Baùo caùo Cuoái cuøng cuûa Nhoùm Nghieân cöùu soá 2
vaø cuûa UÛy ban SECAM:
Thaùch thöùc muïc vuï cuûa cheá ñoä ña theâ
vaø laéng nghe tieáng keâu than cuûa ngöôøi ngheøo vaø traùi ñaát
Coâng boá Baùo caùo Cuoái cuøng cuûa Nhoùm Nghieân cöùu soá 2 vaø cuûa UÛy ban SECAM: Thaùch thöùc muïc vuï cuûa cheá ñoä ña theâ vaø laéng nghe tieáng keâu than cuûa ngöôøi ngheøo vaø traùi ñaát.
Vuõ Vaên An
Vatican (VietCatholic News 24-03-2026) - Vaên phoøng Toång Thö kyù Thöôïng Hoäi ñoàng, hoâm ngaøy 24 thaùng 3 naêm 2026, coâng boá Baùo caùo Cuoái cuøng cuûa Nhoùm Nghieân cöùu soá 2, "Laéng nghe tieáng keâu than cuûa ngöôøi ngheøo vaø traùi ñaát", vaø Baùo caùo cuûa UÛy ban SECAM (Hoäi nghò Giaùm muïc Chaâu Phi vaø Madagascar) veà Thaùch thöùc muïc vuï cuûa cheá ñoä ña theâ.
Baùo caùo Cuoái cuøng cuûa Nhoùm Nghieân cöùu soá 2
Baùo caùo Cuoái cuøng cuûa Nhoùm Nghieân cöùu soá 2 ñöôïc xaây döïng treân nhieàu phaàn. Môû ñaàu baèng baøi suy nieäm cuûa Ñöùc Hoàng Y Michael Czerny, Boä tröôûng Boä Phaùt trieån Toaøn dieän Con ngöôøi, Baùo caùo tìm caùch traû lôøi naêm caâu hoûi cô baûn ñöôïc giao cho Nhoùm veà vieäc Giaùo hoäi coù theå laéng nghe toát hôn tieáng keâu than cuûa ngöôøi ngheøo vaø traùi ñaát nhö theá naøo. Vaên baûn naøy xuaát phaùt töø nieàm tin thaàn hoïc raèng laéng nghe ngöôøi ngheøo vaø traùi ñaát khoâng phaûi laø moät löïa choïn muïc vuï, maø laø moät haønh ñoäng ñöùc tin caáu thaønh neân söù meänh cuûa Giaùo hoäi, baét nguoàn töø giôùi raên keùp veà tình yeâu thöông vaø taám göông cuûa ngöôøi Samari nhaân haäu. Nhö Ñöùc Hoàng Y Czerny nhaéc laïi trong lôøi töïa, thuaät ngöõ "laéng nghe" bieåu thò moät quaù trình toaøn dieän bao goàm gaëp gôõ, thaáu hieåu vaán ñeà, haønh ñoäng, ñaùnh giaù vaø hoã trôï tinh thaàn, vaø lieân quan ñeán moïi Kitoâ höõu, keå caû nhöõng ngöôøi caûm thaáy mình ngheøo khoù. Caâu hoûi ñònh höôùng coâng vieäc cuûa Nhoùm do ñoù trôû thaønh: laøm theá naøo Giaùo hoäi coù theå laéng nghe toát hôn hai tieáng keâu lieân keát naøy, nhaän thöùc raèng ñaùp laïi tieáng keâu cuûa ngöôøi ngheøo cuõng coù nghóa laø ñaùp laïi tieáng keâu cuûa traùi ñaát, vaø ngöôïc laïi?
Baùo caùo sau ñoù neâu roõ caùc phöông phaùp laøm vieäc ñaõ ñöôïc aùp duïng, nhöõng haïn cheá gaëp phaûi vaø nhöõng baøi hoïc kinh nghieäm. Baùo caùo naøy xaùc ñònh caùc coâng cuï hieän coù trong Giaùo hoäi - caùc giaùo xöù, coäng ñoàng cô baûn, caùc phong traøo, caùc toå chöùc Caritas, caùc maïng löôùi ñaïi keát vaø quoác teá - vaø nhaán maïnh söï phong phuù cuûa chuùng, ñoàng thôøi keâu goïi vöôït qua caùm doã uûy thaùc khoâng ñuùng caùch cho caùc caáu truùc chuyeân moân, nhaéc nhôû moãi ngöôøi ñaõ ñöôïc röûa toäi veà traùch nhieäm chung. Trong soá caùc ñeà xuaát cuï theå laø vieäc thaønh laäp moät Ñaøi quan saùt Giaùo hoäi veà Ngöôøi khuyeát taät, do moät nhoùm nhoû chuû yeáu goàm nhöõng ngöôøi khuyeát taät ñeà xuaát, nhö moät moâ hình coù theå ñöôïc nhaân roäng ôû caáp ñòa phöông vaø khu vöïc ñeå leân tieáng cho taát caû caùc nhoùm bò thieät thoøi. Veà maët thaàn hoïc, Baùo caùo nhaán maïnh söï caàn thieát cuûa moät neàn thaàn hoïc xuaát phaùt töø vieäc laéng nghe ngöôøi ngheøo vaø traùi ñaát nhö nhöõng nguoàn cöù lieäu thaàn hoïc (loci theologici) ñích thöïc, vaø keâu goïi caùc nhaø thaàn hoïc töø caùc coäng ñoàng deã bò toån thöông nhaát tích cöïc tham gia vaøo vieäc soaïn thaûo caùc vaên kieän giaùo huaán. Ñaëc bieät chuù troïng ñeán vieäc ñaøo taïo: caùc chöông trình ñaøo taïo cho giaùo daân, tu só vaø chuûng sinh phaûi tích hôïp söï gaëp gôõ tröïc tieáp vôùi caùc vuøng ngoaïi vi hieän sinh, naêng löïc laéng nghe nhö moät kyû luaät taâm linh - khoâng chæ ñôn thuaàn laø moät kyõ thuaät - vaø phaân tích xaõ hoäi. Vaên kieän keát luaän baèng taàm nhìn veà moät Giaùo hoäi hieäp haønh coù khaû naêng töï trôû thaønh moät coâng cuï laéng nghe, khoâng chæ sôû höõu caùc caáu truùc ñeå laéng nghe, maø coøn bieán ñoåi moãi thaønh vieân cuûa mình thaønh moät söï hieän dieän truyeàn giaùo beân caïnh nhöõng ngöôøi deã bò toån thöông nhaát.
Baùo caùo cuûa SECAM
Hoäi nghò chuyeân ñeà cuûa caùc Hoäi ñoàng Giaùm muïc Chaâu Phi vaø Madagascar (SECAM) ñaõ phaùt trieån moät suy tö höõu cô veà thaùch thöùc muïc vuï cuûa cheá ñoä ña theâ, baét nguoàn töø boái caûnh vaên hoùa, nhaân chuûng hoïc vaø thaàn hoïc cuûa luïc ñòa Chaâu Phi. Baùo caùo baét ñaàu baèng vieäc thöøa nhaän giaù trò thieâng lieâng cuûa gia ñình Chaâu Phi, ñöôïc xaây döïng treân giao öôùc giöõa caùc nhoùm ngöôøi, vôùi toå tieân vaø vôùi Thieân Chuùa, trong ñoù con caùi ñöôïc coi laø moät phöôùc laønh thieâng lieâng vaø mong muoán coù nhieàu con caùi taïo thaønh moät phaàn khoâng theå thieáu cuûa baûn saéc coäng ñoàng. Chính trong boái caûnh naøy maø söï toàn taïi lòch söû cuûa cheá ñoä ña theâ ñöôïc ñaët trong ñoù - moät hieän töôïng khoâng chæ coù ôû Chaâu Phi maø ñaëc bieät baét nguoàn töø ñoù vaø mang tính caáp baùch veà maët muïc vuï. Phaân tích Kinh Thaùnh cho thaáy tính hai maët cuûa noù: ñöôïc chaáp nhaän trong Cöïu Öôùc, noù daàn daàn bò vöôït qua bôûi söï maëc khaûi cuûa Taân Öôùc, trong ñoù Chuùa Gieâsu - nhaéc laïi keá hoaïch ban ñaàu cuûa Ñaáng Taïo Hoùa - khaúng ñònh roõ raøng söï hieäp nhaát vaø baát khaû phaân ly cuûa hoân nhaân. Taøi lieäu naøy khaúng ñònh maïnh meõ giaùo huaán cuûa Giaùo hoäi: hoân nhaân Kitoâ giaùo laø moät vôï moät choàng theo baûn chaát thaàn hoïc chöù khoâng phaûi do söï aùp ñaët vaên hoùa. Veà maët muïc vuï, SECAM loaïi tröø moïi hình thöùc coâng nhaän cheá ñoä ña theâ vaø khuyeán nghò raèng nhöõng ngöôøi döï toøng theo cheá ñoä ña theâ khoâng ñöôïc pheùp chòu pheùp röûa toäi tröôùc khi töï nguyeän cam keát vôùi hoân nhaân moät vôï moät choàng. Ñaây khoâng phaûi laø vaán ñeà loaïi tröø hay kyø thò, maø laø söï ñoàng haønh kieân nhaãn vaø toân troïng, ñöôïc truyeàn caûm höùng bôûi loøng thöông xoùt cuûa Chuùa Kitoâ. Phaåm giaù cuûa phuï nöõ ñöôïc ñaët ôû trung taâm cuûa caùch tieáp caän muïc vuï naøy, vôùi Ñöùc Meï Maria - Meï cuûa Chuùa Gieâsu - ñöôïc neâu ra nhö moät hình maãu cuûa vieäc truyeàn giaùo hieän thaân trong vaên hoùa. Phaàn keát luaän môû ra höôùng tôùi moät "söï chaêm soùc muïc vuï gaàn guõi" coù khaû naêng môû ra caùnh cöûa# Caùc baùo caùo cuûa Giaùo hoäi höôùng ñeán nhöõng ngöôøi soáng beân leà veà maët taâm linh vaø hieän sinh, nhaän ra trong moãi ngöôøi laø con caùi cuûa Chuùa, ñöôïc môøi goïi ñeán tình yeâu chung thuûy vaø Giao öôùc.
Caû hai baùo caùo, vôùi söï ña daïng veà chuû ñeà, ñeàu laøm chöùng cho haønh trình hieäp haønh cuûa Giaùo hoäi: moät Giaùo hoäi laéng nghe, phaân ñònh, ñoàng haønh, vaø, baét nguoàn töø Tin Möøng, khoâng ngöøng ñeán gaàn moïi ngöôøi, ñaùp laïi nhöõng thaùch thöùc cuûa thôøi ñaïi chuùng ta.