Baøi Giaûng cuûa Ñöùc Thaùnh Cha
trong Thaùnh leã taïi Saân vaän ñoäng Louis II ôû Monaco
Baøi Giaûng cuûa Ñöùc Thaùnh Cha trong Thaùnh leã taïi Saân vaän ñoäng Louis II ôû Monaco.
J.B. Ñaëng Minh An dòch
Monaco (VietCatholic News 28-03-2026) - Trong chuyeán toâng du quoác gia nhoû beù Monaco, ngaøy 28 thaùng 03 naêm 2026 luùc 15:30, Ñöùc Giaùo Hoaøng Leâoâ XIV ñaõ cöû haønh Thaùnh leã taïi Saân vaän ñoäng Louis II ôû Monaco, kheùp laïi chuyeán thaêm moät ngaøy cuûa ngaøi ñeán quoác gia nhoû beù naøy ôû AÂu Chaâu.
Trong baøi giaûng thaùnh leã, Ñöùc Thaùnh Cha keâu goïi caùc tín höõu hieän dieän taïi ñaây "ñöøng quen vôùi tieáng oàn aøo cuûa vuõ khí vaø hình aûnh chieán tranh" vaø haõy theo ñuoåi hoøa bình.
Döôùi ñaây laø baûn dòch Vieät ngöõ toaøn vaên baøi giaûng cuûa Ñöùc Thaùnh Cha:
Anh chò em thaân meán, chaøo anh chò em,
Tin Möøng maø chuùng ta ñaõ nghe (xem Ga 11:45-57) thuaät laïi baûn aùn taøn khoác daønh cho Chuùa Gieâsu; noù keå veà ngaøy maø caùc thaønh vieân cuûa Hoäi Ñoàng Coâng Toïa "döï ñònh gieát Ngaøi" (caâu 53). Taïi sao ñieàu naøy laïi xaûy ra vôùi Ngaøi? Ñoù laø vì Ngaøi ñaõ laøm cho Lagiaroâ soáng laïi, traû laïi söï soáng cho ngöôøi baïn cuûa mình, ngöôøi maø Ngaøi ñaõ khoùc beân moä, chia seû noãi ñau buoàn vôùi Maùtta vaø Maria. Chuùa Gieâsu, Ñaáng ñeán theá gian ñeå giaûi thoaùt chuùng ta khoûi aùn phaït muoân ñôøi, chính Ngaøi laïi bò keát aùn töû hình. Ñaây khoâng phaûi laø vaán ñeà cuûa soá phaän, maø laø moät quyeát ñònh coù chuû yù vaø ñöôïc caân nhaéc kyõ löôõng.
Phaùn quyeát cuûa Caiaphas vaø Hoäi Ñoàng Coâng Toïa xuaát phaùt töø moät tính toaùn chính trò döïa treân noãi sôï haõi: neáu Chuùa Gieâsu tieáp tuïc truyeàn caûm höùng hy voïng vaø bieán noãi buoàn cuûa daân chuùng thaønh nieàm vui, "ngöôøi Roâma seõ ñeán" vaø taøn phaù quoác gia (caâu 48). Thay vì nhaän ra ngöôøi xuaát thaân töø Nagiareùt naøy laø Ñaáng Meâsia - laø Chuùa Kitoâ ñöôïc mong ñôïi töø laâu - caùc nhaø laõnh ñaïo toân giaùo laïi coi Ngaøi laø moät moái ñe doïa. Laø nhöõng ngöôøi daïy Luaät, taàm nhìn cuûa hoï bò boùp meùo ñeán noãi chính hoï cuõng vi phaïm caùc ñieàu raên cuûa Luaät. Queân ñi lôøi höùa cuûa Thieân Chuùa daønh cho daân Ngaøi, hoï tìm caùch gieát haïi ngöôøi voâ toäi, vaø ñaèng sau noãi sôï haõi cuûa hoï laø mong muoán giöõ vöõng quyeàn löïc. Maëc duø hoï ñaõ queân Luaät, queân ñi ñieàu raên "Ngöôi chôù gieát ngöôøi", nhöng Thieân Chuùa khoâng queân lôøi höùa chuaån bò theá giôùi cho ôn cöùu roãi. Söï quan phoøng cuûa Ngaøi ñaõ bieán phaùn quyeát gieát ngöôøi ñoù thaønh phöông tieän ñeå baøy toû moät haønh ñoäng yeâu thöông toái cao: duø Caiaphas coù ñoäc aùc ñeán ñaâu, oâng "ñaõ tieân tri raèng Chuùa Gieâsu saép cheát cho moïi ngöôøi" (caâu 51).
Nhö vaäy, chuùng ta chöùng kieán hai theá löïc ñoái laäp: moät maët laø söï maëc khaûi cuûa Thieân Chuùa, Ñaáng töï xöng laø Chuùa teå vaø Ñaáng Cöùu Theá toaøn naêng; maët khaùc laø nhöõng möu ñoà ngaàm cuûa caùc theá löïc quyeàn löïc, nhöõng keû saün saøng gieát ngöôøi khoâng chuùt do döï. Chaúng phaûi ñieàu naøy cuõng ñang xaûy ra ngaøy nay sao? Nôi naøo hai theá löïc naøy hoäi tuï, nôi ñoù coù daáu hieäu cuûa Chuùa Gieâsu: söï hieán daâng maïng soáng mình. Daáu hieäu naøy ñöôïc baùo tröôùc trong söï phuïc sinh cuûa Lagiaroâ, laø lôøi tieân tri gaàn nhaát veà nhöõng söï kieän seõ dieãn ra sau naøy trong cuoäc khoå naïn, caùi cheát vaø söï phuïc sinh cuûa Chuùa Kitoâ. Vaøo Leã Vöôït Qua, Con seõ hoaøn thaønh coâng vieäc cuûa Cha nhôø quyeàn naêng cuûa Chuùa Thaùnh Thaàn. Cuõng nhö Thieân Chuùa ñaõ taïo ra söï soáng töø hö khoâng vaøo buoåi ñaàu thôøi gian, thì ñeán thôøi ñieåm vieân maõn, Ngaøi cöùu chuoäc moïi söï soáng khoûi caùi cheát, nguoàn goác cuûa söï huûy dieät trong taïo vaät.
Nieàm vui vaø söùc maïnh trong lôøi chöùng cuûa chuùng ta ñeán töø ôn cöùu chuoäc, ôû moïi nôi vaø moïi thôøi ñieåm. Thaät vaäy, caâu chuyeän cuûa chính chuùng ta ñöôïc bao haøm trong caâu chuyeän cuûa Chuùa Gieâsu, baét ñaàu töø cuoäc soáng cuûa nhöõng ngöôøi deã bò toån thöông vaø bò aùp böùc. Ngay caû ngaøy nay, bieát bao aâm möu ñöôïc baøy ra treân khaép theá giôùi ñeå gieát haïi nhöõng ngöôøi voâ toäi! Bieát bao lôøi baøo chöõa ñöôïc ñöa ra ñeå bieän minh cho vieäc loaïi boû hoï! Tuy nhieân, baát chaáp söï dai daúng cuûa caùi aùc, coâng lyù vónh cöûu cuûa Chuùa luoân cöùu chuùng ta khoûi moà maû, nhö Ngaøi ñaõ laøm vôùi Lagiaroâ, vaø ban cho chuùng ta söï soáng môùi. Chuùa giaûi thoaùt chuùng ta khoûi ñau khoå baèng caùch gieo hy voïng. Ngaøi bieán ñoåi nhöõng traùi tim chai saïn cuûa chuùng ta baèng caùch bieán quyeàn löïc thaønh söï phuïc vuï, tieát loä teân goïi ñích thöïc cuûa söï toaøn naêng cuûa Ngaøi: ñoù laø loøng thöông xoùt. Chính loøng thöông xoùt cöùu roãi theá giôùi. Noù nuoâi döôõng moïi söï soáng con ngöôøi trong taát caû söï yeáu ñuoái cuûa noù, töø luùc noù lôùn leân trong buïng meï cho ñeán khi noù taøn luïi. Nhö Ñöùc Giaùo Hoaøng Phanxicoâ ñaõ daïy chuùng ta, vaên hoùa cuûa loøng thöông xoùt baùc boû vaên hoùa vöùt boû.
Nhö chuùng ta ñaõ nghe, tieáng noùi cuûa caùc tieân tri laøm chöùng cho caùch Thieân Chuùa thöïc hieän keá hoaïch cöùu roãi cuûa Ngaøi. Trong baøi ñoïc thöù nhaát, tieân tri EÂdeâkien loan baùo raèng coâng vieäc cuûa Thieân Chuùa baét ñaàu baèng söï giaûi phoùng (Ed 37:23) vaø ñöôïc hoaøn thaønh qua söï thaùnh hoùa daân chuùng (xem caâu 28), nhöõng ngöôøi ñang treân haønh trình hoaùn caûi, gioáng nhö haønh trình Muøa Chay cuûa chính chuùng ta. Ñaây laø lôøi môøi goïi tham gia tích cöïc, thay vì chæ döøng laïi ôû caáp ñoä caù nhaân, ñeå moái quan heä cuûa chuùng ta vôùi Thieân Chuùa vaø vôùi tha nhaân ñöôïc bieán ñoåi.
Tröôùc heát, söï giaûi thoaùt mang hình thöùc thanh taåy khoûi nhöõng "thaàn töôïng" laøm oâ ueá daân chuùng (caâu 23). Nhöng thaàn töôïng laø gì? Thöa: Nhaø tieân tri duøng thuaät ngöõ naøy ñeå chæ taát caû nhöõng thöù noâ dòch traùi tim chuùng ta, löøa doái vaø laøm hö hoûng chuùng. Töø "thaàn töôïng" coù nghóa laø "yù nieäm nhoû beù", töùc laø moät taàm nhìn haïn heïp, khoâng chæ laøm suy yeáu vinh quang cuûa Ñaáng Toaøn Naêng baèng caùch bieán Ngaøi thaønh moät ñoái töôïng, maø coøn laøm suy yeáu caû taâm trí con ngöôøi. Nhöõng ngöôøi thôø thaàn töôïng laø nhöõng ngöôøi heïp hoøi, chæ nhìn vaøo nhöõng gì thu huùt aùnh maét hoï, cuoái cuøng laøm lu môø taàm nhìn ñoù. Vaø nhö vaäy, nhöõng ñieàu tuyeät vôøi vaø kyø dieäu treân traùi ñaát naøy trôû thaønh thaàn töôïng vaø daãn ñeán nhöõng hình thöùc noâ leä - khoâng phaûi cho nhöõng ngöôøi thieáu thoán nhöõng thöù ñoù, maø laø cho nhöõng ngöôøi höôûng thuï chuùng moät caùch thaùi quaù, boû maëc ngöôøi laân caän trong ñau khoå vaø buoàn raàu. Giaûi thoaùt khoûi thaàn töôïng do ñoù laø söï giaûi thoaùt khoûi quyeàn löïc ñöôïc hieåu laø söï thoáng trò, khoûi cuûa caûi bieán thaønh loøng tham, khoûi söï phuø phieám ñoäi loát veû ñeïp.
Chuùa khoâng boû rôi chuùng ta khi nhöõng caùm doã ñeán, nhöng Ngaøi dang tay giuùp ñôõ nhöõng ngöôøi yeáu ñuoái vaø ñau khoå, vaø nhöõng ngöôøi tin raèng caùc thaàn töôïng cuûa theá gian coù theå cöùu roãi hoï. Nhö Thaùnh Augustinoâ ñaõ daïy: "Con ngöôøi ñöôïc giaûi thoaùt khoûi söï thoáng trò cuûa chuùng khi tin vaøo Ñaáng ñaõ neâu göông khieâm nhöôøng" (De Civitate Dei, VII, 33). Göông maãu naøy chính laø cuoäc ñôøi cuûa Chuùa Gieâsu, Thieân Chuùa laøm ngöôøi ñeå cöùu roãi chuùng ta. Thay vì tröøng phaït chuùng ta, Ngaøi ñaõ tieâu dieät söï aùc baèng tình yeâu cuûa Ngaøi, do ñoù hoaøn thaønh lôøi höùa long troïng: "Ta seõ thanh taåy chuùng; chuùng seõ laø daân Ta, vaø Ta seõ laø Thieân Chuùa cuûa chuùng" (Ed 37:23). Chuùa ñaõ thay ñoåi doøng chaûy lòch söû baèng caùch keâu goïi chuùng ta töø thôø thaàn töôïng ñeán ñöùc tin chaân chính, töø caùi cheát ñeán söï soáng.
Vì vaäy, anh chò em thaân meán, tröôùc nhöõng baát coâng ñang giaøy voø caùc daân toäc vaø nhöõng cuoäc chieán tranh xeù naùt caùc quoác gia, lôøi cuûa tieân tri Gieâreâmia, ñöôïc xöôùng leân hoâm nay nhö moät baøi thaùnh vònh, vang voïng vôùi söùc maïnh: "Ta seõ bieán söï than khoùc cuûa chuùng thaønh nieàm vui, Ta seõ laøm cho chuùng vui möøng, Ta seõ an uûi chuùng sau côn buoàn raàu" (Gr 31:13). Thôø thaàn töôïng khieán con ngöôøi trôû thaønh noâ leä cuûa nhau, nhöng söï thanh taåy khoûi thôø thaàn töôïng seõ thaùnh hoùa hoï. Ñoù laø moät aân suûng ban cho con ngöôøi, khieán hoï trôû thaønh con caùi cuûa Thieân Chuùa vaø anh chò em cuûa nhau. AÂn suûng naøy soi saùng hieän taïi cuûa chuùng ta, vì nhöõng cuoäc chieán tranh nhuoám maùu laø keát quaû cuûa söï thôø thaàn töôïng quyeàn löïc vaø tieàn baïc. Moãi sinh maïng bò caét ngaén ñeàu laøm toån thöông thaân theå Chuùa Kitoâ. Chuùng ta ñöøng quen vôùi tieáng oàn aøo cuûa vuõ khí vaø hình aûnh chieán tranh! Hoøa bình khoâng chæ ñôn thuaàn laø söï caân baèng quyeàn löïc; ñoù laø coâng vieäc cuûa nhöõng taám loøng ñöôïc thanh taåy, cuûa nhöõng ngöôøi nhìn nhaän ngöôøi khaùc nhö anh chò em caàn ñöôïc baûo veä, chöù khoâng phaûi keû thuø caàn phaûi ñaùnh baïi.
Giaùo hoäi taïi Monaco ñöôïc keâu goïi laøm chöùng cho vieäc soáng trong hoøa bình vaø vôùi aân suûng cuûa Chuùa. Vì vaäy, hôõi caùc baïn thaân meán, haõy mang laïi haïnh phuùc cho ngöôøi khaùc qua ñöùc tin cuûa mình, baèng caùch theå hieän nieàm vui ñích thöïc, nieàm vui khoâng phaûi giaønh ñöôïc baèng söï tranh giaønh, maø ñöôïc chia seû qua loøng baùc aùi. Tình yeâu cuûa Chuùa laø nguoàn goác cuûa nieàm vui naøy: tình yeâu daønh cho söï soáng môùi vaø deã bò toån thöông, caàn ñöôïc chaøo ñoùn vaø chaêm soùc; tình yeâu daønh cho ngöôøi treû vaø ngöôøi giaø, nhöõng ngöôøi caàn ñöôïc khích leä vöôït qua nhöõng thöû thaùch cuûa cuoäc soáng; tình yeâu daønh cho ngöôøi khoûe maïnh vaø ngöôøi beänh, nhöõng ngöôøi ñoâi khi coâ ñôn vaø luoân caàn söï ñoàng haønh chu ñaùo. Xin Ñöùc Meï Maria, Ñaáng baûo trôï cuûa caùc baïn, giuùp caùc baïn taïo ra moät khoâng gian chaøo ñoùn vaø trang troïng cho nhöõng ngöôøi beù nhoû vaø ngöôøi ngheøo, vaø thuùc ñaåy söï phaùt trieån toaøn dieän vaø bao dung.
Trong Muøa Chay keùo daøi cuûa theá giôùi, khi söï aùc hoaønh haønh vaø söï thôø thaàn töôïng laøm cho loøng ngöôøi trôû neân thôø ô, Chuùa chuaån bò Leã Phuïc Sinh cuûa Ngaøi. Con ngöôøi laø daáu hieäu cuûa söï kieän naøy: Lagiaroâ, vì oâng ñöôïc goïi ra khoûi moä; vaø chuùng ta, nhöõng toäi nhaân ñöôïc tha thöù; Ñaáng Phuïc Sinh chòu ñoùng ñinh, laø taùc giaû cuûa ôn cöùu ñoä. Ngaøi laø "ñöôøng ñi, söï thaät vaø söï soáng" (Ga 14:6), naâng ñôõ cuoäc haønh trình cuûa chuùng ta vaø söù meänh cuûa Giaùo Hoäi trong theá giôùi, ñoù laø ban söï soáng cuûa Thieân Chuùa. Nhieäm vuï naøy thaät cao caû vaø döôøng nhö baát khaû thi, tröø khi chuùng ta hieán daâng cuoäc ñôøi mình cho tha nhaân. Ñoù laø moät nhieäm vuï ñaày höùng khôûi vaø hieäu quaû, vaø Tin Möøng soi saùng böôùc chaân chuùng ta.
(Source:Dicastery for Communication - Libreria Editrice VaticanaHOMILY OF POPE LEO XIV Louis II Stadium Saturday, 28 March 2026)