Ñöùc Hoàng Y Phanxicoâ Xavieâ Nguyeãn Vaên Thuaän:
Chöùng Nhaân Cuûa Hy Voïng
Ñöùc Hoàng Y Phanxicoâ Xavieâ Nguyeãn Vaên Thuaän: Chöùng Nhaân Cuûa Hy Voïng.
Vatican News
Roma (Vatican News 26-03-2026) - Chieàu ngaøy 25 thaùng 03 naêm 2026, taïi Dinh Toâng toøa Laterano ñaõ dieãn ra hoäi nghò veà chuû ñeà "Ñöùc Hoàng y Phanxicoâ Xavieâ Nguyeãn Vaên Thuaän - chöùng nhaân cuûa hy voïng". Trong söù ñieäp ngaén göûi ñeán caùc tham döï vieân, Ñöùc Thaùnh Cha Leâoâ XIV noùi raèng Ñöùc Hoàng y Phanxicoâ Xavieâ laø "vò muïc töû quaûng ñaïi" vaø göông saùng cuûa ngaøi luoân hôïp thôøi. Ñöùc Hoàng y Czerny khaúng ñònh raèng Ñöùc Hoàng y Vaên Thuaän tieáp tuïc chæ cho chuùng ta con ñöôøng "ñöùc tin vöõng chaéc, nieàm hy voïng lan toûa, moät tình yeâu tha thöù chaân thaønh".
Hoäi nghò dieãn ra taïi Sala dei Trattati cuûa Dinh Toâng toøa Laterano, taïi chính nôi ñaõ keát thuùc tieán trình phong chaân phöôùc giai ñoaïn giaùo phaän cho Ñöùc Hoàng y Phanxicoâ Xavieâ. Söï kieän do UÛy ban Phong Chaân phöôùc cho ngaøi phoái hôïp vôùi Boä Phuïc vuï Phaùt trieån Con ngöôøi Toaøn dieän, cuøng vôùi söï hôïp taùc cuûa Boä Giaùo só, Giaùo phaän Roma vaø Nhaø xuaát baûn Cittaø Nuova toå chöùc, nhaân kyû nieäm 50 naêm ngaøy Ñöùc Hoàng y Phanxicoâ Xavieâ hoaøn taát cuoán saùch "Ñöôøng Hy voïng", goàm 1,001 suy tö ñöôïc ngaøi vieát trong tuø. Cuoán saùch ñöôïc ngaøi daønh taëng cho caùc tín höõu cuûa mình.
Ngoaøi caùc Hoàng y thuyeát trình vieân, tham döï Hoäi nghò coøn coù Ñöùc Hoàng y Giovanni Battista Re, Nieân tröôûng Hoàng y ñoaøn, ngöôøi ñaõ ñöôïc thaêng Hoàng y cuøng vôùi Ñöùc Hoàng y Thuaän vaøo naêm 2001, Ñöùc Hoàng y Angelo Becciu, nguyeân Phuï taù Quoác vuï khanh Toøa Thaùnh. Beân caïnh ñoù cuõng coù söï tham döï cuûa nhieàu Giaùm muïc, trong ñoù coù Ñöùc Cha Nguyeãn Thaùi Thaønh, Giaùm muïc phuï taù giaùo phaän Orange County (Hoa Kyø), nhieàu linh muïc vaø tu só, giôùi baùo chí; vaø ñaëc bieät laø söï hieän dieän cuûa caùc linh muïc, tu só vaø giaùo daân ngöôøi Vieät.
Söù ñieäp cuûa Ñöùc Thaùnh Cha: göông saùng luoân hôïp thôøi
Môû ñaàu hoäi nghò, Sô Alessandra Smerilli, Toång Thö kyù Boä Phuïc vuï Phaùt trieån Con ngöôøi Toaøn dieän, ñaõ ñoïc söù ñieäp Ñöùc Thaùnh Cha göûi ñeán hoäi nghò, trong ñoù ngaøi mong muoán söï kieän giuùp taùi khaùm phaù "chöùng nhaân Kitoâ giaùo maïnh meõ" cuûa Ñöùc Hoàng y Thuaän, "vò muïc töû quaûng ñaïi", ngöôøi maø göông saùng "luoân hôïp thôøi". Ñöùc Thaùnh Cha khaúng ñònh raèng Ñöùc Hoàng y Thuaän nhaéc raèng "nieàm hy voïng Kitoâ giaùo ñöôïc sinh ra töø cuoäc gaëp gôõ vôùi Chuùa Kitoâ vaø ñöôïc hình thaønh trong moät ñôøi soáng hieán daâng cho Thieân Chuùa vaø cho tha nhaân".
Ñöùc Hoàng y Baldo Reina: cuøng vôùi Ñöùc Hoàng y Thuaän, chuùng ta gìn giöõ di saûn cuûa Naêm Thaùnh
Trong baøi phaùt bieåu môû ñaàu, Ñöùc Hoàng y Baldo Reina, hieän laø Hoàng y Giaùm quaûn Giaùo phaän Roma, cho bieát khi coøn laø linh muïc treû, ngaøi ñaõ ñöôïc moät ngöôøi baïn taëng moät cuoán saùch cuûa Ñöùc Hoàng y Thuaän, vaø "toâi ñaõ ñoïc moät caùch say meâ, vaø töø ñoù toâi bò aán töôïng bôûi nhaân vaät phi thöôøng naøy". Keát noái Ñöùc Hoàng y Thuaän vôùi Naêm Thaùnh Hy Voïng, Naêm ñaõ ñeå laïi cho chuùng ta "moät cam keát" hôn laø "moät khaåu hieäu": trôû thaønh nhöõng ngöôøi haønh höông cuûa Hy Voïng, vaø do ñoù laø nhöõng chöùng nhaân cuûa hy voïng, ngaøi noùi raèng Ñöùc Hoàng y Nguyeãn Vaên Thuaän chính laø nhö vaäy, vaø "vôùi söùc maïnh, söï quyeát taâm vaø söï ñieàm tónh cuûa mình, ngaøi giuùp chuùng ta gìn giöõ di saûn cuûa Naêm Thaùnh vaø bieán noù thaønh cuûa chuùng ta".
Ñöùc Hoàng y Michael Czerny: "Ñieàu ñaõ cho ngaøi söùc maïnh trong nhöõng thöû thaùch khoù khaên nhaát chính laø Tin Möøng cuûa Chuùa Gieâsu Kitoâ"
Ñöùc Hoàng y Michael Czerny, Toång tröôûng Boä Phuïc vuï Phaùt trieån Con ngöôøi Toaøn dieän, bao goàm caû Hoäi ñoàng Toøa Thaùnh veà Coâng lyù vaø Hoøa bình maø Ñöùc Hoàng y Nguyeãn Vaên Thuaän töøng laø chuû tòch töø naêm 1998, chöùc vuï maø Ñöùc Giaùo hoaøng Gioan Phaoloâ II muoán qua ñoù ghi nhaän nhöõng ñöùc tính - maø ngaøy nay coù theå goïi laø "anh huøng" - cuûa Ñöùc coá Hoàng y, ngöôøi luoân rao giaûng caùc nguyeân taéc coâng lyù vaø hoøa bình caû trong vaø ngoaøi Giaùo hoäi. Ngaøi khoâng chæ ñeà cao nhöõng giaù trò naøy maø coøn theå hieän chuùng "baèng lôøi noùi vaø vieäc laøm", thoâng qua moät cuoäc soáng "ñaày tính ngoân söù vaø vò tha".
Nhaéc laïi ñôøi soáng cuûa Ñöùc Hoàng y Phanxicoâ Xavieâ: phuïc vuï tình nguyeän taïi caùc beänh vieän, nhaø tuø vaø traïi phong ôû Hueá, xaây döïng caùc trung taâm beänh phong maø ngaøi ñaõ hieán taëng toaøn boä tieàn tieát kieäm cuûa mình, maëc duø soáng raát ñôn giaûn; thôøi kyø laøm giaùm muïc Nha Trang, trong ñoù ngaøi ñaõ khôûi xöôùng nhieàu saùng kieán giaùo duïc vaø xaõ hoäi vaø noã löïc hoøa giaûi trong moät ñaát nöôùc bò chia reõ; vaø, taát nhieân, thôøi gian bò giam caàm, trong ñoù ngaøi vaãn giöõ thaùi ñoä hoøa bình vaø khoan dung ngay caû ñoái vôùi nhöõng ngöôøi canh gaùc, Ñöùc Hoàng y Czerny nhaán maïnh: "Ñieàu ñaõ cho ngaøi söùc maïnh trong nhöõng thöû thaùch khoù khaên nhaát chính laø Tin Möøng cuûa Chuùa Gieâsu Kitoâ".
Vôùi nhöõng hoaït ñoäng cuûa Ñöùc Hoàng y Vaên Thuaän taïi Roma, noã löïc hoã trôï ngöôøi tò naïn Vieät Nam, ñaëc bieät thöïc hieän yeâu caàu cuûa Ñöùc Giaùo hoaøng Gioan Phaoloâ II naêm 1999 laø bieân soaïn saùch Toaùt yeáu Giaùo lyù Xaõ hoäi cuûa Giaùo hoäi, ra ñôøi naêm 2004, Ñöùc Hoàng y Czerny khaúng ñònh raèng Ñöùc Hoàng y Vaên Thuaän tieáp tuïc chæ cho chuùng ta con ñöôøng: "Ñöùc tin vöõng chaéc, nieàm hy voïng lan toûa, moät tình yeâu tha thöù chaân thaønh".
Ñöùc Hoàng y Lazaro You Heung-sik: "Moät maãu möïc ñích thöïc veà ñôøi soáng Kitoâ giaùo vaø ñôøi soáng linh muïc"
Ñoái vôùi Ñöùc Hoàng y Lazaro You Heung-sik, Toång tröôûng Boä Giaùo só, Ñöùc Hoàng y Phanxicoâ Xavieâ Nguyeãn Vaên Thuaän laø "moät maãu möïc ñích thöïc veà ñôøi soáng Kitoâ giaùo vaø ñôøi soáng linh muïc". Ngaøi nhaéc laïi lôøi chöùng cuûa moät baïn tuø Phaät Giaùo Hoøa Haûo keå laïi thôøi gian bò chuyeån traïi tuø, bò xích, hoï töôùc ñoaït taøi saûn caù nhaân, moïi ngöôøi ñeàu khoùc trong giaän döõ vaø tuyeät voïng, nhöng Ñöùc Hoàng y Thuaän ñaõ noùi vôùi hoï: "Chuùng ta seõ bò töôùc ñoaït gaàn nhö moïi thöù, nhöng coù moät ñieàu khoâng ai coù theå laáy ñi ñöôïc, ñoù laø ñöùc tin cuûa chuùng ta vaøo Chuùa".
Ngöôøi baïn tuø Phaät Giaùo Hoøa Haûo coøn keå laïi nhöõng chöùng töø khaùc veà söï quaûng ñaïi vaø khieâm nhöôøng cuûa Ñöùc coá Hoàng y Phanxicoâ Xavieâ vaø noùi: "Toâi chæ ôû beân oâng aáy vaøi thaùng, nhöng toâi coù theå laøm chöùng raèng oâng aáy laø ngöôøi maø chuùng toâi, nhöõng ngöôøi theo Phaät giaùo, goïi laø Boà Taùt, töùc laø moät ngöôøi raát thaùnh thieän. Toâi hy voïng seõ ñeán ngaøy Giaùm muïc Thuaän ñöôïc phong thaùnh, ñeå moïi ngöôøi thuoäc moïi toân giaùo coù theå toân kính oâng aáy".
Ñöùc Hoàng y You nhaän ñònh: "Cuoäc ñôøi ngaøi (Ñöùc Hoàng y Thuaän) ñöôïc ñaùnh daáu baèng nhöõng thöû thaùch raát khoù khaên, nhöng chính trong nhöõng thöû thaùch ñoù, söï vó ñaïi cuûa ñöùc tin cuûa ngaøi ñaõ ñöôïc toû hieän".
Ñöùc Hoàng y Antonio Luis Tagle: "Toâi tôù cuûa Chuùa vaø Giaùo Hoäi"
"Toâi tôù cuûa Chuùa vaø Giaùo Hoäi", ñoù laø nhöõng töø Ñöùc Hoàng y Antonio Luis Tagle, Phuï Toång tröôûng Boä Loan baùo Tin Möøng, duøng ñeå mieâu taû Ñöùc Hoàng y Phanxicoâ Xavieâ Nguyeãn Vaên Thuaän, ngöôøi maø ngaøi coù moái lieân heä raát thaân thieát, vaø ñöôïc goïi laø "chuù". Ñöùc Hoàng y Tagle keå laïi laàn ñaàu tieân gaëp gôõ Ñöùc Hoàng y Thuaän, nghe ngaøi keå veà nhöõng ngaøy thaùng lao tuø, vaø chia seû: "Toâi raát aán töôïng bôûi thöïc teá laø, khi ngaøi nhôù laïi nhöõng traûi nghieäm ñau ñôùn vaø thaäm chí laø haï nhuïc, gioïng noùi cuûa ngaøi vaãn bình tónh vaø khuoân maët thanh thaûn. Khoâng coù daáu veát cuûa söï cay ñaéng hay thuø haän nôi ngaøi".
Ñöùc Hoàng y Tagle keå veà nhöõng laàn ñeán Roma, ñöôïc Ñöùc Hoàng y Thuaän ñöa ñi aên taïi nhaø haøng, vaø chia seû, khi sau naøy bieát ngaøi bò ung thö daï daøy: "Giôø toâi hieåu taïi sao ngaøi aên ít nhö vaäy. Chaéc haún ngaøi ñaõ raát ñau ñôùn khi ñöa toâi ñeán nhaø haøng. Nhöng caùi ñau cuûa ngaøi khoâng ngaên caûn ngaøi laøm cho ngöôøi khaùc haïnh phuùc". Ñöùc Hoàng y Tagle chia seû veà tang leã Ñöùc Hoàng y Thuaän: "Noãi buoàn bao truøm khoâng gian, nhöng cuõng traøn ñaày loøng bieát ôn ñoái vôùi moùn quaø laø ngöôøi toâi tôù cuûa Chuùa vaø Giaùo hoäi. Khi toâi ñeán gaàn cöûa, toâi döøng laïi vaø chaïm vaøo quan taøi cuûa ngaøi, thì thaàm: 'Chuù ôi, chaùu ñeán roài. Chuù ñaõ laøm raát toát. Chuù thaät xuaát saéc'".
Baø Elizabeth Nguyeãn Thò Thuùy Hoàng: chöùng kieán söùc maïnh cuûa söï hieän dieän cuûa Chuùa
Ñaëc bieät, chia seû trong söï kieän coù baø Elizabeth Nguyeãn Thò Thuùy Hoàng, em gaùi cuûa Ñöùc coá Hoàng y Vaên Thuaän. Baø ñaõ lieân keát nhöõng ñau khoå Ñöùc Hoàng y ñaõ chòu trong lao tuø vôùi nhöõng baùch haïi maø toå tieân ñaõ traûi qua ñeå gìn giöõ ñöùc tin, nhôø "hoï ñaõ giöõ ñöôïc söï hieän dieän cuûa Chuùa Gieâsu". Baø noùi: "Hoâm nay, cuøng vôùi quyù vò, trong tinh thaàn bieát ôn, chuùng ta chöùng kieán söùc maïnh cuûa söï hieän dieän cuûa Chuùa qua caâu chuyeän veà moät muïc töû bò taùch khoûi ñaøn chieân cuûa mình, nhöng vaãn gaén boù maät thieát vôùi taát caû thoâng qua Lôøi Chuùa".
Nguoàn: Vatican News (26.03.2026)