Tónh taâm giaùo trieàu muøa Chay 2026
baøi 4 - Söï töï do cuûa con caùi Thieân Chuùa
Tónh taâm giaùo trieàu muøa Chay 2026 baøi 4 - Söï töï do cuûa con caùi Thieân Chuùa.
Cha Roberto Pasolini, OFM Cap.
Nt. Anna Ngoïc Dieäp, OP. chuyeån dòch Vieät ngöõ
Vatican (WHÑ 30-03-2026) - Söï töï do cuûa con caùi Thieân Chuùa - Nieàm vui hoaøn haûo vaø caùi cheát nhö moät ngöôøi chò laø chuû ñeà thöù IV maø Cha Roberto Pasolini, Giaûng thuyeát Phuû Giaùo hoaøng, trình baøy trong loaït baøi suy nieäm muøa Chay 2026 cho Ñöùc Thaùnh cha Leâoâ XIV vaø Giaùo trieàu Roma dieãn ra vaøo thöù Saùu, ngaøy 27/03/2026.
Sau ñaây laø toaøn vaên baøi suy nieäm, baûn dòch Vieät ngöõ do Nöõ tu Anna Ngoïc Dieäp, OP thöïc hieän:
Tónh taâm giaùo trieàu muøa Chay 2026
Baøi 4 - Söï töï do cuûa con caùi Thieân Chuùa
Nieàm vui hoaøn haûo vaø caùi cheát nhö moät ngöôøi chò
Trong nhöõng baøi suy nieäm muøa Chay naøy, vaøo naêm maø Giaùo hoäi cöû haønh kyû nieäm taùm traêm naêm ngaøy qua ñôøi cuûa Thaùnh Phanxicoâ Assisi, chuùng ta haõy ñeå mình ñöôïc daãn daét bôûi dung maïo cuûa "ngöôøi ngheøo" treân haønh trình hoaùn caûi theo Tin möøng. Trong hai baøi suy nieäm ñaàu tieân, chuùng ta ñaõ chieâm ngaém Phanxicoâ trong söï caêng thaúng giöõa söï cao caû cuûa ôn goïi vaø söï mong manh cuûa nhaân tính nôi ngaøi: hoaùn caûi nhö moät loä trình cuûa ñöùc khieâm nhöôøng, vaø tình huynh ñeä nhö boái caûnh cuï theå trong ñoù tieán trình hoaùn caûi aáy dieãn ra vaø ñöôïc ñònh hình. Trong baøi suy nieäm thöù ba, chuùng ta taäp trung vaøo vaøo söù maïng: caùch thöùc Phanxicoâ loan baùo Tin möøng khoâng phaûi baèng söùc maïnh cuûa lôøi noùi hay hieäu quaû cuûa caùc chieán löôïc, nhöng baèng söï ngheøo khoù coù söùc giaûi tröø moïi phoøng veä cuûa moät ñôøi soáng ñöôïc hieán daâng. Trong baøi suy nieäm thöù tö vaø cuõng laø baøi suy nieäm cuoái cuøng naøy, chuùng ta seõ coá gaéng chieâm ngaém hoa traùi chín muoài nhaát trong kinh nghieäm cuûa ngaøi: söï töï do cuûa con caùi Thieân Chuùa. Khoâng phaûi laø söï töï do cuûa nhöõng ngöôøi neù traùnh nhöõng ruûi ro vaø gaùnh naëng cuûa cuoäc soáng, nhöng laø söï töï do cuûa nhöõng ngöôøi ñaõ hoïc ñöôïc, caùch tieäm tieán vaø qua nhieàu thöû thaùch, raèng khoâng coù gì - ngay caû söï khöôùc töø, beänh taät hay caùi cheát - coù theå taùch chuùng ta ra khoûi tình yeâu cuûa Thieân Chuùa.
1. Nieàm vui troïn haûo
Thaùnh Phanxicoâ ñaõ soáng moät kinh nghieäm thieâng lieâng raát saâu saéc, nhöng khoâng xa rôøi nhaân tính cuûa chuùng ta. Ngaøi khoâng trôû thaønh moät vò thaùnh vì ñaõ thöïc hieän nhöõng ñieàu phi thöôøng, nhöng vì ñaõ hoïc bieát ñeå mình ñöôïc Thieân Chuùa höôùng daãn trong nhöõng ñieàu cuï theå vaø söï ngheøo khoù cuûa ñôøi soáng mình. Vì lyù do naøy, truyeàn thoáng linh ñaïo ñaõ goïi ngaøi laø moät alter Christus, nghóa laø moät con ngöôøi, nhôø ñoùn nhaän Chuùa Thaùnh Thaàn vôùi söï côûi môû, ñaõ trôû neân gioáng Con Thieân Chuùa nhaäp theå. Nhöõng cuoäc hoaùn caûi, caùc ôn chöõa laønh vaø nhöõng daáu laï dieãn ra trong cuoäc löõ haønh cuûa ngaøi nôi traàn theá naøy khoâng gì khaùc hôn laø söï phaûn aùnh cuûa moät söï dìm mình troïn veïn vaø höõu hieäu trong aân suûng cuûa söï soáng môùi trong Ñöùc Kitoâ. Toâma thaønh Celano noùi raèng, vaøo cuoái ñôøi, Phanxicoâ "khoâng coøn caàu nguyeän cho baèng laø ñaõ trôû neân moät [lôøi] caàu nguyeän soáng ñoäng" (Thomas of Celano, Second Life 95; Franciscan Sources 682). Ñieàu naøy khoâng coù nghóa laø vò thaùnh ñaõ daønh toaøn boä thôøi gian ñeå ñoïc caùc coâng thöùc kinh nguyeän, nhöng laø toaøn boä caùch soáng cuûa ngaøi ñaõ trôû neân nhö moät lôøi caàu nguyeän lieân læ, nghóa laø dieãn taû moät töông quan beàn vöõng, saâu xa vaø chaân thöïc vôùi Thieân Chuùa.
Tuy nhieân, trong nhöõng naêm cuoái ñôøi, ñöùc tin cuûa thaùnh Phanxicoâ ñaõ ñöôïc thöû luyeän bôûi söï khoân ngoan cuûa Thieân Chuùa. Caùc nguoàn tö lieäu thuaät laïi raèng ngaøi ñaõ traûi qua moät "côn caùm doã heát söùc naëng neà", moät cuoäc khuûng hoaûng daøi laâu vaø saâu xa, aûnh höôûng ñeán ngaøi "caû beân trong laãn beân ngoaøi, caû tinh thaàn laãn thaân xaùc", ñeán möùc "ngaøi traùnh neù söï hieän dieän cuûa anh em, vì bò ñeø naëng bôûi noãi giaøy voø aáy, ngaøi khoâng theå xuaát hieän tröôùc anh em vôùi söï bình an quen thuoäc cuûa mình" (Compilation of Assisi, 63; Franciscan Sources 1591).
Doøng Anh Em Heøn Moïn ñaõ phaùt trieån vaø bieán ñoåi, vaø Phanxicoâ gaëp khoù khaên khi nhaän ra nôi ñoù tinh thaàn ñaõ töøng khôi nguoàn cho nhöõng khôûi ñaàu cuûa mình. Taïi Portiuncula, ngaøi caûm thaáy bò gaït ra beân leà, gaàn nhö voâ duïng, thaäm chí bò coi laø moät "keû ñieân daïi". Trong thôøi gian ñaày kòch tính vaø ñau ñôùn naøy, Phanxicoâ ñaõ môû loøng mình vôùi ngöôøi baïn vaø ngöôøi baïn ñoàng haønh laø anh Leâoâ. Khi hoï ôû cuøng nhau taïi Ñöùc Baø caùc Thieân thaàn, Phanxicoâ ñaõ thoå loä noãi ñau cuûa mình baèng caùch keå moät duï ngoân. Ngaøi yeâu caàu anh Leâoâ lieät keâ moät soá ñieàu toát ñeïp coù theå laø nguoàn töï haøo cho ngaøi vaø cho Giaùo hoäi: nhieàu ôn goïi cuûa caùc tu só thaùnh thieän, thaønh coâng lôùn trong vieäc giaûng thuyeát, caùc ôn chöõa laønh, pheùp laï, söï kính troïng cuûa ngöôøi khaùc. Sau ñoù, ngaøi baûo anh vieát: "trong taát caû nhöõng ñieàu aáy, khoâng coù nieàm vui ñích thöïc". Ngöôøi baïn ñoàng haønh cuûa ngaøi luùc ñoù, hoûi laïi trong söï boái roái, vaäy thì "nieàm vui ñích thöïc laø gì?". Phanxicoâ ñaùp nhö sau:
"Neáu khi chuùng ta ñeán Ñöùc Baø Caùc Thieân Thaàn töø Perugia, öôùt ñaãm vì möa vaø run raåy vì laïnh, ñaày buøn ñaát vaø kieät söùc vì ñoùi; neáu khi chuùng ta goõ cöûa tu vieän, ngöôøi giöõ cöûa böôùc ra trong côn giaän döõ vaø hoûi chuùng ta laø ai; neáu sau khi chuùng ta noùi: 'Chuùng toâi laø hai anh em', ngöôøi aáy ñaùp laïi caùch giaän döõ: 'Ñieàu caùc anh noùi khoâng ñuùng; caùc anh chæ laø hai keû giaû maïo ñi löøa doái theá gian vaø laáy ñi cuûa boá thí cuûa ngöôøi ngheøo; haõy ñi ñi'; neáu roài ngöôøi aáy töø choái môû cöûa cho chuùng ta vaø ñeå chuùng ta ôû ngoaøi, phôi mình trong tuyeát vaø möa, chòu ñöïng laïnh giaù vaø ñoùi khaùt cho ñeán ñeâm xuoáng - thì, neáu chuùng ta ñoùn nhaän söï baát coâng, taøn nhaãn vaø khinh mieät nhö theá vôùi loøng kieân nhaãn, khoâng xao ñoäng vaø khoâng keâu traùch, tin töôûng vôùi loøng khieâm nhöôøng vaø baùc aùi raèng ngöôøi giöõ cöûa thöïc söï bieát chuùng ta, vaø chính Thieân Chuùa laøm cho ngöôøi aáy noùi nhö vaäy choáng laïi chuùng ta, thì hôõi anh Leâoâ, haõy ghi laïi raèng ñoù laø nieàm vui hoaøn haûo" (On True and Perfect Joy; Franciscan Sources 278).
Caâu chuyeän coù moät caáu truùc ñôn giaûn nhöng kheùo leùo. Sau khi lieät keâ nhöõng ñieàu khoâng laøm neân nieàm vui ñích thöïc, noù ñi ñeán ñieåm then choát: nieàm vui chaân thöïc ñöôïc bieåu loä khi söï khöôùc töø, nhuïc nhaõ vaø hieåu laàm khoâng theå töôùc maát söï bình an cuûa chuùng ta.
Nieàm vui ñích thöïc khoâng truøng vôùi caûm xuùc maø chuùng ta traûi nghieäm khi moïi söï dieãn ra thuaän lôïi vaø ñôøi soáng chuùng ta ñöôïc nhìn nhaän vaø an uûi, nhöng heä taïi ôû caùch thöùc chuùng ta phaûn öùng trong nhöõng hoaøn caûnh baát lôïi, khi chuùng ta bò töø khöôùc vaø loaïi tröø. Dó nhieân, ñieàu ñoù khoâng coù nghóa laø trôû neân voâ caûm tröôùc ñau khoå. Phanxicoâ khoâng tìm kieám moät con tim chai lì, nhöng khaùm phaù raèng mình coù theå coù moät con tim töï do ngay giöõa nhöõng ñau khoå lôùn lao nhaát. Haïnh phuùc khoâng heä taïi ôû vieäc töï che chaén mình khoûi thöïc taïi, nhöng ôû vieäc hoïc bieát ñoùn nhaän thöïc taïi, ngay caû khi noù gaây ñau ñôùn, maø khoâng ñeå mình bò noù aùp ñaûo. Chính taïi ñoù, ñôøi soáng Kitoâ höõu trôû neân cuï theå, vaø chuùng ta hoïc bieát traân troïng moät nieàm vui khoâng tuøy thuoäc vaøo vieäc moïi söï dieãn ra toát ñeïp theá naøo, nhöng tuøy thuoäc vaøo caùch chuùng ta choïn ñeå soáng chuùng. Thaùnh Toâng ñoà Giacoâbeâ cuõng noùi:
"Thöa anh em, anh em haõy töï cho mình laø ñöôïc chan chöùa nieàm vui khi gaëp thöû thaùch traêm chieàu. Vì nhö anh em bieát: ñöùc tin coù vöôït qua thöû thaùch môùi sinh ra loøng kieân nhaãn. Chôù gì anh em chöùng toû loøng kieân nhaãn ñoù ra baèng nhöõng veäc hoaøn haûo, ñeå anh em neân hoaøn haûo, khoâng coù chi ñaùng traùch, khoâng thieáu soùt ñieàu gì" (Gc 1,2-4).
Caâu traû lôøi maø Phanxicoâ chæ ra khoâng phaûi laø troán traùnh söï döõ, cuõng khoâng phaûi laø phuû nhaän noù, cuõng khoâng phaûi laø ñaùp traû noù theo cuøng moät caùch. Ñoù laø ñieàu gì ñoù saâu xa hôn: ñoùn nhaän söï döõ maø khoâng ñeå noù ñöôïc chuyeån töø chuùng ta sang ngöôøi khaùc; töø choái trôû thaønh chính ñieàu ñaõ laøm toån thöông mình. Ñoù laø moät loä trình ñoøi hoûi, nhöng ñoàng thôøi cuõng laø con ñöôøng giaûi thoaùt. Bôûi leõ, khi chuùng ta ñoùn nhaän söï döõ, noù luoân chaïm ñeán moät ñieàu gì ñoù coøn soáng ñoäng trong chuùng ta. Vaø chính taïi ñoù, nôi ñieåm mong manh aáy, nieàm vui hoaøn haûo coù theå ñöôïc sinh ra: khoâng phaûi nhö söï vaéng boùng cuûa nhöõng veát thöông, nhöng nhö söï töï do khoâng ñeå cho chuùng ñònh nghóa chuùng ta. Ñoù laø moät söï töï do khoâng xoùa boû ñau khoå, nhöng ngaên khoâng cho ñau khoå coù tieáng noùi sau cuøng.
2. Söï vieân maõn cuûa söï soáng
Khaû naêng tìm thaáy nieàm vui ngay giöõa nhöõng thöû thaùch khoâng phaûi laø moät muïc tieâu thieâng lieâng daønh rieâng cho moät soá ít ñaëc quyeàn, nhöõng ngöôøi ñaõ nhaän ñöôïc aân ban veà moät söï thaân maät ñaëc bieät vôùi Thieân Chuùa. Trong Tin möøng, Ñöùc Gieâsu cho thaáy raèng loái soáng naøy - töï do ngay caû tröôùc haän thuø vaø baùch haïi - chính laø hình thöùc vieân maõn cuûa söï soáng môùi trong danh Ngöôøi. Chính vì theá, ngay töø khôûi ñaàu söù vuï coâng khai, Ñöùc Gieâsu ñaõ leân nuùi vaø coâng boá caùc Moái Phuùc. Khoâng phaûi laø moät leà luaät, nhöng laø moät lôøi höùa. Khoâng phaûi laø moät chöông trình hoaøn thieän mang tính luaân lyù, nhöng laø söï maëc khaûi veà moät haïnh phuùc ñaõ ñang hoaït ñoäng nôi trung taâm cuûa thöïc taïi.
"Phuùc thay ai coù taâm hoàn ngheøo khoù, vì Nöôùc Trôøi laø cuûa hoï. Phuùc thay ai hieàn laønh, vì hoï seõ ñöôïc Ñaát Höùa laøm gia nghieäp. Phuùc thay ai saàu khoå, vì hoï seõ ñöôïc Thieân Chuùa uûi an. Phuùc thay ai khaùt khao neân ngöôøi coâng chính, vì hoï seõ ñöôïc Thieân Chuùa cho thoûa loøng. Phuùc thay ai xoùt thöông ngöôøi, vì hoï seõ ñöôïc Thieân Chuùa xoùt thöông. Phuùc thay ai coù taâm hoàn trong saïch, vì hoï seõ ñöôïc nhìn thaáy Thieân Chuùa. Phuùc thay ai xaây döïng hoøa bình, vì hoï seõ ñöôïc goïi laø con Thieân Chuùa. Phuùc thay ai bò baùch haïi vì soáng coâng chính, vì Nöôùc Trôøi laø cuûa hoï.Phuùc cho anh em khi vì Thaày maø bò ngöôøi ta sæ vaû, baùch haïi vaø vu khoáng ñuû ñieàu xaáu xa. Anh em haõy vui möøng hôùn hôû, vì phaàn thöôûng daønh cho anh em ôû treân trôøi thaät lôùn lao. Quaû vaäy, caùc ngoân söù laø nhöõng ngöôøi ñi tröôùc anh em cuõng bò ngöôøi ta baùch haïi nhö theá". (Mt 5,3-12).
Nhöõng lôøi naøy, maø chuùng ta haàu nhö ñaõ thuoäc loøng, chính laø trung taâm cuûa Tin möøng, vì chuùng döùt khoaùt xua tan aûo töôûng raèng haïnh phuùc tuøy thuoäc vaøo nhöõng muïc tieâu vaø thaønh coâng maø chuùng ta coù theå ñaït ñöôïc trong cuoäc soáng - hoaëc thaäm chí theo ñuoåi. Ñöùc Gieâsu chæ ra nhöõng hoaøn caûnh baát tieän vaø khoù khaên nhaát maø chuùng ta coù theå gaëp phaûi, vaø khaúng ñònh raèng chính ôû ñoù aån giaáu moät söï vieân maõn nhieäm maàu cuûa söï soáng. Caùc Moái Phuùc khoâng môøi goïi chuùng ta troán traùnh thöïc taïi cuõng khoâng trì hoaõn haïnh phuùc vaøo moät töông lai xa xoâi. Caùc Moái Phuùc môøi goïi chuùng ta ñi saâu hôn vaøo chính ñieàu mình ñang traûi nghieäm, ngay caû khi noù xem ra mong manh vaø chöa troïn veïn. Caùc Moái Phuùc coâng boá raèng con ñöôøng daãn ñeán söï soáng vieân maõn ñi ngang qua kinh nghieäm cuï theå cuûa chuùng ta, qua chính con ngöôøi chuùng ta vaø nhöõng gì chuùng ta ñang traûi qua. Khoâng phaûi chuùng ta laø nhöõng ngöôøi xaây döïng hay ñaït ñöôïc haïnh phuùc: phuùc thaät laø moät lôøi höùa ñaõ ñöôïc ñaët saün trong ñôøi soáng chuùng ta, nhö moät hoàng aân töø Chuùa Cha. Vaán ñeà laø hoïc bieát nhaän ra vaø ñoùn nhaän aân ban aáy.
Tuy nhieân, coù moät ñieåm then choát caàn ñöôïc nhaán maïnh. Caùc Moái Phuùc khoâng chæ noùi veà moät töông lai trong ñoù chuùng ta seõ ñöôïc Thieân Chuùa thöôûng coâng: Caùc Moái Phuùc cho thaáy raèng chính ñôøi soáng naøy, nhö noù ñang laø, ñaõ laø nôi chuùng ta coù theå neám höôûng söï vieân maõn cuûa söï soáng. Vaø ñieàu ñoù trôû neân khaû theå bôûi vì nhöõng lôøi aáy phaùt xuaát töø moät caùi nhìn cuï theå: caùi nhìn cuûa Ñöùc Gieâsu, Ñaáng maëc khaûi cho chuùng ta bieát chuùng ta laø ai trong aùnh nhìn cuûa Thieân Chuùa. Ñöùc Gieâsu nhìn nhöõng con ngöôøi mang daáu aán cuûa meät moûi, ngheøo khoù, ñau khoå vaø noã löïc kieám tìm. Vaø chính treân hoï, Ngöôøi thoát leân lôøi chuùc phuùc. Nhö theå Ngöôøi ñang noùi: ngay trong con ngöôøi cuûa anh chò em vaø trong ñieàu anh chò em ñang noã löïc soáng, ñaõ coù saün moät söï vieân maõn höôùng tôùi söï chín muoài vaø hoaøn taát.
Caùc Moái Phuùc khoâng vaïch ra moät loä trình anh huøng, nhöng giuùp chuùng ta ñoùn nhaän caùch khieâm toán ñieàu maø chuùng ta ñöôïc môøi goïi soáng, ngay caû khi ñieàu ñoù bao haøm gian nan, coâ ñôn vaø baùch haïi. Caùc Moái Phuùc khaúng ñònh raèng thöïc taïi, nhö chính noù, coù theå trôû thaønh nôi cuûa haïnh phuùc. Ñieàu naøy coù nghóa laø ñôøi soáng khoâng neân bò trì hoaõn hay lyù töôûng hoùa, nhöng caàn ñöôïc ñoùn nhaän trong thöïc taïi vöøa bi thöông vöøa cao caû cuûa noù. Nieàm vui Tin möøng khoâng loaïi boû nhöõng veát thöông, nhöng vöôït leân treân vaø bieán ñoåi chuùng, môû ra cho chuùng ta tình yeâu lôùn nhaát, moät tình yeâu bieát tha thöù. Chính trong söï ñoùn nhaän thöïc taïi naøy maø söï töï do môùi ñöôïc khai môû, moät töï do khoâng coøn leä thuoäc vaøo nhöõng ñieàu kieän beân ngoaøi.
Ñoù laø coát loõi cuûa Caùc Moái Phuùc. Vaø ñoù cuõng laø ñieàu Phanxicoâ ñaõ nhaän ra vaøo cuoái haønh trình nhaân sinh vaø Kitoâ höõu cuûa mình, khi qua moät duï ngoân, ngaøi ñaõ tieát loä cho anh Leâoâ nôi maø nieàm vui ñích thöïc cö nguï.
3. Nhöõng heä quaû cuûa tình yeâu
Trong lòch söû linh ñaïo Kitoâ giaùo, nhöõng hieän töôïng thaàn bí, nôi maàu nhieäm cuoäc khoå naïn cuûa Ñöùc Kitoâ ñöôïc phaûn aùnh nôi thaân xaùc cuûa ngöôøi tín höõu, thöôøng bò hieåu laàm; ñoâi khi gaây sôï haõi, ñoâi khi laïi bò giaûn löôïc thaønh nhöõng söï kieän ñöôïc xeáp loaïi nhö nhöõng ñieàu kyø laï khoâng theå giaûi thích. Nguy cô tinh vi nhaát laø ñeå cho chuùng daãn daét chuùng ta ñeán moät hình aûnh leäch laïc veà Thieân Chuùa: nhö theå Ngöôøi caàn ñau khoå cuûa chuùng ta ñeå ñöôïc thoûa maõn hay ñöôïc toân vinh, nhö theå hy teá cuûa Ñöùc Kitoâ vaãn coøn thieáu soùt ñieàu gì ñoù, nhö theå chuùng ta vaãn ñang soáng trong moät loái luaän lyù coå xöa cuûa moùn nôï vaø söï ñeàn buø.
Chuùng ta bieát raèng khoâng phaûi nhö vaäy. Thieân Chuùa khoâng caàn gì nôi chuùng ta, ngoaøi vieäc chuùng ta ñoùn nhaän hoàng aân cuûa hy teá Ñöùc Kitoâ vaø, qua vieäc daàn daàn ñoàng hoùa vôùi hy teá aáy, hoïc bieát soáng tình yeâu trong söï vieân maõn cuûa noù. Khi Thieân Chuùa chaïm ñeán moät con ngöôøi caùch saâu xa, Ngöôøi khoâng theâm ñau khoå, nhöng bieán ñoåi vaø chuyeån hoùa nhöõng gì ñaõ hieän dieän trong ñôøi soáng hoï, laøm cho noù trôû thaønh daáu chæ vaø heä quaû cuûa tình yeâu.
Vôùi nhaõn quan naøy, chuùng ta coù theå tieán gaàn ñeán bieán coá caùc daáu thaùnh cuûa Phanxicoâ, xaûy ra treân nuùi La Verna vaøo khoaûng giöõa muøa heø vaø muøa thu naêm 1224, hai naêm tröôùc khi ngaøi qua ñôøi, trong khoaûng thôøi gian giöõa leã Ñöùc Meï Hoàn Xaùc Leân Trôøi vaø leã thaùnh Toång laõnh thieân thaàn Micae. Caùc nguoàn tö lieäu thuaät laïi raèng, vaøo cuoái moät muøa Chay ñöôïc cöû haønh ñeå toân kính vò Toång laõnh thieân thaàn, Phanxicoâ ñaõ coù moät thò kieán veà moät Seraphim chòu ñoùng ñinh, vaø töø cuoäc gaëp gôõ aáy, thaân xaùc ngaøi mang nhöõng daáu ñinh nôi tay vaø chaân, cuõng nhö veát thöông nôi caïnh söôøn (x. Thomas of Celano, First Life, 94-95; Franciscan Sources 485-486). Tuy nhieân, ñeå hieåu ñieàu ñaõ xaûy ra taïi La Verna, caàn phaûi xeùt ñeán tình traïng maø Phanxicoâ ñaõ mang theo khi ñeán ñoù. Nhöõng veát thöông ñaõ hieän dieän nôi ngaøi, ngay caû tröôùc khi chuùng trôû neân höõu hình. Thaân xaùc ngaøi suy yeáu, ñoâi maét bò moät chöùng beänh ñang daãn ñeán muø loøa. Taâm hoàn ngaøi bò naém giöõ bôûi "côn caùm doã lôùn lao": Doøng ñang phaùt trieån vöôït möùc, mang laáy nhöõng hình thöùc maø ngaøi khoâng coøn nhaän ra, vaø caùc anh em - nhöõng ngöôøi do chính ngaøi saùng laäp - ñang daàn xa rôøi tính trieät ñeå cuûa Tin möøng nôi ngaøi. Ngaøi caûm thaáy bò gaït ra beân leà, bò nhìn nhö moät gaùnh naëng. Ngaøi leân nuùi khoâng phaûi nhö moät ngöôøi chieán thaéng, nhöng nhö moät ngöôøi mang thöông tích.
Chính taïi ñaây, kinh nghieäm thaàn bí baøy toû yù nghóa ñích thöïc nhaát cuûa noù. Thieân Chuùa khoâng can thieäp baèng caùch theâm vaøo nhöõng veát thöông môùi, nhöng baèng caùch bieán ñoåi nhöõng veát thöông ñaõ hieän dieän trong ñôøi soáng. Nhöõng ñau khoå cuûa Phanxicoâ - söï thaát baïi cuûa caùc döï ñònh, söï hieåu laàm cuûa anh em, söï coâ ñôn cuûa ngöôøi ñaõ hieán mình khoâng giöõ laïi ñieàu gì - khoâng coøn laø moät gaùnh naëng bò giöõ kín beân trong, nhöng trôû thaønh moät nôi cuûa töông quan. Ñieàu töøng coù veû taùch bieät ngaøi khoûi ngöôøi khaùc ñöôïc bieán ñoåi thaønh ñieàu lieân keát ngaøi vôùi Ñöùc Kitoâ vaø, heä quaû laø, hoøa giaûi ngaøi vôùi anh em mình. Nhöõng lôøi maø Thaùnh Toâng ñoà Phaoloâ vieát ôû phaàn cuoái chöông taùm thö göûi tín höõu Roâma dieãn taû caùch xaùc ñaùng böôùc chuyeån mang tính quyeát ñònh naøy trong ñôøi soáng cuûa thaùnh Phanxicoâ:
"Ai coù theå taùch chuùng ta ra khoûi tình yeâu cuûa Ñöùc Kitoâ? Phaûi chaêng laø gian truaân, khoán khoå, ñoùi raùch, hieåm nguy, baét bôù, göôm giaùo? Ñuùng theá, toâi tin chaéc raèng: cho daàu laø söï cheát hay söï soáng, thieân thaàn hay ma vöông quyû löïc, hieän taïi hay töông lai, hoaëc baát cöù söùc maïnh naøo, chieàu cao hay vöïc thaúm hay baát cöù moät loaøi thoï taïo naøo khaùc, khoâng coù gì taùch ñöôïc chuùng ta ra khoûi tình yeâu cuûa Thieân Chuùa theå hieän nôi Ñöùc Kitoâ Gieâsu, Chuùa chuùng ta" (Rm 8,35.38-39).
Caùc daáu thaùnh khoâng phaûi laø moät pheùp laï ñeå ñöôïc quan saùt töø xa, cuõng khoâng phaûi laø moät ñaëc aân daønh rieâng cho moät soá ít ñöôïc tuyeån choïn. Caùc daáu thaùnh laø daáu chæ höõu hình cuûa moät söï bieán ñoåi noäi taâm: ñieåm maø taïi ñoù nhöõng veát thöông khoâng kheùp laïi trong söï chai cöùng, nhöng môû ra cho töông quan. Ñoù laø aân ban cuûa La Verna: nhöõng thaát baïi cuûa con ngöôøi - thaát baïi, beänh taät, ñoå vôõ trong töông quan - coù theå trôû thaønh nhöõng ñòa ñieåm, nôi nhaân tính cuûa chuùng ta ñöôïc bieán ñoåi. Ñau khoå khoâng bieán maát, nhöng khoâng coøn giöõ lôøi noùi sau cuøng. Phanxicoâ xuoáng nuùi La Verna vôùi moät thaân xaùc mang daáu aán vaø moät con tim töï do: coù khaû naêng nhìn anh em mình vôùi loøng kieân nhaãn, yeâu thöông hoï ngay chính trong nhöõng giôùi haïn cuûa hoï. Ngaøi ñaõ ñi töø söï cheát ñeán söï soáng.
Caâu chuyeän naøy, vaãn ñöôïc keå laïi sau taùm traêm naêm, laø Tin möøng, bôûi vì noù lieân heä ñeán moãi ngöôøi chuùng ta. Nhöõng noãi buoàn cuûa cuoäc soáng ñeå laïi nôi chuùng ta nhöõng daáu veát maø khoâng phaûi luùc naøo chuùng ta cuõng hieåu vaø thöôøng khoù chaáp nhaän. Ñoù laø nhöõng veát thöông môû ra tröôùc hai khaû naêng: chuùng coù theå kheùp kín chuùng ta trong oaùn giaän hoaëc troán chaïy, hoaëc trôû thaønh nhöõng khoâng gian cho söï taêng tröôûng vaø töï do.
Trong möùc ñoä coù theå ñoùn nhaän nhöõng veát thöông cuûa mình, chuùng ta khaùm phaù raèng chuùng coù theå ñöôïc Thaàn Khí cuûa Ñöùc Kitoâ bieán ñoåi, ñeå mang laáy moät yù nghóa bieåu töôïng môùi. Chuùng vaãn laø nhöõng veát thöông, nhöng trôû thaønh daáu chæ cuûa moät söï thuoäc veà saâu xa hôn, laøm chöùng raèng chuùng ta ñaõ trôû neân nhöõng chi theå cuûa thaân theå Ñöùc Kitoâ. Khi aáy, lôøi cuûa Phaoloâ cuõng trôû neân khaû hieåu vaø ñaày yù nghóa ñoái vôùi chuùng ta: "Öôùc gì töø nay, toâi chaúng coøn sôï ai laøm phieàn nöõa, vì toâi mang treân mình toâi nhöõng daáu tích cuûa Ñöùc Gieâsu" (Gl 6,17). Ñau khoå khoâng bieán maát, nhöng khoâng coøn quyeàn löïc ñeå kheùp kín chuùng ta. Nôi saâu thaúm cuûa con tim, chuùng ta khaùm phaù moät söï bình an maø khoâng gì vaø khoâng ai coù theå laáy ñi khoûi chuùng ta.
4. Chò cheát
Coù moät caâu noùi coå xöa trong truyeàn thoáng AÁn Ñoä ví ñôøi soáng con ngöôøi nhö boán muøa: muøa Xuaân ñeå hoïc hoûi, muøa Heø ñeå giaûng daïy, muøa Thu ñeå lui vaøo röøng vaø chieâm nieäm, vaø muøa Ñoâng ñeå hoïc caùch aên xin. Phanxicoâ ñaõ kinh qua taát caû. Ngaøi ñaõ hoïc trong tuoåi treû ñaày thao thöùc taïi Assisi, ñaõ giaûng daïy trong nhöõng naêm loan baùo vaø khai saùng Doøng, ñaõ ruùt lui vaøo coâ tòch taïi La Verna vaø caùc aån vieän. Nhöng chính trong muøa Ñoâng cuûa cuoäc ñôøi, trong nhöõng thaùng tröôùc khi qua ñôøi, ngaøi thöïc hieän haønh vi khoù khaên nhaát: hoïc caùch aên xin. Khoâng phaûi xin baùnh - ñieàu ngaøi voán luoân bieát caùch laøm. Ngaøi hoïc xin söï an uûi, söï gaàn guõi, söï dòu daøng. Ngaøi hoïc caùch ñoùn nhaän.
Trong nhöõng thaùng cuoái ñôøi, Phanxicoâ ñaõ ñeå mình ñöôïc ñoùn nhaän taïi dinh thöï cuûa giaùm muïc Assisi. Ñaây laø moät chi tieát ñaùng chuù yù. Con ngöôøi ñaõ laøm cho söï ngheøo khoù trôû thaønh daáu aán cuûa ñôøi mình, ngöôøi ñaõ loät boû moïi söï tröôùc maët thaân phuï vaø vò giaùm muïc, giôø ñaây laïi chaáp nhaän ñöôïc chaêm soùc trong moät nôi ñöôïc baûo veä. Ñoù khoâng phaûi laø moät maâu thuaãn. Ñoù laø söï nhaát quaùn cuûa moät ngöôøi ñaõ hoïc ñöôïc raèng vieäc ñoùn nhaän cuõng laø moät haønh vi cuûa ñöùc khieâm nhöôøng. Söï ngheøo khoù cuûa nhöõng ngaøy ñaàu nhöôøng choã cho moät ñieàu gì ñoù chaân thöïc hôn: söï ngheøo khoù cuûa ngöôøi bieát mình caàn ñeán ngöôøi khaùc, caû ñeå soáng vaø ñeå cheát.
Taïi nôi ngaøi ñang löu truù, Phanxicoâ xin anh em haùt nhöõng lôøi ca tuïng Thieân Chuùa ñeå laøm dòu noãi ñau cuûa mình. Ngaøi baûo hoï haùt ngay caû vaøo ban ñeâm. Vaø khi anh EÂlia löu yù raèng nieàm vui nhö theá coù theå khieán nhöõng ngöôøi bieát ngaøi ñang gaàn keà caùi cheát phaûi ngaïc nhieân, Phanxicoâ ñaùp laïi:
"Anh ôi, haõy ñeå toâi vui möøng trong Chuùa vaø trong nhöõng lôøi ca tuïng Ngöôøi giöõa nhöõng ñau khoå cuûa toâi, vì nhôø aân suûng cuûa Chuùa Thaùnh Thaàn, toâi ñöôïc keát hôïp maät thieát vôùi Chuùa toâi ñeán möùc, nhôø loøng thöông xoùt cuûa Ngöôøi, toâi hoaøn toaøn coù theå vui möøng trong Ñaáng Toái Cao!" (Compilation of Assisi 99; Franciscan Sources 1637).
Khi vò thaày thuoác cho bieát caùi cheát ñaõ caän keà, ngaøi muoán bieát chaéc chaén: "Xin noùi cho toâi söï thaät, oâng thaáy ñieàu gì? Ñöøng sôï, vì nhôø aân suûng cuûa Thieân Chuùa, toâi khoâng phaûi laø keû heøn nhaùt sôï cheát" (Compilation of Assisi 100; FF 1638). Tröôùc tin aáy, ngaøi ñaùp laïi baèng moät lôøi ñaày söùc giaûi tröø: "Xin chaøo möøng, chò Cheát cuûa toâi!" Chính ñoù laø caùch ngaøi ñaõ goïi caùi cheát khi theâm ñoaïn cuoái vaøo Baøi ca Thuï taïo:
"Ngôïi khen Chuùa, laïy Chuùa toâi, / qua chò Cheát theå xaùc cuûa chuùng con, / maø khoâng moät sinh linh naøo coù theå thoaùt khoûi" (Canticle of the Creatures 27-29; Franciscan Sources 263).
Töø "Chò" aáy - khoâng phaûi laø moät aån duï mang tính an uûi. Ñoù laø hoa traùi cuûa moät haønh trình daøi cuûa hoøa giaûi. Nhö thö göûi tín höõu Do Thaùi noùi, ma quyû giam caàm chuùng ta suoát ñôøi trong noãi sôï caùi cheát (x. Dt 2,15). Chính vì theá, taát caû chuùng ta ñeàu tìm caùch neù traùnh vaø troán chaïy caùi cheát baèng moïi caùch, chöøng naøo coøn coù theå.
Nhöng khi tình yeâu cuûa Ñöùc Kitoâ thaønh coâng trong vieäc hình thaønh nôi chuùng ta moät söï soáng môùi, noãi sôï aáy daàn tan bieán, vaø caùi cheát ñoåi khuoân maët, trôû thaønh cô hoäi sau cuøng vaø döùt khoaùt cho söï hoaùn caûi: khoaûnh khaéc chuùng ta buoâng boû moïi ñieàu coøn níu giöõ mình vaø phoù thaùc baûn thaân, khoâng giöõ laïi ñieàu gì, cho caùi nhìn vöøa coâng chính vöøa giaøu loøng thöông xoùt cuûa Chuùa Cha.
YÙ thöùc raèng giôø phuùt cuoái ñaõ gaàn keà, Phanxicoâ öôùc muoán rôøi khoûi dinh thöï cuûa giaùm muïc ñeå ñöôïc ñöa veà Portiuncula, nôi thaân thöông nhaát ñoái vôùi ngaøi treân traàn gian. Caùc nguoàn tö lieäu cho bieát, trong nhöõng öôùc nguyeän cuoái cuøng cuûa ngaøi coøn coù vieäc ñöôïc gaëp Donna Jacopa dei Settesogli, ngöôøi baïn Roâma ñaõ naâng ñôõ ngaøi baèng moät tình thaân trung tín suoát nhieàu naêm. Vì theá, ngaøi ñaõ vieát cho baø moät laù thö ngaén, naøi xin baø ñeán thaêm vaø mang theo nhöõng chieác baùnh ngoït nhoû maø baø bieát laøm vaø ngaøi raát yeâu thích. Ñoù laø cöû chæ cuûa moät con ngöôøi, vaøo giaây phuùt cuoái, vaãn öôùc mong gaëp moät khuoân maët thaân quen vaø moät chuùt dòu daøng.
Donna Jacopa ñaõ ñeán ngay caû tröôùc khi böùc thö ñöôïc göûi ñi, nhö ñöôïc Thieân Chuùa thuùc ñaåy: "Do ñoù, baø böôùc vaøo nôi söï hieän dieän ñaày phuùc laønh cuûa Phanxicoâ, nöôùc maét tuoân rôi daït daøo"" (Compilation of Assisi 8; Franciscan Sources 1548). Trong khung caûnh aáy - moät ngöôøi ñau beänh, moät ngöôøi baïn ñang khoùc, anh em quy tuï chung quanh, tieáng kinh Laudes vang leân trong ñeâm - haønh vi cuoái cuøng cuûa söï ngheøo khoù Tin möøng nôi Phanxicoâ ñöôïc hoaøn taát. Khoâng phaûi laø söï ngheøo khoù cuûa nhöõng ngaøy ñaàu, ñöôïc ñaùnh daáu bôûi nhöõng cöû chæ töø boû trieät ñeå, nhöng laø daïng ngheøo khoù khoù khaên nhaát: cuûa moät ngöôøi chaáp nhaän ñeå mình ñöôïc nhìn thaáy trong chính söï mong manh cuûa mình, khoâng coøn gì ñeå chöùng toû, khoâng coøn gì ñeå baûo veä, vaø bieát raèng mình caàn ñeán ngöôøi khaùc cho cuoäc vöôït qua maø, sau cuøng, moãi ngöôøi phaûi ñoái dieän moät mình.
Nhö theá, Phanxicoâ ra ñi, sau khi ñaõ hoïc ñöôïc baøi hoïc toái haäu: raèng ñoùn nhaän laø hình thöùc tinh tuyeàn nhaát cuûa trao ban, vaø ñeå mình ñöôïc yeâu thöông cho ñeán cuøng chính laø söï töï do cao caû nhaát.
5. Traàn truïi treân neàn ñaát trô truïi
Caùc baûn tieåu söû chính thöùc ñaõ choïn thuaät laïi caùi cheát cuûa Phanxicoâ theo moät caùch khaùc. Baát cöù ñieàu gì gôïi leân hình aûnh moät con ngöôøi ñang caàn ñeán ngöôøi khaùc ñeàu ñöôïc giaûm nheï hoaëc ñeå ôû haäu caûnh. Ñieàu noåi baät treân heát nôi caùc baûn tieåu söû naøy laø dung maïo cuûa vò thaùnh, ngöôøi anh huøng Kitoâ giaùo, chöùng nhaân maãu möïc cuûa söï hoaøn haûo Tin möøng. Bonaventura trình baøy Phanxicoâ nhö ngöôøi "muoán traû moùn nôï cho caùi cheát cuûa mình" (Legenda Minor 7,3; Franciscan Sources 1386), vôùi yù thöùc cuûa moät hieäp só tieán ra gaëp ñoái thuû cuûa mình. Toaøn boä cuoäc ñôøi ngaøi xuaát hieän nhö moät haønh trình ñi leân höôùng tôùi söï vieân maõn, vaø caùi cheát laø ñænh ñieåm xöùng hôïp cuûa haønh trình aáy.
Theá nhöng, chính trong töôøng thuaät cao caû vaø röïc saùng aáy, caùc nguoàn tö lieäu vaãn löu giöõ moät chi tieát khoâng theå bò xoùa boû, bôûi vì noù quaù chaân thöïc.
"Bò hao moøn bôûi côn beänh traàm troïng aáy, voán laø hoài keát cuûa moïi ñau khoå cuûa mình, ngaøi ñaõ truyeàn ñaët mình naèm traàn truïi treân neàn ñaát trô truïi, ñeå trong giôø phuùt cuoái cuøng, khi keû thuø coøn coù theå taán coâng ngaøi, ngaøi coù theå giao chieán traàn truïi vôùi ñoái thuû traàn truïi cuûa mình" (Thomas of Celano, Second Life 214; Franciscan Sources 804)
Traàn truïi treân neàn ñaát trô truïi: ñaây khoâng phaûi laø moät hình aûnh khoå haïnh cuõng khoâng phaûi laø moät thaùch ñoá mang tính bieåu töôïng ñoái vôùi caùi cheát, nhöng laø söï hoaøn taát hôïp lyù cuûa caû moät ñôøi soáng. Söï töø boû ñaõ laø sôïi chæ xuyeân suoát toaøn boä haønh trình cuûa ngaøi: nhieàu naêm tröôùc ñoù, taïi quaûng tröôøng Assisi, tröôùc maët thaân phuï Pietro di Bernardone vaø giaùm muïc Guido, Phanxicoâ ñaõ côûi boû moïi y phuïc cuûa mình, trao traû moïi söï vaø choïn khoâng coøn ñaët caên tính cuûa mình treân cuûa caûi, ñòa vò hay danh xöng. Ngaøy hoâm aáy, ngaøi ñaõ khoaùc laáy tu phuïc nhö khoaùc laáy töï do. Giôø ñaây, vaøo cuoái cuoäc löõ haønh cuûa mình, ngay caû taám aùo cuoái cuøng aáy cuõng khoâng coøn caàn thieát nöõa. Khoâng phaûi vì noù bò khinh cheâ, nhöng vì noù khoâng coøn caàn thieát. Phanxicoâ ñaõ hoaøn taát haønh trình cuûa mình vaø sau cuøng ñaõ hoøa giaûi vôùi chính lòch söû ñôøi mình, vôùi nhöõng gì ngaøi ñaõ soáng vaø caû vôùi nhöõng gì ngaøi ñaõ khoâng thöïc hieän ñöôïc. Ngaøi khoâng coøn gì ñeå sôï vaø cuõng khoâng coøn gì ñeå xaáu hoå: moïi trang ñôøi cuûa ngaøi ñeàu ñaõ ñöôïc aân suûng soi saùng. Ngaøi ñaõ chieán ñaáu trong cuoäc chieán cao ñeïp cuûa ñöùc tin: ngaøi ñaõ trôû neân moät ngöôøi con ñích thöïc cuûa Thieân Chuùa.
Trong Kinh Thaùnh, söï traàn truïi khoâng phaûi laø moät chi tieát beân leà, nhöng haøm chöùa bí nhieäm cuûa moái töông quan giöõa con ngöôøi vaø Thieân Chuùa. "Con ngöôøi vaø vôï mình, caû hai ñeàu traàn truïoàng maø khoâng xaáu hoå" (St 2,25): thuôû ban ñaàu, söï traàn truïi laø söï trong suoát; ñuùng hôn, ñoù laø tình traïng cuûa nhöõng ai soáng khoâng phoøng veä, bôûi vì hoï ñoùn nhaän moïi söï nhö moät hoàng aân. Chính con raén ñaõ gieo vaøo söï nghi ngôø, aùm chæ raèng söï soáng phaûi ñöôïc chieám höõu vaø baûo veä. Töø giaây phuùt aáy, söï traàn truïi trôû thaønh xaáu hoå, caùi cheát trôû thaønh kinh hoaøng, vaø thaân xaùc trôû thaønh nôi cuûa caêng thaúng. Theá nhöng, Thieân Chuùa khoâng boû rôi con ngöôøi trong noãi sôï haõi naøy: toaøn boä lòch söû Kinh Thaùnh keå veà moät Thieân Chuùa khoâng ngöøng tìm kieám con ngöôøi ñeå khoâi phuïc laïi nieàm tín thaùc nôi hoï. Ñöùc Kitoâ ñöa caâu chuyeän naøy ñeán choã vieân maõn treân thaäp giaù, traàn truïi, bò phôi baøy, nhöng vaãn tieáp tuïc chuùc laønh. Chính taïi ñoù, Thieân Chuùa chaïm ñeán con ngöôøi ôû ñieåm mong manh nhaát cuûa söï hieän höõu vaø döùt khoaùt daäp taét söï nghi ngôø lieân quan ñeán söï soáng vaø caùi cheát. Phöông döôïc chöõa trò noãi sôï khoâng phaûi laø moät söï phoøng veä maïnh meõ hôn, nhöng laø ñieàu ngöôïc laïi: ngöøng töï veä, môû roäng voøng tay vaø hoïc bieát ñoùn nhaän.
Phanxicoâ daàn daàn thaám nhaäp bí nhieäm naøy, thöïc haønh suoát ñôøi mình ñeå trôû veà vôùi söï traàn truïi thuï taïo cuûa chính mình. Moãi laàn töø boû laø moät haønh vi tín thaùc, moãi söï khöôùc töø laø moät böôùc tieán veà phía moät töï do saâu xa hôn. Nhöng söï traàn truïi cuoái cuøng taïi Portiuncula khoâng ñôn thuaàn laø ñænh ñieåm cuûa moät haønh trình khoå haïnh: ñoù laø söï hoøa giaûi cuûa moät con ngöôøi vôùi chính mình. Suoát cuoäc ñôøi, Phanxicoâ ñaõ mang nhieàu caên tính khaùc nhau - con trai cuûa moät thöông gia, moät thanh nieân ñaày tham voïng, moät hieäp só töông lai, moät ngöôøi hoaùn caûi, moät vò saùng laäp, moät nhaø giaûng thuyeát, moät ngöôøi beänh, thaäm chí moät con ngöôøi bò toån thöông vaø bò hieåu laàm - vaø giôø ñaây, khi naèm treân neàn ñaát, taát caû nhöõng ñieàu aáy ñeàu tan bieán. Chæ coøn laïi ñieàu coát yeáu: moät thuï taïo giöõa caùc thuï taïo, bình an tröôùc Ñaáng Taïo Hoùa cuûa mình, caàn ñeán moïi söï vaø, chính vì theá, saün saøng ñoùn nhaän moïi söï vôùi loøng bieát ôn.
Chính vì theá maø Giaùo hoäi nhìn nhaän ngaøi laø moät vò thaùnh. Khoâng phaûi tröôùc heát vì nhöõng gì ngaøi ñaõ laøm, nhöng vì ñieàu ngaøi ñaõ coù theå trôû neân. Phanxicoâ ñaõ gìn giöõ nhaân tính cuûa mình cho ñeán cuøng, khoâng che giaáu cuõng khoâng laøm cho noù chai cöùng. Ngaøi ñaõ hoïc bieát ñoùn nhaän söï mong manh cuûa chính mình, soáng nhö moät ngöôøi con vaø nhö moät ngöôøi anh em, khoâng coøn xaáu hoå veà söï nhoû beù cuûa mình. Vaø chính trong söï nhoû beù ñöôïc ñoùn nhaän aáy, ngaøi ñaõ tìm thaáy töï do lôùn lao nhaát: töï do ñaët mình phuïc vuï Giaùo hoäi vaø theá giôùi vôùi loøng quaûng ñaïi, khoâng ño löôøng, khoâng tính toaùn vaø khoâng phoøng veä.
Keát luaän
Loä trình cuûa Phanxicoâ Assisi khoâng phaûi laø moät ngoaïi leä daønh rieâng cho soá ít, nhöng laø söï hoaøn taát troïn veïn ñieàu maø Tin möøng höùa ban cho moïi ngöôøi ñaõ laõnh pheùp Röûa: moät ñôøi soáng töï do, coù khaû naêng yeâu thöông ñeán cuøng vaø chòu ñöïng ñau khoå maø khoâng bò noù khuaát phuïc. Ñaây laø moät aân suûng coù thaät, khaû thi, giuùp chuùng ta nhaän ra nôi moïi thöïc taïi - keå caû trong caùi cheát - dung nhan cuûa moät Ngöôøi Cha khoâng bao giôø boû rôi chuùng ta.
Tröôùc chöùng taù naøy, nhieäm vuï cuûa chuùng ta vôùi tö caùch laø muïc töû vöøa quan troïng vöøa tinh teá. Chuùng ta khoâng theå ñieàu chænh Tin möøng theo nhöõng noãi sôï cuûa mình, giaûn löôïc Tin möøng thaønh moät ñeà nghò mang tính traán an hay moät taäp hôïp nhöõng thöïc haønh toân giaùo chæ giöõ laïi hình thöùc beân ngoaøi maø ñaùnh maát söùc maïnh thieâng lieâng ñích thöïc. Vieäc trao ban moät Kitoâ giaùo "reû tieàn", deã daøng hôn nhöng keùm ñoøi hoûi hôn, thöïc chaát laø töôùc ñi nôi con ngöôøi ñieàu hoï thaät söï caàn: moät con ñöôøng coù khaû naêng daãn böôùc hoï ñeán söï soáng ñôøi ñôøi.
Tin möøng khoâng môøi goïi chuùng ta soáng keùm sung maõn hôn, cuõng khoâng cuõng khoâng thuùc ñaåy chuùng ta troán traùnh gaùnh naëng vaø nhoïc nhaèn cuûa thöïc taïi. Traùi laïi, Tin möøng trao ban cho chuùng ta söùc maïnh ñeå khao khaùt söï soáng vôùi möùc ñoä maõnh lieät nhaát, ñoàng thôøi khieâm toán ñoùn nhaän thaäp giaù vaø löông thöïc haèng ngaøy cuûa mình. Tin möøng khoâng ñöa ra nhöõng loái taét, nhöng giuùp chuùng ta daán böôùc treân haønh trình thanh luyeän vaø hoaùn caûi, daãn tôùi söï töï do cuûa con caùi Thieân Chuùa. Traùch nhieäm cuûa caùc muïc töû trong Giaùo hoäi Coâng giaùo laø gìn giöõ chaân lyù naøy caùch trung tín, khoâng laøm loaõng ñi, ñoàng thôøi chæ ra nhöõng loä trình môû loái cho söï tröôûng thaønh troïn veïn trong Ñöùc Kitoâ.
Trong naêm maø chuùng ta chieâm ngaém Phanxicoâ, haõy ñeå chính mình ñöôïc chaát vaán bôûi chöùng taù Tin möøng cuûa ngaøi. Vaán ñeà khoâng phaûi laø baét chöôùc caùc haønh ñoäng beân ngoaøi, nhöng laø ñeå cho mình ñöôïc ñaùnh ñoäng bôûi nieàm khao khaùt ñaõ daãn daét töøng böôùc ñôøi ngaøi: nhaän bieát Ñöùc Kitoâ, "quyeàn naêng theá naøo nhôø ñaõ phuïc sinh,cuøng ñöôïc thoâng phaàn nhöõng ñau khoå cuûa Ngöôøi, nhôø neân ñoàng hình ñoàng daïng vôùi Ngöôøi trong caùi cheát cuûa Ngöôøi, ñeå, neáu coù theå, [chuùng ta] cuõng ñöôïc soáng laïi töø trong coõi cheát" (x. Pl 3,10-11).
Laïy Thieân Chuùa toaøn naêng, haèng höõu, coâng minh vaø giaøu loøng thöông xoùt, xin ban cho chuùng con laø nhöõng thuï taïo heøn moïn bieát vì tình yeâu Chuùa maø thöïc thi ñieàu chuùng con nhaän bieát laø Chuùa muoán, vaø luoân öôùc ao ñieàu laøm ñeïp loøng Chuùa; ngoõ haàu, nhôø ñöôïc thanh luyeän trong taâm hoàn, ñöôïc soi saùng trong taâm trí, vaø ñöôïc böøng chaùy bôûi löûa Chuùa Thaùnh Thaàn, chuùng con bieát böôùc theo daáu chaân Con yeâu daáu cuûa Chuùa laø Ñöùc Gieâsu Kitoâ, Chuùa chuùng con; vaø chæ nhôø ôn Chuùa trôï giuùp, chuùng con ñöôïc ñeán cuøng Chuùa, laïy Ñaáng Toái Cao, Ñaáng trong Ba Ngoâi chí thaùnh vaø hieäp nhaát duy nhaát haèng soáng, hieån trò vaø ñöôïc toân vinh, laø Thieân Chuùa toaøn naêng ñeán muoân thuôû muoân ñôøi. Amen.
Cha Roberto Pasolini, OFM Cap.
Giaûng thuyeát vieân Phuû Giaùo hoaøng
Nt. Anna Ngoïc Dieäp, OP
Doøng Ña Minh Thaùnh Taâm
Chuyeån ngöõ töø: vaticannews.va