøng loan baùo naøy khoâng coù gì ngoaïn muïc, nhöng laïi mang moät chieàu saâu chaân thöïc.
Ñöùc Giaùo hoaøng Phanxicoâ ñaõ dieãn taû ñieàu naøy thaät roõ raøng:
"Taát caû moïi ngöôøi ñeàu coù quyeàn ñoùn nhaän Tin möøng. Ngöôøi Kitoâ höõu coù boån phaän rao giaûng Tin möøng cho moïi ngöôøi, khoâng loaïi tröø baát kyø ai. Thay vì toû ra muoán aùp ñaët nhöõng boù buoäc môùi, ngöôøi Kitoâ höõu phaûi toû ra nhö laø nhöõng ngöôøi muoán chia seû nieàm vui cuûa mình, chæ ra moät chaân trôøi cuûa caùi ñeïp, vaø môøi goïi moïi ngöôøi khaùc tôùi döï moät böõa tieäc ngon. Hoäi thaùnh phaùt trieån khoâng phaûi baèng vieäc chieâu duï, nhöng baèng söùc thu huùt." (Evangelii Gaudium, 14).
Lôùn leân baèng söùc thu huùt: ñaây laø ñieàu xaûy ra khi söï hieän dieän cuûa chuùng ta khoâng boùp ngheït töï do cuûa ngöôøi khaùc, nhöng khôi daäy töï do; khi vieäc loan baùo cuûa chuùng ta khoâng ñeø naëng, nhöng môû ra moät khoâng gian. Coù leõ chính ñieàu naøy maø theá giôùi ngaøy nay ñang chôø ñôïi nhaän ra nôi caùc coäng ñoaøn Kitoâ höõu: nhöõng nôi maø phaåm chaát cuûa Nöôùc Trôøi trôû neân höõu hình vaø lan toûa - caùch kín ñaùo nhöng maïnh meõ, vôùi long can ñaûm vaø söï toân troïng.
3. Chôø ñôïi nhöõng caâu hoûi
Chính söï toân troïng vaø traân quyù maø Phanxicoâ daønh cho tha nhaân - khi nhaän ra nôi moãi ngöôøi moät söï hieän dieän cuûa Thieân Chuùa ñang aâm thaàm hoaït ñoäng - laøm cho söï ñoái thoaïi ñích thöïc trôû neân khaû theå. ÔÛ ñaây, khoâng chæ laø bieát noùi, nhöng tröôùc heát laø bieát laéng nghe; vaø, khi ñeán thôøi ñieåm thích hôïp, bieát chuyeån trao nhöõng lôøi hy voïng phaùt xuaát töø Thieân Chuùa.
Theo vieãn töôïng naøy, vieäc loan baùo Tin möøng khoâng coù nghóa laø ñöa ra nhöõng caâu traû lôøi töùc thì, nhöng laø bieát chôø ñôïi ñeå caùc caâu hoûi ñöôïc hình thaønh. Ñoù laø moät thaùi ñoä noäi taâm, coøn tröôùc caû moät phöông thöùc truyeàn ñaït: noù phaùt sinh töø xaùc tín raèng chính Thieân Chuùa xaùc nhaän vaø hoaøn taát chöùng taù khieâm toán cuûa chuùng ta. Neáu ñuùng nhö vaäy, thì khoâng caàn phaûi voäi vaõ. Nhöõng ai tín thaùc vaøo caùch haønh ñoäng cuûa Thieân Chuùa - Ñaáng vui loøng ñeå chuùng ta ñaïi dieän cho Ngaøi - seõ bieát chôø ñôïi vaø daønh choã cho ngöôøi khaùc.
Caùc Franciscan sources (Taøi lieäu Phan Sinh) ghi laïi moät giai thoaïi minh hoïa raát ñôn sô loái loan baùo Tin möøng naøy. Taïi moät vieän aån tu gaàn Borgo San Sepolcro, coù moät soá tu huynh sinh soáng, trong khi taïi khu röøng laân caän laïi coù nhöõng teân cöôùp aån naùu, thöôøng xuyeân xuaát hieän ñeå cöôùp boùc khaùch qua ñöôøng. Ñoâi khi chuùng ñeán aån vieän xin baùnh, nhöng caùc tu huynh ñaõ ngöng giuùp ñôõ vì söï hung haõn cuûa chuùng.
Moät ngaøy noï, Thaùnh Phanxicoâ gheù qua aån vieän aáy, bieát ñöôïc tình caûnh vaø ñeà nghò vôùi caùc tu huynh moät ñieàu thaät baát ngôø:
"Haõy ñi laáy baùnh ngon vaø röôïu ngon, mang ñeán cho hoï trong röøng nôi anh em bieát hoï ñang ôû, roài goïi lôùn: 'Anh em cöôùp ôi, haõy ñeán ñaây: chuùng toâi laø caùc tu huynh vaø mang ñeán cho anh em baùnh ngon vaø röôïu ngon!' Hoï seõ ñeán ngay. Khi ñoù, anh em haõy traûi khaên xuoáng ñaát, ñaët baùnh vaø röôïu leân, roài phuïc vuï hoï vôùi loøng khieâm toán vaø nieàm vui cho ñeán khi hoï aên xong. Sau böõa aên, haõy loan baùo cho hoï lôøi cuûa Chuùa, vaø cuoái cuøng haõy xin hoï ñieàu ñaàu tieân naøy vì loøng kính meán Thieân Chuùa: hoï höùa khoâng ñaùnh ñaäp ai vaø khoâng gaây toån haïi theå lyù cho ai. Vì neáu anh em ñoøi hoûi moïi söï ngay töø ñaàu, hoï seõ khoâng laéng nghe; nhöng khi ñöôïc chinh phuïc bôûi söï khieâm nhöôøng vaø ñöùc aùi cuûa anh em, hoï seõ chaáp nhaän ñieàu aáy" (Compilation of Assisi 115; Franciscan Sources 1669).
Caùc tu huynh ñaõ laøm theo. Nhöõng teân cöôùp ñeán, aên, laéng nghe - vaø cuoái cuøng, coù ngöôøi gia nhaäp Doøng, coù ngöôøi thay ñoåi ñôøi soáng, vaø ít laø coù ngöôøi quyeát taâm khoâng coøn thöïc hieän nhöõng haønh vi baïo löïc nöõa.
Giai thoaïi naøy cho thaáy moät chaân lyù raát thöïc teá: khoâng theå ñoøi hoûi ai ñoù thay ñoåi ñôøi soáng tröôùc khi ñeå hoï ñöôïc traûi nghieäm söï ñoùn tieáp, toân troïng vaø tín nhieäm. Neáu chuùng ta ñöa ra nhöõng ñoøi hoûi quaù sôùm - ngay caû khi nhöõng ñoøi hoûi naøy ñuùng veà maët luaân lyù - thì lôøi môøi goïi cuûa chuùng ta seõ khoâng chaïm tôùi taâm hoàn ngöôøi khaùc. Tröôùc heát, caàn taïo ra moät khoâng gian ñeå khôi daäy öôùc muoán vaø lôøi môøi goïi hoaùn caûi. Chæ khi ñoù, ñieàu ñöôïc noùi ra môùi thöïc söï ñöôïc laéng nghe.
Ñoù cuõng chính laø caùch Ñöùc Gieâsu haønh ñoäng. Khi gaëp oâng Dakeâu, Ngöôøi khoâng ñoøi hoûi gì, cuõng khoâng giaûng giaûi luaân lyù; Ngöôøi chæ noùi: "Hoâm nay, toâi phaûi ôû laïi nhaø oâng" (Lc 19,5). Chính cuoäc gaëp gôõ - khoâng ñöôïc chuaån bò tröôùc vaø ñaày baát ngôø aáy - ñaõ khôi daäy nôi Dakeâu öôùc muoán bieán ñoåi ñôøi mình.
Saùch Coâng vuï Toâng ñoà keå laïi moät trình thuaät laøm saùng toû hôn nöõa con ñöôøng naøy. Trong chöông 8, oâng Philíppheâ gaëp moät vieân Thaùi giaùm EÂthioâpia treân moät ñoaïn ñöôøng hoang vaéng, ñang ñoïc saùch ngoân söù Isaia maø khoâng hieåu. Philíppheâ khoâng laäp töùc giaûi thích baûn vaên, nhöng ñeán gaàn, cuøng ñi vôùi ngöôøi aáy vaø ñaët moät caâu hoûi raát ñôn sô: "Ngaøi coù hieåu ñieàu mình ñang ñoïc khoâng?" (Cv 8,30).
Luùc aáy, chính ngöôøi kia môû loøng: "Maø laøm sao toâi hieåu ñöôïc, neáu khoâng coù ai daãn giaûi?" (Cv 8,31). Roài oâng tieáp tuïc hoûi moät caâu saâu xa hôn, döïa treân chính baûn vaên: "Vò Ngoân söù noùi theá veà ai?" (Cv 8,34). Chæ sau khi nhöõng caâu hoûi aáy ñöôïc neâu leân, Philíppheâ môùi baét ñaàu noùi vôùi oâng veà Ñöùc Gieâsu, baèng vaøi lôøi vaén goïn. Vaø roài chính vieân thaùi giaùm laïi hoûi: "Coù gì ngaên trôû toâi chòu Pheùp Röûa khoâng?" (Cv 8,36).
Ñieàu ñaùng chuù yù trong trình thuaät naøy laø: phaàn loan baùo chieám raát ít choã, coøn taát caû nhöõng yeáu toá khaùc - vieäc ñoàng haønh, laéng nghe, nhöõng caâu hoûi - môùi thöïc söï chuaån bò cho cuoäc gaëp gôõ. Caùch thöùc daãn ñeán vieäc noùi veà Ñöùc Kitoâ cuõng quan troïng khoâng keùm chính nhöõng lôøi ñöôïc noùi ra. Loan baùo Tin möøng khoâng coù nghóa laø laáp ñaày thinh laëng baèng nhöõng caâu traû lôøi, nhöng laø ñoàng haønh vôùi con ngöôøi cho ñeán khi hoï coù theå nhaän ra vaø dieãn taû nhöõng caâu hoûi môû ra ñôøi soáng hoï cho ôn cöùu ñoä cuûa Ñöùc Kitoâ. Thöïc vaäy, chính nhöõng caâu hoûi ñoù ñaõ laø nôi Thieân Chuùa hieän dieän vaø ñang hoaït ñoäng.
Tuy nhieân, coøn moät chieàu kích saâu xa hôn nöõa. Philíppheâ khoâng ñöùng beân leà: oâng cuøng xuoáng nöôùc vôùi vieân thaùi giaùm. Cöû chæ naøy dieãn taû moät ñieàu thieát yeáu: khoâng theå ñoàng haønh vôùi ai ñoù trong ñöùc tin maø khoâng daán thaân caùch caù vò. Vaø söï daán thaân aáy phaùt sinh töø vieäc saün saøng chia seû chính söï yeáu ñuoái vaø nhu caàu ñöôïc cöùu ñoä cuûa mình. Ngay caû nhöõng ngöôøi ñaõ laõnh nhaän Pheùp Röûa cuõng caàn khoâng ngöøng trôû veà nguoàn maïch laø Ñöùc Kitoâ, ñeå ñöôïc canh taân vaø tieáp tuïc tích cöïc böôùc ñi treân loä trình hoaùn caûi. Chæ nhö theá, ñieàu chuùng ta noùi môùi thöïc söï chaïm ñeán ñôøi soáng cuûa ngöôøi khaùc.
Khi lôøi noùi phaùt xuaát töø kinh nghieäm soáng thöïc, chuùng coù söùc chaïm ñeán tha nhaân. Ngöôïc laïi, khi chuùng vaãn tröøu töôïng vaø bang quô, chuùng khoâng thuyeát phuïc ñöôïc ai, keå caû chính chuùng ta, laø nhöõng ngöôøi noùi vôùi hoï. Loan baùo Tin möøng laø ñeán gaàn ñôøi soáng cuûa ngöôøi khaùc vôùi söï toân troïng, vaø nhaän ra raèng, giöõa söï phöùc taïp cuûa ñôøi hoï, ñaõ coù moät cuoäc tìm kieám yù nghóa, thieän haûo vaø chaân lyù.
Nhöõng chöùng nhaân cuûa Ñaáng Phuïc Sinh khoâng phaûi laø nhöõng ngöôøi coù moïi caâu traû lôøi. Hoï laø nhöõng ngöôøi nam nöõ ñaõ hoïc bieát laéng nghe chính nhöõng caâu hoûi cuûa mình, soáng vôùi aùnh saùng vaø boùng toái cuûa baûn thaân, vaø ñeå cho Ñöùc Kitoâ daïy doã mình moãi ngaøy. Nhôø ñoù, trong khieâm toán, hoï laïi leân ñöôøng moãi ngaøy nhö nhöõng ngöôøi moân ñeä, chia seû gaùnh naëng cuûa cuoäc soáng vôùi ngöôøi khaùc.
4. Gaëp gôõ tha nhaân
Ngay töø thôøi nieân thieáu, nôi Phanxicoâ ñaõ coù moät khuynh höôùng saâu xa: khao khaùt hieán daâng maïng soáng mình cho moät ñieàu gì ñoù cao caû. Lôøi cuûa nhaø vaên J. D. Salinger trong tieåu thuyeát The Catcher in the Rye döôøng nhö ñaëc bieät thích hôïp ñeå dieãn taû veà ngaøi: "Daáu hieäu cuûa moät ngöôøi chöa tröôûng thaønh laø muoán cheát caùch cao caû cho moät lyù töôûng, coøn daáu hieäu cuûa moät ngöôøi tröôûng thaønh laø muoán soáng caùch khieâm toán cho lyù töôûng aáy." Khi Ngöôøi ngheøo Assisi gaëp gôõ Ñöùc Gieâsu, xung löïc anh huøng naøy khoâng bieán maát, nhöng ñoåi höôùng: trôû thaønh khaùt voïng hieán maïng soáng cho Tin möøng. Chính khaùt voïng naøy ñaõ daãn ngaøi, vaøo naêm 1219, leân ñöôøng ñeán vôùi cuoäc Thaäp töï chinh thöù naêm, ñeán traïi cuûa quaân Kitoâ giaùo taïi Damietta, moät thaønh phoá caûng ôû Ai Caäp, thuoäc vuøng chaâu thoå soâng Nile, ngay giöõa cuoäc vaây haõm thaønh vaø vaøo luùc cao ñieåm cuûa cuoäc xung ñoät giöõa quaân Thaäp töï vaø quaân cuûa vò Quoác vöông (Sultan).
Trong moät thôøi gian ñình chieán, Phanxicoâ cuøng vôùi moät ngöôøi baïn vöôït qua chieán tuyeán vaø trình dieän tröôùc vò Quoác vöông Ai Caäp, Al-Malik al-Kamil. Caùc lính canh baét giöõ, ngöôïc ñaõi vaø xieàng xích ngaøi, nhöng ngaøi khoâng luøi böôùc, vaãn xin ñöôïc daãn ñeán gaëp vò thuû laõnh cuûa hoï. Ñieàu xaûy ra sau ñoù khieán moïi ngöôøi kinh ngaïc: ñieàu töôûng nhö khôûi ñaàu cuûa moät cuoäc töû ñaïo laïi trôû thaønh moät cuoäc gaëp gôõ ñöôïc ghi daáu baèng söï toân troïng vaø loøng hieáu khaùch. Theo thuaät laïi cuûa Toâma thaønh Celano, vò Quoác vöông ñaõ nhaän ra nôi Phanxicoâ moät con ngöôøi cuûa Thieân Chuùa, laéng nghe ngaøi caùch chaêm chuù, vaø khi tieãn bieät coøn cho ngöôøi hoä toáng ngaøi trôû laïi an toaøn veà traïi Kitoâ giaùo, thaäm chí xin ngaøi caàu nguyeän cho mình, ñeå Chuùa chæ cho oâng con ñöôøng ñeïp loøng Chuùa nhaát (x. 1 Celano 57; FF 422-423). Moät kyù söï khaùc cuûa Jacques de Vitry cuõng xaùc nhaän raèng Phanxicoâ ñöôïc nhìn nhaän nhö moät "ngöôøi cuûa Thieân Chuùa" vaø ñaõ khôi daäy söï kính troïng ngay caû nôi ngöôøi bò xem laø ñoái thuû (x. Franciscan Sources 2226-2228).
Laøm sao hieåu bieán coá naøy? Thoaït nhìn, döôøng nhö khoâng coù gì xaûy ra: vò Quoác vöông khoâng hoaùn caûi, vaø Phanxicoâ cuõng khoâng ñaït ñöôïc cuoäc töû ñaïo maø ngaøi mong öôùc. Theá nhöng, chính trong cuoäc gaëp gôõ naøy, moät ñieàu quan troïng ñaõ dieãn ra. Phanxicoâ khoâng ñeán vôùi moät baøi dieãn thuyeát, nhöng vôùi moät caùch hieän dieän: ñôn sô, ngheøo khoù, khoâng phoøng veä. Ngaøi khoâng tìm caùch aùp ñaët tö töôûng cuûa mình; ngaøi ñöùng tröôùc ngöôøi khaùc nhö chính con ngöôøi cuûa mình.
Vaø chính thaùi ñoä naøy laøm thay ñoåi taát caû. Vò Quoác vöông khoâng bò ñaùnh ñoäng bôûi nhöõng lôøi leõ ñaëc bieät, nhöng bôûi ñieàu oâng thaáy: moät con ngöôøi thöïc söï soáng ñieàu mình tin. Nôi Phanxicoâ, oâng nhaän ra moät con ngöôøi maø trong ñoù söï ngheøo khoù vaø khieâm nhöôøng cuûa Ñöùc Kitoâ trôû neân höõu hình. OÂng khoâng caûm thaáy bò taán coâng hay bò thaùch thöùc, nhöng ñöôïc ñoùn tieáp bôûi vò khaùch baát ngôø cuûa mình. Vaø vì theá, chính oâng cuõng môû loøng: laéng nghe, toân troïng, thaäm chí coøn toû ra quaûng ñaïi.
Vaøo khoaûnh khaéc aáy, khoâng dieãn ra moät cuoäc hoaùn caûi theo nghóa maø chuùng ta thöôøng mong ñôïi, nhöng moät ñieàu cuõng thöïc söï hieän höõu khoâng keùm ñaõ ñöôïc khai sinh: moät cuoäc gaëp gôõ ñích thöïc giöõa hai con ngöôøi, khaùc bieät veà ñöùc tin vaø lòch söû, nhöng coù theå ñöùng tröôùc nhau maø khoâng sôï haõi. Chính caùch thöùc gaëp gôõ naøy ñaõ ñeå laïi daáu aán trong lòch söû vaø, theo thôøi gian, trôû thaønh moät caùch theá töông quan môû ra khaû naêng ñoái thoaïi giöõa caùc toân giaùo khaùc nhau, maø khoâng beân naøo phaûi aùp ñaët mình treân beân kia. Phanxicoâ khoâng töø boû ñöùc tin cuûa mình, nhöng ñeán vôùi ngöôøi khaùc theo caùch giuùp hoï coù theå bieåu loä ñieàu toát ñeïp nhaát nôi nhaân tính cuûa mình. Trong cuoäc gaëp gôõ naøy, khoâng ai thaéng ai, nhöng hai con ngöôøi nhaän ra phaåm giaù cuûa nhau.
"Pheùp laï" ñích thöïc xaûy ra taïi Damietta khoâng phaûi laø söï hoaùn caûi cuûa vò Quoác vöông. Maø ñoù laø vieäc, ngay giöõa chieán tranh, hai con ngöôøi ñaõ tìm ñöôïc con ñöôøng ñeå thöïc söï gaëp gôõ nhau vaø chia tay trong bình an. Caû hai vaãn trung thaønh vôùi ñöùc tin cuûa mình, vaø chính vì theá cuoäc gaëp gôõ cuûa hoï laø chaân thöïc. Trong cuoäc trao ñoåi aáy, ñaõ xaûy ra moät ñieàu khoâng theå ño löôøng theo tieâu chí thaønh coâng hay thaát baïi. Phanxicoâ trôû veà maø khoâng coù keát quaû roõ raøng naøo, nhöng vôùi moät nhaän thöùc saâu xa hôn: Tin möøng khoâng ñöôïc loan baùo ñeå chinh phuïc, nhöng ñeå gaëp gôõ. Tha nhaân khoâng phaûi laø ñoái töôïng caàn chinh phuïc, nhöng laø moät ngöôõng cöûa tröôùc ñoù ta döøng laïi, chôø ñöôïc ñoùn nhaän. Loan baùo Tin möøng khoâng coù nghóa laø xoùa boû khoaûng caùch baèng moïi giaù, nhöng laø baêng qua khoaûng caùch aáy maø khoâng laøm noù bieán maát, traân troïng söï khaùc bieät nhö chính khoâng gian nôi Thieân Chuùa vaãn tieáp tuïc haønh ñoäng trong taâm hoàn moãi ngöôøi.
5. Thuaän phuïc moïi ngöôøi
Haønh trình ñeán Ai Caäp ñeå laïi nôi Phanxicoâ moät daáu aán saâu ñaäm, aâm thaàm vaø beàn bæ. Ngaøi khoâng noùi veà bieán coá aáy trong caùc taùc phaåm cuûa mình - cuõng nhö ngaøi seõ khoâng bao giôø nhaéc ñeán caùc daáu thaùnh - theá nhöng cuoäc gaëp gôõ aáy laïi aâm vang trôû laïi trong nhöõng naêm sau ñoù, qua moät soá löïa choïn vaø qua nhöõng lôøi ngaøi vieát.
Moät daáu veát ñaàu tieân coù theå nhaän ra trong böùc thö ngaøi vieát, theo nghóa bieåu töôïng, göûi ñeán moïi vò laõnh ñaïo treân theá giôùi, trong ñoù ngaøi khaån xin hoï cho coâng boá lôøi ca tuïng Thieân Chuùa moãi buoåi chieàu caùch coâng khai, ñeå toaøn daân ñöôïc hieäp nhaát (cf. Letter to the Rulers of the Nations, 7; cf. Franciscan Sources 213). Ñaây laø moät ñeà nghò khaùc thöôøng, maø nhieàu ngöôøi lieân heä noù vôùi moät truyeàn thoáng maø ngaøi ñaõ thaáy vaø nghe nôi phöông Ñoâng: tieáng goïi vang leân nhieàu laàn trong ngaøy, môøi goïi caùc tín höõu caàu nguyeän. Phanxicoâ khoâng sao cheùp, nhöng nhaän ra ñieàu thieän haûo, ñoùn nhaän vaø dieãn taû laïi theo caùch rieâng cuûa mình. Ñieàu töông töï cuõng xaûy ra trong Lôøi ca tuïng Thieân Chuùa, nôi chuoãi caùc danh xöng cuûa Thieân Chuùa gôïi laïi moät lôøi kinh vaãn coøn phoå bieán trong truyeàn thoáng Hoài giaùo ngaøy nay (cf. The Praises of God; Franciscan Sources 261).
Töø nhöõng chi tieát naøy, noåi leân moät neùt heát söùc quan troïng: trong cuoäc gaëp gôõ vôùi tha nhaân, khoâng chæ coù ñieàu ñeå trao ban, maø coøn coù ñieàu ñeå ñoùn nhaän. Töø yù thöùc naøy phaùt sinh moät thaùi ñoä côûi môû trieät ñeå ñoái vôùi ngöôøi khaùc, maø Phanxicoâ haún ñaõ hoäi nhaäp vaøo chính caùch hieåu cuûa mình veà Tin möøng. Trong Regula non Bullata, coù moät chöông ngaén höôùng daãn caùc tu huynh phaûi soáng theá naøo khi ôû giöõa nhöõng ngöôøi khaùc nieàm tin. Phanxicoâ vieát raèng hoï phaûi "quy phuïc moïi thuï taïo nhaân loaïi vì loøng meán Thieân Chuùa" (Regula non Bullata XVI, 6; FF 43). Ñaây laø moät khaúng ñònh maïnh meõ, vaø trong Di Chuùc, ñieàu naøy coøn trôû neân roõ raøng hôn: "Thuaän phuïc moïi ngöôøi". Tröôùc moïi lôøi noùi, tröôùc moïi lôøi loan baùo, ñaõ coù moät caùch theá töông quan vôùi tha nhaân: Khoâng phaûi ñaët mình ôû treân, nhöng töï do choïn ñaët mình ôû döôùi.
Caùch dieãn ñaït naøy coù theå bò hieåu laàm. Theo Tin möøng vaø trong nhaõn quan cuûa Phanxicoâ, söï quy phuïc khoâng coù nghóa laø ñaùnh maát caên tính cuûa mình, cuõng khoâng phaûi laø cam chòu tröôùc ngöôøi khaùc vì yeáu ñuoái. Ñoù laø moät choïn löïa töï do cuûa loøng toân troïng vaø ñoái thoaïi. Ñieàu ñoù coù nghóa laø nhìn nhaän tha nhaân khoâng phaûi nhö moät laõnh thoå caàn chinh phuïc, nhöng nhö moät söï soáng caàn ñöôïc gaëp gôõ, toân troïng vaø ñoùn nhaän. Ai chaáp nhaän ñaët mình theo caùch naøy seõ laøm cho ngöôøi kia coù theå môû loøng, troãi daäy vaø bieåu loä chính mình nhö hoï laø. Chính loái hieän höõu naøy, töï thaân, ñaõ laø moät haønh vi mang chieàu kích Tin möøng saâu xa.
Suy cho cuøng, ñoù chính laø cuøng moät chuyeån ñoäng maø Con Thieân Chuùa ñaõ duøng ñeå toû mình vaø töï hieán cho theá gian. Thaùnh thi trong Thö göûi tín höõu Philíppheâ noùi raèng Ñöùc Kitoâ:
"ñaõ hoaøn toaøn truùt boû vinh quang maëc laáy thaân noâ leä, trôû neân gioáng phaøm nhaân soáng nhö ngöôøi traàn theá. Ngöôøi laïi coøn haï mình, vaâng lôøi cho ñeán noãi baèng loøng chòu cheát, cheát treân caây thaäp töï" (Pl 2,7-8).
Thieân Chuùa ñaõ khoâng aùp ñaët chính mình treân nhaân loaïi, nhöng ñaõ daønh choã cho con ngöôøi. Ngaøi khoâng khö khö giöõ laáy söï cao caû cuûa mình, nhöng trao ban chính mình, ñeå ngöôøi khaùc coù theå ñoùn nhaän vaø soáng nhôø ñoù. Ñaây chính laø baûn chaát cuûa tình yeâu.
Chính vì theá, vieäc loan baùo Ñöùc Kitoâ töø moät vò theá öu troäi hay kieåm soaùt coù nguy cô phaûn boäi chính Tin möøng maø chuùng ta muoán truyeàn ñaït. Quyeàn bính cuûa chuùng ta khoâng phaùt xuaát töø vai troø, nhöng töø moät ñôøi soáng daùm böôùc vaøo naêng ñoäng cuûa tình yeâu aáy. Ñoù laø ñieàu Phanxicoâ ñaõ caûm nhaän khi goïi caùc anh em cuûa mình laø "nhöõng ngöôøi heøn moïn" (minores): khoâng phaûi ban cho hoï moät danh xöng, nhöng trao cho hoï moät caùch theá hieän höõu cuï theå giöõa loøng theá gian. Chính söï nhoû beù naøy, söï khieâm haï ñöôïc soáng caùch thöïc söï naøy, laøm cho vieäc loan baùo Tin möøng sinh hoa keát traùi. Khi chuùng ta khoâng aùp ñaët mình, nhöng bieát ñeå choã cho ngöôøi khaùc, moät ñieàu gì ñoù coù theå xaûy ra: nôi hoï, nhöng cuõng nôi chính chuùng ta. Bôûi leõ moïi thuï taïo, khi ñöôïc ñoùn nhaän chöù khoâng bò cöôõng eùp, ñeàu coù theå laøm troå sinh ñieàu thieän haûo voán coù nôi mình - ñieàu thieän haûo maø trong ñoù, caùch aâm thaàm, maàu nhieäm Ñöùc Kitoâ ñaõ hieän dieän töø tröôùc
Laïy Thieân Chuùa toaøn naêng, haèng höõu, coâng minh vaø giaøu loøng thöông xoùt, xin ban cho chuùng con laø nhöõng thuï taïo heøn moïn bieát, vì tình yeâu Chuùa maø thöïc thi ñieàu chuùng con nhaän bieát laø Chuùa muoán, vaø luoân öôùc ao ñieàu laøm ñeïp loøng Chuùa; ngoõ haàu, nhôø ñöôïc thanh luyeän trong taâm hoàn, ñöôïc soi saùng trong taâm trí, vaø ñöôïc böøng chaùy bôûi löûa Chuùa Thaùnh Thaàn, chuùng con bieát böôùc theo daáu chaân Con yeâu daáu cuûa Chuùa laø Ñöùc Gieâsu Kitoâ, Chuùa chuùng con; vaø chæ nhôø ôn Chuùa trôï giuùp, chuùng con ñöôïc ñeán cuøng Chuùa, laïy Ñaáng Toái Cao, Ñaáng trong Ba Ngoâi chí thaùnh vaø hieäp nhaát duy nhaát haèng soáng, hieån trò vaø ñöôïc toân vinh, laø Thieân Chuùa toaøn naêng ñeán muoân thuôû muoân ñôøi. Amen.
Cha Roberto Pasolini, OFM Cap.
Giaûng thuyeát vieân Phuû Giaùo hoaøng
Nt. Anna Ngoïc Dieäp, OP
Doøng Ña Minh Thaùnh Taâm
Chuyeån ngöõ töø: vatican.va