"Con ngöôøi khoâng ñöôïc taïo döïng
ñeå soáng kheùp kín trong baûn thaân"
Dieãn vaên cuûa Ñöùc Leâoâ XIV tröôùc caùc coäng ñoaøn
cuûa boán Chuûng vieän Taây Ban Nha
"Con ngöôøi khoâng ñöôïc taïo döïng ñeå soáng kheùp kín trong baûn thaân" - Dieãn vaên cuûa Ñöùc Leâoâ XIV tröôùc caùc coäng ñoaøn cuûa boán Chuûng vieän Taây Ban Nha.
Chuyeån ngöõ: Tri Khoan
Vatican (WHÑ 02-03-2026) - Thöù Baûy, ngaøy 28 thaùng 02 naêm 2026, Ñöùc Thaùnh cha Leâoâ XIV ñaõ tieáp kieán caùc coäng ñoaøn cuûa boán chuûng vieän Taây Ban Nha: Alcalaù de Henares, Toledo, Chuûng vieän Lieân giaùo phaän Catalonia vaø Cartagena. Ñöùc Thaùnh Cha nhaán maïnh raèng coäi nguoàn cuûa ôn goïi linh muïc chính laø moái töông quan cuï theå vôùi Thieân Chuùa vaø ngaøi nhaén nhuû caùc Chuûng sinh haõy soáng moãi ngaøy khôûi ñi töø chính söï hieän dieän aáy.
Sau ñaây laø baûn dòch Vieät ngöõ toaøn vaên baøi dieãn vaên cuûa Ñöùc Thaùnh Cha tröôùc nhöõng ngöôøi hieän dieän trong buoåi gaëp gôõ:
Dieãn vaên cuûa Ñöùc Giaùo Hoaøng Leâoâ XIV
cho caùc coäng ñoaøn cuûa boán Chuûng vieän Taây Ban Nha:
Alcalaù de Henares, Toledo, Lieân giaùo phaän Catalonia vaø Cartagena
Hoäi tröôøng Clementine
Thöù Baûy, ngaøy 28 thaùng 02 naêm 2026
Thöa caùc anh em Giaùm muïc,
Quyù Cha vaø caùc Chuûng sinh,
Thöa Ñöùc Hoàng y, quyù Cha, caùc Chuûng sinh vaø quyù thaân quyeán,
Chuûng vieän luoân laø daáu chæ cuûa nieàm hy voïng cho Giaùo hoäi; do ñoù, ñöôïc gaëp gôõ anh em - nhöõng ngöôøi ñang traûi qua giai ñoaïn ñaøo taïo naøy cuõng nhö nhöõng ngöôøi coù traùch nhieäm ñoàng haønh vôùi anh em - laø moät nguoàn vui ñích thöïc ñoái vôùi toâi.
Toâi coù theå noùi veà nhieàu khía caïnh quan troïng trong tieán trình ñaøo taïo cuûa anh em, ñieàu maø toâi ñaõ coù dòp vieát trong thö göûi cho Chuûng vieän Thaùnh Charles vaø Thaùnh Marcellus ôû Trujillo, Peru - moät hoïc vieän nôi toâi ñaõ gaén boù trong nhieàu naêm - vaø toâi khuyeán khích anh em neân ñoïc khi coù dòp. Nhöng hoâm nay, toâi muoán taäp trung vaøo moät ñieàu aâm thaàm naâng ñôõ taát caû nhöõng yeáu toá khaùc, vaø chính vì theá, noù coù nguy cô bò coi laø hieån nhieân maø khoâng ñöôïc vun ñaép: ñoù laø caùi nhìn sieâu nhieân veà thöïc taïi.
Moät caâu noùi cuûa taùc giaû Chesterton coù theå duøng laøm chìa khoùa ñeå hieåu taát caû nhöõng gì toâi muoán chia seû vôùi anh em: "Haõy loaïi boû yeáu toá sieâu nhieân, vaø nhöõng gì coøn laïi laø phi töï nhieân" (x. Heretics, VI). Con ngöôøi khoâng ñöôïc döïng neân ñeå soáng kheùp kín trong baûn thaân, nhöng trong moái töông quan soáng ñoäng vôùi Thieân Chuùa. Khi moái töông quan ñoù bò lu môø hoaëc suy yeáu, cuoäc ñôøi baét ñaàu rôi vaøo tình traïng hoãn loaïn töø beân trong. Caùi phi töï nhieân khoâng chæ laø nhöõng gì gaây göông xaáu; nhöng chæ caàn soáng thieáu vaéng Thieân Chuùa trong ñôøi soáng haèng ngaøy, gaït boû Ngöôøi ra khoûi caùc tieâu chí vaø quyeát ñònh khi ñoái dieän vôùi cuoäc soáng, thì ñoù ñaõ laø phi töï nhieân roài.
Vaø neáu ñieàu naøy ñuùng cho moïi Kitoâ höõu, thì ñaëc bieät nghieâm troïng hôn treân con ñöôøng ñaøo taïo höôùng tôùi chöùc linh muïc. Coøn gì phi töï nhieân hôn khi moät chuûng sinh hay linh muïc noùi veà Thieân Chuùa theo caùch quen thuoäc nhöng noäi taâm laïi soáng nhö theå söï hieän dieän cuûa Thieân Chuùa chæ toàn taïi trong lôøi noùi chöù khoâng coù trong chieàu saâu cuûa ñôøi soáng? Khoâng coù gì nguy hieåm hôn vieäc trôû neân quen thuoäc vôùi nhöõng söï thuoäc veà Thieân Chuùa maø khoâng soáng töø chính Thieân Chuùa. Ñoù laø lyù do taïi sao, xeùt cho cuøng, moïi söï ñeàu baét ñaàu - vaø luoân trôû veà - vôùi moái töông quan soáng ñoäng vaø cuï theå vôùi Ñaáng ñaõ tuyeån choïn chuùng ta maø khoâng döïa treân baát cöù coâng traïng naøo cuûa chuùng ta.
Coù caùi nhìn sieâu nhieân khoâng coù nghóa laø troán traùnh thöïc taïi, nhöng laø hoïc caùch nhaän ra haønh ñoäng cuûa Thieân Chuùa trong thöïc taïi cuï theå moãi ngaøy; moät nhaõn quan khoâng theå ñöôïc öùng bieán hay uûy thaùc cho ngöôøi khaùc, nhöng phaûi ñöôïc hoïc vaø thöïc haønh trong doøng chaûy bình thöôøng cuûa cuoäc soáng. Chính vì lyù do ñoù, neáu caùi nhìn sieâu nhieân coù tính quyeát ñònh ñoái vôùi ñôøi soáng Kitoâ höõu, thì noù laïi caøng mang tính quyeát ñònh hôn ñoái vôùi nhöõng ngöôøi haønh ñoäng in persona Christi, vaø ngay töø giai ñoaïn ñaøo taïo, nhaõn quan naøy caàn ñöôïc chaêm soùc vôùi söï quan taâm ñaëc bieät, bôûi noù laø nguyeân lyù mang laïi söï hieäp nhaát cho moïi söï khaùc.
Caùi nhìn ñöùc tin aáy veà thöïc taïi caàn phaûi ñöôïc chuyeån hoùa moãi ngaøy thaønh nhöõng löïa choïn cuï theå trong ñôøi soáng; neáu khoâng, ngay caû nhöõng thöïc haønh töï baûn thaân laø toát ñeïp - nhö hoïc taäp, caàu nguyeän, ñôøi soáng coäng ñoaøn - cuõng coù theå trôû neân troáng roãng vaø meùo moù, chæ coøn laø vieäc chu toaøn boån phaän hình thöùc. Moät phöông caùch ñôn giaûn vaø ñaõ ñöôïc chöùng thöïc ñeå baûo veä nhaõn quan naøy laø thöïc haønh söï hieän dieän cuûa Thieân Chuùa, ñieàu giuùp giöõ cho taâm hoàn luoân tænh thöùc vaø ñôøi soáng khoâng ngöøng quy höôùng veà Ngöôøi.
Thaùnh kinh dieãn taû chaân lyù naøy baèng moät hình aûnh ñôn giaûn trong Thaùnh vònh thöù nhaát, khi moâ taû ngöôøi coâng chính nhö "caây troàng beân doøng nöôùc, cöù ñuùng muøa laø hoa quaû troå sinh, caønh laù chaúng khi naøo taøn taï" (caâu 3). Caây aáy sinh hoa traùi khoâng phaûi vì khoâng coù nhöõng khoù khaên, nhöng vì nôi noù beùn reã. Gioâng toá, muøa ñoâng, haïn haùn vaø vieäc caét tæa ñeàu laø moät phaàn cuûa söï tröôûng thaønh, nhöng caû baõo toá vaø haïn haùn ñeàu khoâng theå tieâu dieät noù khi reã cuûa noù aên saâu vaø gaàn nguoàn nöôùc. Tuy nhieân, chính Kinh thaùnh cuõng nhìn nhaän nghòch lyù cuûa caây vaû khoâng sinh traùi duø noù nhaän ñöôïc söï chaêm soùc (x. Lc 13:6-9).
Ngöôøi ta noùi raèng khi caây "cheát ñöùng", noù vaãn ñöùng thaúng, vaãn giöõ daùng veû beân ngoaøi, nhöng beân trong chuùng ñaõ khoâ heùo. Ñieàu töông töï coù theå xaûy ra trong ñôøi soáng cuûa moät chuûng vieän hoaëc cuûa moät chuûng sinh - vaø sau naøy laø trong ñôøi soáng cuûa moät linh muïc - khi söï sinh hoa traùi bò nhaàm laãn vôùi cöôøng ñoä cuûa caùc hoaït ñoäng hoaëc vôùi söï chaêm chuùt thuaàn tuùy cho veû beà ngoaøi. Ñôøi soáng thieâng lieâng khoâng sinh hoa traùi nhôø nhöõng gì höõu hình, nhöng nhôø nhöõng ñieàu ñaõ baùm reã saâu trong Thieân Chuùa. Khi coäi reã ñoù bò boû beâ, moïi thöù cuoái cuøng seõ daàn khoâ heùo töø beân trong, cho ñeán khi noù aâm thaàm "cheát ñöùng".
Töïu trung, caùi nhìn sieâu nhieân naûy sinh töø khía caïnh ñôn sô nhaát nhöng cuõng mang tính quyeát ñònh nhaát cuûa ôn goïi: ñoù laø ôû vôùi Thaày. Chuùa Gieâsu ñaõ goïi nhöõng keû Ngöôøi muoán "ñeå ôû vôùi Ngöôøi" (Mc 3:14). Ñoù laø neàn taûng cuûa toaøn boä vieäc ñaøo taïo linh muïc: ôû laïi vôùi Ngöôøi vaø cho pheùp baûn thaân ñöôïc bieán ñoåi töø beân trong; nhìn thaáy Thieân Chuùa ñang haønh ñoäng vaø nhaän ra caùch Ngöôøi hoaït ñoäng trong chính ñôøi soáng cuûa mình vaø ñôøi soáng cuûa daân Ngöôøi. Vì theá, maëc duø caùc phöông tieän nhaân baûn, taâm lyù hoïc vaø caùc coâng cuï ñaøo taïo laø quyù giaù vaø caàn thieát, chuùng vaãn khoâng theå thay theá moái töông quan naøy. Taùc nhaân ñích thöïc cuûa haønh trình naøy laø Chuùa Thaùnh Thaàn, Ñaáng uoán naén taâm hoàn, daïy chuùng ta ñaùp laïi aân suûng vaø chuaån bò cho chuùng ta moät ñôøi soáng sinh hoa traùi trong vieäc phuïc vuï Giaùo hoäi. Moïi söï ñeàu baét ñaàu töø baây giôø, trong nhöõng thoùi quen bình thöôøng cuûa moãi ngaøy, nôi moãi ngöôøi quyeát ñònh ôû laïi vôùi Chuùa hay coá gaéng töï choáng ñôõ chæ baèng söùc rieâng cuûa mình.
Caùc con thaân meán, thay maët Giaùo hoäi, Cha caûm ôn caùc con vì söï quaûng ñaïi khi quyeát ñònh böôùc theo Chuùa. Haõy luoân thöïc hieän vieäc ñoù vôùi xaùc tín raèng caùc con khoâng böôùc ñi moät mình: Chuùa Kitoâ ñi tröôùc caùc con, Ñöùc Maria Raát Thaùnh ñoàng haønh vôùi caùc con, vaø toaøn theå Giaùo hoäi naâng ñôõ caùc con baèng lôøi caàu nguyeän. Sau cuøng, toâi xin göûi lôøi caûm ôn ñaëc bieät ñeán taát caû caùc gia ñình ñang hieän dieän nôi ñaây.
Tin töôûng vaøo xaùc tín aáy, anh em haõy tieán tröôùc trong bình an vaø loøng trung tín. Xin Chuùa chuùc laønh cho anh em. Chaân thaønh caûm ôn anh em.
Baûn tin Phoøng Baùo chí Toøa Thaùnh, ngaøy 28 thaùng 02 naêm 2026
Tri Khoan chuyeån ngöõ (01/3/2026)
Chuyeån ngöõ töø exaudi.org